Provided by: manpages-tr_1.0.2+cvs20040401-1_all bug

İSİM

       lilo.conf - lilo için yapılandırma dosyası

AÇIKLAMA

       Bu  dosya,  varsayılan olarak /etc/lilo.conf, bir önyükleyici olan lilo
       tarafından okunur. Ayrıntılı bilgi lilo(8)´de bulunabilir.

       Bu dosya aşağıdaki örneğe benzer:

              boot = /dev/hda
              delay = 40
              compact
              vga = normal
              root = /dev/hda1
              read-only
              image = /zImage-2.5.99
                      label = try
              image = /zImage-1.0.9
                      label = 1.0.9
              image = /tamu/vmlinuz
                  label = tamu
                  root = /dev/hdb2
                  vga = ask
              other = /dev/hda3
                  label = dos
                  table = /dev/hda

       Bu ayar  dosyası,  lilo´nun  /dev/hda  üzerindeki  MBR´yi  kullandığını
       belirtmektedir.  (lilo  kullanmanın  çeşitli  yolları  ve diğer işletim
       sistemleri ile etkileşimi için lilo kılavuzlarından user.tex  dosyasına
       bakınız.)

       Açılış esnasında, önyükleyici, sizin  tuşuna basmanız için 4 saniye (40
       desisaniye) kadar bekleyecektir. Şayet bunu yapmazsanız,  ilk  çekirdek
       yüklenecektir.  Şayet   tuşuna  basarsanız, önyükleyici hangi çekirdeği
       yüklemek   istediğinizi   soracaktır.   Şayet   muhtemel    seçenekleri
       unutmuşsanız,   tuşuna  basarak  (US  klavye  için "?" tuşuna) bir menü
       açabilirsiniz. Şimdi yeni bir çekirdek ile eskisi arasında  veya  başka
       bir  kök  dosya  sistemindeki bir çekirdek (her zaman kullandığınız kök
       dosya sistemine salakça  bir  şeyler  yapmış  olabilirisiniz)  arasında
       seçim  yapma şansına sahipsiniz. Bu noktada başka bir işletim sistemini
       (tabii ki  bilgisayarınızda  yüklü  olmak  koşulu  ile)  açabilirsiniz.
       lilo.conf içinde tanımlı 16 çekirdek biteşlemi bulunabilir.

       Aşağıda  görebileceğiniz  gibi,  bir  ayar  dosyası,  bir  miktar genel
       seçenek ile başlar (örneğimizdeki ilk  altı  satır  gibi).  Daha  sonra
       çeşitli  biteşlemler  için  seçenekler  tanımlanır.  Bir  biteşlem için
       tanımlı bir seçenek varsa, genel tanımlı seçenek göz ardı edilir.

GENEL SEÇENEKLER

       Pek  çok  anahtar  sözcük  mevcuttur.  Aşağıdaki  tanımlamalar  tamamen
       user.tex dosyasından alınmıştır (sadece birazcık kısaltılmışlardır).

       backup=yedekleme_dosyas
              Orjinal  önyükleme  sektörünü   yedekleme_dosyasna kopyalar. Bu
              dosya /boot/boot.NNNN gibi normal  bir  dosya  olabileceği  gibi
              /dev/null gibi bir aygıt da olabilir.

       boot=nykleme_aygt
              Önyükleme  sektörünün  içinde  bulunduğu aygıt (mesela bir sabit
              disk bölümü). Şayet bu  anahtar  sözcük  atlanırsa,  kök  olarak
              bağlanmış   olan   aygıttaki   önyükleme  sektörü  okunur  (veya
              muhtemelen yazılır).

       change-rules
              Önyükleme zamanı değişikliklerini disk bölümü türü  numaralarına
              (`hiding´)  tanımlar.  Ayrıntılı  bilgi  için  user.tex´in "Disk
              blm tr deiiklik kurallarn bölümünü okuyunuz.

       compact
              Okuma isteklerini tek bir okuma isteği haline getirebilmek  için
              bitişik  sektörleri  okuma isteklerini birleştirmeye çalışır. Bu
              yükleme zamanını epeyce kısaltır  ve  biteşlemi  mümkün  mertebe
              küçük   tutar.  Bir  disket  sürücüden  açılış  yapılıyorsa,  bu
              seçeneği kullanmanız şiddetle tavsiye edilir.

       default=isim
              isim  ile  belirtilen  biteşlem  dosyasını  öntanımlı  önyükleme
              biteşlemi  olarak  kabul eder. Şayet bu seçenek atlanmışsa, ayar
              dosyasında rastlanan ilk biteşlem kullanılır.

