Provided by: manpages-pl_4.1.0-1_all bug

NAZWA

       fdisk - obsługa dyskowej tablicy partycji

SKŁADNIA

       fdisk [opcje] urządzenie

       fdisk -l [urządzenie...]

OPIS

       fdisk  to obsługiwany z pomocą okien dialogowych program do tworzenia i zmieniania tablicy
       partycji dysku twardego. Obsługuje tablice partycji typu GPT, MBR, Sun, SGI i BSD.

       Urządzenia blokowe mogą być podzielone na  jeden  lub  więcej  logicznych  dysków  zwanych
       partycjami.   Podział  ten  jest  zapisany  w  tablicy  partycji  znajdującej się zwykle w
       sektorze 0 dysku (w świecie BSD mówi  się  o  tzw.  plastrach  dyskowych  "disk  slice"  i
       etykietach dysku "disklabel").

       All  partitioning is driven by device I/O limits (the topology) by default.  fdisk is able
       to optimize the disk layout for a 4K-sector size and use an  alignment  offset  on  modern
       devices  for  MBR  and  GPT.   It  is always a good idea to follow fdisk's defaults as the
       default values (e.g., first and last partition sectors) and partition sizes  specified  by
       the +/-<size>{M,G,...} notation are always aligned according to the device properties.

       CHS  (Cylinder-Head-Sector)  addressing is deprecated and not used by default.  Please, do
       not follow old articles and recommendations with "fdisk -S <n> -H <n>" advices for SSD  or
       4K-sector devices.

       Bogaty  interfejs  do  wyświetlania schematów dysków dla skryptów zapewnia partx(8), fdisk
       jest przeznaczony raczej dla ludzi. Kompatybilność  wsteczna  w  wyjściu  fdisk  nie  jest
       gwarantowana. Wejście (polecenia) powinny pozostać wstecznie kompatybilne.

OPCJE

       -b, --sector-size rozmiar-sektora
              Określa  rozmiar  sektora dysku. Możliwe wartości są następujące: 512, 1024, 2048 i
              4096. (Ostatnie jądra znają rozmiar sektora. Proszę  używać  tej  opcji  tylko  dla
              starych   jąder   lub   w   celu  nadpisania  wartości  podanej  przez  jądro).  Od
              util-linux-2.17 fdisk rozróżnia logiczny  i  fizyczny  rozmiar  sektora.  Ta  opcja
              zmienia obie wartości rozmiarów sektora na rozmiar-sektora.

       -B, --protect-boot
              Nie zamazuje początku pierwszego sektora dysku przy tworzeniu nowej etykiety dysku.
              Ta funkcja jest obsługiwana w przypadku GPT i MBR.

       -c, --compatibility[=tryb]
              Określa tryb kompatybilności, dos lub nondos. Domyślnym trybem jest niedosowy.  Aby
              zachować  kompatybilność wsteczną, możliwe jest użycie tej opcji bez argumentu tryb
              - używana jest wówczas wartość domyślna. Proszę zauważyć,  że  opcjonalny  argument
              tryb nie może być oddzielony od opcji -c spacją, poprawną formą jest np. "-c=dos".

       -h, --help
              Wyświetla pomoc i kończy pracę

       -L, --color[=kiedy]
              Koloryzuje  wynik.  Opcjonalnym  argumentem  kiedy może być auto, never (nigdy) lub
              always (zawsze). Gdy nie poda się argumentu kiedy, domyślnym ustawieniem jest auto.
              Kolory  mogą być  wyłączone,  aktualne  wbudowane  ustawienie domyślne pokaże opcja
              --help. Zob. również rozdział KOLORY.

       -l, --list
              Wypisuje tablice partycji dla podanych urządzeń i  kończy  działanie.   Jeżeli  nie
              podano   żadnych   urządzeń,   to   używane   są   urządzenia  wymienione  w  pliku
              /proc/partitions (o ile taki plik istnieje).

       -o, --output lista
              Określa wypisywane kolumny. Ich listę można poznać podając opcję --help.

              The default list of columns may be extended if list  is  specified  in  the  format
              +list (e.g., -o +UUID).

