Provided by:
manpages-pl_20060617-1_all 
NAZWA
less - przeciwieństwo more
SKŁADNIA
less -?
less --help
less -V
less --version
less [-[+]aBcCdeEfFgGiIJmMnNqQrRsSuUVwWX]
[-b rozmiar] [-h linie] [-j linia] [-k plikklu]
[-{oO} pliklog] [-p wzr] [-P zachta] [-t tag]
[-T pliktagw] [-x tab,...] [-y linie] [-[z] linie]
[+[+]cmd] [--] [nazwa_pliku]...
(Alternatywną składnię, z długimi nazwami opcji, opisano w części
OPCJE).
OPIS
less jest programem podobnym do more (1), ale pozwalającym na
poruszanie się w tył w pliku tak samo jak w przód. less nie musi też
czytać całego pliku wejściowego przed rozpoczęciem, tak więc przy
dużych plikach wejściowych uruchamia się szybciej niż edytory tekstu
takie jak vi (1). less używa bazy termcap (w niektórych systemach
terminfo), tak więc może pracować na szeregu terminali. Istnieje nawet
ograniczona obsługa terminali drukujących (na terminalu drukującym,
linie, które powinny zostać wypisane na górze ekranu są poprzedzone
daszkiem).
Polecenia oparte są zarówno na more jak i vi. Polecenia można
poprzedzić liczbą dziesiętną, zwaną N w opisach poniżej. Liczba ta
jest używana przez niektóre polecenia, jak to zaznaczono.
POLECENIA
W poniższych opisach, ^X oznacza Control-X, ESC oznacza klawisz ESCAPE;
na przykład ESC-v oznacza dwuznakową sekwencję ESC, potem "v".
h lub H
Pomoc: wyświetla podsumowanie tych poleceń. Jeśli zapomnisz
wszystkich innych poleceń, pamiętaj o tej.
SPACE lub ^V lub f lub ^F
Przewija w przód N linii, domyślnie jedno okno (zobacz opcja -z
poniżej). Jeśli N wynosi więcej niż rozmiar ekranu, wyświetlany
jest tylko ostatni pełny ekran. Ostrzeżenie: niektóre systemy
używają ^V jako specjalnego znaku dosłowności.
z Jak SPACJA, ale jeśli podano N, staje się nowym rozmiarem okna.
ESC-SPACE
Jak spacja, ale przewija o pełną wielkość ekranu, nawet jeśli po
drodze osiągnie koniec pliku.
RETURN lub ^N lub e lub ^E lub j lub ^J
Przewija w przód o N linii, domyślnie jedną. Wyświetlane są
wszystkie N linie, nawet jeśli N wynosi więcej niż wielkość
ekranu.
d lub ^D
Przewija w przód o N linii, domyślnie połowę wielkości ekranu.
Jeśli podano N, staje się ono nową wartością domyślną dla
kolejnych poleceń d i u.
b lub ^B lub ESC-v
Przewija w tył N linii, domyślnie jedno okno (zobacz opcja -z
poniżej). Jeśli N wynosi więcej niż rozmiar ekranu, wyświetlany
jest tylko ostatnia wielkość ekranowa.
w Jak ESC-v, ale jeśli podano N, staje się ono nowym rozmiarem
okna.
y lub ^Y lub ^P lub k lub ^K
Przewija w tył o N linii, domyślnie jedną. Wyświetlane są
wszystkie N linie, nawet jeśli N wynosi więcej niż wielkość
ekranu. Ostrzeżenie: niektóre systemy używają ^Y jako
specjalnego znaku kontroli zadań.
u lub ^U
Przewija w tył o N linii, domyślnie połowę wielkości ekranu.
Jeśli podano N, staje się ono nową wartością domyślną dla
kolejnych poleceń
ESC-) lub STRZAŁKA_W_PRAWO
Przewija poziomo N znaków w prawo, domyślnie o połowę szerokości
ekranu (zob. opcja -#).! Jeśli podano liczbę N, to staje się
ona domyślna dla przyszłych poleceń STRZAŁKA_W_PRAWO i
STRZAŁKA_W_LEWO. Podczas przewijania tekstu działa to tak,
jakby była włączona opcja -S (ucinania linii).