       delay=desisaniyeler
              Önyükleyicinin,  biteşlemi  yüklemeden  önce  beklemesi  istenen
              süreyi  tanımlar.  İstenen sürenin saniye cinsinden değerinin on
              katı yazılır. Bu seçenek,  klavye  etkin  hale  geldikten  hemen
              sonra  doğrudan  sabit  diskten  açılan sistemler için uygundur.
              Şayet  delay  seçeneğine  sıfır  atanmışsa   veya   bu   seçenek
              kullanılmamışsa, önyükleyici açılış esnasında beklemez.

       disk=aygt-ismi
              Belirtilen  disk  için  standart  dışı  parametreleri  tanımlar.
              Ayrıntıli bilgi  için  user.tex´in  "Disk  geometrisi"  bölümüne
              bakınız.  Genellikle  bios=  parametresi  oldukça kullanışlıdır.
              BIOS, diskinizi 0x80,  0x81,  0x82  şeklinde  numaralandırır  ve
              hangi  bölümün  Linux  bölümü  olduğu bilinemez. Alışılmamış bir
              yüklemeniz varsa, BIOS bölümü ile Linux  bölümünü  eşleştirmeniz
              gerekebilir. Örneğin:

                     disk=/dev/sda
                             bios=0x80
                     disk=/dev/hda
                             bios=0x81

              Burada,  SCSI  diskin  ilk  BIOS  diski  olduğu  ve  birinci IDE
              girişine takılı master konumlu  IDE  diskin  ikinci  BIOS  diski
              olduğu belirtilmiştir.

       disktab=disktab_dosyas
              Disk  parametreleri  tablosunun  adını  verir.  Şayet bu seçenek
              atlanmışsa,   ilk   olarak   /etc/disktab   dosyasına   bakılır.
              disktab´ların kullanımı oldukça cesaret kırıcı olabilir.

       fix-table
              Bu seçenek, lilo´nun, disk bölümleme tablolarındaki 3D adresleri
              ayarlamasını sağlar. Her  disk  bölümü  girdisi  bir  3D  adrese
              (sektör/kafa/silindir)  ve  bölümün  ilk  ve  son  sektörlerinin
              adresinden oluşan düz bir adrese sahiptir. Eğer bir disk  bölümü
              iz-hizalı  değilse  ve eğer aynı diski başka bir işletim sistemi
              ile birlikte kullanıyorsanız, bu işletim sistemleri 3D adresleri
              değiştirebilir.  lilo,  kendi önyükleme sektörünü sadece her iki
              adresin  karşılığı  olan  yere  yükleyebilir.  Şayet   fix-table
              belirtilmiş    ise,    lilo   hatalı   3D   adreslerini   tekrar
              ayarlayabilir.

              UYARI:  Diğer  işletim  sistemlerinin,  sonradan   bu   ayarları
              sıfırlamamasının   bir   garantisi   yoktur.   Bu   değişikliğin
              beklenmedik etkileri olabilir.  Doğru  olan  yöntem;  diski  iz-
              hizalı  bölümleme  yapabilen  bir  uygulama  ile  bölümlemektir.
              Ayrıca, bazı disklerde (mesela adres dönüşüm tablosu etkin  olan
              bazı   EIDE   disklerde),  bazı  durumlarda,  karmakarışık  disk
              bölümleme tablosu girdilerine sahip olmak kaçınılmaz olabilir.

       force-backup=yedekleme_dosyas
              backup seçeneği ile aynıdır, fakat eski  bir  yedekleme  dosyası
              varsa üzerine yazmaya zorlar.

       ignore-table
              lilo´ya bozuk bölüm tablosunu gözardı etmesini söyler.

       install=nykleme_sektr
              Belirtilen  dosyayı,  yeni  önyükleme  sektörü olarak yükler. Bu
              seçenek atlanırsa, /boot/boot.b öntanımlı olarak kullanılır.

       linear 3D adresleme yerine doğrusal adresler üretir. Doğrusal  adresler
              çalışma  zamanında  kullanılır  ve  disk  geometrisine dayanmaz.
              Unutmayın  ki,  açılış  disketleri,  bu   seçenek   kullanıldığı
              durumlarda  taşınabilir  olmayabilirler. Çünkü disk geometrisini
              belirleyen BIOS servisi disketler için güvenilir çalışmayabilir.
              Büyük  diskler ile "doğrusal" adresleme kullanıldığı durumlarda,
              /sbin/lilo, disk alanına ulaşılamadığını söyleyebilir. Çünkü  3D
              adresleme açılış zamanından önce bilinemez.