       -s, --getsz
              Print  the  size  in  512-byte  sectors of each given block device.  This option is
              DEPRECATED in favour of blockdev(8).

       -t, --type typ
              Włącza  obsługę  etykiet  dysku  wyłącznie  podanego   typu,   wyłączając   obsługę
              pozostałych typów.

       -u, --units[=jednostka]
              Podczas  wypisywania  tablic partycji pokazuje rozmiary w sectors (sektorach) lub w
              cylinders (cylindrach). Domyślnie używane są sektory. Ze względu na  kompatybilność
              wsteczną,  możliwe  jest  użycie  tej  opcji bez argumentu jednostki - używana jest
              wówczas wartość domyślna. Proszę zauważyć, że  opcjonalny  argument  jednostka  nie
              może być oddzielony od opcji -u spacją, poprawną formą jest np. "-u=cylinders".

       -C, --cylinders liczba
              Określa  liczbę  cylindrów  dysku. Prawdopodobnie nie ma osoby, która miałaby powód
              aby używać tej opcji.

       -H, --heads liczba
              Określa liczbę głowic dysku  (oczywiście  nie  ich  fizyczną  liczbę,  lecz  liczbę
              używaną do tablic partycji). Rozsądnymi wartościami są 255 i 16.

       -S, --sectors liczba
              Określa  liczbę sektorów dysku na ścieżkę (oczywiście nie ich fizyczną liczbę, lecz
              liczbę używaną do tablic partycji). Rozsądną wartością jest 63.

       -w, --wipe kiedy
              Usuwa sygnatury systemu plików, tablicy partycji i RAID  aby  zapobiec  ewentualnym
              kolizjom.  Argument kiedy może przyjąć wartość auto, never lub always. Gdy nie poda
              się tej opcji, domyślnie stosowane jest  ustawienie  auto,  które  usuwa  sygnatury
              tylko  w  trybie  interaktywnym.  W  każdym  przypadku  wykryte  sygnatury skutkują
              wypisaniem ostrzeżenia przed utworzeniem nowej tablicy partycji. Zob. też polecenie
              wipefs(8).

       -W, --wipe-partition when
              Wipe   filesystem,  RAID  and  partition-table  signatures  from  a  newly  created
              partitions, in order to avoid possible collisions.  The argument when can be  auto,
              never or always.  When this option is not given, the default is auto, in which case
              signatures are wiped only when in interactive mode and after confirmation by  user.
              In  all  cases  detected  signatures  are reported by warning messages before a new
              partition is created.  See also wipefs(8)  command.

       -V, --version
              Wyświetla informacje o wersji i kończy działanie.

URZĄDZENIA

       Urządzenie jest to z reguły /dev/sda, /dev/sdb itp. Nazwy urządzeń odnoszą się  do  całego
       dysku.  Stare  systemy  bez  libata  (biblioteki  używanej wewnątrz jądra Linux do obsługi
       kontrolerów i urządzeń ATA) rozróżniają dyski IDE i SCSI.  W  takich  przypadkach  nazwami
       urządzeń będą /dev/hd* (IDE) lub /dev/sd* (SCSI).

       The  partition is a device name followed by a partition number.  For example, /dev/sda1 is
       the first partition on the  first  hard  disk  in  the  system.   See  also  Linux  kernel
       documentation (the Documentation/admin-guide/devices.txt file).

ROZMIARY

       The  "last  sector"  dialog  accepts  partition  size specified by number of sectors or by
       +/-<size>{K,B,M,G,...} notation.

       If the size is prefixed by '+' then it is interpreted as relative to the  partition  first
       sector.   If  the  size  is prefixed by '-' then it is interpreted as relative to the high
       limit (last available sector for the partition).

       In the case the size is specified in  bytes  than  the  number  may  be  followed  by  the
       multiplicative suffixes KiB=1024, MiB=1024*1024, and so on for GiB, TiB, PiB, EiB, ZiB and
       YiB. The "iB" is optional, e.g., "K" has the same meaning as "KiB".

