Provided by: manpages-pl_20051117-1_all bug

NAZWA

       joe - "własny edytor Joe'go" (Joe's Own Editor)

SKŁADNIA

       joe [opcje_globalne] [ [opcje_lokalne] nazwapliku ]...

       jstar [opcje_globalne] [ [opcje_lokalne] nazwapliku ]...

       jmacs [opcje_globalne] [ [opcje_lokalne] nazwapliku ]...

       rjoe [opcje_globalne] [ [opcje_lokalne] nazwapliku ]...

       jpico [opcje_globalne] [ [opcje_lokalne] nazwapliku ]...

OPIS

       JOE  jest  pełnoekranowym edytorem ASCII mającym duże możliwości.  Brak
       trybów pracy interfejsu (w przeciwieństwie  do  np.  vi)  powoduje,  że
       bardziej  przypomina  przyjazne  edytory  PC. Użytkownicy WordStara czy
       środowisk "turbo" firmy Borland poczują się jak  w  domu.  JOE  jest  w
       pełni funkcjonalnym ekranowym edytorem unixowym i posiada wiele funkcji
       edycji programów i tekstu.

       JOE emuluje również kilka  innych  edytorów.  JSTAR  jest  dość  wierną
       imitacją  WordStara  z  wieloma  rozszerzeniami  JOE. JPICO jest bliską
       imitacją edytora PICO z systemu pocztowego Pine.  JMACS  jest  imitacją
       GNU-EMACSa.  RJOE  jest okrojoną wersją JOE, umożliwiającą edycję tylko
       tych plików, które zostały podane w linii poleceń.

       Mimo, iż JOE jest  faktycznie  pięcioma  różnymi  edytorami,  to  nadal
       wymaga  tylko  jednego  pliku wykonywalnego, jedynie z pięcioma różnymi
       nazwami.  Nazwa edytora z dodanym rc stanowi nazwę  pliku  inicjującego
       JOE'go; decyduje on zachowaniu się edytora.

       JOE  jest  darmowym  oprogramowaniem:  możesz  go rozpowszechniać i/lub
       zmieniać na warunkach licencji GNU General Public License opublikowanej
       przez  Free  Software  Foundation.  Nie  planuję  przekształcenia JOE w
       produkt komercyjny czy shareware'owy. JOE jest dostępny przez  Internet
       za    pośrednictwem    anonimowego    FTP    z    ftp.std.com,    plik:
       src/editors/joe*.tar.Z.

UŻYCIE

       Uruchomienie edytora następuje przez wpisanie joe oraz zera lub  więcej
       nazw  plików,  jakie  chcesz  edytować.  Każda  z  nazw  pliku może być
       poprzedzona ustawieniem opcji lokalnej (patrz tablica opcji  lokalnych,
       niżej).  W linii poleceń mogą być też umieszczone inne opcje, globalne,
       odnoszące  się  do  całego  edytora  (patrz   poniżej   tablica   opcji
       globalnych).  Jeśli  edytujesz nowy plik, to możesz nadać mu nazwę albo
       przy wywołaniu edytora  albo  w  edytorze,  w  momencie  zapisu  pliku.
       Dostępna  jest  zmodyfikowana składnia nazw plików, tak by umożliwić ci
       edycję wyników  programów,  standardowego  wejścia/wyjścia  czy  części
       plików lub urządzeń. Szczegóły znajdziesz dalej, w sekcji Nazwy plików.

       Po uruchomieniu  edytora  możesz  wpisywać  tekst  lub  posługiwać  się
       specjalnymi  sekwencjami  znaków  sterujacych,  by wykonać inne zadania
       edycyjne. Opis sekwencji sterujących  znajduje  się  w  dalszej  części
       niniejszej  dokumentacji.   Możesz  też  użyć kombinacji klawiszy ^K H,
       przywołującej pomoc w edytorze.

       Teraz trochę wyjaśnień mętnych nauk komputerowych:

       Zapis ^ oznacza, że przytrzymujesz klawisz Control w trakcie naciskania
       następnego  klawisza  (w  ten  sam sposób działa Shift przy uzyskiwaniu
       dużych liter). Wiele sekwencji sterujących powielonych jest przez  inne
       klawisze,  zatem nie zawsze musisz naciskać klawisz Control: ESC będzie
       działać jak ^[, Del zadziała zamiast  ^?,  Backspace  zamiast  ^H,  Tab
       zamiast  ^I,  Return lub Enter działają jak ^M, zaś Linefeed działa tak
       jak ^J.  Niektóre klawiatury mogą sprawić kłopoty z pewnymi  klawiszami
       sterującymi.    ^_,   ^^  oraz  ^@  zwykle  mogą  być  wprowadzone  bez
       naciśnięcia  shift  (spróbuj  ^-,  ^6  i  ^2).   Inne  klawiatury  mogą
       przypisywać  je  do  innych  klawiszy.  Wypróbuj:  ^.,  ^, i ^/. Zwykle
       zamiast ^@ możesz użyć ^SPACE.  ^\ i ^] interpretowane są  przez  wiele
       programów  komunikacyjnych,  włączając  w to telnet i kermit. Zwykle po
       prostu  naciskasz  klawisz  dwukrotnie,  by  przeszedł  przez   program
       komunikacyjny.

       Po  wpisaniu  ^K  H  na  górze ekranu pojawi się okno pierwszej pomocy.
       Możesz nadal wprowadzać i edytować tekst przy włączonym  oknie  pomocy.
       Zmianę  stron  z  kolejnymi tematami pomocy uzyskasz naciskając ^[ i ^[
       (to jest ESC i ESC). Wygaszenie okna z pomocą uzyskasz kombinacją ^K H.

       Możesz  dostosować  układ  klawiatury, ekrany pomocy i wiele domyślnych
       sposobów zachowywania  się  edytora  kopiując  plik  inicjujący  JOE'go
       (zwykle  usr/local/lib/joerc)  jako .joerc do swego katalogu domowego i
       zmieniając go. Patrz sekcja joerc poniżej.

       Jeśli chcesz by JOE był używany jako twój domyślny edytor dla e-mail  i
       News,  powinieneś ustawić zmienne środowiska EDITOR oraz VISUAL w pliku
       inicjującym swojej powłoki (.cshrc lub .profile), tak by wskazywały  na
       JOE'go (zwykle znajduje się on w /usr/local/bin/joe).

