Provided by: manpages-tr_1.0.2+cvs20040401-1_all bug

İSİM

       chmod - dosya erişim izinlerini değiştirir

KULLANIM

       chmod [SEENEK]... KP[,KP]... DOSYA...
       chmod [SEENEK]... SEKZLK-KP DOSYA...
       chmod [SEENEK]... --reference=RNEK-DOSYA DOSYA...

AÇIKLAMA

       Bu   kılavuz,   chmod  komutunun  GNU  sürümünü  anlatmaktadır.  chmod,
       belirtilen   her   bir   dosyanın   izinlerini,   izinlerde   yapılacak
       değişiklilerin   sembolik  gösterimlerinden  veya  yeni  izinlerin  bit
       şablonunu belirten sekizlik sayılardan oluşan kipe göre değiştirir.

       Sembolik kip sözdizimi

              [ugoa...][[+-=][rwxXstugo...]...][,...]

       biçimindedir.  Virgüller  ile  ayrılarak,  çeşitli  sembolik   işlemler
       belirtilebilir.

       ugoa  harfleri,  değiştirilecek  dosyaya hangi kullanıcının erişeceğini
       kontrol eder:  sahibi olan kullanıcı u (yoU), dosyanın grubunda bulunan
       diğer  kullanıcılar  g  (Group),  dosya  grubunun  dışında  olan  diğer
       kullanıcılar  o  (Others),  veya  bütün  kullanıcılar  a  (All).  Şayet
       bunlardan  birisi  belirtilmemişse,  a  seçeneği belirtilmiş gibi işlem
       yapılır, fakat umask içinde ayarlanmış bitler etkilenmez.

       + işleci, seçilen izinlerin her  bir  dosyada  varolanlara  eklenmesini
       sağlar;  -  işleci  bunları  varolan  izinlerden kaldırmaya yarar; ve =
       dosyada  bulunan  izinler  üzerine  atama  yapmaya  yarar   (=   işleci
       kullanıldıktan  sonra  eski dosya izinleri geçersiz olur ve yeni atanan
       izinler kullanılır).

       rwxXstugo  harfleri,  etkiledikleri  kullanıcılar  için,  yeni  izinler
       seçerler:  oku  r  (Read),  yaz w (Write), çalıştır (veya dizinler için
       erişim) x (eXecute), dosyanın bir dizin  olduğu  durumlarda  veya  bazı
       kullanıcılar   için  çalıştırma  izni  olduğu  durumlarda  çalıştır  X,
       çalıştırma için kullanıcı veya grup kimliklerini ayarla s, yapışkan bit
       t  (sTicky), izinler dosyanın sahibi olan kullanıcılara aittir u (yoU),
       izinler dosyanın sahibi olan  gruptaki  diğer  kullanıcılara  aittir  g
       (Group)   ve  izinler  önceki  iki  sınıfta  belirtilenlerin  dışındaki
       kullanıcılara tahsis edilmiştir o (Others).

       Bir sayısal kip, en az bir en çok dört  sekizlik  (0  ile  7  arasında)
       rakamdan  oluşur  ve  her  rakam  4,  2  ve  1 değerli bitler birbirine
       eklenerek elde edilir. Atlanmış herbir basamak sıfır kabul edilir.  İlk
       rakam  kullanıcı  kimliği  (4), ve grup kimliği (2) ve yapışkan bit (1)
       özniteliklerinden oluşur. İkinci rakam dosyanın sahibi  olan  kullanıcı
       için  izinleri  seçer: okuma (4), yazma (2) ve çalıştırma (1) izinleri.
       Üçüncüsü dosyaya erişim izni belirlenecek gruptaki  kullanıcılar  için,
       sonuncusu  da  grup  dışındaki  kullanıcılar  için  aynı  değerler  ile
       izinleri belirtir.

       chmod asla, sembolik  bağların  izinlerini  değiştirmez,  chmod  sistem
       çağrıları   da   onların  izinlerini  değiştiremez.  Sembolik  bağların
       izinleri asla kullanılmadığı  için,  bu  temelde  bir  sorun  yaratmaz.
       Bununla  beraber, komut satırında listelenen her bir sembolik bağ için,
       chmod sembolik bağın hedefi olan dosyanın izinlerini değiştirir.  Bunun
       tersi  olarak,  chmod,  ardışık  dizin  geçişleri  sırasında  saptadığı
       sembolik bağları görmezden gelir.

