Provided by: manpages-tr_1.0.2+cvs20040401-1_all bug

İSİM

       man - kılavuz sayfalarını biçimler ve görüntüler
       manpath - man sayfalarının aranacağı yolu gösterir

KULLANIM

       man [-acdfFhkKtwW] [--path] [-m sistem] [-p dizge] [-C ayar-dosyas]
           [-M dosyayolu] [-P sayfalayc] [-S blm-listesi] [blm]
           isim ...

AÇIKLAMA

       man   kılavuz   sayfalarını   biçimler   ve   görüntüler.  Şayet  blm
       belirtilirse, man komutu bu bölümdeki  kılavuzla  ilgilenecektir.  isim
       genellikle,  bir  komut,  işlev  ya  da  dosyanın  ismi  olarak kılavuz
       sayfasının adıdır. Bununla birlikte, şayet isim bir  bölü  (/)  işareti
       içeriyorsa,  man  komutu  bunu bir dosya belirimi gibi kabul edecektir.
       Böylece man ./foo.5 ve hatta man /cd/foo/bar.1.gz şeklinde  bile  komut
       uygulanabilir.

       Kılavuz    sayfası    dosyalarını   man'ın   nerede   aradığı   aşağıda
       açıklanmıştır.

SEÇENEKLER

       -C ayar-dosyas
              Kullanılacak   ayar   dosyası   belirtilir,   öntanımlı   olarak
              /etc/man.config'dir (man.conf(5)'a bakınız.)

       -M dosyayolu
              Man   sayfalarının   aranacağı   dizinler  belirtilir.  Dizinler
              `:´larla ayrılır. Boş liste  -M  hiç  kullanılmamış  gibi  işlem
              görür. KILAVUZ SAYFALARININ ARAMA YOLU bölümüne bakınız.

       -P sayfalayc
              Kullanılacak sayfalayıcı uygulamasını belirtmek için kullanılır.
              Bu  seçenek  MANPAGER  ortam  değişkenini   umursamaz.   Komutun
              kullanılmasından  sonra  PAGER  değişkeni  tekrar devreye girer.
              Öntanımlı sayfalayıcı olarak,  man  komutu   /usr/bin/less  -isr
              kullanır.

       -S blm-listesi
              Aranacak kılavuz bölümlerinin `:´ ayraçlı listesi belirtilir. Bu
              seçenek MANSECT ortam değişkenini umursamaz.

       -a     Öntanımlı   olarak,   man   bulduğu   ilk   kılavuz    sayfasını
              görüntüledikten  sonra  devreden  çıkacaktır.  Bu  seçenek  ile,
              sadece bulunan ilk kılavuz   sayfasının  değil,  isimle  eşleşen
              bütün sayfaların gösterilmesi sağlanır.

       -c     Bir  güncel  cat  sayfası  mevcut olsa bile man sayfasını tekrar
              biçimler. Bu seçenek sadece, cat  sayfasının  farklı  bir  ekran
              genişliği  için  derlenmiş  olduğu  ya  da  evvelce  biçimlenmiş
              dosyanın bozulması halinde kullanılırsa anlamlıdır.

       -d     Man  sayfasını  görüntülemez,  sadece  hata  ayıklama  bilgileri
              basar.

       -D     Yukarıdaki  seçenekten farklı olarak man sayfasını görüntülediği
              gibi hata ayıklama bilgilerini de basar.

       -f     whatis ile aynıdır.

       -F, --preformat
              Sadece biçimler, göstermez.

       -h     Tek satırlık bir yardım iletisi basar ve çıkar.

       -k     apropos ile aynıdır.

       -K     Bütün man sayfaları içinde, belirtilen dizgeyi arar.  UYARI:  Bu
              işlem, muhtemelen, çok yavaş olacaktır. Bir bölüm belirtmek daha
              uygundur (sadece bir fikir vermesi açısından: 500 man sayfasının
              aranması bir dakika sürer)

       -m sistem
              İsmi   belirtilen   sistem  üzerinde  aranacak,  başka  bir  man
              sayfaları kümesi tanımlar.