       Istnieje  wiele  innych  nieoczywistych parametrów wywołania, jakie być
       może muszą być ustawione, szczególnie, gdy ekran twojego terminala  nie
       jest  odświeżany  tak,  jakbyś  tego  oczekiwał.   Patrz sekcja Zmienne
       środowiska.

OPCJE LINII POLECEŃ

       W linii poleceń można podać następujące opcje globalne:

       -asis  Znaki o kodach powyżej 127 będą wysyłane do terminala bez zmian,
              zamiast zastępowania ich negatywami odpowiednich znaków o kodach
              poniżej 128.  Jeśli nie działa, to sprawdź serwer terminala.
              [od  tłum:  opcja  niezbędna  do  prawidłowej  obsługi  polskich
              znaków]

       -backpath cieka
              Po  podaniu  tej opcji, pliki kopii zapasowych będą zapisywane w
              zadanym katalogu zamiast  w  pierwotnych  katalogach  każdego  z
              plików.

       -baud nnn
              Ustawia  prędkość transmisji (baud rate) dla celów optymalizacji
              ekranu terminala.  Joe wstawia opóźnienia dla prędkości niższych
              od  19200,  które  omijają  buforowanie  terminala, tak że znaki
              pisane z wyprzedzeniem mieszają się z wyjściem ekranu. Polecenia
              przewijania  nie  będą używane dla 38400 bitów/s.  Przydatne dla
              X-terminali oraz innych terminali konsoli, które nie są naprawdę
              połączone przez łącze szeregowe.

       -beep  Joe  będzie sygnalizował dźwiękiem błędy poleceń i przekroczenie
              przez kursor granic tekstu.

       -columns nnn
              Ustala liczbę kolumn ekranu.

       -csmode
              Tryb   kontynuacji   wyszukiwania:   wyszukiwanie    następujące
              bezpośrednio po innym będzie powtarzać poprzednie zamiast prośby
              o nowy łańcuch znakowy do wyszukania. Przydatne dla poleceń  ^[S
              i ^[R oraz gdy joe próbuje udawać emacsa.

       -dopadding
              Joe  zwykle zakłada, że pomiędzy nim a temirnalem istnieje jakiś
              rodzaj sterowania przepływem danych. Jeśli tak nie  jest,  opcja
              ta  spowoduje,  że joe będzie wysyłał dodatkowe ^@ do terminala,
              jak  podano  we  wpisie  do  termcap.   Dodatkowe  ^@  pozwalają
              terminalowi nadgonić po długich poleceniach tty.

       -exask Powoduje  weryfikację  przez  ^KX  nazwy  pliku,  jaki ma zostać
              zapisany.

       -force Ta opcja upewnia się, że ostatnia linia tekstu  zakończona  jest
              znakiem line-feed (koniec linii).

       -help  Po podaniu tej opcji edytor uruchomi się z ekranem pomocy.

       -keepup
              Normalnie  numer  kolumny  tekstu oraz pola przedrostka klawisza
              sterującego w liniach statusu wyświetlane są  z  jednosekundowym
              opóźnieniem,   by  zredukować  obciążenie  procesora.  Opcja  ta
              powoduje,  że  są  one  aktualizowane  po   każdym   naciśnięciu
              klawisza.

       -lightoff
              Użycie  tej opcji powoduje wyłączanie podświetlenia bloku tekstu
              po dowolnym poleceniu działającym na bloku.

       -lines nnn
              Ustala liczbę linii ekranu.

       -marking
              Podświetlany jest tekst pomiędzy ^KB a kursorem  (użyj  z  opcją
              -lightoff i zmienionym plikiem joerc by uzyskać wybieranie bloku
              metodą ciągnięcia).  (drop-anchor style block selection).

       -mid   Przy włączeniu tej opcji jeśli kursor przesuwa się poza okno, to
              okno  jest przewijane, tak by kursor był pośrodku. Opcja ta jest
              wymuszana na powolnych terminalach, które nie posiadają  poleceń
              przewijania (scrolling).

       -nobackups
              Ocja ta wyłącza tworzenie plików kopii zapasowych.

       -nonotice
              Wyłącza  wyświetlanie  informacji  o  prawach autorskich podczas
              uruchamiania edytora.

       -nosta Wyłącza górną linię  statusu.  Miłe,  jeśli  chcesz  widzieć  na
              ekranie tylko swój tekst lub używasz vt52.

       -noxon Próbuje wyłączyć przetwarzanie ^S/^Q. Przydatne, gdy joe próbuje
              być WordStarem lub emacsem.

       -orphan
              Jeżeli włączona jest  ta  opcja,  to  dodatkowe  pliki  z  linii
              poleceń  będą  umieszczone  w nieprzypisanych buforach (orphaned
              buffers), zamiast  w  dodatkowych  oknach.  Przydatne,  gdy  joe
              próbuje być emacsem.

       -pg nnn
              Podaje  liczbę linii pozostawianych po użyciu PgUp/PgDn (^U/^V).
              Użycie wartości -1 oznacza połowę okna.

       -skiptop nnn
              Nie używaj nnn górnych linii ekranu. Przydatna, gdy joe  używany
              jest jako edytor BBS.

       Każda  z  powyższych  opcji  może  także  zostać  użyta  w pliku joerc.
       Ponadto, opcje NOXON, BAUD, LINES,  COLUMNS  i  DOPADDING  mogą  zostać
       ustawione jako zmienne środowiska.

       Do  ustalenia  typu  swego  terminala możesz ustawić zmienną środowiska
       JOETERM, zasłaniającą typową zmienną TERM.

       Przed każdą nazwą pliku można użyć poniższych opcji:

       +nnn   Kursor na starcie ustawia się w zadanej linii.

       -crlf  Joe używa CR-LF jako sekwencji kończącej linię zamiast tylko LF.
              Do edycji plików MS-DOS lub VMS.

       -wordwrap
              Joe   przenosi   poprzedni  wyraz,  jeśli  piszesz  poza  prawym
              marginesem.

       -autoindent
              Jeżeli naciśniesz Return w linii z  wcięciem,  to  wcięcie  jest
              powtarzane w nowej linii.

       -overwrite
              Pisanie  nadpisuje  istniejące  znaki  zamiast  wstawiania przed
              nimi.

       -lmargin nnn
              Ustawia lewy margines.

       -rmargin nnn
              Ustawia prawy margines.

       -tab nnn
              Ustawia szerokość tabulacji.

       -indentc nnn
              Ustawia znak wcięcia (indent) dla ^K, i ^K. (32 dla SPACE, 9 dla
              TAB).