ESC-( lub STRZAŁKA_W_LEWO
Przewija poziomo N znaków w prawo, domyślnie o połowę szerokości
ekranu (zob. opcja -#).! Jeśli podano liczbę N, to staje się
ona domyślna dla przyszłych poleceń STRZAŁKA_W_PRAWO i
STRZAŁKA_W_LEWO.
r lub ^R lub ^L
Odświeża ekran.
R Odświeża ekran, odrzucając wszelkie wejście z bufora. Użyteczne
jeśli plik zmienia się w trakcie oglądania.
F Przewija w przód, i próbuje nadal odczytywać gdy osiągnięto
koniec pliku. Normalnie polecenia tego używałbyś gdy znajdujesz
się już na końcu pliku. Jest to metoda monitorowania ogona
pliku który właśnie rośnie podczas oglądania (zachowanie to jest
podobne do polecenia tail -f).
g lub < lub ESC-<
Przechodzi do linii numer N w pliku, domyślnie pierwszej
(początku pliku). (Ostrzeżenie: może to być powolne jeśli N
jest duże).
G lub > lub ESC->
Przechodzi do linii numer N w pliku, domyślnie na koniec pliku.
(Ostrzeżenie: może to być powolne jeśli N jest duże lub jeśli N
jest niepodane, a czytane jest standardowe wejście zamiast
pliku).
p lub %
Przechodzi do pozycji N procent w pliku. N powinno zawierać się
między 0 a 100.
{ Jeśli w linii wyświetlanej na górze ekranu znajduje się
otwierający nawias klamrowy, polecenie { przejdzie do
odpowiadającego mu prawego nawiasu. Pasujący zamykający nawias
klamrowy jest umieszczany na dole ekranu. Jeśli w linii na
górze ekranu znajduje się więcej niż jeden nawias klamrowy,
można użyć liczby N określającej N-ty nawias w linii.
} Jeśli w linii wyświetlanej na dole ekranu znajduje się
zamykający nawias klamrowy, polecenie } przejdzie do
odpowiadającego mu prawego nawiasu. Pasujący otwierający nawias
klamrowy jest umieszczany na górze ekranu. Jeśli w linii na
górze ekranu znajduje się więcej niż jeden nawias klamrowy,
można użyć liczby N określającej N-ty nawias w linii.
( Jak {, ale odnosi się do nawiasów okrągłych, a nie klamrowych
) Jak }, ale odnosi się do nawiasów okrągłych, a nie klamrowych
[ Jak {, ale odnosi się do nawiasów kwadratowych, a nie klamrowych
] Jak }, ale odnosi się do nawiasów kwadratowych, a nie klamrowych
ESC-^F Po którym następują dwa znaki, zachowuje się jak {, ale używa
tych dwóch znaków jako odpowiednio nawiasu otwierającego i
zamykającego. Na przykład, "ESC ^F < >" można użyć do przejścia
do >, które odpowiada < wyświetlanemu w linii na górze ekranu.
ESC-^B Po którym następują dwa znaki, zachowuje się jak }, ale używa
tych dwóch znaków jako odpowiednio nawiasu otwierającego i
zamykającego. Na przykład, "ESC ^B < >" można użyć do przejścia
do w tył do <, które odpowiada > wyświetlanemu w linii na dole
ekranu.
m Plus dowolna mała litera; zaznacza bieżącą pozycję tą literą.
' (Pojedynczy apostrof) Plus dowolna mała litera: powraca do
pozycji zaznaczonej uprzednio tą literą. Plus kolejny
pojedynczy cudzysłów: wraca do pozycji, w której wykonano
ostatnią "duże" polecenie przemieszczania się. Plus ^ lub $,
skacze odpowiednio na początek lub koniec pliku. Znaczniki
pozycji są zachowywane przy otwieraniu nowego pliku, tak więc
polecenia ' można użyć do przełączania między plikami
wejściowymi.
^X^X Tak jak pojedynczy apostrof.
/wzorzec
Szuka w przód w pliku N-tej linii zawierającej wzorzec. N
domyślnie równa się jeden. Wzorzec to wyrażenie regularne
rozpoznawane przez ed. Szukanie zaczyna się od drugiej
wyświetlanej linii (ale zobacz opcje -a i -j, które to
zmieniają).