       The  relative  sizes  are  always  aligned  according   to   device   I/O   limits.    The
       +/-<size>{K,B,M,G,...} notation is recommended.

       W  celu kompatybilności wstecznej fdisk przyjmuje również przyrostki KB=1000, MB=1000*1000
       itd. dla GB, TB, PB, EB, ZB i YB.  Te  przyrostki  utworzone  w  oparciu  o  notację  10^N
       są przestarzałe.

PLIKI SKRYPTÓW

       fdisk pozwala na odczytanie (poleceniem "I") skryptów kompatybilnych z sfdisk. Skrypt jest
       następnie stosowany do tablicy partycji  przechowywanej  w  pamięci,  a  później  istnieje
       możliwość modyfikacji jej przed ostatecznym zapisaniem na dysk.

       Działa  to  również w drugą stronę, ponieważ poleceniem "O" można zapisać aktualny schemat
       dysku przechowywany w pamięci do skryptu.

       Pliki skryptów są kompatybilne pomiędzy cfdisk, sfdisk,  fdisk  i  pozostałymi  programami
       libfdisk. Więcej szczegółów w podręczniku sfdisk(8).

ETYKIETY DYSKU

       GPT (GUID Partition Table)
              GPT  to nowoczesny standard opisujący schemat tablicy partycji. GTP używa 64-bitowe
              logicznych adresów bloków, sum kontrolnych, UUID-ów i nazw  dla  partycji.  Nie  ma
              ograniczeń  w liczbie partycji (choć narzędzia partycjonujące zwykle ograniczają tę
              liczbę do 128).

              Proszę zauważyć, że w specyfikacji GPT pierwszy sektor jest wciąż  przeznaczony  na
              ochronne  MBR.  Unika  się  w  ten sposób błędne rozpoznanie i zamazanie dysków GPT
              przez narzędzia partycjonujące znające tylko MBR.

              GPT jest zawsze  lepszym  wyborem  niż MBR,  szczególnie  na  nowoczesnym  sprzęcie
              korzystającym z UEFI.

       Typu DOS-owego (MBR)
              Tablica  partycji typu DOS może opisać nieograniczoną liczbę partycji. W sektorze 0
              jest miejsce na opis 4 partycji (zwanych podstawowymi — `primary').  Jedna  z  nich
              może  być  partycją  rozszerzoną;  jest  ona  jakby pudełkiem zawierającym partycje
              logiczne, których deskryptory można znaleźć w wiązanej liście sektorów,  z  których
              każdy  poprzedza  odpowiadającą  partycję  logiczną.   Cztery  podstawowe partycje,
              niezależnie od tego czy są obecne, czy nie, otrzymują numery  od  1  do  4.  Numery
              partycji logicznych zaczynają się od 5.

              W  tablicy  partycji  typu  DOS początkowe przesunięcie ("offset") i rozmiar każdej
              partycji przechowywany jest  na  dwa  sposoby:  jako  bezwzględna  liczba  sektorów
              (zapisywana    na    32    bitach)    i    jako   trójka   Cylindry/Głowice/Sektory
              (Cylinders/Heads/Sectors) (zapisywana na 10+8+6  bitach).  Pierwszy  zapis  jest  w
              porządku  -  przy  512-bajtowych  sektorach  będzie działał aż do 2 TB. W przypadku
              drugiego zapisu występują dwa małe problemy. Przede wszystkim pola C/H/S  mogą  być
              wypełnione  tylko  wtedy,  gdy  znana  jest  liczba  głowic oraz liczba sektorów na
              ścieżce. Po drugie, nawet jeżeli te liczby są  znane,  to  te  24  bity,  które  są
              dostępne, nie wystarczają.  DOS używa tylko C/H/S, Windows — obu, a Linux nigdy nie
              używa C/H/S. Adresowanie C/H/S jest przestarzałe  i  może  w  przyszłości  nie  być
              obsługiwane przez którąś z wersji fdisk.

              Proszę  zapoznać  się  z  rozdziałem  o  trybie  DOS-owym,  aby  utworzyć  partycje
              kompatybilne z DOS-em. Domyślnie, fdisk nie troszczy się o granice cylindrów.

