Provided by: manpages-pl_20051117-1_all bug

NAZWA

       lilo - instalacja boot loadera

SKŁADNIA

       Podstawowe zastosowanie:

        /sbin/lilo - instaluj boot loadera

       Dodatkowe zastosowania:

        /sbin/lilo -q - wyświetl mapę
        /sbin/lilo -T - powiedz więcej o podanym zagadnieniu
        /sbin/lilo -R - ustaw domyślną linię poleceń przy starcie systemu
        /sbin/lilo -A - aktywuj/pokaż aktywną partycję
        /sbin/lilo -E - edytuj nagłówek lub aktualizuj plik mapy bitowej
        /sbin/lilo -M - zapisz Master Boot Record na urządzeniu
        /sbin/lilo -I - wyświetl ścieżkę do bieżącego jądra
        /sbin/lilo {-u|-U} - deinstalacja lilo

OPIS

       lilo  instaluje  boot loadera który zostanie uaktywniony przy następnym
       uruchomieniu komputera.  lilo posiada wiele opcji.

       -A gwne-urzdzenie [ N ]
              Wyświetl aktywną partycję na urządzeniu  gwne-urzdzenie;  np.
              "/dev/hda".  Gdy  podany zostanie numer od 1 do 4, to na głównym
              urządzeniu aktywowana będzie podana partycja.

       -b bootdev
              Ustala urządzenie startowe  (boot  device);  przykładowo,  gdzie
              boot  loader  będzie zainstalowany.  "-b /dev/hda" ustala Master
              Boot Record; "-b /dev/sdb5" ustala pierwszą rozszerzoną partycję
              na drugim dysku SCSI.

       -B plik-mapy-bitowej
              Ustala  plik mapy bitowej z graficznym ekranem wykorzystywanym w
              czasie uruchamiania systemu.

       -c     Włączenie kompresji mapy. Ta opcja  połączy  żądania  odczytu  z
              sąsiednich  sektorów.  Przyspiesza to startowanie (szczególnie z
              dyskietki).

       -C plik-konfiguracyjny
              lilo  odczytuje  informacje  o  plikach  do  mapowania  z  pliku
              konfiguracyjnego,  domyślnie  /etc/lilo.conf.  Ta opcja wyznacza
              inny plik konfiguracyjny.

       -d opnienie
              Ustala opóźnienie w dziesiętnych częściach sekundy (20 = 2 sek.)
              przed  automatycznym  uruchomieniem  pierwszego  obrazu. To daje
              czas  na  przerwanie  automatycznego  procesu  startu  klawiszem
              Shift,  Alt,  Ctrl, ScrollLock lub CapsLock. Po takim przerwaniu
              wyświetlona  zostanie  zachęta  'boot:'.   Ta   flaga   zostanie
              nadpisana, gdy w pliku konfiguracyjnym znajduje się prompt.

       -D etykieta
              Użycie  jądra o podanej etykiecie, zamiast pierwszego na liście,
              jako domyślnego jądra do wystartowania.

       -E nazwa_pliku.ext
              Gdy .ext  to  .bmp,  zakłada  się,  że  plik  ten  jest  plikiem
              graficznym  do  użycia  w  konfiguracyjnej dyrektywie "bitmap=".
              Uruchom   interaktywny   edytor   aby   utworzyć   lub   zmienić
              kolor/informacje  o położeniu nagłówku LILO pliku z mapą bitową.

              Gdy .ext  to  .dat,  zakłada  się,  że  plik  ten  jest  plikiem
              konfiguracyjnym  z podanymi parametrami graficznej mapy bitowej,
              które zamieniane są na nagłówek LILO w pliku  z  mapą  bitową  o
              takiej samej nazwie.

       -f tablica-dysku
              Ustala  plik  z  parametrami  geometrii  dysku  (domyślnym  jest
              /etc/disktab).

       -F     Unieważnia sprawdzanie sektora startowego  dla  systemów  plików
              (np. swap, XFS, ...), które mogą być zniszczone przez instalację
              sektora startowego  LILO  na  pierwszym  sektorze  partycji.  Te
              systemy plików używają pierwszego sektora jako superbloku.

              Porównaj   z  "-P  ignore",  które  obchodzi  sprawdzenie  danej
              partycji.

       -g     Generuje adresy  cylinder/głowica/sektor  (geometryczny)  dysku.
              Jest to ograniczone do 1023 cylindrów. Wymusza kompatybilność ze
              starszymji wersjami LILO.

       -i boot-loader
              Wyznaczenie pliku używanego jako  nowy  boot  loader  (domyślnym
              jest /boot/boot.b).