       -istep nnn
              Ustawia krok wcięcia dla ^K, i ^K..

       -linums
              Przed każdą linią wyświetlany jest numer linii.

       -rdonly
              Plik jest tylko do odczytu.

       -keymap nazwa
              Użyj innej sekcji pliku joerc do przypisań sekwencji klawiszy.

       Opcje  te  mogą  być  także  podane w pliku joerc. Mogą być ustawione w
       zależności od rozszerzenia pliku. Programy (rozszerzenia .c, .h lub .p)
       mają  zwykle  włączone  automatyczne  wcięcia  (autoindent). Dla innych
       plików włączone jest przenoszenie wyrazów (wordwrap), ale pliki rc mają
       je wyłączone.

ZADANIA EDYCJI

   Prosta edycja
       Kiedy   wpisujesz   znaki  w  edytorze,  są  one  zwykle  wstawiane  do
       edytowanego pliku (lub dołączane do pliku, jeśli kursor jest  na  końcu
       pliku).  Jest  to  normalny  tryb pracy edytora. Jeżeli chcesz zastąpić
       fragment istniejącego tekstu, musisz usunąć stary tekst  przed  lub  po
       wpisaniu  tekstu  go  zastępującego.  Do  usuwania  tekstu  można  użyć
       klawisza backspace: przesuń kursor w  prawo,  za  tekst,  który  chcesz
       usunąć i naciskaj backspace aż do uzyskania pożądanego efektu.

       Naciśnij  klawisz  Enter  lub  Return  by  wstawić  złamanie linii.  Na
       przykład, jeśli kursor był  pośrodku  linii  i  nacisnąłeś  Return,  to
       wówczas  linia zostanie podzielona na dwa linie, a kursor pojawi się na
       początku drugiej linii.   Naciśnij  backspace  na  początku  linii  aby
       zlikwidować podział linii.

       Do  przemieszczania  się  wewnątrz pliku użyj klawiszy strzałek. Jeżeli
       twoja klawiatura nie ma klawiszy strzałek (lub z  jakiegoś  powodu  nie
       działają),  użyj  ^F  do  przesunięcia  naprzód  (w prawo), oraz ^N, by
       przesunąć się do następnego linii (w dół). Klawisze strzałek w prawo  i
       w lewo po prostu przesuwają w tekście do przodu i do tyłu o jeden znak:
       jeśli  jesteś  na  początku  linii  i  naciśniesz  strzałkę   w   lewo,
       przesuniesz  się  na  koniec poprzedniej linii. Strzałki w górę i w dół
       przesuwają w przód i  wstecz  o  liczbę  znaków  niezbędną,  by  kursor
       pojawił się w tej samej kolumnie, w której był w linii początkowej.

       Jeżeli chcesz utworzyć wcięcie we wprowadzanym tekście, możesz posłużyć
       się klawiszem TAB. Wstawia on specjalny znak sterujący, który powoduje,
       że  następujące  po  nim  znaki  rozpoczynają  się od następnej pozycji
       tabulacji (tab stop). Pozycje tabulacji normalnie rozmieszczone są co 8
       kolumn, ale można to zmienić przy pomocy polecenia ^T D. Programujący w
       Pascalu czy C często ustawiają pozycje tabulacji co 4 kolumny.

       Jeżeli z jakiegoś powodu zobaczysz bałagan na ekranie swojego terminala
       (na  przykład,  gdy  otrzymasz  powiadomienie o poczcie z biff), możesz
       nakazać edytorowi odświeżenie ekranu naciskając ^R.

       Istnieje jeszcze wiele innych klawiszy służących do usuwania  tekstu  i
       nawigacji  w  obrębie pliku. Na przykład, naciśnięcie ^D usuwa znak, na
       którym stoi kursor zamiast usuwania wstecz jak czyni to backspace.   ^D
       usunie  również znak podziału linii, jeśli kursor znajduje się na końcu
       linii. Naciśnij ^Y by usunąć całą linię, w której znajduje  się  kursor
       lub ^J by usunąć tekst od kursora do końca linii.

       Naciśnięcie  ^A  przesuwa  kursor  na  początek  linii, w której się on
       znajduje. Podobnie ^E przemieszcza kursor na koniec linii. Klawisze  ^U
       i  ^V  przewijają  kursor odpowiednio w górę i w dół o połowę wysokości
       ekranu. "Przewijanie" oznacza, że przesuwa się tekst na  ekranie,  lecz
       kursor  pozostaje  w  tym  samym  miejscu  na ekranie. Możesz przesunąć
       kursor na początek lub na koniec  pliku  naciskając  ^K  U  lub  ^K  V.
       Przeglądając  ekrany  pomocy  edytora  zapoznasz  się  z wieloma innymi
       poleceniami kasowania i przemieszczania.

       W przypadku popełnienia  pomyłki  możesz  nacisnąć  ^_  by  ją  wycofać
       (undo).   Na  większości klawiatur wystarczy nacisnąć ^- by uzyskać ^_,
       ale na niektórych być może  będziesz  musiał  przytrzymać  równocześnie
       klawisze  Shift i Control by uzyskać prawidłowy efekt.  Jeżeli wycofasz
       zbyt dużo zmian, możesz je przywrócić (redo) do stanu przed  cofnięciem
       - naciśnij ^^ (wystarczy ^6 na większości klawiatur).

       Jesli  prowadzisz  edycję w jednym miejscu pliku, a chciałbyś na chwilę
       oglądnąć  lub  poprawić  inne  miejsce  pliku,   możesz   powrócić   do
       poprzedniego  miejsca naciskając ^K -. Polecenie to faktycznie cofa cię
       do ostatniego miejsca, w którym dokonałeś zmian w pliku. Możesz chodzić
       po  historii  miejsc  przy  pomocy ^K - i ^K = w ten sam sposób, w jaki
       przemieszczasz  się  przez  historię  zmian  poleceniami  "wycofaj"   i
       "przywróć".

       Po  zakończeniu  edycji  pliku naciśnij ^K X, by opuścić edytor. Jeżeli
       jeszcze nie nazwałeś edytowanego pliku zostaniesz zapytany o nazwę.

       Podczas edycji pliku pracujesz faktycznie na  kopii  pliku.  Tak  więc,
       jeżeli  zdecydujesz, że nie chcesz zmian przeprowadzonych w danej sesji
       edycji, możesz nacisnąć ^C. Opuścisz  wówczas  edytor  bez  zapisywania
       zmian.