       Typu BSD/Sun
              Etykieta dysku typu BSD/Sun może opisywać 8 partycji, z których trzecia powinna być
              specjalną  partycją oznaczającą cały dysk. Partycji, która używa swojego pierwszego
              sektora (jak na przykład partycja wymiany) nie należy  umieszczać  w  cylindrze  0,
              ponieważ  zniszczy  to etykietę dysku. Proszę zauważyć, że etykieta BSD jest zwykle
              zagnieżdżona w partycji DOS.

       Typu IRIX/SGI
              Etykieta dysku IRIX/SGI może opisywać 16 partycji, z których jedenasta powinna  być
              partycją  całego  "woluminu",  natomiast  dziewiąta  powinna  być  tzw. "nagłówkiem
              woluminu".  Nagłówek woluminu także pokrywa całą tablicę partycji, tzn. zaczyna się
              w  bloku  zerowym i domyślnie ciągnie się przez pięć cylindrów. Pozostałe miejsce w
              nagłówku woluminu może być użyte przez wpisy głównych katalogów. Żadna partycja nie
              może  nachodzić  na  nagłówek  woluminu.  Także,  nie należy zmieniać typu nagłówka
              woluminu, ani tworzyć na nim systemu plików, ponieważ spowoduje to  utratę  tablicy
              partycji.  Proszę używać tego typu etykiety dysku tylko podczas pracy z Linuksem na
              komputerach IRIX/SGI lub podczas pracy z dyskami IRIX/SGI pod Linuksem.

       Gdy  zaktualizowano  tablicę  partycji,  to  przed  wyjściem  wykonywane  jest  sync()   i
       ioctl(BLKRRPART) (ponowne odczytanie tablicy partycji z dysku).

OSTRZEŻENIE trybu DOS i DOS 6.x

       Cały ten rozdział jest nieaktualny. W żadnym ze współczesnych systemów operacyjnych nie ma
       potrzeby martwić się takimi rzeczami jak geometria czy cylindry. Jeśli naprawdę  konieczne
       jest stosowanie partycjonowanie kompatybilnego z DOS-em konieczne jest włączenie trybu DOS
       i cylindrów jako jednostek za pomocą opcji wiersza poleceń "-c=dos -u=cylinders".

       Komenda FORMAT z DOS 6.x szuka informacji w pierwszym sektorze obszaru danych  partycji  i
       traktuje  je  jako  godniejsze  zaufania niż informacje z tablicy partycji.  Dosowy FORMAT
       oczekuje od dosowego FDISK-a, że ten wyczyści pierwsze 512  bajtów  obszarów  danych  przy
       każdej zmianie rozmiarów. Dosowy FORMAT zajrzy do tych dodatkowych danych nawet z flagą /U
       -- uważamy to za błąd tych programów.

       Tak więc używając programu cfdisk lub fdisk do zmiany rozmiaru  partycji  dosowej,  należy
       też  użyć  dd(1)  do wyzerowania pierwszych 512 bajtów tej partycji przed użyciem dosowego
       FORMAT. Na przykład, po utworzeniu dosowej partycji /dev/sda1 programem fdisk (po  wyjściu
       z  fdisk  i  przeładowaniu  Linuksa,  dzięki  czemu  informacje  o  tablicy  partycji będą
       poprawne), powinno się wykonać polecenie "dd if=/dev/zero  of=/dev/hda1  bs=512  count=1",
       które zeruje pierwszych 512 bajtów partycji.

       fdisk  zwykle automatycznie uzyska informacje o geometrii dysku. Niekoniecznie musi to być
       fizyczna geometria dysku (co więcej, nowoczesne dyski w  rzeczywistości  nie  mają  czegoś
       takiego  jak fizyczna geometria, a w każdym razie nie mają niczego, co mogłoby być opisane
       w prostej postaci cylindry/głowice/sektory),  lecz  geometria,  której  używa  MS-DOS  dla
       tablicy partycji.