       -p dizge
              nroff veya troff´dan önce  çalıştırılacak  önişlemci  dizilimini
              belirtmek  için  kullanılır.   Her  kurulum  bütün önişlemcilere
              sahip değildir. Bazı önişlemciler ve  bunları  belirten  harfler
              şunlardır: eqn (e), grap (g), pic (p), tbl (t), vgrind (v),refer
              (r).  Bu seçenek MANROFFSEQ ortam değişkenini yok sayacaktır.

       -t     Kılavuz sayfasını standart çıktıya  akterırken  biçimlemek  için
              /usr/bin/groff   -Tps  -mandoc  kullanır.   /usr/bin/groff  -Tps
              -mandoc'dan  çıktısının  basılmadan   önce   bazı   filtrelerden
              geçirilmesi gerekebilir.

       -w, --path
              Aslında  man  sayfalarını görüntülemez, sadece biçemlenecek veya
              görüntülenecek dosyaların bulunduğu yerleri  bildirir.  Herhangi
              bir   argüman   belirtilmemişse,   man   komutu  tarafından  man
              sayfalarını bulmak için  aranan  dizinlerin  listesini  standart
              çıktıdan  görüntüler.  Şayet  manpath,  man´e  bir  bağ  ise, bu
              durumda "manpath" ile "man --path" eşdeğerdir.

       -W     -w gibidir, fakat  her  satıra  tek  bir  dosya  ismi  basar  ve
              herhangi  bir ek bilgi vermez. man -aW man | xargs ls -l benzeri
              kabuk komutlarında oldukça faydalıdır.

CAT SAYFALARI

       Tekrar  ihtiyaç  duyulduğunda  man  sayfalarının  biçimlenme   zamanını
       kazanmak   için,  man  komutu  biçimlenmiş  man  sayfalarını  kaydetmek
       isteyecektir.  Geleneksel   olarak   DİZİN/manX   içindeki   sayfaların
       biçimlenmiş  halleri,  DİZİN/catX içinde tutulur. Fakat, man dizini ile
       cat  dizini  arasındaki   diğer   eşleşmeler   /etc/man.config   içinde
       belirtilebilir.   Gerekli   cat   dizini   yoksa,  hiçbir  cat  sayfası
       kaydedilmeyecektir. Satır uzunluğu 80  karakterden  farklı  biçimlenmiş
       hiçbir  cat  sayfası  kaydedilmez.  man.conf dosyası NOCACHE içeriyorsa
       hiçbir cat dosyası kaydedilmez.

       bir man kullanıcısına, man suid  yapmak  mümkündür.  Böylece,  bir  cat
       dizininin  sahibi man kullanıcısı ve izinler 755 (sadece man tarafından
       yazılabilir) ve cat dosyalarının sahibi man kullanıcısı ve izinleri 644
       veya  444 (sadece man kullanıcısı tarafından yazılabilir veya hiç kimse
       yazamaz)  iken,  herhangi  bir   normal   kullanıcı   cat   sayfalarını
       değiştiremez  veya  bu  dizine  başka dosyalar koyamaz. Şayet man, suid
       olarak tanımlanmamışsa, bütün  kullanıcıların  cat  sayfalarını  buraya
       bırakmasını istersek, cat dizininin izinleri 777 olmalıdır.

       -c   seçeneği,   bir   cat  sayfası  var  olsa  bile,  sayfanın  tekrar
       biçimlenmesini sağlar.

KILAVUZ SAYFALARININ ARAMA YOLU

       man komutu kılavuz sayfalarını bulmak için, verilen seçeneklere,  ortam
       değişkenlerine,  /etc/man.config  ayar  dosyasına  ve  bazı yerleşik ve
       geleneksel yapılara dayanan oldukça karışık bir yöntem kullanır.