       Jeżeli  edytujesz plik i zachowasz zmiany, w bieżącym katalogu zostanie
       utworzona jego kopia zapasowa. Zawiera ona pierwotną wersję pliku i  ma
       nazwę oryginału zakończoną przyrostkiem ~.

   Przenoszenie wyrazów i formatowanie
       Jeśli  w  pliku  z  kodem  Pascala  lub  C piszesz poza prawą krawędzią
       ekranu, to ekran przewinie się w prawo, podążając za  kursorem.  Jeżeli
       piszesz  poza prawą krawędzią ekranu w zwykłym pliku (którego nazwa nie
       kończy się na tak że nie musisz naciskać Return. Nazywa się  to  trybem
       przenoszenia (zawijania) wyrazów (word-wrap mode). Przenoszenie wyrazów
       można włączać i wyłączać poleceniem ^T W. Plik inicjujący  JOE'go  jest
       zwykle  skonfigurowany tak, że tryb ten jest automatycznie włączany dla
       wszystkich plików nie będących programami. Poniżej, w sekcji opisującej
       joerc dowiesz się, jak zmieniać tę i inne akcje domyślne.

       Poza  trybem  przenoszenia  wyrazów  JOE  nie  formatuje  automatycznie
       akapitów  jak  niektóre  procesory  tekstu.  Natomiast,  jeżeli  chcesz
       zreformatować  akapit, naciśnij ^K J. Polecenie to "wypełnia" akapit, w
       którym znajduje się kursor, umieszczając tyle wyrazów w linii,  ile  to
       jest możliwe.  Akapit, w tym przypadku, jest blokiem tekstu oddzielonym
       powyżej i poniżej pustą linią.

       Marginesy, używane przez JOE'go do formatowania akapitów i przenoszenia
       wyrazów  mogą  być  ustawione  poleceniami  ^T  L  i  ^T R. Jeżeli lewy
       margines ustawiony jest na wartość różną  od  1,  to  gdy  rozpoczniesz
       pisanie  na  początku  linii,  kursor  natychmiast przeskoczy do lewego
       marginesu.

       Możesz wycentrować linię pomiędzy marginesami używając polecenia ^K  A.

   Tryb nadpisywania
       Konieczność usuwania starego tekstu przed lub po wstawianiu nowego bywa
       męcząca. Zdarza się to, na przykład, jeśli zmieniasz  tabelę  i  chcesz
       zachować  pozycję  kolumny  po  prawej  stronie tabeli. W tym przypadku
       możesz przestawić edytor w tryb nadpisywania przy  pomocy  ^T  T.   Gdy
       edytor  pracuje  w  tym  trybie, wpisywane przez ciebie znaki zastępują
       istniejący tekst jak zrobiłaby to idealna maszyna do pisania.   Również
       backspace  po  prostu  przesuwa w lewo zamiast usuwania znaku po lewej,
       jeżeli nie jest na końcu lub na początku linii. Nadpisywanie  nie  jest
       naturalnym  sposobem  pracy  elektronicznej  z tekstem, powinieneś więc
       możliwie szybko powrócić do trybu wstawiania naciskając powtórnie ^T T.

       Jeżeli  potrzebujesz  wstawienia  w  trybie  nadpisywania, naciśnij ^@.
       Polecenie to wstawia pojedynczy odstęp (SPACE) do tekstu.

   Znaki sterujące Ctrl i metaznaki
       Każdy znak reprezentowany jest przez numer. Na przykład, `A'  ma  numer
       65,  zaś  `1'  ma numer 49. Wszystkie znaki, które zwykle widzisz, mają
       numery od 32  do  126  [tłum.:nie  dotyczy  to  specyficznych  polskich
       znaków].   To  szczególne,  arbitralne  przypisanie  znaków  do numerów
       nazywane jest zestawem znaków ASCII. Liczby poza tym zakresem, od 0  do
       255,  nie  są  zwykle  wyświetlane,  lecz  czasami mają inne, specjalne
       znaczenie. Liczba 10, na przykład, używana  jest  do  zmiany  (łamania)
       linii.   Możesz  wprowadzać  takie  specjalne,  nie  wyświetlane  znaki
       sterujące Ctrl (control characters) naciskając najpierw `  a  następnie
       znak z zakresu @ A B C ... X Y Z [ ^ ] \ _, by uzyskać znaki o numerach
       0 - 31 oraz ? by uzyskać znak 127. Na przykład, jeżeli naciśniesz `  J,
       wstawisz  znak końca linii; wciśnięcie ` I wstawia znak TAB (który robi
       to samo, co klawisz TAB). Przydatnym znakiem sterującym jest znak numer
       12  (`  L),  który  w  większości  drukarek  powoduje wysuw do początku
       strony. Zauważysz, że JOE wyświetla go jako podkreślone L.  Możesz  też
       wprowadzać  znaki  o  numerach  (kodach)  powyżej  127, metaznaki (meta
       characters), naciskając najpierw  ^\.   Dodaje  to  128  do  następnego
       wprowadzonego znaku (prawdopodobnie sterującego).  JOE wyświetla zaki o
       kodach  powyżej  128   w   negatywie   (inwersji).   Niektóre   języki,
       posuiadające  więcej  liter niż język angielski, używają metaznaków dla
       pozostałych, brakujących liter alfabetu.  Musisz  przełączyć  edytor  w
       tryb  ASIS  (dosł."tak  jak  jest"),  opisany  dalej,  by  znaki te nie
       podlegały tłumaczeniu przy przesyłaniu do terminala.

   Zapytania edytora
       Jeśli naciśniesz TAB  w  dowolnym  zapytaniu  o  nazwę  pliku,  to  joe
       spróbuje,  jeśli  to możliwe, uzupełnić wprowadzoną przez ciebie nazwę.
       Jeżeli nie może uzupełnić całej nazwy, gdyż istnieje więcej  niż  jedna
       możliwość   uzupełnienia,   zasygnalizuje  to  dźwiękiem.  Po  ponownym
       naciśnięciu TAB, joe  wyświetli  listę  pasujących  nazw.  Możesz  użyć
       klawiszy  strzałek  do nawigacji po menu katalogu i nacisnąć RETURN lub
       SPACE, by wybrać pozycję.  Jeżeli naciśniesz pierszą  literę  jednej  z
       pozycji  katalogu, zostanie ona wybrana. Jeśli więcej niż jedna pozycja
       zaczyna się tą literą, to  kursor  będzie  przemieszczał  się  pomiędzy
       nimi.  Wybór  podkatalogu  lub ..  powoduje, że nazwa katalogu zostanie
       dodana do nazwy pliku a  do  menu  zostanie  załadowany  nowy  katalog.
       Możesz nacisnąć backspace, by powrócić do poprzedniego katalogu.