       lba32  Sektör/kafa/silindir adreslemesi yerine 32 bitlik mantıksal blok
              adreslemesi  (LBA)  üretilir.  Şayet  BIOS   paket   adreslemeyi
              destekliyorsa,    diske   erişebilmek   için   paket   çağrıları
              kullanılır. Böylece 8.4 GB´den daha büyük disklerde herhangi bir
              bölümden  açılış  yapabilirsiniz.  3D  adreslemeden  kaynaklanan
              sınır  böylece  aşılmış  olur.  Şayet  BIOS  paket   adreslemeyi
              desteklemiyorsa,   lba32  adresler  tıpkı  doğrusal  adreslemede
              olduğu gibi 3D´ye  çevrilir.  Disketlerde,  lba32  kullanımında,
              adresler 3D olarak saklanır.

       lock   Daha   sonraki   açılışlar   için,   önyükleme  komut  satırının
              özdevinimli  kaydedilmesini  etkinleştirir.   Bu   yolla,   elle
              müdahale  edilmediği  sürece,  lilo  belli  bir  tercih üzerinde
              "kilitli" kalır.

       map=map_dosyas
              map dosyasının yerini tanımlar. Şayet bu seçenek  atlanmış  ise,
              /boot/map dosyası kullanılır.

       message=ileti_dosyas
              Önyükleme  ekranından  önce  gösterilmek  üzere bir ileti içeren
              dosyanın adını belirtir. LILO  yazdıktan  sonra   tuşuna  basmak
              için  beklenirken  herhangi  bir  ileti  görünmez.  İletideki FF
              karakteri () yerel ekranı temizler. İletinin boyu 65535 bayt ile
              sınırlıdır.   İleti   dosyası   değiştirilirse   veya  taşınırsa
              map_dosyas yeniden düzenlenmek zorundadır.

       nowarn Muhtemel tehlikeler hakkındaki uyarıyı kapatır.

       optional
              İsteğe bağlı bir seçenek belirtmek  için  biteşlem  tanımlarında
              kullanılır. Aşağıya bakınız.

       password=parola
              Parola  belirtmek için biteşlem tanımlarında kullanılır. Aşağıya
              bakınız.

       prompt Herhangi bir tuşa basılmasını beklemeksizin, önyükleme  ekranına
              girmeye  zorlar.  prompt  belirtilmiş ve tiemout belirtilmemişse
              sistemin başıboş bir biçimde yeniden açılması imkansızdır.

       restricted
              Biteşlem tanımlarında kullanılır. Aşağıya bakınız.

       serial=parametreler
              Seri port üzerinden kontrolü olanaklı  kılar.  Tanımlanmış  seri
              port  üzerinden  ilklendirilme yapılır ve önyükleyici buradan ve
              klavyeden girdi kabul eder. Seri hat üzerinden  break  göndermek
              konsoldan  tuşuna basmak ile aynı şeydir. Şayet seri bağlantının
              güvenliğinden tam emin değilseniz, bütün önyükleme  biteşlemleri
              parola  korumalı  olmalıdır.  Parametreler dizgesi aşağıdaki söz
              dizimine sahiptir:

                     port[,hz[elikbiti[genilik]]]

              port   Sıfırdan  başlamak  üzere,   seri  hatların  numarası.  0
                     (sıfır)  COM1  yani  /dev/ttyS0'a  karşılık  gelir. Şayet
                     varsa, dört portun tamamı da kullanılabilir.

              hz    Seri portun  saniyedeki  bit  sayısı  cinsinden  iletişim
                     hızı.  Şu  hızlar  desteklenmektedir: 110, 150, 300, 600,
                     1200, 2400, 4800  ve  9600  b/s.   Öntanımlı  değer  2400
                     b/s´dir.

              elikbiti
                     Seri hat üzerinde kullanılan eşlik biti.Önyükleyici girdi
                     olarak eşlik bitini yoksayar ve  8.  biti  ayırır.  Eşlik
                     bitini tanımlamakta şu karakterler kullanılır (büyük veya
                     küçük harf olabilir): eşlik bitinin olmaması   n  (none),
                     tek  eşlik  biti  için  o  (odd),  çift eşlik biti için e
                     (even).

              genilik
                     Bir karakteri oluşturan bit sayısı. Sadece  7  ve  8  bit
                     desteklenmektedir. Öntanımlı değeri eşlik bitinin olmdığı
                     durumda 8, eşlik bitinin tek veya çift  olması  durumunda
                     ise 7´dir.

