Provided by:
manpages-tr_1.0.2+cvs20040401-1_all 
Ä°SÄ°M
shutdown - sistemi kapatır
KULLANIM
/sbin/shutdown [-t saniye] [-arkhncfF] zaman [uyarı-iletisi]
AÇIKLAMA
shutdown, sistemi güvenli bir şekilde kapatır. O an sisteme bağlı bütün
kullanıcılar, sistemin kapatılmakta olduğu hakkında uyarılır ve
login(1) baskılanır. Sistemi hemen kapatmak veya belirli bir süre
sonra kapatmak tercihe bağlıdır. SIGTERM sinyali ile, bütün süreçler
sistemin kapatılacağı konusunda uyarılır. Böylece, yazılımlara,
yapmakta oldukları işi kaydetmeleri için süre tanınmış olur. Örneğin
vi(1) üzerinde çalıştığı belgeyi kaydeder, posta ve haber programlarına
düzgün bir şekilde kapanma şansı verilmiş olur, vs... shutdown, init
sürecine sinyal göndererek, çalışma seviyesini değiştirmesini söyler.
Çalışma seviyesi 0 sistemi durdurmak, 6 sistemi yeniden başlatmak ve 1
tek kullanıcılı kipe geçmek için kullanılır. -h veya -r seçeneklerinden
hiçbiri belirtilmemişse bu öntanımlıdır. Sistemi kapatma (halt) ve
yeniden bağlatma (reboot) işlemleri esnasında neler olup bittiğini
görmek için, /etc/inittab dosyası içindeki ilgili girdilere bakınız.
SEÇENEKLER
-a /etc/shutdown.allow kullanılır.
-t saniye
init(8)´e, çalışma seviyesini değiştirmeden önce, uyarı ve kill
sinyali süreçleri arasında saniye saniye beklemesini söyler.
-k Gerçekte kapatma işlemi yapılmaz, sadece sisteme bağlı bulunan
kullanıcılara uyarı gönderilir.
-r Sistemi kapattıktan sonra yeniden başlatır.
-r Sistemi durdurduktan sonra kapatır.
-n [ÖNERİLMEZ] kapatma işlemi için init(8)´i çağırmaz, bu işlemi
kendi başına yapar. Bu seçeneği kullanmak tavsiye edilmez ve bu
işlemin sonuçları, her zaman beklenildiği gibi olmaz.
-f Sistemi yeniden başlattığında fsck yapılmaz.
-F Sistemi yeniden başlattığında fsck mutlaka yapılır.
-c Çalışmakta olan shutdown sürecini iptal eder. Elbette, bu
seçenek ile zaman argümanını belirtmek mümkün değildir, fakat
bütün kullanıcılara göndermek üzere açıklayıcı bir uyarı
girilebilir.
zaman kapatma zamanı.
uyarı-iletisi
Tüm kullanıcılara gönderilecek uyarı iletisi.
zaman argümanı değişik biçimlerde kullanılabilir. Birincisi, ss:dd
biçiminde olabilir (ss, saat, dd ise dakikadır). Saat bölümü bir ya da
iki basamak olabilir, dakika ise iki basamaklı olmalıdır. İkinci biçim
olarak; +d biçimi kullanılabilir. Burada d beklenecek dakikayı
gösterir. now kelimesi +0 ile aynı anlama gelir. Yani sistemi kapatmak
için hiç beklenmez.
Şayet shutdown komutu, bir gecikme belirtilerek çağrılırsa, login(1)
gibi yazılımların sisteme yeni kullanıcı girişlerini önlemek amacı ile
/etc/nologin adında bir uyarı dosyası oluşturur. shutdown komutu init´e
gerekli sinyali göndermeden önce durdurulur ya da bir hata meydana
gelirse shutdown bu dosyayı siler. Çalışma seviyesini değiştirmesi için
init'i çağırmadan önce shutdown dosyayı siler.
-f seçeneğinin anlamı `sistemi çabucak yeniden başlat´tır. Bu seçenekle
sadece, tekrar açılışta sistem tarafından varlığı aranan /fastboot
adında bir dosya oluşturulur. Şayet bu dosya mevcut ise, açılışta
çalışan rc betiği bu dosyanın varlığına bakarak sistemin düzgün
kapandığına karar verip fsck(1)'yı çalıştırmaz. Bundan sonra, açılış
süreci /fastboot dosyasını sistemden siler.