       -I etykieta
              Etykietę  aktualnego  jądra  po  uruchomieniu  można  odnaleźć w
              zmiennej   środowiskowej   BOOT_IMAGE   lub    w    pseudo-pliku
              `/proc/cmdline'.  Ta  opcja  wyświetli  odpowiadającą  etykiecie
              nazwę  pliku  jądra,  pliku  tablicy  klawiszy  (keytable)   lub
              któregokolwiek  początkowego.  pliku  z ramdysku (opcja "i", "k"
              lub "r").

       -l     Generuje 24-bitowe  liniowe  adresy  sektorów,  zamiast  adresów
              cylindrów/głowic/sektorów.

       -L     Generuje   32-bitowe   Logiczne  Adresy  Bloków  (Logical  Block
              Addresses), zamiast adresów  cylindrów/głowic/sektorów.  Pozwala
              to  na  dostęp do wszystkich partycji na dyskach mających więcej
              niż 1024 cylindry.

       -m plik-mapy
              Użycie podanego pliku mapy zamiast domyślnego.

       -M gwne-urzdzenie [ plik-mbr ]
              Instaluje  Master  Boot  Record  na  urządzeniu   podanym   jako
              gwne-urzdzenie.  Nowy MBR domyślnie kopiowany jest z "mbr.b",
              które wbudowane jest w /sbin/lilo (wersja 22.3), chyba że podana
              jest  inna  nazwa pliku jako drugi argument.  Podstawowa tablica
              partycji na gwne-urzdzenie pozostaje w nienaruszonym  stanie.
              Gdy  numer  seryjny  urządzenia nie jest obecny, generowany jest
              nowy i zapisywany w MBR.

       -p     Wymaga interaktywnego wpisania wszystkich haseł podanych w pliku
              konfiguracyjnym jako "".

       -P {fix|ignore}
              Naprawienie  lub  zignorowanie  błędnych  tablic  partycji, tzn.
              tablicy     partycji     z     nie      pasującymi      adresami
              sektora/głowicy/cylindra.    Zawsze  najpierw  spróbuj  użyć  -P
              ignore gdyż -P fix nadpisze tablicę partycji, być może  niszcząc
              wszystkie partycje na dysku.

              -P  ignore  jest  używane  także  po  to  aby obejść sprawdzanie
              tablicy partycji w poszukiwaniu typów partycji, które  mogą  nie
              pozwalać na instalację sektora startowego LILO. Porównaj z opcją
              "-F",   która   unieważnia   sprawdzanie   aktualnego    sektora
              startowego.

       -q     Wyświetla aktualnie mapowane pliki.  lilo tworzy plik, domyślnie
              /boot/map, zawierający nazwę i lokalizację jąder startowych.  Ta
              opcja  wyświetli  te  nazwy.  Używaj wraz z opcją -v aby uzyskać
              bardziej szczegółową informację na  temat  zainstalowanych  boot
              loaderów.

       -r gwny-katalog
              Wykonaj    chroot   do   podanego   katalogu   przed   podjęciem
              jakiegokolwiek działania.  Nowy  katalog  główny  musi  zawierać
              katalog  /dev i może potrzebować katalogu /boot.  Może być także
              potrzebny plik /etc/lilo.conf.

              Wykorzystywane przez  skrypt  powłoki  mkbootdisk  do  tworzenia
              dyskietki startowej.

       -R linia polece
              Ta opcja zmienia domyślną linię poleceń dla boot loadera podczas
              jego następnego uruchomienia. Potem linia ta zostanie  usunięta,
              jest  ona  tylko  jednorazowa.  Na ogół jest to wykorzystywane w
              skryptach zamykania systemu, zaraz  przed  wywołaniem  `shutdown
              -r'.   Użyte  bez  żadnego  argumentu  anuluje  zablokowan  lub
              przywrci linię komend.

       -s plik
              Gdy lilo nadpisuje boot sektor, zachowuje jego starą zawartość w
              pliku,  domyślnie  jest  to /boot/boot.NNNN gdzie NNNN zależy od
              urządzenia. Ta opcja wyznacza inny plik dla boot  sektora  (lub,
              razem z opcją -u, wyznacza skąd odtworzyć boot sektor).

       -S plik
              Normalnie  lilo  nie  nadpisze istniejącego zapisanego pliku. Ta
              opcja mówi, że nadpisywanie jest dozwolone.

       -t     Test. Nic nie jest zapisywane do boot sektora ani do pliku mapy.
              Użyte razem z opcją -v wyświetla co lilo ma zamiar robić.

