Provided by: manpages-pl_20051117-1_all bug

NAZWA

       lynx - przeglądarka WWW

SKŁADNIA

       Lynx [opcje] [ścieżka lub URL]

       Pełną listę aktualnych opcji wyświetla polecenie "lynx -help".

OPIS

       Lynx  jest w pełni doskonale wyposażonym klientem WWW przeznaczonym dla
       użytkowników pracujących na znakowych  urządzeniach  wyświetlających  z
       adresowalnym   kursorem   (np.  terminalach  vt110,  emulatorach  vt100
       działających  na  Windows  95/NT  lub  Mac-ach,  lub  dowolnych  innych
       wyświetlaczach  działających  z curses [tłum.: np. linux, ansi, itp.]).
       Wyświetla on  dokumenty  hipertekstowe  (HTML),  zawierające  odnośniki
       zarówno  do  plików lokalnego systemu, jak i do plików znajdujących się
       na zdalnych systemach z uruchomioną usługą Gopher, HTTP, FTP, WAIS  lub
       NNTP.   Obecne  wersje  Lynx  działają  na UNIX-ie, VMS, Windows 95/NT,
       386DOS i OS/2 EMX.

       Lynx może być wykorzystywany do dostępu do  informacji  z  WWW  lub  do
       budowania  systemów  informacyjnych  przeznaczonych  głównie do dostępu
       lokalnego. Np.  Lynx został  użyty  do  zbudowania  wielu  Campus  Wide
       Information  Systems  (CWIS).   Prócz  tego,  może  posłużyć  do budowy
       systemów izolowanych wewnątrz pojedynczej sieci lokalnej (LAN).

OPCJE

       Przy starcie, Lynx wczytuje dowolny  plik  lokalny  lub  URL  podany  w
       wierszu  poleceń.  Tekst pomocy opisującej pracę z URL-ami uzyskuje się
       naciskając "?" lub "h" podczas  pracy  z  programem.  Następnie  należy
       podążać za odnośnikiem zatytułowanym "Help on URLs".

       Lynx używa tylko długich, pełnych nazw opcji. Nazwy opcji zaczynają się
       od pojedynczej kreski, ale można też stosować podwojoną. Można  mieszać
       kreski  i  znaki  podkreślenia  (w  opisie poniżej opcje podano z jedną
       kreską przed nazwą i podkreśleniami wewnątrz).

       -      Jeśli jedynym argumentem jest '-', to Lynx oczekuje  na  podanie
              mu   argumentów   ze   standardowego   wejścia.    Umożliwia  to
              wprowadzanie potencjalnie bardzo długich wierszy poleceń,  jakie
              mogą  być związane z argumentami -get_data lub -post_data (patrz
              niżej).   Można  to   też   wykorzystać   gdy   chcemy   uniknąć
              umieszczania  informacji  traktowanej  jako  niejawna  w wierszu
              poleceń wywołania programu (co  na  większości  systemów  byłoby
              widoczne  dla  innych  procesów),  szczególnie, gdy równocześnie
              stosowane są opcji -auth lub -pauth.

       -accept_all_cookies
              akceptowanie wszystkich ciasteczek (cookies).

       -anonymous
              stosowanie ograniczeń dla użytkownika  anonimowego,  zobacz  też
              -restrictions.

       -assume_charset=nazwaMIME
              zestaw   znaków   przyjmowany   dla  dokumentów,  które  go  nie
              określają.

       -assume_local_charset=nazwaMIME
              zestaw znaków przyjmowany domyślnie dla plików lokalnych.

       -assume_unrec_charset=nazwaMIME
              zestaw znaków stosowany zamiast nierozpoznanych zestawów znaków.

       -auth=ID:HASO
              ustalenie  na  starcie identyfikatora oraz hasła autoryzacji dla
              dokumentów chronionych. Należy  upewnić  się,  że  chronione  są
              wszelkie pliki skryptów wykorzystujących ten przełącznik.

       -base  przy  zrzutach  -source  uzyskane  wyjście  tekstowe/html będzie
              poprzedzone komentarzem o żądanym URL-u i znacznikiem BASE.

       -blink wymusza w trybie kolorowym  podwyższoną  jasności  kolorów  tła,
              jeśli  jest  to  dostępne  i  obsługiwane  przez terminal.  Lynx
              powinien być skompilowany z biblioteką  slang,  by  działała  ta
              flaga.

       -book  użycie   strony   z   zakładkami   (bookmark  page)  jako  pliku
              startowego.  Domyślny plik  lub  plik  z  wiersza  poleceń  jest
              jednak   wciąż   używany   dla  komendy  Main  screen  i  będzie
              wykorzystany jeśli strona  z  zakładkami  jest  niedostępna  lub
              pusta.

       -buried_news
              przełącznik  przeglądania  artykułów  grup dyskusyjnych (news) w
              poszukiwaniu zagrzebanych odnośników. Odnalezione  odnośniki  są
              konwertowane  na  odnośniki  do  artykułów  news.  Nie  jest  to
              zalecane,  gdyż  adresy  pocztowe  zawarte   wewnątrz   nawiasów
              kątowych  zostaną  zmienione  na nieprawidłowe odnośniki news, a
              zakodowane   programem   uuencode   wiadomości    mogą    zostać
              zaprzepaszczone.

       -cache=LICZBA
              ustala  liczbę dokumentów buforowanych w pamięci. Domyślnie jest
              to 10.