Pewne znaki mają specjalne znaczenie jeśli wprowadzono je na
początku wzorca; zmieniają one typ szukania, a nie są traktowane
jako część wzorca:
^N lub !
Szukanie linii, które NIE pasują do wzorca.
^E lub *
Szukanie w wielu plikach. To znaczy, jeśli szukanie
doszło do końca bieżącego pliku bez znalezienia
dopasowania, ciągnie się ono dalej w kolejnym pliku z
listy podanej w wierszu poleceń.
^F lub @
Zaczęcie szukania od pierwszej linii PIERWSZEGO pliku z
listy z wiersza poleceń, niezależnie od tego, co
aktualnie wyświetlane jest na ekranie, oraz ustawień
opcji -a i -j.
^K Podświetlanie każdego tekstu, który pasuje do wzorca na
bieżącym ekranie, ale bez przesuwania się do pierwszego
dopasowania (KEEP = utrzymaj bieżącą pozycję).
^R Bez interpretacji metaznaków wyrażeń regularnych.
Wykonuje proste porównanie tekstowe.
?wzorzec
Szukanie w tył w pliku N-tej linii zawierającej wzorzec.
Szukanie zaczyna się od linii znajdującej się tuż przed linią
wyświetlaną na samym dole [czyli w przedostatniej linii ekranu -
GSN]
Pewne znaki mają specjalne znaczenie, jak w poleceniu /:
^N lub !
Szukanie linii które NIE pasują do wzorca.
^E lub *
Szukanie w wielu plikach. To znaczy, jeśli szukanie
doszło do początku bieżącego pliku bez znalezienia
dopasowania, ciągnie się ono dalej w poprzednim pliku z
listy podanej w wierszu poleceń.
^F lub @
Zaczęcie szukania od ostatniej linii OSTATNIEGO pliku z
listy z wiersza poleceń, niezależnie od tego co aktualnie
wyświetlane jest na ekranie, oraz ustawień opcji -a i -j.
^K Jak w szukaniu w przód.
^R Jak w szukaniu w przód.
ESC-/wzorzec
To samo co "/*".
ESC-?wzorzec
To samo co "?*".
n Powtarza poprzednie szukanie, dla N-tej linii zawierającej
ostatni wzorzec. Jeśli poprzednie szukanie zmodyfikowano przez
^N, szukanie jest wykonywane dla N-tej linii NIE zawierającej
wzorca. Jeśli poprzednie szukanie zmodyfikowano przez ^E,
szukanie ciągnie się przez następny (lub poprzedni) plik, jeśli
nie wystarczył plik bieżący. Jeśli poprzednie szukanie
zmodyfikowano przez ^R, szukanie wykonywane jest bez użycia
wyrażeń regularnych. Jeśli poprzednie szukanie było
zmodyfikowane przez ^F lub ^K, nie występuje żaden efekt.
N Powtarza poprzednie szukanie, ale w przeciwnym kierunku.
ESC-n Powtarza poprzednie szukanie, ale przekraczając granice plików.
Efekt jest taki sam, jak gdyby poprzednie szukanie zmodyfikowano
przez *.
ESC-N Powtarza poprzednie szukanie, ale w przeciwnym kierunku i
przekraczając granice plików.
ESC-u Cofa podświetlanie szukania. Wyłącza podświetlanie łańcuchów
pasujących do bieżącego wzoru szukania. Jeśli podświetlenie już
jest wyłączone z powodu poprzedniego polecenia ESC-u, włącza je
z powrotem. Podświetlenie włączy też każde polecenie szukające
(można je też wyłączyć przełączając opcję -G; wówczas polecenia
szukające nie włączają go z powrotem).