              Şayet  `serial´ tanımlı ise, `delay´ın değeri özdevinimli olarak
              20´ye yükseltilir.

              ÖRNEK:     serial=0,2400n8     COM1´i    öntanımlı    değerlerle
              ilklendirir.

       timeout=desisaniyeler
              Klavye girdisi bekleme zamanaşımı süresi tanımlar. İstenen süre,
              saniye cinsinin on katı  şeklinde  belirtilir.  Belirtilen  süre
              içinde  bir  tuşa  basılmazsa,  ilk  biteşlem  öntanımlı  olarak
              yüklenir. Aynı şekilde, kullanıcı uzun süre hareketsiz  kalırsa,
              parola girdisi başarısız sayılır. Öntanımlı değer sonsuzdur.

       verbose=seviye
              Çoğu işlemin raporlama yapmasını etkinleştirir. Yüksek numaralar
              daha fazla ayrıntı elde  edilmesini  sağlar.  Şayet  lilo  komut
              satırında   -v   belirtilmişse,   buna   uygun   olarak   seviye
              yükseltilir. En yüksek değer 5 olabilir.

       Ayrıca, çekirdek ayar parametreleri olan  append,  ramdisk,  read-only,
       read-write,   root  ve  vga  genel  seçenekler  içinde  tanımlanabilir.
       Çekirdek  biteşlemi  yapılandırma  bölümlerinde   belirtilmemişse,   bu
       değerler onlar için öntanımlı olarak kullanılırlar.

image BÖLÜMLERİNDEKİ SEÇENEKLER

       image  bölümleri ya Linux çekirdeğinin biteşleminin bulunduğu bir dosya
       ya da aygıtı belirten bir

              image=dosyayolu

       satırı ile ya da herhangi bir sistem açılışını belirten

              other=dosyayolu

       satırı ile başlar.

       Birinci   durumda,   image   satırında   önyükleme   için   bir   aygıt
       belirtilmişse,

              range=balang-biti

       satırı  ile  önyüklemenin  yapılacağı  bölümü  gösteren  sektör aralığı
       belirtilmelidir.

       İkinci  durumda   (başka   bir   sistemin   yüklenmesi),   üç   seçenek
       sözkonusudur:

       loader=zincir-ykleyici
              Kullanılması  istenen  zincir  yükleyiciyi  tanımlar.  Öntanımlı
              olarak /boot/chain.b  kullanılır.  Önyüklemenin  ilk  disk  veya
              disket   dışında   bir   yerden  yapılması  gerekiyorsa,  zincir
              yükleyici mutlaka tanımlanmalıdır.

       table=aygt
              Bölümleme tablosunu içeren aygıt belirtilir. Bu seçenek atlanmış
              ise,   önyükleyici   bölümleme   bilgilerini   yüklenen  işletim
              sistemine bildirmeyecektir. (Bazı  işletim  sistemleri,  nereden
              yüklendiklerini  saptamak  için  değişik  yöntemler kullanırlar.
              Örneğin;  MS-DOS  genellikle   disk    veya   bölümünün   açılış
              sektöründe  geometri bilgisini saklar.) Önemli: ´table´ seçeneği
              ile gösterilen bir bölüm tablosunda bir  değişiklik  söz  konusu
              ise /sbin/lilo yeniden çalıştırılmalıdır.

       unsafe Eşlem  oluşturulması  sırasında  açılış  sektörüne erişilmez. Bu
              seçenekle, bazı sağlık  kontrolleri  (mesela  bölümleme  tablosu
              kontrolü)  yapılmaz.  Şayet  açılış  sektörü  sabit  biçimli bir
              disket aygıtı üzerinde ise, unsafe seçeneği, eşlem  yükleyicinin
              çalıştırılması  esnasında,  sürücüye  okunabilir  bir disk koyma
              ihtiyacını  ortadan  kaldırır.  unsafe  ve   table   seçenekleri
              birbirleriyle uyumsuzdur, her ikisi birden belirtilemez.