       -case  włącza rozróżnianie wielkości liter przy wyszukiwaniu napisów.

       -cfg=NAZWAPLIKU
              określa plik konfiguracyjny Lynxa, inny niż domyślny lynx.cfg.

       -child powoduje zakończenie pracy przy naciśnięciu strzałki  w  lewo  w
              pliku startowym, równocześnie wyłącza zapisywanie na dysk.

       -color wymusza włączenie trybu koloru, jeśli jest dostępny.  Jeśli opis
              możliwości terminala nie  określa  sposobu  obsługi  koloru,  to
              przyjmowane  są  domyślne  sekwencje  sterujące,  działające dla
              wielu  typów  terminali.  Lynx  powinien  być   skompilowany   z
              biblioteką  slang,  by  flaga  ta  działała,  co jest równoważne
              ustawieniu zmiennej środowiskowej  COLORTERM.   (Jeśli  praca  w
              kolorze  jest  zamiast  tego  zapewniana przez bibliotekę curses
              obsługującą kolory, jak ncurses, to  Lynx  przy  ustalaniu,  czy
              możliwy  jest  tryb  koloru  będzie całkowicie polegał na opisie
              terminala.  Wówczas  flaga  ta  nie  jest  potrzebna   a   zatem
              niedostępna.)   Zapisane  w  pliku .lynxrc początkowe ustawienie
              show_color=always działa tak samo. Wpisane w .lynxrc  początkowe
              ustawienie show_color=never jest przesłaniane przez tę flagę.

       -cookies
              przełącznik obsługi nagłówków Set-Cookie.

       -cookie_file=PLIK
              określa plik, w którym mają być przechowywane ciasteczka.

       -core  przełącznik wymuszania zrzutów rdzenia przy błędach krytycznych.

       -crawl z  -traversal,  wypisuje  każdą  stronę  do  pliku.   z   -dump,
              formatuje  wyjście  jak  przy  -traversal,  lecz  na standardowe
              wyjście.

       -debug_partial
              przyrostowe fazy wyświetlania z MessageSecs opóźnieniem

       -display=DISPLAY
              ustawia zmienną wyświetlacza dla wywoływanych programów X-owych.

       -dont_wrap_pre
              zakazuje  zawijania  tekstu  w <pre> podczas zrzucania (-dump) i
              łażenia   (-crawl),   zaznacza   zawinięte   linie    w    sesji
              interaktywnej.

       -dump  zrzuca  na  standardowe  wyjście sformatowane wyjście domyślnego
              dokumentu lub dokumentu podanego w wierszu poleceń.  Może to być
              używane      w      następujący      sposób:      lynx     -dump
              http://www.nyu.edu/pages/wsn/subir/lynx.html.

       -editor=EDYTOR
              włącza zewnętrzną edycję, za pomocą podanego EDYTORA.  (vi,  ed,
              emacs, itp.)

       -emacskeys
              włącza klawisze przemieszczania w stylu emacsowym.

       -enable_scrollback
              przełącza    zgodność    z   klawiszami   scrollback   programów
              komunikacyjnych.  (może  być  niezgodne  z  niektórymi  wersjami
              curses).

       -error_file=PLIK
              definiuje plik, w którym lynx będzie zgłaszał kody dostępu HTTP.

       -fileversions
              włącza wszystkie wersje plików w lokalnych listingach  katalogów
              VMS.

       -force_empty_hrefless_a
              wymusza  opróżnianie  elementów  'A' nie zawierających znacznika
              HREF (domyka je zaraz po napotkaniu).

       -force_html
              wymusza interpretację pierwszego dokumentu jako HTML.

       -force_secure
              przełącza wymuszanie flagi bezpieczeństwa dla ciasteczek SSL.

       -forms_options
              przełącza styl opcji (menu lub formularze).

       -from  przełącza przekazywanie nagłówków From.

       -ftp   wyłącza dostęp do ftp.

       -get_data
              wysyła dane formularzy ze stdin przy użyciu metody GET i kopiuje
              wyniki.

       -head  wysyła żądanie HEAD dla nagłówków mime.

       -help  wypisuje informację o składni komend Lynx.

       -hiddenlinks=[opcja]
              steruje   wyświetlaniem   ukrytych   odnośników.   merge  ukryte
              odnośniki są pokazywane jako liczby  w  nawiasach  kwadratowych,
              numerowane   wspólnie   z   innymi   odnośnikami   w  kolejności
              występowania w dokumencie.

              listonly ukryte odnośniki są pokazywane tylko na ekranach  L)ist
              i  zestawieniach  generowanych  przez  opcję  -dump  lub  z menu
              P)rint, ale pojawiają się osobno na końcu tych  list.   Jest  to
              zachowanie domyślne.

              ignore ukryte odnośniki na pojawiają się nawet na zestawieniach.

       -historical
              przełącza stosowanie '>' lub '-->' jako zakończeń komentarzy.

       -homepage=URL
              ustawia stronę domową niezależnie od strony startowej.

       -image_links
              przełącza zamieszczanie odnośników dla wszystkich obrazków.

       -index=URL
              ustala domyślny plik index dla podanego URL.

       -ismap przełącza  zamieszczanie  odnośników  ISMAP  gdy  istnieją  MAPy
              klienckie.

       -justify
              justuje (wyrównuje) tekst.

       -link=ICZBA
              początkowy licznik dla plików lnk#.dat, tworzonych przez -crawl.