       Większość zapytań pamięta odpowiedzi, jakich im udzieliłeś. Możesz użyć
       strzałek w górę i w dół, by korzystać z list historii odpowiedzi.

       Zapytania są faktycznie  prostymi  jednolinijkowymi  oknami  bez  linii
       statusu.  Możesz więc użyć w nich dowolnego z poleceń, jakich normalnie
       używasz przy pracy z  tekstem.  Historia  zapytania  jest  naprawdę  po
       prostu  innymi  liniami  tego  samego  "pliku  zapytania". Zatem, jeśli
       chcesz, możesz w niej użyć wyszukiwania przy pomocy polecenia ^K F.

       Ponieważ polecenia są  oknami,  możesz  także  przełączać  się  z  nich
       sekwencjami ^K P i ^K N.

   Gdzie jestem?
       Naciśnij  ^K  SPACE,  by  JOE  podał  ci w ostatniej linii ekranu numer
       linii,  kolumny  i  numer  kolejny  bajtu.  Możesz  na  stałe   włączyć
       wyświetlanie  numeru  linii  i/lub kolumny w linii statusu umieszczając
       odpowiednie sekwencje escape w łańcuchach znakowych ustalających  linię
       statusu.  Szczegóły  znajdziesz  w  pliku joerc.  Pokazana jest również
       liczba skojarzona ze znakiem, na którym stoi kursor (jego kod ASCII).

   Operacje na plikach
       Polecenie ^K D zapisuje bieżący plik (niekoniecznie pod nazwą, pod jaką
       był  pierwotnie  wywołany).  Po  zapisie  pliku  możesz nacisnąć ^K E i
       edytować inny plik.

       Jeżeli chcesz zachować jedynie wybrany fragment pliku, przeczytaj niżej
       sekcję na temat bloków.

       Możesz  włączyć  zawartość  innego piku do pliku aktualnie edytowanego,
       naciskając ^K R.

   Chwilowe wstrzymanie pracy z edytorem
       Jeżeli potrzebujesz  chwilowo  opuścić  edytor  i  wrócić  do  powłoki,
       naciśnij  ^K Z. Możesz w ten sposób wstrzymać pracę, by odpowiedzieć na
       wiadomość e-mail czy, na przykład, poczytać tę  stronę  podręcznika.  W
       celu  powrotu  do  edytora będziesz musiał wpisać fg albo exit (dowiesz
       się, które z nich, po naciśnięciu ^K Z).

   Wyszukiwanie tekstu
       Naciśnięcie ^K F powoduje, że edytor będzie szukał w przód  lub  wstecz
       fragmentu  tekstu  (łańcucha  znaków  -  string). Zostaniesz zapytany o
       tekst do wyszukania. Po naciśnięciu Return, otrzymasz kolejne  pytanie,
       o   opcje.   Możesz  po  prostu  powtórnie  nacisnąć  Return  -  edytor
       natychmiast poszuka tekstu w pozostałej części pliku (wyszukiwanie   do
       przodu). Możesz również wybrać jedną z poniżsych opcji:

       b      Wyszukaj wstecz zamiast w przód.

       i      Podczas  wyszukiwania traktuj duże i małe litery jak takie same.
              Normalnie duże litery i małe litery uważane są za różne.

       nnn    (gdzie nnn jest liczbą) Jeśli wprowadzisz liczbę, JOE  szuka  N-
              tego  wystąpienia  tekstu. Jest to przydatne do przechodzenia do
              szczególnych miejsc pliku mającego jakąś regularną strukturę.

       r      Zastąp tekst. Po wprowadzeniu  opcji  r  zostaniesz  zapytany  o
              tekst  zastępujący.  Każdorazowo,  gdy  edytor  znajdzie szukany
              tekst, będziesz pytany, czy  chcesz  zastąpić  znaleziony  tekst
              tekstem  zastępującym. Naciskasz: y by zastąpić tekst i wyszukać
              następne wystąpienie, n by nie  zastępować  tekstu,  ale  szukać
              kolejnego   wystąpienia,   r  by  zastąpić  wszystkie  pozostałe
              wystąpienia tekstu w  pozostałej  części  pliku  bez  pytania  o
              potwierdzenie  (z  zastrzeżeniem  opcji nnn, omówionej powyżej),
              albo ^C by zatrzymać wyszukiwanie i zastępowanie.

       Polecenie ^L powtarza poprzednie wyszukiwanie.

   Wyrażenia regularne
       Jako tekst szukany mogą być wprowadzone specjalne sekwencje znaków:

       \*     Znajduje zero lub więcej znaków. Na przykład, jeżeli jako  tekst
              szukany podasz A\*B, JOE spróbuje znaleźć A, po którym następuje
              dowolna liczba znaków, a następnie B.

       \?     Znajduje dokładnie jeden znak. Na przykład, jeśli jako tekst  do
              wyszukania  podasz  A\?B,  to  JOE  znajdxie AXB, ale nie AB czy
              AXXB.

       \^ \$  Oznaczają odpowiednio początek  i  koniec  linii.  Na  przykład,
              podanie   \^test\$   spowoduje   wyszukanie  linii  zawierającej
              wyłącznie test.

       \< \>  Oznaczając  poczatek  i  koniec  wyrazu.  Na  przykład,  podanie
              \<\*kot\*\>   powoduje   wyszukiwanie  całych  słów,  w  których
              znajduje się podciąg (fragment) kot (np. kot, kotwica,  stukot).

       \[...] Dopasowuje   dowolny  pojedynczy  znak  spośród  wymienionych  w
              nawiasach  kwadratowych.  Na  przykład,  jeżeli  jako  tekst  do
              wyszukania  podano  \[Cc]oś,  to JOE odnajduje zarówno Coś jak i
              coś. Wewnątrz nawiasów kwadratowych można użyć  zakresu  znaków.
              Na przykład, \[A-Z] znajduje dowolną dużą literę łacińską. Jeśli
              pierwszym  znakiem  wewnątrz  nawiasów  jest  ^,  to  JOE  szuka
              dowolnego znaku różnego od podanych w nawiasach.