       -T opcja
              Wypisuje  informacje systemową, z której część pochodzi z biosu.
              Jest to wygodniejsze od  uruchamiania  diagnostycznej  dyskietki
              LILO.  opcja może być każdą z podanych:

                 help  - wypisuje listę dostępnych diagnostyk
                 ChRul - wypisuje typy partycji podlegające Zasadom-Zmian
                         (Change-Rules)
                 EBDA  - wypisuje informacje o Rozszerzonum Obszarze Danych
                         BIOSU (Extended BIOS Data Area)
                 geom=<dysk> wypisuje geometrię dysku np. geom=0x80
                 geom  - wypisuje geometrię dla wszystkich dysków
                 table=<dysk> wypisuje podstawową tablicę partycji;
                         np. table=/dev/sda
                 video - wypisuje dostępne tryby graficzne boot loadera

       -u [nazwa-urzdzenia]
              Deinstalacja   lilo,  poprzez  powrotne  skopiowanie  zapisanego
              wcześniej boot sektora. Wraz z tą opcją użyte mogą być parametry
              '-s'  i '-C'.  nazwa-urzdzenia jest opcjonalna. Sprawdzany jest
              czas i data pliku.

       -U [nazwa-urzdzenia]
              Tak jak powyżej, ale bez sprawdzenia czasu i daty.

       -v     Zwiększenie poziomu komunikatów. Podanie  od  jednej  do  pięciu
              opcji  -v  sprawi,  że lilo wyświetli więcej komunikatów. Możesz
              użyć także -v n (n=1..5) aby ustawić poziom komunikatów na  'n'.

       -V     Wyświetla numer wersji.

       -w     Wyłącza ostrzeżenia.

       -x opcja
              Tylko  dla  instalacji  RAID.  Opcja  może  być  każdym  ze słów
              kluczowych none,  auto,  mbr-only,  lub  oddzieloną  przecinkami
              listą  dodatkowych  urządzeń startowych (lista nie może zawierać
              spacji).

       -X     Zarezerwowane do wewnętrznego  użycia  przez  LILO.  Może  dawać
              różne  wyniki  dla różnych wersji LILO. Linia zaczynająca się od
              "CFLAGS=" zawiera opcje  kompilatora  użyte  do  utworzenia  tej
              wersji LILO.

       -z     Gdy   użyte   z  opcją  -M,  czyści  numer  seryjny  urządzenia.
              Przeważnie opcja ta używana jest  w  następującej  sekwencji  do
              wygenerowania nowego numeru seryjnego urządzenia:
                   lilo -z -M /dev/hda
                   lilo -M /dev/hda

       Powyższe   opcje  linii  poleceń  odpowiadają  podanym  poniżej  słowom
       kluczowym w pliku konfiguracyjnym.

              -b bootdev       boot=bootdev
              -B plik.bmp      bitmap=plik.bmp
              -c               compact
              -d dsek          delay=dsek
              -D etykieta      default=etykieta
              -i boot-loader   install=boot-loader
              -f plik          disktab=plik
              -g               geometric
              -l               linear
              -L               lba32
              -m plik-mapy     map=plik-mapy
              -P fix           fix-table
              -P ignore        ignore-table
              -s plik          backup=plik
              -S plik          force-backup=plik
              -v [N]           verbose=N
              -w               nowarn
              -x opcja         raid-extra-boot=opcja

OPCJE ŁADOWANIA SYSTEMU

       Opcje podane tutaj mogą być podane z linii  komend  gdy  ładowany  jest
       obraz  jądra.  Opcje  te  są  przetwarzane przez LILO i usuwane z linii
       komend przekazywanej do jądra, chyba że zaznaczono inaczej.

       lock   Blokuje linię komend,  tak  jakby  'lock'  był  podany  w  pliku
              'lilo.conf'.

       mem=###[,K,M]
              Ustala   maksymalną   ilość   pamięci   w  systemie  w  bajtach,
              kilobajtach lub megabajtach.  Ta opcja nie jest usuwana z  linii
              komend i jest zawsze przekazywana do jądra.

       nobd   Wyłącza  pobieranie  danych z BIOSu. Opcja ta jest zarezerwowana
              do użytku z BIOSami nie kompatybilnymi z IBM,  które  zawieszają
              się na liniach:

                   Loading...............
                   BIOS data check

       vga=[ASK,EXT,EXTENDED,NORMAL]
              Pozwala unieważnić domyślny tryb wideo podczas startu jądra.