:e [nazwa_pliku]
Oglądanie nowego pliku. Jeśli brakuje nazwy pliku, plik
"bieżący" (zobacz polecenia :n i :p poniżej) z listy plików z
wierszu poleceń jest oglądany na nowo. Znak procentu (%) w
nazwie pliku zastępowany jest nazwą pliku bieżącego. Znak funta
(#) jest zastępowany nazwą poprzednio oglądanego pliku. Jednak
dwa kolejne znaki procentu są po prostu zastępowane pojedynczym
znakiem procentu. Pozwala to na wprowadzenie nazwy pliku
zawierającej w nazwie znak procentu. Podobnie, dwa kolejne
znaki funta są zastępowane pojedynczym znakiem funta. Nazwa
pliku wstawiana jest do listy plików z wiersza poleceń, tak aby
można ją było obejrzeć kolejnymi poleceniami :n i :p. Jeśli
nazwa pliku składa się z kilku plików, wszystkie one są
wstawiane do listy plików i oglądany jest pierwszy z nich.
Jeśli nazwa pliku zawiera jedną lub więcej spacji, cała nazwa
musi być ujęta w cudzysłowy (zobacz też opcja -").
^X^V lub E
To samo co :e. Uwaga: niektóre systemy używają ^V jako
specjalnego znaku dosłowności. W takich systemach użycie ^V
może być niemożliwe.
:n Oglądanie następnego pliku (z listy plików podanej w wierszu
poleceń). Jeśli podano liczbę N, wyświetlany jest N-ty następny
plik.
:p Oglądanie poprzedniego pliko (z listy plików podanej w wierszu
poleceń). Jeśli podano liczbę N, wyświetlany jest N-ty
poprzedni plik.
:x Oglądanie pierwszego pliku z listy plików podanej w wierszu
poleceń. Jeśli podano liczbę N, wyświetlany jest N-ty plik na
liście.
:d Usunięcie bieżącego pliku z listy plików.
t Przejście do następnego tagu (znacznika), jeśli dla bieżącego
wystąpiło więcej niż jedno dopasowanie. Tagi omówiono dokładniej
w opisie opcji -t.
T Przejście do poprzedniego tagu, jeśli dla bieżącego wystąpiło
więcej niż jedno dopasowanie.
= lub ^G lub :f
Wypisuje pewne informacje o pliku właśnie oglądanym, w tym jego
nazwę oraz numer linii i offset bajtowy dolnej wyświetlanej
linii. Jeśli to możliwe, wypisywana jest także długość pliku,
ilość linii w pliku oraz procentowa wielkość pliku ponad
ostatnią wyświetlaną linią.
- Plus jedna lub więcej opcji wierszu poleceń (zobacz OPCJE
poniżej): zmienia ustawienie tej opcji i wypisuje komunikat
opisujący nowe ustawienie. Jeśli bezpośrednio po kresce
zostanie wprowadzone ^P (CONTROL-P), to ustawienie danej opcji
jest zmieniane, ale bez wypisywania komunikatu. Jeśli opcja ma
wartość liczbową (jak -b lub -h) lub łańcuchową (jak -P lub -t),
wartość można wprowadzić tuż po literze opcji. Jeśli nie
wprowadzono nowej wartości, wypisywany jest komunikat o bieżącym
ustawieniu i nic nie ulega zmianie.
-- Jak polecenie -, ale przyjmuje jako argument długą nazwę opcji
(zobacz OPCJE poniżej), a nie pojedynczą literę opcji. Po
wpisaniu nazwy opcji musisz nacisnąć RETURN. ^P bezpośrednio po
drugiej eliminuje wypisywanie komunikatu opisującego nowe
ustawienie, tak jak w poleceniu -.
-+ Plus jedna z liter opcji wierszu poleceń; przywraca opcję do
ustawienia domyślnego i wypisuje komunikat opisujący nowe
ustawienie (polecenie "-+X" dokonuje tego samego co opcja "-+X"
w linii poleceń). Nie działa to dla opcji mających wartość
łańcuchową.
--+ Jak polecenie -+, ale pobiera długą nazwę opcji zamiast
pojedynczej litery opcji.
-! Plus jedna z liter opcji wierszu poleceń; ustawia opcję na
wartość przeciwną ustawieniu domyślnego i wypisuje komunikat
opisujący nowe ustawienie. Nie działa to dla opcji mających
wartość liczbową lub łańcuchową. IP --! Jak polecenie -!, ale
pobiera długą nazwę opcji zamiast pojedynczej litery opcji.
_ (podkreślenie) Plus jedna z liter opcji wierszu poleceń;
wypisuje komunikat opisujący bieżące ustawienie tej opcji. Nie
zmienia ustawienia.