       \c     Działa  jak  \*,  ale  dopasowuje  całe  wyrażenie języka C.  Na
              przykład, jeżeli szukasz malloc(\c), to JOE odnajdzie  wszystkie
              wywołania  funkcji  malloc,  nawet  jeśli wewnątrz nawiasów jest
              inny ).

       \+     Znajduje zero lub więcej znaków  następujących  bezpośrednio  po
              \+.   Na przykład, po podaniu \[ ]\+\[ ], gdzie znakami wewnątrz
              nawiasów są zarówno SPACE jak i TAB, JOE odnajdzie białe  znaki.

       \\     Oznacza pojedyncze \.

       \n     Znajduje znak specjalny końca linii lub zmiany linii.

       Wiele  specjalnych  sekwencji znaków może być również użytych w tekście
       zastępującym:

       \&     Ta sekwencja zastępowana jest przez tekst dopasowany w  szukanym
              łańcuchu  znaków.  Na  przykład, jeżeli szukano łańcucha \<\*\>,
              który dopasowuje słowa,  zaś  jako  łańcuch  zastępujący  podano
              "\&", to JOE umieści znaki cudzysłowu wokół wyrazów.

       \0 - \9
              Zastępują  tekst  dopasowany  przez N-te wystąpienie \*, \?, \+,
              \c, \+ lub \[...] w szukanym łańcuchu.

       Użyj tej sekwencji, jeśli potrzebujesz \ w łańcuchu zastępującym.

       \n     Użyj tej sekwencji, jeśli potrzebujesz zmiany linii  w  łańcuchu
              zastępującym.

       Kilka przykładów:

       Załóżmy,  że masz listę adresów, każdy w osobnej linii. Linie zaczynają
       się od "Adres:" a każdy element adresu jest oddzielony przecinkiem. Jak
       to:

       Adres: S. Holmes, 221b Baker St., London, England

       Jeżeli  chciałbyś  zmienić  układ  listy,  tak by na początku był kraj,
       potem miasto, nazwisko osoby a na końcu adres, możesz zrobić to tak:

       Wpisz ^K  F  by  rozpocząć  szukanie.  Następnie  wprowadź  łańcuch  do
       wyszukania:

       Adres:\*,\*,\*,\*\$

       by  dopasować  "Adres:",  cztery  elementy rozdzielone przecinkami oraz
       koniec linii. Przy zapytaniu o opcje, wybierz r, gdyz chcemy zastępować
       wyszukany łańcuch. Potem podaj łańcuch zastępujący:

       Adres:\3,\2,\0,\1

       co  powinno  przetasować informację w wymagany przez ciebie sposób.  Po
       naciśnięciu return rozpocznie się  wyszukiwanie,  a  przykładowa  linia
       zostanie zmieniona na:

       Adres: England, London, S. Holmes, 221b Baker St.

   Bloki tekstu
       Chcąc przesuwać, powielać, zapisywać czy usuwać zadane fragmenty tekstu
       możesz posłużyć się podświetlanymi blokami. Najpierw przesuń kursor  na
       początek  fragmentu  tekstu,  z którym chcesz pracować i naciśnij ^K B.
       Następnie przesuń kursor na znak zaraz  za  końcem  interesującego  cię
       tekstu  i  naciśnij  ^K  K.  Tekst  pomiędzy  ^K  B i ^K K powinien się
       podświetlić. Możesz teraz przemieścić  kursor  w  jakieś  inne  miejsce
       dokumentu  i  nacisnąć  ^K  C  by wstawić kopię podświetlonego tekstu w
       miejsce wskazane  kursorem.  ^K  Y  usuwa  podświetlony  tekst.   ^K  W
       zapisuje podświetlony tekst do pliku.

       Bardzo przydatnym poleceniem jest ^K /, które filtruje blok tekstu przy
       pomocy polecenia unixowego. Na przykład, jeżeli  przez  ^K  B  i  ^K  K
       wybierzesz  listę wyrazów, a następnie wpiszesz  ^K / sort, to lista ta
       zostanie posortowana. Innym użytecznym poleceniem unixowym zastosowanym
       na blokach tekstu jest tr. Jeśli wpiszesz ^K / tr a-z A-Z, to wszystkie
       litery  alfabetu  łacińskiego  użyte  w  podświetlonym  tekście  zostną
       zamienione na duże.

       Po  zakończeniu  pracy  z  blokiem  tekstu  możesz,  jeśli  ci  to  nie
       przeszkadza, pozostawić podświetlenie (oczywiście,  jeżeli  przypadkowo
       naciśniesz  ^K  Y  i  nie  zauważysz...). Jednak, jeżeli naprawdę ci to
       przeszkadza, po prostu naciśnij ^K B ^K  K,  co  wyłączy  podświetlenie
       (pusty blok).

   Wcięcia bloków tekstu programu
       Tryb automatycznych wcięć przełączany poleceniem ^T I.  Plik joerc jest
       zwykle skonfigurowany tak, że pliki o nazwach kończących się na .p,  .c
       lub  .h  mają  włączony  tryb  automatycznych wcięć.  W takim trybie po
       naciśnięciu Return kursor zostanie umieszczony w tej samej kolumnie,  w
       której znajdował się pierwszy różny od SPACE/TAB znak pierwotnej linii.

       Do przesuwania bloku tekstu w lewo lub w prawo możesz użyć poleceń ^K ,
       i   ^K   ..  Jeżeli  w  czasie  ich  wydawania  żaden  tekst  nie  jest
       podświetlony, to zostanie wybrany i przesunięty przez kolejne polecenia
       blok programu, w obrębie którego znajduje się kursor.  Liczba kolumn, o
       ile przesuwają tekst te polecenia, może być ustawiona opcją ^T.

   Okna
       Możesz prowadzić jednoczesną edycję  wielu  plików  lub  wielu  różnych
       miejsc  w  tym  samym  pliku.  Aby to zrobić naciśnij ^K O, co podzieli
       ekran na dwa okna. Polecenia ^K P i ^K N przesuwają kursor  odpowiednio
       do górnego i dolnego okna. ^K E rozpoczyna edycję nowego pliku w jednym
       z okien. Okno znika po zapisaniu pliku przez ^K X lub porzuceniu edycji
       poleceniem  ^C. Jeśli porzucasz edycję pliku otwartego w dwu oknach, to
       znika tylko jedno z okien; nie oznacza to całkowitego zaniechania pracy
       z plikiem.