YAPIŞKAN DOSYALAR

       Eski Unix sistemlerinde, yapışkan  bitler  çalıştırılabilir  dosyaların
       takas  alanı içinde biriktirilmesine sebep olurdu. Bu özellik modern VM
       sistemler için kullanışlı değildir. Linux çekirdeği bu yapışkan bitleri
       yoksayar.  Diğer  çekirdekler  bu yapışkan biti, sistem tanımlı amaçlar
       için dosyalarda kullanabilirler. Bazı  sistemlerde  ise  yapışkan  biti
       dosyalara sadece süper kullanıcı belirtebilir.

YAPIŞKAN DİZİNLER

       Yapışkan  bit  bir dizin için belirtildiği zaman, bu dizindeki dosyalar
       sadece   sahipleri    ya   da   root   tarafından   silinip,    yeniden
       adlandırılabilirler.  Yapışkan  bit  olmadan,  dizine yazmaya izni olan
       herkes, bu dosyaları silebilir veya  yeniden  adlandırabilir.  Yapışkan
       bit   genellikle   /tmp  gibi  herkes  tarafından  oluşturulabilen  ama
       sahibinden  başkası  tarafından  değiştirilmesi  istenmeyen  dosyaların
       bulunduğu dizinlerde bulunur.

SEÇENEKLER

       Her bir DOSYA´nın kipini belirtilen KP ile değiştirir.

       -c, --changes
              Sadece  değişiklik  olduğu zaman rapor vermesi dışında --verbose
              gibidir.

       -f, --silent, --quiet
              Pekçok hatayı görmezden gelir.

       -v, --verbose
              İşlem yapılan her bir dosya için bir tanı bilgisi çıktılar.

       --reference=RNEK-DOSYA
              KP yerine RNEK-DOSYA´nın kipini kullanır.

       -R, --recursive
              Dosya ve dizinleri ardışık olarak değiştirir.

       --help Bu yardım metnini görüntüler ve çıkar.

       --version
              Sürüm bilgilerini görüntüler ve çıkar.

       Her bir KP ugoa harflerinin bir ya da bir kaçından, +-= sembollerinden
       birinden ve rwxXstugo harflerinden biri veya bir kaçından oluşur.

YAZAN

       David MacKenzie tarafından yazılmıştır.

GERİBİLDİRİM

       Lütfen,  böcekleri  ve  hataları  <bug-coreutils (at) gnu.org> adresine
       bildirin.

TELİF HAKKI

       Telif hakkı © 2002 Free Software Foundation, Inc.
       Bu bir serbest  yazılımdır;  kopyalama  koşulları  için  kaynak  koduna
       bakınız.  Hiçbir  garantisi  yoktur;  hatta  SATILABİLİRLİĞİ veya ŞAHSİ
       KULLANIMINIZA UYGUNLUĞU için bile garanti verilmez.

İLGİLİ BELGELER

       chmod komutu ile ilgili kapsamlı bir kılavuz Texinfo olarak  mevcuttur.
       Şayet  info  ve  chmod  yazılımları  düzgün  bir  şekilde  sisteminizde
       mevcutsa, aşağıdaki komut ile bu kılavuzu görüntüleyebilirsiniz.

              info chmod

ÇEVİREN

       Yalçın Kolukısa <yalcink01 (at) yahoo.com>, Kasım 2003