__ (podwojone podkreślenie) Jak polecenie _ (podkreślenie), ale
pobiera długą nazwę opcji zamiast pojedynczej litery opcji. Po
wpisaniu nazwy opcji musisz nacisnąć RETURN.
+polecenie
Powoduje, że podane polecenie jest wykonywane za każdym razem,
gdy oglądany jest nowy plik. Na przykład, +G powoduje, że less
zaczyna wyświetlanie każdego pliku od końca zamiast od początku.
V Wypisuje numer bieżącej wersji less
q lub Q lub :q lub :Q lub ZZ
Kończy działanie less.
Następujące cztery polecenia mogą, ale nie muszą być prawidłowe,
zależnie od twojej instalacji.
v Wywołuje edytor do edycji właśnie oglądanego pliku. Edytor
pobierany jest pobierany ze zmiennej środowiskowej VISUAL, jeśli
ta jest określona, lub EDITOR, jeśli VISUAL nie jest określona,
a w każdym razie domyślnie "vi", jeśli ani VISUAL ani EDITOR
jest określona. Zobacz też omówienie LESSEDIT po sekcji o
ZNAKACH ZACHĘTY poniżej.
! polecenie-powłoki
Wywołuje powłokę i wykonuje podaną polecenie powłoki. Znak
procentu (%) jest zastępowany nazwą bieżącego pliku. Znak funta
(#) jest zastępowany nazwą poprzednio oglądanego pliku. "!!"
powtarza ostatnie polecenie powłoki. "!" bez polecenia wywołuje
po prostu powłokę. W systemach Unixowych, nazwa powłoki
pobierana jest ze zmiennej środowiskowej SHELL, a w każdym razie
domyślnie "sh". W systemach MS-DOS i OS/2, powłoką jest zwykły
procesor poleceń.
| <m> polecenie-powłoki
<m> przedstawia dowolną literę-znacznik. Przesyła przez potok
sekcję podanego pliku do podanej polecenia powłoki. Sekcja
pliku, która ma zostać przesłana to ta znajdująca się między
pierwszą linią bieżącego ekranu a pozycją oznaczoną literą. <m>
może też równać się ^ lub $, oznaczając odpowiednio początek lub
koniec pliku. Jeśli <m> równa się . lub znakowi nowej linii,
przesyłany jest bieżący ekran.
s nazwa_pliku
Zapisuje wejście do pliku. Działa to tylko wtedy, gdy wejście
jest potokiem, a nie zwyczajnym plikiem.
OPCJE
Opcje wierszu poleceń są opisane poniżej. Większość opcji można
zmieniać w trakcie działania less, używając polecenia "-".
Większość opcji można podać w jednej z dwu postaci: albo kreski z
pojedynczą literą albo dwu kresek z następującą po nich długą nazwą
opcji. Długie nazwy opcji można skracać, o ile skrót jest
jednoznaczny. Na przykład, --quit-at-eof można skrócić do --quit, ale
nie do --qui, ponieważ na --qui zaczynają się zarówno --quit-at-eof,
jak i --quiet. Niektóre z długich nazw opcji zapisane są dużymi
literami, jak --QUIT-AT-EOF, odróżniane od --quit-at-eof. Takie nazwy
wymagają dużej tylko pierwszej litery, reszta może być podana małymi
lub dużymi. Na przykład, --Quit-at-eof jest równoważnikiem --QUIT-AT-
EOF.
Opcje pobierane są także ze zmiennej środowiskowej LESS. Na przykład,
żeby uniknąć pisania "less -options..." za każdym wywołaniem less,
możesz napisać w csh:
setenv LESS "-options"
lub, jeśli używasz sh:
LESS="-options"; export LESS
W MS-DOS nie potrzebujesz cudzysłowów, ale powinieneś zastąpić
wszystkie znaki procentu w łańcuchu opcji podwójnymi znakami procentu.
Zmienna środowiskowa analizowana jest przed wierszem poleceń, tak więc
opcje wiersza poleceń unieważniają zmienną LESS. Jeśli jakaś opcja
pojawia się w zmiennej LESS, można przywrócić jej wartość domyślną
poprzedzając w wierszu poleceń opcję znakami "-+".