       -localhost
              wyłącza URL-e, które wskazują na zdalne maszyny.

       -locexec
              zezwala  na  wywoływanie  lokalnych  programów  tylko  z  plików
              lokalnych  (jeśli  Lynx  był  skompilowany  z włączonym lokalnym
              wywoływaniem).

       -mime_header
              wraz ze źródłem pobranego dokumentu wypisuje jego nagłówek MIME.

       -minimal
              przełącza  analizę  komentarzy  -  minimalne  kontra poprawne. W
              starych przeglądarkach, błędnie za  zakończenie  komentarza  był
              uznawany  jakikolwiek  domykający  nawias  ostrokątny.  Poprawne
              zakończenie wymaga pary kresek przed nawiasem.

       -newschunksize=LICZBA
              ilość artykułów w podzielonych  na  kawałki  listingach  z  grup
              dyskusyjnych.

       -newsmaxchunk=LICZBA
              maksymalna  ilość artykułów w listingach grup dyskusyjnych przed
              podziałem na części.

       -nobold
              wyłącza wyświetlanie atrybutu pogrubienia.

       -nobrowse
              wyłącza przeglądanie katalogów.

       -nocc  wyłącza prośby o podanie Cc: w  celu  zyskania  kopii  listu  do
              własnej  wiadomości.  Zauważ,  że  nie wyłącza tych CC, które są
              zamieszczone w samym  URL-u  typu  mailto  czy  klauzuli  ACTION
              formularza.

       -nocolor
              wymusza   wyłączenie  koloru,  ignorując  możliwości  terminala,
              ewentualną  flagę  -color,   zmienną   COLORTERM   i   zachowane
              ustawienia .lynxrc.

       -noexec
              wyłącza wywoływanie lokalnych programów. (DOMYŚLNE)

       -nofilereferer
              wyłącza transmisje nagłówków Referer dla URL-i plikowych.

       -nolist
              wyłącza tworzenie listy odnośników w zrzutach.

       -nolog wyłącza  wysyłanie pocztą elektroniczną komunikatów o błędach do
              właścicieli dokumentów.

       -nonrestarting_sigwinch
              Ta  flaga  nie  jest  dostępna  na  wszystkich  systemach,  Lynx
              powinien    był    skompilowany    ze   zdefiniowanym   symbolem
              HAVE_SIGACTION.   Jeśli  jest  dostępna,  to   ta   flaga   moe
              powodować,  że  program  będzie  znacznie  szybciej  reagował na
              zmiany okna w przypadku uruchomienia w oknie xterm.

       -nopause
              wyłącza wymuszone przerwy na komunikaty w linii stanu.

       -noprint
              wyłącza większość funkcji wypisywania [drukowania].

       -noredir
              zapobiega automatycznym przekierowaniom i wypisuje  komunikat  z
              odnośnikiem do nowego URL-a.

       -noreferer
              wyłącza przekazywanie nagłówków Referer.

       -nosocks
              wyłącza używanie proxy SOCKS przez uSOCKSowanego Lynxa.

       -nostatus
              wyłącza komunikaty o stanie pobierania.

       -nounderline
              wyłącza wyświetlanie atrybutu podkreślenia.

       -number_fields
              wymusza  numerowanie  zarówno  odnośników, jak i pól wejściowych
              formularzy.

       -number_links
              wymusza numerowanie odnośników.

       -partial
              przełącza wyświetlanie częściowe stron podczas pobierania.

       partial_thres=LICZBA
              liczba wierszy  pokazywana  przed  ponownym  utworzeniem  obrazu
              podczas wyświetlania częściowego

       -pauth=ID:HASO
              ustalenie  na  starcie identyfikatora oraz hasła autoryzacji dla
              chronionych serwerów proxy. Należy upewnić się, że chronione  są
              wszelkie pliki skryptów wykorzystujących ten przełącznik.

       -popup przełącza  sposób obsługi opcji pojedynczego wyboru w SELECT: za
              pośrednictwem   okna   wyskakującego   albo   listy   przycisków
              radiowych.

       -post_data
              wysyła  dane  formularzy  ze  stdin  przy  użyciu  metody POST i
              kopiuje wyniki.

       -preparsed
              pokazuje wstępnie przetworzone i sformatowane źródło  HTML,  gdy
              użyto z -source lub w podglądzie źródła.

       -prettysrc
              pokazuje   podgląd   źródła   HTML   z   kolorowymi   elementami
              leksykalnymi i znacznikami.

       -print włącza funkcje wypisujące [drukujące]. (domyślne)

       -pseudo_inlines
              włącza  pokazywanie   zastępczych   pseudoznaczników   ALT   dla
              elementów inline bez tekstu ALT.

       -raw   włącza  domyślne  ustawienie  8-bitowych  translacji znaków, lub
              tryb CJK dla startowego zestawu znaków.

       -realm ogranicza dostęp tylko do URL-i w sferze startowej.

       -reload
              wymiata  bufor  na  serwerze  proxy  (dotyczy  tylko  pierwszego
              dokumentu).

       -restrictions=[opcja][,opcja][,opcja]...
              umożliwia selektywne wyłączenie listy usług.  Jeśli nie poda się
              opcji, wypisywana jest następująca lista.