BŁĘDY ŁADOWANIA SYSTEMU

       Proces  ładowania  systemu  dzieli  się na dwa etapy. Loader pierwszego
       stopnia jest pojedynczym sektorem i ładowany jest przez BIOS lub  przez
       loader do MBR.  Ładuje on wielo-sektorowy loader drugiego stopnia, lecz
       jest bardzo  ograniczonej  wielkości.  Gdy  loader  pierwszego  stopnia
       przejmuje  kontrolę,  wypisuje  literę  "L";  gdy jest gotowy przekazać
       kontrolę loaderowi drugiego stopnia wypisuje literę  "I".  Gdy  wystąpi
       jakikolwiek   błąd,   np.   błąd   odczytu  z  dysku,  wypisany  będzie
       szesnastkowy  kod  błędu  i  operacja  zostanie  powtórzona.  Wszystkie
       szesnastkowe  kody  błędów  są  wartościami  zwracanymi  przez  BIOS, z
       wyjątkiem wartości 40, 99 i 9A, które są generowane przez lilo.  A  oto
       częściowa lista kodów błędów:

              00  brak błędu
              01  błędna komenda dyskowa (disc command)
              0A  zła flaga sektora
              0B  zła flaga ścieżki (track flag)
              20  błąd kontrolera
              40  błąd szukania (seek failure) (BIOS)
              40  cylinder>1023 (LILO)
              99  błędny sektor indeksu drugiego stopnia (LILO)
              9A  brak sygnatury loadera drugiego stopnia (LILO)
              AA  dysk nie jest gotowy
              FF  błąd operacji odczytu elektrycznego (sense operation)

       Kod  błędu  nr  40  jest  generowany  przez BIOS lub przez LILO podczas
       konwersji   liniowego   (24-bitowego)   adresu   dyskowego   na   adres
       geometryczny  (C:H:S).  Błąd  ten  może być wywołany także na starszych
       systemach, które nie obsługują adresowania lba32  (32-bitowego).  Błędy
       99 oraz 9A najczęściej oznaczają, że nie da się odczytać pliku mapy (-m
       lub map=), np. gdy LILO nie  zostało  uruchomione  po  jakiejś  zmianie
       systemowej,  lub  jest nieścisłość pomiędzy tym, czego użyło LILO (lilo
       -v3 aby wyświetlić), a tym co jest aktualnie  używane  przez  BIOS  (do
       zdiagnozowania  tego  problemu  może  być  potrzebna  jedna z dyskietek
       diagnostycznych, dostępnych w źródłowej dystrybucji).

       Gdy loader drugiego stopnia  otrzyma  kontrolę  od  loadera  pierwszego
       stopnia,  wypisuje  literę  "L",  a  po  zainicjowaniu  się,  włączając
       weryfikację "Tablicy Deskryptorów" - listy jąder/innych do  załadowania
       -  wypisze  literę  "O",  formując  całe  słowo  "LILO" pisane wielkimi
       literami.

       Wszystkie błędy loadera drugiego  stopnia  są  wiadomościami  w  języku
       angielskim  i próbują wskazać, mniej lub bardziej udanie, istotę błędu.

NIEKOMPATYBILNOŚCI

       Znanym problemem lilo jest problem z reiserfs  wprowadzonym  w  jądrach
       2.2.x,   chyba   że   system  jest  montowany  z  opcją  'notail'.   Ta
       niekompatybilność zastała rozwiązana w reiserfs 3.6.18 i w lilo 21.6.

       Zaczynając od wersji 22.0, instalacje  RAID  zapisują  boot  record  na
       partycji RAID. Warunkowe zapisywanie MBRu może pomóc w ustawieniu RAIDa
       jako ładujący (bootable) podczas odzyskiwania, lecz wszystkie  domyślne
       działania  mogą  zostać  unieważnione. Działanie podobne do poprzedniej
       wersji jest osiągnięte dzięki opcji `-x mbr-only'.

BŁĘDY

       Opcje pliku konfiguracyjnego `backup' i `force-backup' nie  są  jeszcze
       dobrze  zaimplementowane dla instalacji RAID. Dobrze wydaje się działać
       domyślny mechanizm kopii zapasowych boot rekordu,  i  on  powinien  być
       używany.

ZOBACZ TAKŻE

       fdisk(8), lilo.conf(5), mkrescue(8), mkinitrd(8).

       Dystrybucja lilo posiada bardzo rozbudowaną dokumentację.  (lilo 21)

AUTORZY

       Werner Almesberger <almesber@lrc.epfl.ch> (wersje od 0 do 21)
       John Coffman <johninsd@san.rr.com> (21.2 do teraz)

                               09 Czerwiec 2002                        LILO(8)