       Możesz  nacisnąć  ^K  O  w  oknie,  by utworzyć więcej okien. Jeżeli na
       ekranie masz zbyt wiele okien, ale nie chcesz ich usuwać,  naciśnij  ^K
       I.  Spowoduje  to  pokazanie  tylko okna, w którym znajduje się kursor,
       lub, jeśli na ekranie było tylko  jedno  okno,  próbę  umieszczenia  na
       ekranie  wszystkich  ukrytych okien. Jeżeli okien ukrytych jest więcej,
       niż można pomieścić na ekranie, możesz użyć ^K N w  najniższym  z  nich
       lub ^K P na najwyższym, by się do nich dostać.

       Jeżeli  przy  wywołaniu  JOE'go podano więcej niż jedną nazwę pliku, to
       każdy plik zostanie umieszczony w osobnym oknie.

       Możesz zmieniać wysokość okien przy pomocy poleceń ^K G i ^K T.

   Makra klawiaturowe
       Makra pozwalają na zapisanie szeregu naciśnięć klawiszy  i  odtworzenie
       ich  za  naciśnięciem  dwu  klawiszy.  Przydaje się to do automatyzacji
       powtarzalnych zadań. W celu rozpoczęcia rejestracji makra naciśnij ^K [
       oraz  cyfrę  od  0  do 9. W linii statusu zostanie wyświetlone (Macro n
       recording...).   Teraz  użyj  serii  klawiszy,  którą   chciałbyś   móc
       powtarzać.  Polecenia,  które  wprowadzisz  będą mieć zwykłe znaczenie.
       Naciśnięcie ^K ] zatrzymuje rejestrację makra. Możesz teraz nacisnąć ^K
       zakończone  numerem, pod jakim zapisałeś makro, co powinno jednokrotnie
       wykonać sekwencję zarejestrowanych naciśnięć.

       Na przykład, jeśli chcesz wstawić "**" na początku pewnej liczby linii,
       możesz wpisać:

       ^K [ ^A ** <strzałka w dół> ^K ]

       Rozpoczyna  to  proces rejestrowania makra, przesuwa kursor na początek
       linii, wstawia "**", przesuwa kursor w  dół  o  jedną  linię  i  kończy
       rejestrację  makra.   Ponieważ  zawarliśmy  w  nim naciśnięcia klawiszy
       niezbędne do ustawienia kursora w  następnej  linii,  możemy  powtarzać
       użycie  tego  makra  bez  potrzeby  własnoręcznego przesuwania kursora.
       Warto o tym pamiętać rejestrując makra.

       Jeżeli zauważysz, że makro, które rejestrujesz posiada już samo w sobie
       powtarzającą  się  sekwencję  klawiszy,  to  możesz zapisać jedno makro
       wewnątrz  innego,  używając  oczywiście  innego  numeru  makra.  Możesz
       również wykonywać poprzednio zarejestrowane makra wewnątrz nowych makr.

   Powtarzanie
       Możesz użyć polecenia powtarzania, ^K \, by powtórzyć zadaną ilość razy
       makro  lub  jakiekolwiek inne polecenie czy nawet zwykły znak. Naciśnij
       ^K \, wpisz ile razy chcesz by zostało powtórzone polecenie i  naciśnij
       Return.  Następne  użyte  polecenie  edycji  zostanie powtórzone zadaną
       liczbę razy.

       Na przykład, by usunąć 20 linii tekstu, wpisz:

       ^K \ 20<return>^Y

   Tryb bloków prostokątnych
       Po użyciu ^T X, sekwencje ^K B i ^K K będą zaznaczać prostokątne  bloki
       tekstu  zamiast  bloków  ciągłego  tekstu  (stream-of-text).   Tryb ten
       przydaje się do przesuwania, kopiowania,  usuwania  czy  zapisu  kolumn
       tekstu. Możesz też filtrować kolumny tekstu przy pomocy polecenia ^K /,
       jeśli chcesz, na przykład, posortować kolumnę. Tryb ten wpływa  również
       na  polecenie  wstawiania  pliku,  ^K R.  Gdy wybrany jest tryb pracy z
       blokami prostokątnymi, przydaje się również  tryb  nadpisywania  tekstu
       (^T  T).  Po  wybraniu trybu nadpisywania prostokąty nie będą wstawiane
       przed istniejący tekst -  zamiast  tego  będą  go  zastępować.  Również
       polecenie  usunięcia  bloku  (^K  Y) wyczyści wybrany obszar spacjami i
       tabulatorami zamiast usuwania go. Tryb  zastępowania  jest  szczególnie
       użyteczny   w  poleceniu  filtrowania  bloku  (^K  /),  gdyż  zachowuje
       pierwotną szerokość wybranej kolumny.

   Wyszukiwanie znaczników (tags)
       Jeżeli tworzysz duży program w języku C z wieloma  plikami  źródłowymi,
       możesz  użyć  programu ctags do utworzenia pliku tags. Plik ten zawiera
       listę  symboli  programu  oraz  plików  i  miejsc,  gdzie  symbole   są
       definiowane.   Możesz  posłużyć się poleceniem ^K ; wyszukującym symbol
       (funkcje, stałe symboliczne itd.), wczytującym plik, w którym  jest  on
       zdefiniowany,  do bieżącego okna i ustawiającym kursor w miejscu, gdzie
       zdefiniowano symbol.  ^K ; pyta o pożądany symbol, ale domyślnie  używa
       symbolu, na którym stoi kursor. Ponieważ ^K ; wczytuje plik z definicją
       do bieżącego okna, zapewne zechcesz uprzednio podzielić okna  sekwencją
       ^K  O,  by mieć wczytany do edytora zarówno pierwotny plik jak i plik z
       definicją.

   Okna powłoki
       Naciśnięcie ^K ' uruchamia powłokę poleceń w  jednym  z  okien  JOE'go.
       Gdy  kursor jest na końcu okna powłoki (naciśnij ^K V, jeśli nie jest),
       cokolwiek wpiszesz przesyłane jest  do  powłoki  zamiast  okna.  Wyniki
       zwracane  przez powłokę lub polecenia wykonywane w powłoce dołączane są
       na koniec okna powłoki. Kursor będzie przemieszczał się za nimi,  jeśli
       był  na  końcu  okna.  Polecenie to przydaje się do zapisywania wyników
       poleceń  powłoki  -  na  przykład  wyjścia  polecenia  make,  rezultatu
       wyszukiwania  przez  grep  ciągu znaków w plikach czy listy katalogów z
       sesji FTP.  Oprócz możliwych do wpisania znaków (typeable  characters),
       przesyłane  są  do  powłoki  klawisze  ^C, Backspace, DEL, Return i ^D.
       Wpisz polecenie  powłoki  exit,  by  zatrzymać  zapisywanie  wyników  z
       powłoki.  Jeżeli naciśniesz ^C w oknie powłoki, gdy kursor nie znajduje
       się na końcu okna, proces powłoki zostanie zabity.