              ?  - podane samo, wypisuje listę aktywnych ograniczeń

              all - zastrzega wszystkie wymienione niżej opcje.

              bookmark - zabrania zmieniania położenia pliku zakładek.

              bookmark_exec  -   zabrania   uruchamiania   programów   poprzez
              odnośniki z pliku zakładek.

              change_exec_perms  -  zabrania  zmieniania  prawa eXecute plików
              (lecz wciąż zezwala dla katalogi) kiedy  włączone  jest  lokalne
              zarządzanie plikami.

              default - to samo, co opcja wiersza poleceń -anonymous.  Wyłącza
              domyślne   usługi   dla   użytkownika   anonimowego.    Zabrania
              wszystkich   usług,   oprócz:   inside_telnet,   outside_telnet,
              inside_ftp,    outside_ftp,    inside_rlogin,    outside_rlogin,
              inside_news,  outside_news, telnet_port, jump, mail, print, exec
              oraz goto.  Konfiguracja dla tych usług oraz stosowane dodatkowe
              ograniczenia  goto  dla  konkretnych  schematów URL-i pochodzą z
              definicji zawartych w userdefs.h.

              dired_support - zabrania lokalnego zarządzania plikami.

              disk_save - zabrania zachowywania plików na dysk w menu download
              i print.

              dotfiles  -  zabrania  dostępu  do plików ukrytych (kropkowych),
              również ich tworzenia.

              download - zabrania użycia niektórych  programów  do  pobierania
              plików  w  menu  download.   Nie pociąga to za sobą ograniczenia
              disk_save, nie wyłącza też polecenia DOWNLOAD).

              editor - zabrania zewnętrznej edycji.

              exec - wyłącza skrypty uruchamiania.

              exec_frozen - zabrania użytkownikowi zmieniania opcji  lokalnego
              wykonywania.

              externals   -   zabrania   niektórych  wierszy  konfiguracyjnych
              "EXTERNAL" jeśli wkompilowana jest obsługa przesyłania URL-i  do
              programów zewnętrznych (poleceniem EXTERN).

              file_url  -  zabrania  używania  G)oto, obsłużonych odnośników i
              zakładek w stosunku do URL-i typu file:

              goto - wyłącza polecenie 'g' (goto).

              inside_ftp -  zabrania  dostępu  FTP  dla  osób  pochodzących  z
              wewnątrz  naszej własnej domeny (dla selektywności wymagane jest
              utmp).

              inside_news  -  j.w.,  lecz  dla  wysyłania  artykułów  do  grup
              dyskusyjnych USENET.

              inside_rlogin - j.w., lecz dla rlogin.

              inside_telnet - j.w., lecz dla telnet.

              jump - wyłącza polecenie 'j' (jump).

              multibook - zabrania używania wielu plików z zakładkami.

              mail - zabrania używania poczty elektronicznej.

              news_post - zabrania wysyłąnia do grup dyskusyjnych.

              options_save - zabrania zachowywania opcji w .lynxrc.

              outside_ftp  - zabrania operacji FTP dla osób pochodzących spoza
              naszej własnej domeny (utmp jest wymagane dla selektywności).

              outside_news - zabrania czytania i  wysyłania  artykułów  USENET
              dla  osób  pochodzących  spoza  naszej własnej domeny (utmp jest
              wymagane dla selektywności).  To ograniczenie odnosi się do URL-
              i  "news", "nntp", "newspost" i "newsreply", ale nie do "snews",
              "snewspost" czy "snewsreply", jeśli tylko są obsługiwane.

              outside_rlogin - j.w., lecz dla rlogin.

              outside_telnet - j.w., lecz dla telnet.

              print - wyłącza większość opcji drukujących.

              shell - zabrania przechodzenia do powłoki i G)oto typu  lynxexec
              lub lynxprog.

              suspend  - zabrania zawieszenia pracy programu przez Control-Z i
              przechodzenia do powłoki.

              telnet_port - zabrania podawania portu w G)oto dla telnetu.

              useragent - zabrania modyfikowania nagłówka User-Agent.

       -resubmit_posts
              włącza wymuszane ponowne dostarczanie (bez bufora) formularzy  z
              metodą  POST,  kiedy  dokumenty,  które  one  zwracają  są można
              uzyskać poleceniem PREV_DOC lub z History List.

       -rlogin
              wyłącza rozpoznawanie poleceń rlogin.

       -selective
              wymaga plików .www_browsable do przeglądania katalogów.

       -short_url
              powoduje, że bardzo długie URL-e pokazywane są w wierszu stanu z
              "___"   oznaczającym   część,  której  nie  da  się  wyświetlić.
              Wyświetlany jest początek  i  koniec  URL-a,  zamiast  obcinania
              samej końcówki.

       -show_cursor
              Jeśli  włączone,  kursor nie będzie ukrywany w prawym narożniku,
              lecz  będzie  umieszczany  na  początku  aktualnie  zaznaczonego
              odnośnika.  Jest  to  domyślna opcja dla systemów bez możliwości
              FANCY_CURSES, a  domyślna  konfiguracja  może  być  zmieniana  w
              userdefs.h  lub  lynx.cfg.   Przełącznik wiersza poleceń zmienia
              zachowanie domyślne.

       -soft_dquotes
              przełącza emulację starego błędu  w  Netscape  i  Mosaic,  które
              traktowały   '>'   jako   wspólny  znak  zamknięcia  cudzysłowów
              (zawierających wartość atrybutu) i znacznika.

       -source
              działa  tak  jak  dump,  lecz  produkuje  źródło  HTML   zamiast
              przeformatowanego tekstu.