       İlk olarak, isim argümanı bölü (/) karakterini içeriyorsa,  man  komutu
       bunu dosyanın kendi belirtimi olarak kabul eder ve arama yapılmaz.

       isim argümanı bölü (/) karakterini içermediği normal durumlarda, aranan
       kılavuz sayfası ile alakalı olabilecek bir dosyayı bulmak için  çeşitli
       dizinleri araştırır.

       Şayet  -M  dosyayolu  seçeneğini  belirtirseniz,  dosyayolu `:´ ayraçlı
       dizin listesindeki dizinler man komutunun arayacağı dizinlerdir.

       Şayet -M belirtilmemiş ama MANPATH ortam değişkeni belirtilmiş ise,  bu
       değişkenin   değerindeki   dizin   listesi   man   komutunun  arayacağı
       dizinlerdir.

       Şayet -M veya MANPATH ile dizin listesi açıkça belirtilmemiş  ise,  man
       komutu  /etc/man.config  ayar  dosyasında  tanımlanmış olan kendi dizin
       listesini esas  alır.  Ayar  dosyasındaki  MANPATH  deyimleri,  aramada
       kullanılacak ek dizinleri tanımlar.

       Bununla   birlikte,   MANPATH_MAP  deyimleri  sizin  arama  yollarınıza
       eklenir, tabii ki bu sizin komut arama yolunuza bağlıdır (mesela: sizin
       PATH ortam değişkeninize). Komut arama yolunda olabilecek her bir dizin
       için,  kılavuz  sayfaları  arama   yoluna   eklenebilecek   bir   dizin
       MANPATH_MAP deyimi içinde tanımlanır. man komutu PATH değişkenine bakar
       ve uygun dizinleri  kılavuz  sayfaları  arama  yoluna  ekler.  Böylece,
       MANPATH_MAP´in tam olarak kullanımında, man xyz komutu ile xyz komutunu
       verdiğinizde çalışacak uygulamanın kılavuz sayfasını elde edersiniz.

       Ek olarak, komut arama yolundaki (bundan sonra  `komut  dizini´  olarak
       anılacaktır) MANPATH_MAP ifadesine sahip olmayan herbir dizin için, man
       komutu, man dizinini, komut dizini altında  veya  komut  dizininin  üst
       dizininin altdizinlerinde arar.

       /etc/man.config  içerisine  NOAUTOPATH  deyimini  ekleyerek bu yakınlık
       aramasını iptal edebilirsiniz.

       Yukarıda tarif edilen arama yolu  içerisindeki  her  bir  dizinde,  man
       komutu,  bölüm  olarak  isteğe bağlı bir numara ve olası bir sıkıştırma
       sonekiyle konu.blm isimli  dosyayı   arar.   Şayet  böyle  bir  dosya
       bulamaz  ise,  N kılavuz bölüm numarası olmak üzere manN veya catN adlı
       altdizinlere bakar. Şayet dosya catN  altdizininde  bulunursa,  man  bu
       dosyası  biçimlenmiş  kılavuz  sayfaları dosyası (cat sayfaları) olarak
       kabul eder. Aksi durumda, man bu  sayfaların  biçimlenmediği  varsayar.
       Her  ikisi durumda da dosya bilinen bir sıkıştırma biçimine sahip sonek
       taşıyorsa (örneğin; .gz), man bu dosyanın gzipli olduğunu kabul eder.

       Belirli bir konu için,  man  komutunun  bir  kılavuz  sayfasını  nerede
       bulacağını   (veya   bulup  bulamayacağını)  görmek  için  --path  (-w)
       seçeneğini kullanın.

ORTAM DEĞİŞKENLERİ

       MANPATH
              Şayet MANPATH belirtilmiş ise, man komutu burada belirtilen yolu
              kılavuz  sayfalarını  aramak  için  kullanacağı yol olarak kabul
              eder  ve otomatik arama yolu ile ayar dosyasındaki  ayarlar  yok
              sayılır,  ama  -M  seçeneği  MANPATH ile belirtilen yolun da yok
              sayılmasını sağlar. KILAVUZ  SAYFALARININ  ARAMA  YOLU  bölümüne
              bakınız.