Dla opcji takich jak -P lub -D, wymagających następującego po nich
łańcucha, musi zostać użyty znak dolara ($), sygnalizujący koniec
łańcucha. Na przykład, chcąc w MS-DOS skorzystać z dwu opcji -D,
musisz umieścić między nimi znak dolara:
LESS="-Dn9.1$-Ds4.1"
-? lub --help
Opcja ta wyświetla podsumowanie poleceń akceptowanych przez less
(to samo co polecenie h). Zależnie od tego, jak używana przez
ciebie powłoka interpretuje znak zapytania, może być koniecznym
zacytowanie go, jako "-\?".
-a lub --search-skip-screen
Powoduje, że szukania zaczynają się po ostatniej linii
wyświetlanej na ekranie, przeskakując wszystkie wyświetlone
linie. Domyślnie szukania zaczynają się od drugiej linii ekranu
(albo po ostatniej znalezionej linii; zobacz opcja -j).
-bn lub --buffers=n
Podaje, w kilobajtach (1024 bajtów), ilość pamięci na
buforowanie, jakiej less użyje dla każdego pliku. Domyślnie dla
każdego pliku używany jest 64KB bufor (chyba że plik jest
potokiem - zobacz opcja -B). Użycie opcji -b powoduje, że
zamiast tego dla każdego pliku zostanie użyty bufor o wielkości
n kilobajtów. Jeśli n wynosi -1, to bufory są nieograniczone,
to znaczy, do pamięci jest wczytywany cały plik.
-B lub --auto-buffers
Domyślnie, kiedy dane są odczytywane z potoku, bufory są
alokowane automatycznie, w miarę potrzeby. Jeśli przez potok
czytana jest duża ilość danych, może to spowodować zaalokowanie
znacznej ilości pamięci. Opcja -B wyłącza ową automatyczną
alokację buforów dla potoków, tak że przydzielane jest im tylko
64KB (lub wielkość bufora podana opcją -b). Uwaga: używanie -B
może spowodować nieprawidłowe wyświetlanie, ponieważ w pamięci
trzymana jest tylko ostatnio oglądana część pliku; wszelkie
poprzednie dane są tracone.
-c lub --clear-screen
Powoduje że pełne odświeżania ekranu są rysowane od górnej linii
w dół. Domyślnie, pełne odświeżania ekranu są dokonywane
poprzez przewijanie z dołu ekranu.
-C lub --CLEAR-SCREEN
Opcja -C działa tak jak -c, ale ekran jest czyszczony przed
odświeżeniem.
-d lub --dumb
Opcja -d wyłącza komunikat o błędzie wyświetlany zwykle jeśli
terminal jest niemy, to jest, brakuje w nim ważnych zdolności,
takich jak możliwość odświeżania ekranu lub przewijania w tył.
Opcja -d nie zmienia w każdym razie zachowania less na niemym
terminalu.
-Dxkolor lub --color=xkolor
[tylko MS-DOS] Ustawia kolor wyświetlanego tekstu. x to
pojedynczy znak określający rodzaj tekstu, dla którego ustawiany
jest kolor: n=normalny, s=standardowe wyjście, d=pogrubiony,
u=podkreślony, k=migający. kolor to para liczb rozdzielona
kropką. Pierwsza liczba określa kolor pierwszego planu, a druga
kolor tła tekstu. Pojedyncza liczba N oznacza to samo co N.0.
-e lub --quit-at-eof
Powoduje że less automatycznie kończy pracę, gdy za drugim razem
osiągnie koniec pliku. Domyślnie, jedyną metodą wyjścia z less
jest polecenie "q".
-E lub --QUIT-AT-EOF
-E Powoduje, że less automatycznie kończy pracę, jak tylko osiągnie
koniec pliku.
-f lub --force
Wymusza otwieranie plików nieregularnych (plik nieregularny to
katalog lub specjalny plik urządzenia). Wyłącza również
komunikat ostrzegawczy gdy otwierany jest plik binarny.
Domyślnie less odmówi otwarcia pliku nieregularnego.
-F lub --quit-if-one-screen
Powoduje, że less automatycznie kończy pracę, jeśli cały plik da
się wyświetlić na jednym ekranie.