       -stack_dump
              wyłącza procedurę obsługi porządkowania po otrzymaniu SIGINT

       -startfile_ok
              zezwala  na  plik  startowy  niezgodny  z http i stronę domową z
              -validate.

       -tagsoup
              inicjuje analizator składni, stosując  "Tag  Soup  DTD"  zamiast
              "SortaSGML".   Metody  te  różnią się rozpoznawaniem i usuwaniem
              błędów.  "Tag  Soup  DTD"  dopuszcza  niepoprawnie  zagnieżdżone
              znaczniki, "SortaSGML" jest surowsza.

       -telnet
              wyłącza rozpoznawanie poleceń telnetu.

       -term=TERM
              mówi  Lynxowi, jakiego rodzaju terminala ma on używać. (Może być
              przydatne przy zdalnym wykonywaniu, np. gdy Lynx  łączy  się  ze
              zdalnym  portem  TCP/IP,  który  uruchamia skrypt, który z kolei
              rozpoczyna inny proces Lynxa.)

       -tlog  przełącza wyjście śledzenia sesji między dziennikiem Lynxa (Lynx
              Trace Log) a standardowym wyjściem (stderr).

       -tna   włącza   tryb   "Textfields  Need  Activation"  ("Pola  tekstowe
              wymagają aktywacji").

       -trace włącza tryb  śledzenia.  Miejsce,  do  którego  trafiają  wyniki
              zależy od -tlog.

       -traversal
              podąża  za  wszystkimi  odnośnikami http wywodzącymi się z pliku
              startowym.  Gdy zostanie użyte z -crawl, każdy  odnośnik,  który
              zaczyna  się tym samym napisem co plik startowy, jest wypisywany
              do pliku przeznaczonego do indeksowania.  Zobacz  CRAWL.announce
              dla dalszych informacji.

       -underscore
              włącza używanie formatu _podkreślonego_ w zrzutach.

       -use_mouse
              włącza  obsługę  myszy,  jeśli  jest dostępna.  Kliknięcie lewym
              przyciskiem myszy odnośnika powoduje pójście za nim.  Kliknięcie
              prawym  przyciskiem  powoduje  zawrócenie.   Kliknięcie  górnego
              wiersza  powoduje  przewinięcie  w  górę.   Kliknięcie   dolnego
              wiersza powoduje przewinięcie w dół.  Pierwszych kilka pozycji w
              górnym i dolnym wierszu może wywoływać dodatkowe funkcje.   Lynx
              musi  być  skompilowany  z  ncurses lub slang, by udostępniał tę
              cechę. Jeśli  wykorzystywana  jest  ncurses,  środkowy  przycisk
              myszy   wywołuje  proste  menu.  Przyciski  myszy  mogą  działać
              bezproblemowo  tylko  wtedy,  gdy  Lynx   pozostaje   w   stanie
              oczekiwania na wprowadzanie.

       -useragent=Nazwa
              ustala dla programu alternatywną nazwę nagłówka User-Agent.

       -validate
              przyjmuje   tylko   URL-e   http   (do  sprawdzania  uprawnień).
              Zaimplementowane są także pełne ograniczenia zabezpieczające.

       -verbose
              przełącza komentarze [LINK], [IMAGE] i [INLINE] na nazwy  plików
              tych obrazków.

       -version
              wypisuje informację o wersji.

       -vikeys
              włącza klawisze przemieszczania w stylu vi.

       -wdebug
              włącza  diagnostykę  pakietów Waterloo tcp/ip (wypisuje do pliku
              diagnostycznego  watt).  Dotyczy  to   tylko   wersji   do   DOS
              skompilowanych z WATTCP lub WATT-32.

       -width=LICZBA
              liczba kolumn znaków przy formatowaniu zrzutów, domyślnie 80.

       -with_backspaces
              umieszczanie   znaków  backspace  w  tworzonym  wyjściu  podczas
              zrzucania (-dump) i łażenia (-crawl), tak jak to czyni 'man'.

KOMENDY

       o Strzałki w górę i  strzałki  w  dół  służą  do  przewijania  pomiędzy
       odnośnikami hipertekstowymi.
       o  Strzałka  w  prawo  lub  Return  podąży za podświetlonym odnośnikiem
       hipertekstowym.
       o Strzałka w lewo wycofa się z odnośnika.
       o Wciśnij "h" lub "?"  aby  uzyskać  wbudowaną  pomoc  i  opisy  komend
       klawiszowych.
       o  Wciśnij  "k",  by  otrzymać  pełną listę bieżących odwzorowań komend
       klawiszowych.

ŚRODOWISKO

       Oprócz rozmaitych "standardowych" zmiennych środowiskowych,  jak  HOME,
       PATH,  USER,  DISPLAY,  TMPDIR  itd., Lynx wykorzystuje kilka własnych,
       swoistych zmiennych, jeśli istnieją.

       Inne z kolei  mogą  być  tworzone  lub  zmieniane  przez  Lynx  w  celu
       przekazania danych zewnętrznemu programowi czy do jakichś innych celów.
       Poniżej są one osobno wyszczególnione.

       Zobacz też sekcje SYMULACJA OBSŁUGI CGI i OBSŁUGA  JĘZYKÓW  NARODOWYCH,
       poniżej.