-F seçeneğinin anlamı `fsck için zorla´dır. Bu seçenekle sadece, tekrar
açılışta sistem tarafından varlığı aranan /forcefsck adında bir dosya
oluşturulur. Şayet bu dosya mevcut ise, açılışta çalışan rc betiği bu
dosyanın varlığına bakarak sistem düzgün kapanmış bile olsa, fsck(1)'yı
özel bir 'force' argümanı ile çalışmaya zorlar. Daha sonra, açılış
süreci /forcefsck dosyasını sistemden siler.
-n seçeneği, shutdown´a init'i çağırmamasını, bunun yerine çalışan
bütün süreçlerin shutdown tarafından öldürülmesini söyler. Bundan
sonra, shutdown, bütün kotaları, hesapları ve takaslamayı kapatıp dosya
sistemlerini ayırır.
ERİŞİM DENETİMİ
shutdown, CTRL-ALT-DEL tuşlarına aynı anda basılmak sureti ile init(8)
üzerinden de çağrılabilir. Bunun için /etc/inittab dosyası içinde bu
tanımlamanın yapılmış olması gerekir. Şayet bu tanımlama yapılmış ise,
konsol klavyesine fiziksel erişime sahip bütün kullanıcılar sistemi
kapatabilir. Bunu önlemek için, shutdown, sanal konsollardan birine
yetkili bir kullanıcının bağlanmış olup olmadığını kontrol edebilir.
Şayet shutdown komut -a seçeneği ile çağrılmış ise (bunu /etc/inittab
içindeki shutdown çağrısına ekleyin), shutdown /etc/shutdown.allow
dosyasının var olup olmadığını kontrol edecektir. Daha sonra burada
liste içindeki yetkili isimler ile sanal konsoldan bağlanmış
kullanıcıların listesini (/var/run/utmp'den) karşılaştırır. Şayet,
burada belirtilen yetkili kişilerden birisi veya root kullanıcı sisteme
bağlanmış ise, bu kapatma işlemini gerçekleştirilir. Aksi taktirde
şöyle bir hata mesajı ekrana basılır:
shutdown: no authorized users logged in (sistemde yetkili kullanıcı
yok)
/etc/shutdown.allow dosyasının biçimi, her satırda tek bir kullanıcı
ismi şeklindedir. Bu dosyada yorum satırları (# ile başlayan) veya boş
satırlar bulunabilir. Bu dosya 32 kullanıcı ismi ile sınırlıdır.
Ä°LGÄ°LÄ° DOSYALAR
/fastboot
/etc/inittab
/etc/init.d/halt
/etc/init.d/reboot
/etc/shutdown.allow
NOTLAR
Kullanıcıların çoğu zaman argümanını vermeyi unutur ve shutdown
tarafından üretilen hata iletisi karşısında şaşırırlar. zaman argümanı
zorunludur. Hemen hemen bütün durumların yüzde doksanında bu argümanın
değeri now sözcüğü olacaktır.
Inıt sadece CTRL-ALT-DEL'i yakalayabilir ve shutdown'ı konsol kipinde
başlatır. Sistemde X pencere sistemi çalışıyorsa, X sunucusu tüm tuş
vuruşlarını işleyebilir. Bazı X11 ortamlarında CTRL-ALT-DEL'in
yakalanması mümkündür ancak tam olarak nasıl bir eylemle sonuçlanacağı
ortama bağlıdır.
shutdown setuid olarak çalışmak üzere tasarlanmamıştır.
/etc/shutdown.allow dosyası shutdown'ı kimin kullandığını bulmak için
kullanılmaz, SADECE o an konsollarda kimlerin olduğuna bakar.
Ä°LGÄ°LÄ° BELGELER
init(1), fsck(8), halt(8), reboot(8).
YAZAN
Miquel van Smoorenburg, <miquels (at) cistron.nl> tarafından
yazılmıştır.
ÇEVİREN
Yalçın Kolukısa <yalcink01 (at) yahoo.com>, Aralık 2003
31 Temmuz 2001 shutdown(8)