-g lub --hilite-search
Normalnie less podświetla WSZYSTKIE łańcuchy, które pasują do
ostatniego polecenia szukania. Opcja -g zmienia to zachowanie,
każąc podświetlać tylko ten konkretny łańcuch, który znaleziono
ostatnim poleceniem szukania. Może to spowodować, że less
będzie pracował nieco szybciej niż domyślnie.
-G lub --HILITE-SEARCH
Opcja -G wyłącza wszystkie podświetlania łańcuchów znalezionych
poleceniami szukania.
-hn lub ---max-back-scroll=n
Określa maksymalną liczbę linii do przewijania w tył. Jeśli
koniecznym jest przewinięcie w tył o więcej niż n linii, ekran
jest rysowany na nowo w kierunku w przód. Jeśli terminal nie ma
możliwości przewijania w dół, zakładane jest -h0).
-i lub --ignore-case
Powoduje, że szukania ignorują wielkość liter; to jest, litery
małe i duże są uważane za identyczne. Opcja ta jest ignorowana
jeśli we wzorcu szukania wystąpią jakiekolwiek duże litery;
innymi słowy, jeśli wzorzec zawiera duże litery, szukanie
nastąpi z uwzględnieniem wielkości liter.
-I lub --IGNORE-CASE
Jak -i, ale szukania ignorują wielkość liter nawet jeśli wzór
zawiera duże litery.
-jn lub --jump-target=n
Określa linię na ekranie, w której umieszczona ma być linia
"docelowa". Linia docelowa to obiekt szukania tekstu, szukania
tagów, skakania do linii o numerze, skakania do pozycji w
procentach, lub skakania do zaznaczonej pozycji. Linie na
ekranie określane są numerem; linia górna to 1, następna 2, i
tak dalej. Numery mogą być ujemne, co określa linie liczone od
dołu ekranu: dolna linia ekranu to -1, druga od dołu -2, i tak
dalej. Jeśli użyto opcji -j, szukania zaczynają się od linii
następującej tuż po linii docelowej. Na przykład jeśli użyto
-j4, linią docelową jest czwarta linia ekranu, szukania więc
zaczynają się w linii piątej.
-J lub --status-column
Wyświetla kolumnę stanu na lewym brzegu ekranu. Kolumna stanu
wskazuje linie dopasowane w bieżącym wyszukiwaniu. Stosowana
jest także gdy działa opcja -w lub -W.
-kfilename lub --lesskey-file=filename
Każe less otworzyć i zinterpretować wskazany plik jako plik
lesskey(1). Można podać wielokrotne opcje -k. Jeśli ustawiona
jest zmienna środowiskowa LESSKEY lub LESSKEY_SYSTEM, albo jeśli
plik lesskey znajduje się w standardowym miejscu (zobacz
PRZYPISANIA KLAWISZY), jest on także używany jako plik lesskey.
-m lub --long-prompt
Powoduje że less pokazuje rozwinięty znak zachęty (jak more), z
procentową pozycją w pliku. Domyślnie, znakiem zachęty less
jest dwukropek.
-M lub --LONG-PROMPT
Powoduje, że less wyświetla jeszcze bardziej szczegółową zachętę
niż more.
-n lub --line-numbers
Wyłącza numery linii. Wartość domyślna (używanie numerów linii)
może spowodować, że less będzie działał w niektórych przypadkach
wolniej, zwłaszcza z bardzo dużym plikiem wejściowym.
Wyłączenie numerów linii opcją -n pozwoli uniknąć tego problemu.
Używanie numerów linii oznacza: numer linii będzie wyświetlany w
rozwiniętym znaku zachęty i poleceniu =, a polecenie v przekaże
bieżący numer linii edytorowi (zobacz także omówienie LESSEDIT i
ZNAKÓW ZACHĘTY poniżej).
-N lub --LINE-NUMBERS
Powoduje, że na początku każdej linii ekranowej wyświetlane są
numery linii.
-onazwa_pliku lub --log-file=nazwa_pliku
Powoduje, że less podczas przeglądania otrzymanego wejścia
kopiuje je do wskazanego pliku. Działa to tylko wtedy gdy plik
wejściowy jest potokiem, a nie zwykłym plikiem. Jeśli podany
plik już istnieje, less zapyta o potwierdzenie przed nadpisaniem
go.