       Uwaga:    Nie  wszystkie  zmienne  środowiskowe  mają  zastosowanie  na
       wszystkich rodzajach platform, na których działa Lynx,  choć  większość
       ma.  Autorzy proszą o informacje o zależnościach od platform.

       Zmienne środowiskowe wykorzystywane przez Lynx:

       COLORTERM           Jeśli  ustawiona, to podczas uruchamiania wymuszane
                           jest  włączenie  możliwości   wyświelania   kolorów
                           terminala.   Faktyczna   wartość   przypisana   tej
                           zmiennej  jest  ignorowana.  Zmienna  COLORTERM  ma
                           znaczenie   tylko   wtedy,  gdy  Lynx  zbudowano  z
                           wykorzystaniem biblioteki obsługi ekranu slang.

       LYNX_CFG            Ta  zmienna,  jeśli  jest   ustawiona,   przesłania
                           domyślne   położenie   i   nazwę  globalnego  pliku
                           konfiguracyjnego   (normalnie,   lynx.cfg),   które
                           zostały  zdefiniowane  stałą  LYNX_CFG_FILE w pliku
                           userdefs.h, podczas instalacji.  W pliku userdefs.h
                           można znaleźć więcej informacji na ten temat.

       LYNX_LSS            Ta  zmienna, jeśli jest ustawiona, podaje położenie
                           domyślnego pliku wzorca  znaków  strony  (character
                           style  sheet  file)  Lynx.   [Obecnie  ma znaczenie
                           tylko jeśli Lynx został zbudowany z eksperymentalną
                           obsługą styli kolorów.]

       LYNX_SAVE_SPACE     Ta   zmienna,   jeśli  jest  ustawiona,  przesłania
                           domyślny    przedrostek    ścieżki    dla    plików
                           zachowywanych   na   dysk.   Przedrostek  ten  jest
                           zdefiniowany w lynx.cfg, w instrukcji  SAVE_SPACE:.
                           W pliku lynx.cfg można znaleźć więcej informacji na
                           ten temat.

       LYNX_TEMP_SPACE     Ta  zmienna,  jeśli  jest   ustawiona,   przesłania
                           domyślny    przedrostek    ścieżki    dla    plików
                           tymczasowych, zdefiniowany podczas instalacji,  jak
                           również   ewentualną  wartość  przypisaną  zmiennej
                           TMPDIR variable.

       MAIL                Ta zmienna określa domyślną skrzynkę  odbiorczą,  w
                           której  Lynx  będzie  szukać  nowych  listów, jeśli
                           takie sprawdzanie włączono w pliku lynx.cfg.

       NEWS_ORGANIZATION   Ta zmienna,  jeśli  jest  ustawiona,  podaje  napis
                           używany    w   nagłówku   Organization:   artykułów
                           wysyłanych do grup USENET-u. Przesłania  ustawienie
                           zmiennej środowiskowej ORGANIZATION, jeśli jest ona
                           także ustawiona (i,  na  UNIX-ie,  zawartość  pliku
                           /etc/organization, jeśli takowy istnieje).

       NNTPSERVER          Jeśli jest ustawiona, określa domyślny serwer NNTP,
                           który będzie wykorzystywany do czytania i wysyłania
                           za   pomocą  Lynx  artykułów  na  grupy  dyskusyjne
                           USENET-u, za pośrednictwem URL-i news:.

       ORGANIZATION        Ta zmienna,  jeśli  jest  ustawiona,  podaje  napis
                           używany    w   nagłówku   Organization:   artykułów
                           wysyłanych do grup USENET-u.  Na UNIX-ie przesłania
                           zawartość  pliku  /etc/organization,  jeśli  takowy
                           istnieje.

       PROTOKÓŁ_proxy      Lynx udostępnia użycie serwerów proxy,  które  mogą
                           funkcjonować jako bramki zapór ogniowych i serwerów
                           buforujących. Są  one  preferowane  w  stosunku  do
                           starszych          serwerów-bramek          (zobacz
                           WWW_access_GATEWAY, poniżej).   Każdy  z  protokoło
                           używanych przez Lynx (http, ftp, gopher itd.) można
                           odwzorować odrębnie, nadając zmiennym środowiskowym
                           postaci   PROTOKÓŁ_proxy  (mianowicie:  http_proxy,
                           ftp_proxy,     gopher_proxy     itd.),     wartości
                           "http://jakiś.serwer.domena:port/".   W  Lynx Users
                           Guide znajdują się dalsze szczegóły i przykłady.

       WWW_dostęp_GATEWAY  Lynx nadal obsługuje korzystanie z serwerów-bramek,
                           przez    serwery   podane   za   pomocą   zmiennych
                           "WWW_dostęp_GATEWAY" (gdzie "dostęp" jest  napisaną
                           małymi  literami  nazwą "http", "ftp", "gopher" lub
                           "wais"), jednak większość  serwerów-bramek  została
                           już  wyłączona.   Zauważ,  że dla bramek nie podaje
                           się końcówki '/', jak  się  to  robi  dla  serwerów
                           proxy    określanych    zmiennymi    środowiskowymi
                           PROTOKÓŁ_proxy.  Szczegóły  można  znaleźć  w  Lynx
                           Users Guide.

       WWW_HOME            Ta   zmienna,   jeśli  jest  ustawiona,  przesłania
                           domyślny startowy  URL  podany  w  którymkolwiek  z
                           plików konfiguracyjnych programu.