       Zazwyczaj  wszystko  idzie  dobrze  i  nie ma żadnych problemów, jeżeli Linux jest jedynym
       systemem na dysku. Jednakże, jeśli dysk będzie dzielony z innymi  systemami  operacyjnymi,
       to  dobrym  pomysłem  jest  utworzenie  co najmniej jednej partycji fdiskiem pochodzącym z
       innego systemu operacyjnego. Linux, podczas uruchamiania,  przegląda  tablicę  partycji  i
       stara  się  wywnioskować,  jaka (fałszywa) geometria dysku jest wymagana, żeby mógł dobrze
       współpracować z innymi systemami.

       Gdy wypisywana jest tablica partycji, w trybie DOS dokonywane jest  sprawdzenie  spójności
       wpisów  tablicy.  Sprawdzane  jest,  czy  fizyczne i logiczne punkty startowe i końcowe są
       takie same, oraz czy partycja rozpoczyna się i kończy w granicach cylindrów (poza pierwszą
       partycją).

       Niektóre  wersje  MS-DOS  tworzą  pierwszą  partycję,  która nie rozpoczyna się na granicy
       cylindra, lecz na 2 sektorze pierwszego cylindra. Partycje rozpoczynające się na cylindrze
       1  nie  mogą  rozpoczynać  się  na  granicy  cylindra, lecz raczej nie powinno to sprawiać
       problemów, chyba że używany jest OS/2.

       Dla najlepszych wyników,  zawsze  powinno  się  używać  fdiska  specyficznego  dla  danego
       systemowi   operacyjnemu.  Na  przykład,  partycje  dosowe  powinno  się  tworzyć  dosowym
       FDISK-iem, a linuksowe — linuksowym fdiskiem lub cfdiskiem.

KOLORY

       Jawne      kolorowanie      można       wyłączyć       za       pomocą pustego       pliku
       /etc/terminal-colors.d/fdisk.disable.

       Więcej informacji o konfiguracji kolorów zawiera podręcznik terminal-colors.d(5). Logiczne
       nazwy kolorów obsługiwane przez fdisk to:

       header Nagłówek wyjściowych tablic/tabel.

       help-title
              Tytuły sekcji pomocy.

       warn   Ostrzeżenia.

       welcome
              Powitania.

AUTORZY

       Karel Zak ⟨kzak@redhat.com⟩
       Davidlohr Bueso ⟨dave@gnu.org⟩

       Oryginalną wersję napisali Andries E. Brouwer, A. V. Le Blanc i inni.

ŚRODOWISKO

       FDISK_DEBUG=all
              włącza wyjście debugowania fdisk.

       LIBFDISK_DEBUG=all
              włącza wyjście debugowania libfdisk.

       LIBBLKID_DEBUG=all
              włącza wyjście debugowania libblkid.

       LIBSMARTCOLS_DEBUG=all
              włącza wyjście debugowania libsmartcols.

       LIBSMARTCOLS_DEBUG_PADDING=on
              use visible padding characters. Requires enabled LIBSMARTCOLS_DEBUG.

ZOBACZ TAKŻE

       cfdisk(8), mkfs(8), partx(8), sfdisk(8)

DOSTĘPNOŚĆ

       The  fdisk  command  is  part  of  the  util-linux   package   and   is   available   from
       https://www.kernel.org/pub/linux/utils/util-linux/.

TŁUMACZENIE

       Autorami   polskiego   tłumaczenia   niniejszej   strony  podręcznika  są:  Przemek  Borys
       <pborys@dione.ids.pl>,   Robert    Luberda    <robert@debian.org>    i    Michał    Kułach
       <michal.kulach@gmail.com>

       Niniejsze  tłumaczenie  jest  wolną  dokumentacją. Bliższe informacje o warunkach licencji
       można uzyskać zapoznając się z GNU General Public License w  wersji  3  lub  nowszej.  Nie
       przyjmuje się ŻADNEJ ODPOWIEDZIALNOŚCI.

       Błędy   w   tłumaczeniu   strony  podręcznika  prosimy  zgłaszać  na  adres  <manpages-pl-
       list@lists.sourceforge.net>.