ZMIENNE ŚRODOWISKA

       Poprawna  praca  JOE'go  wymaga  właściwego  ustawienia  wielu   innych
       zmiennych   środowiska.   Powinna  być  prawidłowo  ustawiona  prędkość
       transmisji dla połączenia między komputerem a twoim  terminalem;  tylko
       wtedy JOE będzie gładko aktualizował ekran i umożliwi wpisywanie znaków
       z  wyprzedzeniem  opóźniając  odświeżanie   ekranu.    Ustaw   prędkość
       poleceniem  stty  nnn.  Powinna  zostać ustawiona na wartość najbliższą
       faktycznej prędkości połączenia. Na przykład, jeżeli  jesteś  połączony
       za  pośrednictwem modemu 1200 bodów, to tej właśnie wartości powinieneś
       użyć jako parametru stty. Jeżeli jesteś połączony  modemem  14.4k,  ale
       "terminal  server",  z którym jesteś połączony łączy się z komputerem z
       9600 bodów, to powinieneś ustawić prędkość na 9600. Specjalna  prędkość
       38400 lub extb wskazuje, że używasz bardzo szybkiego połączenia, jak na
       przykład konsoli mającej bezpośrednie odwzorowanie  w  pamięci  (memory
       mapped   console)   lub  pseudoterminala  X-window  (X-window  terminal
       emulator).   Jeżeli  nie  możesz  użyć  polecenia  stty  do  ustawienia
       rzeczywistej   przepustowości,   możesz   zamiast  tego  nadać  wartość
       numeryczną zmiennej środowiska BAUD (setenv BAUD 9600 dla  powłoki  csh
       lub BAUD=9600; export BAUD dla sh).

       Zmienna  środowiska TERM musi być ustawiona na typ terminala, z którego
       korzystasz. Jeżeli  rozmiar  (liczba  linii/kolumn)  twojego  terminala
       różni  się  od  wskazanej  we  wpisie w TERMCAP czy TERMINFO, możesz go
       ustawić przy pomocy polecenia stty rows  nn  cols  nn  albo  ustawiając
       zmienne środowiska LINES i COLUMNS.

       Zwykle  JOE  spodziewa  się,  że  sterowanie  przepływem  danych  (flow
       control) pomiędzy komputerem  a  twoim  terminalem  używa  programowych
       potwierdzeń  ^S/^Q  (tzn. jeśli komputer wysyła do terminala znaki zbyt
       szybko, to terminal przesyła ^S, by zasygnalizować żądanie  wstrzymania
       nadawania  kolejnych  danych,  zaś  ^Q,  by  wznowić nadawanie). Jeżeli
       sterowanie przepływem danych używa potwierdzenia sprzętowego  (hardware
       handshaking)  lub  "out-of-hand" albo terminal jest dostatecznie szybki
       by zawsze nadążać za danymi nadawanymi z  komputera,  możesz  przypisać
       sekwencje  ^S i ^Q do poleceń edycyjnych JOE'go.  W tym celu powinieneś
       ustawić zmienną środowiska NOXON, by JOE  mógł  wyłączyć  potwierdzanie
       przez  ^S/^Q. Jeśli połączenie między komputerem a twoim terminalem nie
       używa potwierdzeń, zaś terminal  nie  jest  dość  szybki  by  poprawnie
       odbierać wszystkie nadsyłane dane, to możesz ustawić zmienną środowiska
       DOPADDING, co spowoduje, że JOE spowolni wysyłanie przeplatając znakami
       wypełniającymi (PAD) sekwencje aktualniania ekranu terminala.

NAZWY PLIKÓW

       Wszędzie,  gdzie JOE oczekuje wprowadzenia nazwy pliku, zarówno w linii
       poleceń jak i w zapytaniach edytora, możesz również wpisać:

       !polecenie
              Odczyt lub zapis danych do lub z polecenia powłoki. Na przykład,
              użyj  joe  '!ls',  by otrzymać kopię listingu katalogu gotową do
              edycji,   albo   wewnątrz    edytora    użyj    ^K    D    !mail
              jhallen@world.std.com,  aby  wysłać  do  autora JOE'go edytowany
              plik.

       >>nazwapliku
              Nakazuje JOE'mu dołączenie edytowanego tekstu  na  koniec  pliku
              nazwapliku.

       nazwapliku, START, ROZMIAR
              Daje  dostęp  do  konkretnego  fragmentu  pliku  lub urządzenia.
              START oraz ROZMIAR mogą być wprowadzone  w  postaci  dziesiętnej
              (np. 123), ósemkowej (np. 0777) lub szesnastkowej (np. 0xFF). Na
              przykład, joe /dev/fd0,508,2 umożliwia edycję  508-go  i  509-go
              bajtu pierwszego napędu dyskietek w Linuksie.

       -      Pobiera  dane  ze  standardowego  wejścia lub zapisuje wyniki na
              standardowe wyjście.  Na  przykład,  możesz  włączyć  joe'go  do
              potoku  poleceń:  quota  -v  |  joe  - | mail root, jeśli chcesz
              ponarzekać na swoje zbyt małe  udziały  w  przestrzeni  dyskowej
              (quota).

PLIK joerc

       Opcje  ^T,  ekrany  pomocy  i przypisania sekwencji klawiszy do poleceń
       edytora zdefiniowane są w pliku inicjującym JOE'go. Po zrobieniu  kopii
       tego  pliku  (który  zwykle  znajduje  się  w  /usr/local/lib/joerc) do
       katalogu  domowego,  pod  nazwą  $HOME/.joerc,   możesz   zmieniać   te
       ustawienia   według  własnych  upodobań.  Składnia  pliku  inicjującego
       powinna być dość oczywista, poza tym są w nim zawarte dalsze wskazówki.

PODZIĘKOWANIA

       JOE'go napisał Joseph H. Allen. Zgłoszenia błędów i pytania nadsyłaj na
       adres jhallen@world.std.com.  W pracy nad  stworzeniem  JOE'go  pomogli
       również    Larry    Foard    (entropy@world.std.com)    i   Gary   Gray
       (ggray@world.std.com).

                                                                        JOE(1)