       Zmienne środowiskowe tworzone lub zmieniane przez Lynx:

       LYNX_PRINT_DATE     Tej  zmiennej funkcja p(rint) Lynx-a nadaje wartość
                           łańcucha Date: pokazanego na  stronie  "Information
                           about"  (polecenie  =)  aktualnego dokumentu, jeśli
                           jest takowa.  Jest tworzona do wykorzystania  przez
                           program    zewnętrzny,   określony   w   instrukcji
                           definiującej PRINTER: pliku  lynx.cfg.   Jeśli  dla
                           danego   dokumentu  pole  takie  nie  istnieje,  to
                           zmiennej przypisywany jest łańcuch pusty w  UNIX-ie
                           lub "No Date" w VMS.

       LYNX_PRINT_LASTMOD  Tej  zmiennej funkcja p(rint) Lynx-a nadaje wartość
                           łańcucha   Last   Mod:   pokazanego   na    stronie
                           "Information   about"   (polecenie   =)  aktualnego
                           dokumentu, jeśli jest  takowa.   Jest  tworzona  do
                           wykorzystania przez program zewnętrzny, określony w
                           instrukcji definiującej  PRINTER:  pliku  lynx.cfg.
                           Jeśli dla danego dokumentu pole takie nie istnieje,
                           to zmiennej przypisywany jest łańcuch pusty w UNIX-
                           ie lub "No LastMod" w VMS.

       LYNX_PRINT_TITLE    Tej  zmiennej funkcja p(rint) Lynx-a nadaje wartość
                           łańcucha   Linkname:    pokazanego    na    stronie
                           "Information   about"   (polecenie   =)  aktualnego
                           dokumentu, jeśli jest  takowa.   Jest  tworzona  do
                           wykorzystania przez program zewnętrzny, określony w
                           instrukcji definiującej  PRINTER:  pliku  lynx.cfg.
                           Jeśli dla danego dokumentu pole takie nie istnieje,
                           to zmiennej przypisywany jest łańcuch pusty w UNIX-
                           ie lub "No Title" w VMS.

       LYNX_PRINT_URL      Tej  zmiennej funkcja p(rint) Lynx-a nadaje wartość
                           łańcucha URL: pokazanego  na  stronie  "Information
                           about"  (polecenie  =)  aktualnego dokumentu, jeśli
                           jest takowa.  Jest tworzona do wykorzystania  przez
                           program    zewnętrzny,   określony   w   instrukcji
                           definiującej PRINTER: pliku  lynx.cfg.   Jeśli  dla
                           danego   dokumentu  pole  takie  nie  istnieje,  to
                           zmiennej przypisywany jest łańcuch pusty w  UNIX-ie
                           lub "No URL" w VMS.

       LYNX_VERSION        Tej  zmiennej  Lynx zawsze nadaje wartość. Może być
                           wykorzystywana   przez   zewnętrzny   program    do
                           stwierdzenia,  czy  został  wywołany  przez Lynx. W
                           komentarzach  w  przykładowym  mailcap  z   pakietu
                           dystrybucyjnego   znajdują   się   uwagi  dotyczące
                           sposobu użycia tej zmiennej w takim pliku.

       TERM                Normalnie zmienna ta jest  używana  przez  Lynx  do
                           wyznaczenia   typu   terminala,  jakiego  użyto  do
                           wywołania  programu.    Jeśli   jednak   nie   jest
                           ustawiona   przy   uruchomieniu   (lub  ma  wartość
                           "unknown")  lub  jeśli  użyto  opcji-term   wiersza
                           poleceń,  to  Lynx  nada  lub zmieni jej wartość na
                           podany  przez  użytkownika   typ   terminala   (dla
                           środowiska  wykonywania  Lynx).   Uwaga: jeśli Lynx
                           nada/zmieni   tę   zmienną,   wartości    zmiennych
                           środowiskowych  LINES  i  COLUMNS mogą równiez ulec
                           zmianie.

SYMULACJA OBSŁUGI CGI

       Jeśli zbudowano go z włączoną  opcją  cgi-links,  to  Lynx  pozwala  na
       dostęp do skryptów cgi bez potrzeby korzystania z demona http.

       Podczas  wykonywania  takich "skryptów lynxcgi" (jeśli są dostępne), do
       symulowania środowiska CGI można ustawić następujące zmienne:

       CONTENT_LENGTH

       CONTENT_TYPE

       DOCUMENT_ROOT

       HTTP_ACCEPT_CHARSET

       HTTP_ACCEPT_LANGUAGE

       HTTP_USER_AGENT

       PATH_INFO

       PATH_TRANSLATED

       QUERY_STRING

       REMOTE_ADDR

       REMOTE_HOST

       REQUEST_METHOD

       SERVER_SOFTWARE

       Inne zmienne środowiska nie są  dziedziczone  przez  skrypt,  chyba  że
       dostarczono  je za pośrednictwem instrukcji LYNXCGI_ENVIRONMENT w pliku
       konfiguracyjnym.  Definicje i sposób użycia tych zmiennych zawiera plik
       lynx.cfg       oraz       (szkic)       Specyfikacja       CGI      1.1
       <http://Web.Golux.Com/coar/cgi/draft-coar-cgi-v11-00.txt>.

       Po ogólne informacje o programowaniu skryptów  CGI  należy  sięgnąć  do
       Specyfikacji CGI i innej powiązanej dokumentacji.