       Her iki durum için ortak olan seçenekler şunlardır:

       label=isim
              Önyükleyici,  biteşlemi  tanımlamak  için her bir biteşlemin ana
              dosya adını (yol tanımlaması gerekmez)  kullanır.  Bu  seçenekle
              değişik isimler tanımlamak da mümkündür.

       alias=isim
              Aynı girdi için ikinci bir isim kullanma imkanı verir.

       lock   (Yukarıya bakınız.)

       optional
              Şayet  eşlem oluşturma sırasında kullanılabilir durumda değilse,
              biteşlemi  atlar.  Test  çekirdekleri  tanımlamak  için  oldukça
              kullanışlı bir seçenektir.

       password=parola
              Biteşleme parola koruması sağlar.

       restricted
              Sadece,  komut  satırında  bir  parametre belirtildiğinde parola
              sorulmasını sağlar (örneğin, komut  satırından  tek  kullanıcılı
              kipe geçilmek istendiğinde).

ÇEKİRDEK SEÇENEKLERİ

       Şayet  yüklenen  çekirdek  bir  Linux  çekirdeği  ise, komut satırından
       çekirdeğe parametre aktarmak mümkündür.

       append=dizge
              Dizge  içinde  boşluklarla  ayrılarak   belirtilen   seçenekleri
              çekirdeğe  ilave  eder.  Genellikle,  tespit  edilmesi tehlikeli
              olabilecek  ve  özellikleri  özdevinimli   olarak   saptanamayan
              donanım parçalarının parametrelerini tanımlamak için kullanılır.
              Örneğin:

                     append="hdc=ide-scsi hdd=ide-scsi"

       literal=dizge
              append´e benzer ama diğer bütün seçenekleri iptal  eder  (mesela
              kök   aygıt   ayarları  gibi).  Çok  önemli  seçenekler  farkına
              varılmaksızın  kaldırılabileceği   için,   bu   seçeneği   genel
              seçenekler bölümünde kullanmamak daha mantıklı olacaktır.

       ramdisk=boyut
              İsteğe bağlı olan RAM diskin boyutunu tanımlar. Değer 0 ise, RAM
              disk oluşturulmaz. Bu seçenek atlanmış ise, RAM  disk  önyükleme
              biteşlemi içindeki ayarlara göre oluşturulur.

       read-only
              Bu  seçenek  kök dosya sisteminin salt okunur kipte bağlanmasını
              sağlar. Genel olarak, sistem açılış işlemleri, daha  sonra,  kök
              dosya  sistemini  oku-yaz  kipinde  tekrar  bağlar  (mesela fsck
              yapıldıktan sonra).

       read-write
              Kök dosya sisteminin oku-yaz kipinde bağlanmasını sağlar.

       root=kk_aygt
              Kök bölümü olarak bağlanacak aygıtı  belirtir.  Şayet  özel  bir
              isim  belirtilmişse, kök aygıtı, kök dosya sisteminin o an bağlı
              olduğu aygıta göre düzenlenir. Şayet -r ile kök değiştirilmişse,
              belirtilen  aygıt  kullanılır. Şayet bu seçenek kullanılmamışsa,
              çekirdek biteşlemi içindeki kök  ayarları  kullanılır.  (Derleme
              sırasında,   çekirdek   Makefile´ında   ROOT_DEV  değişkeni  ile
              ayarlanabilir ve daha sonra rdev(8) ile değiştirilebilir.)

       vga=kip
              Önyükleme esnasındaki kullanılacak vga metin kipini tanımlar. Şu
              değerler geçerlidir (harf büyüklüğüne bakılmaz):

              normal: normal 80x25 metin kipi.

              extended (veya ext): 80x50 metin kipi.

              ask:  dur ve kullanıcı girdisi için bekle (önyükleme esnasında).

              numara: bu sayıya karşılık  gelen  metin  kipini  kullan.  Olası
              kiplerin  bir  listesi vga=ask kullanarak ve önyükleme sırasında
              [Enter] tuşuna basarak elde edilebilir.

              Şayet bu değişken kullanılmazsa, çekirdek  biteşleminde  bulunan
              VGA   kip  ayarları  kullanılır.  (Derleme  sırasında,  çekirdek
              Makefile´ında SVGA_MODE  değişkeni  ile  ayarlanabilir  ve  daha
              sonra rdev(8) ile değiştirilebilir.)

İLGİLİ BELGELER

       lilo(8), rdev(8).

       lilo  dağıtımı,  yukarıdaki  bilgilerin elde edildiği oldukça geniş bir
       belgeleme içermektedir.

ÇEVİREN

       Yalçın Kolukısa <yalcink01 (at) yahoo.com>, Ocak 2004

                                 20 Mart 2000                     lilo.conf(5)