       MANPL  Şayet  MANPL  belirtilmiş  ise,  görüntülenecek sayfa uzunluğunu
              belirlemek için bu değişkeninin değeri kullanılır.  Aksi  halde,
              bütün  man  sayfası  tek  (ve muhtemelen uzun) bir sayfa halinde
              görüntülenir.

       MANROFFSEQ
              Şayet MANROFFSEQ belirtilmiş ise; bu  değişkenin  değeri,  nroff
              veya  troff  çalıştırılmadan  önce  çalıştırılacak önişlemcileri
              belirlemek için kullanılır. Öntanımlı olarak, sayfalar nroff´tan
              önce tbl önişlemcisinden geçirilirler.

       MANSECT
              Şayet  MANSECT  belirtilmiş  ise;  bu  değişkenin  değeri  hangi
              kılavuz bölümünün araştırılacağını belirlemek için kullanılır.

       MANWIDTH
              Şayet MANWIDTH  belirtilmiş ise, bu  değişkenin  değeri  kılavuz
              sayfasının   ne   genişlkte   görüntüleneceğini  belirtmek  için
              kullanılır.  Belirtilmemişse  sayfa   tam   ekran   genişliğinde
              görüntülenir.

       MANPAGER
              Şayet  MANPAGER  belirtilmiş  ise;  bu değişkenin değeri kılavuz
              sayfasını  görüntüleyecek  programın  adını  tayin  etmek   için
              kullanılır. Belirtilmemişse, PAGER kullanılır. Eğer hiçbir değer
              yok ise, /usr/bin/less -isr kullanılır.

       LANG   Şayet LANG belirtilmiş ise; bu değişkenin değeri, man  komutunun
              kılavuz  sayfası  için ilk bakacağı altdizini belirtir. Böylece,
              `LANG=dk man1 foo´ komutu, man´in, foo  kılavuz  sayfaları  için
              ilk   olarak   .../dk/man1/foo.1,  eğer  bu  dosya  bulunamazsa,
              .../man1/foo.1 dosyasına bakmasını sağlar. Buradaki `...´  arama
              yolunda tanımlı bir dizindir.

       NLSPATH, LC_MESSAGES, LANG
              NLSPATH  ve  LC_MESSAGES  çevre  değişkenleri  (veya ikincisinin
              olmadığı durumlarda LANG değişkeni) mesaj kataloğunu konumlamada
              rol  oynar.  (İngilizce  sayfalar derlenmiştir ve İngilizce için
              kataloğa gerek yoktur.) Ayrıca man  tarafından  çağrılan  col(1)
              gibi uygulamaların LC_CTYPE´ı kullandığını unutmayın.

       PATH   PATH, kılavuz sayfaları dosyaları için arama yolunu tayin etmeye
              yardımcı olur. KILAVUZ SAYFALARININ ARAMA YOLU bölümüne bakınız

       SYSTEM Öntanımlı olarak gelen bir sonraki  sistem  ismini  almak   için
              kullanılır (-m seçeneği ile birlikte kullanmak için).

İLGİLİ BELGELER

       apropos(1), whatis(1), less(1), groff(1), man.config(5)

YAZILIM HATALARI

       -t seçeneği sadece troff benzeri bir uygulama yüklü ise çalışır.

İPUÇLARI

       .emacs dosyanıza

       (global-set-key [(f1)] (lambda () (interactive) (manual-entry (current-word))))

       satırını  eklerseniz,  F1´e bastığınız zaman imlecin üzerinde bulunduğu
       kütüphane çağrısının man sayfası açılır.

       Bir man sayfasını  düz  metin  halinde,  tersbölüler  ve    altçizgiler
       olmadan, görmek isterseniz

           # man foo | col -b > foo.mantxt

       komutunu vermeyi deneyin.

ÇEVİREN

       Yalçın Kolukısa <yalcink01 (at) yahoo.com>, Kasım 2003

                                 2 Eylül 1995                           man(1)