OBSŁUGA JĘZYKÓW NARODOWYCH (NATIVE LANGUAGE SUPPORT - NLS)

       Jeśli   został   skonfigurowany   i  zainstalowany  z  obsługą  języków
       narodowych (Native Language Support), Lynx będzie wyświetlał komunikaty
       o  stanie  i  inne  w  naszym  ojczystym  języku.   Więcej informacji o
       internacjonalizacji można  znaleźć  w  pliku  ABOUT_NLS  z  dystrybucji
       źródłowej lub na miejscowej witrynie GNU.

       Do zmiany domyślnych ustawień służą poniższe zmienne środowiska:

       LANG                Ta   zmienna,   jeśli  jest  ustawiona,  przesłania
                           domyślny język komunikatów.   Jest  to  dwuliterowy
                           kod ISO 639 identyfikujący język.  Kody języków NIE
                           są takie same, jak kody krajów podane w ISO 3166.

       LANGUAGE            Ta  zmienna,  jeśli  jest   ustawiona,   przesłania
                           domyślny  język  komunikatów.  Jest to rozszerzenie
                           GNU,  mające  wyższy   priorytet   przy   ustalaniu
                           katalogu komunikatów niż LANG czy LC_ALL.

       LC_ALL              i

       LC_MESSAGES         Te  zmienne,  jeśli  są ustawione, określają sposób
                           formatowania języka narodowego. Są zgodne z  POSIX.

       LINGUAS             Ta    zmienna,    jeśli    jest   ustawiona   przed
                           konfiguracją,  ogranicza  instalowane   języki   do
                           podanych    przez    jej   wartość.    Jest   listą
                           rozdzielonych   odstępami   dwuliterowych    kodów.
                           Obecnie jest niezmienna, stosowna do życzeń.

       NLSPATH             Ta   zmienna,  jeśli  jest  ustawiona,  służy  jako
                           przedrostek ścieżki katalogów, w  których  znajdują
                           się  komunikaty.

UWAGI

       To jest wersja Lynx v2.8.2

       Jeśli  chcesz przyczynić się do przyszłego rozwoju Lynxa, zapisz się na
       naszą  listę  dyskusyjną.  Wyślij  email   do   <majordomo@sig.net>   z
       "subscribe lynx-dev" jako jedyną linijką ciała listu.

       Informacje   o   błędach,   komentarze,   sugestie  wysyłaj  do  <lynx-
       dev@sig.net> (po zapisaniu się).

       Wypisać się z listy można  wysyłając  email  na  <majordomo@sig.net>  z
       "unsubscribe  lynx-dev"  jako  jedyną  linijką ciała listu.  Proszę nie
       wysyłać wiadomości unsubscribe na listę lynx-dev.

ZOBACZ TAKŻE

       catgets(3), curses(3),  environ(7),  execve(2),  ftp(1),  gettext(GNU),
       localeconv(3),    ncurses(3),   setlocale(3),   slang(?),   termcap(5),
       terminfo(5), wget(GNU)

       Zwróć  uwagę,  że  dostępność  stron  podręcznika  systemowego  man   i
       numeracja  ich sekcji zależą do pewnego stopnia od używanej platformy i
       mogą odbiegać od powyższych odsyłaczy.

       Sekcja wskazana jako (GNU) ma oznaczać, że dany temat może być dostępny
       w  postaci  strony info, zamiast strony man (tj. należy spróbować "info
       temat", zamiast "man temat").

       Sekcja opisana (?) oznacza, że dokumentacja tego tematu  istnieje,  ale
       nie  jest  częścią ustalonego systemu wyszukiwania dokumentacji (więcej
       informacji można  znaleźć  w  plikach  dystrybucji  powiązanych  z  tym
       tematem lub za pośrednictwem miejscowego Administratora Systemu).

PODZIĘKOWANIA

       Lynx  zawiera  kod z wielu różnych źródeł. Najwcześniejsze wersje lynxa
       zawierały kod od Earla Fogela z  Computing  Services  z  University  of
       Saskatchewan,   który   zaimplementował  HYPERREZ  w  środowisku  Unix.
       HYPERREZ był stworzony przez Niela Larsona z Think.com  i  służył  jako
       model dla pierwszych wersji Lynxa. Te wersje zawierały także biblioteki
       z klientów Gopher (Unix-owych), stworzonych na University of Minnesota,
       a  późniejsze  wersje  lynxa  bazują  na kodzie biblioteki klienta WWW,
       stworzonej  przez  Tima  Berners-Lee  i   wspólnotę   WWW.   Dodatkowo,
       szczególne podziękowania dla Foteos Macrides, który przeniósł większość
       z Lynxa na VMS i  zrobił  lub  zorganizował  większość  z  jego  nowych
       elementów od czasu odejścia Lou Montulli i Garretta Blythe z University
       of Kansas w lecie 1994 do wersji v2.7.2, a także każdemu w  sieci,  kto
       włożył  swoją pracę w rozwój lynxa, zarówno bezpośrednio (przez patche,
       komentarze, zgłaszanie błędów),  lub  pośrednio  (przez  natchnienie  i
       rozwój innych systemów).

AUTORZY

       Lou  Montulli,  Garrett  Blythe, Craig Lavender, Michael Grobe, Charles
       Rezac
       Academic Computing Services
       University of Kansas
       Lawrence, Kansas 66047

       Foteos Macrides
       Worcester Foundation for Biomedical Research
       Shrewsbury, Massachusetts 01545