-Onazwa_pliku lub --LOG-FILE=nazwa_pliku
Opcja -O jest podobna do -o, ale nadpisze istniejący plik bez
pytania o potwierdzenie.
Jeśli nie podano pliku logu, opcji -o i -O można użyć z wnętrza
less do jego określenia. Bez nazwy pliku, będą one po prostu
podawać nazwę pliku logu. Polecenie "s" jest równoważne podaniu
-o z wnętrza less.
-pwzorzec lub --pattern=wzorzec
Opcja -p w wierszu poleceń jest równoważna podaniu wzorca
+/wzorzec; to znaczy, nakazuje less aby rozpoczął od pierwszego
wystąpienia wzorzec w pliku.
-Pzachta or --prompt=zachta
Daje metodę przystosowania trzech stylów znaku zachęty do
własnych upodobań. Normalnie umieszcza się ją w zmiennej
środowiskowej LESS, zamiast wpisywać po każdym poleceniu less.
Taka opcja musi być albo ostatnią opcją w zmiennej LESS, albo
być zakończona znakiem dolara. -Ps plus łańcuch zmienia
domyślną (krótką) zachętę na ten łańcuch. -Pm zmienia średnią
(-m) zachętę. -PM zmienia długą (-M) zachętę. -Ph zmienia
zachętę na ekranie pomocy. -P= zmienia komunikat wypisywany
poleceniem =. -Pw zmienia komunikat wypisywany podczas
oczekiwania na dane (w poleceniu F). Wszystkie łańcuchy zachęty
składają się z sekwencji liter i specjalnych sekwencji
escape'owych. Szczegóły opisano w sekcji ZNAKI ZACHĘTY.
-q lub --quiet lub --silent
Powoduje średnio "ciche" działanie: dzwonek terminala nie dzwoni
jeśli próbowano przewinąć poza koniec pliku lub przed jego
początek - jeśli terminal ma "dzwonek wizualny", jest on używany
zamiast zwykłego. Dzwonek zadzwoni przy niektórych innych
błędach, jak wpisywanie niewłaściwych znaków. Domyślnym
ustawieniem jest dzwonienie we wszystkich takich przypadkach.
-Q lub --QUIET lub --SILENT
Powoduje całkowicie "ciche" działanie: dzwonek terminala nigdy
nie dzwoni.
-r lub --raw-control-chars
Powoduje wyświetlanie nieprzetworzonych, "surowych" znaków
sterujących. Domyślnie znaki sterujące (złożone z Ctrl)
wyświetlane są z użyciem notacji z daszkiem; na przykład,
Control-A (ósemkowo 001) wyświetlane jest jako "^A". Uwaga: gdy
używana jest opcja -r, less nie potrafi zachować faktycznego
wyglądu ekranu (ponieważ to zależy od tego, jak ekran reaguje na
każdy rodzaj znaku sterującego). Mogą więc wystąpić różne
problemy z wyświetlaniem, jak dzielenie długich linii w
niewłaściwym miejscu.
-R lub --RAW-CONTROL-CHARS
Jak -r, ale usiłuje zachować wygląd ekranu, tam gdzie to
możliwe. Działa to tylko wówczas, gdy wejście składa się ze
zwykłego tekstu, ewentualnie z dodanymi sekwencjami ANSI
sterującymi kolorem, o postaci:
ESC [ ... m
gdzie "..." to zero lub więcej znaków różnych od "m". Do celów
zachowania wyglądu ekranu zakłada się, że żaden ze znaków
sterujących i żadna z sekwencji ANSI zmieniających kolory nie
przesuwają kursora. Przypisując zmiennej środowiskowej
LESSANSIENDCHARS listę znaków, które mogą kończyć sekwencje ANSI
sterujące kolorem można zmusić less do akceptowania w tej roli
znaków innych niż "m".
-s lub --squeeze-blank-lines
Powoduje ściskanie kolejnych pustych linii w pojedynczą linię
pustą. Użyteczne przy oglądaniu wyjścia nroffa.
-S lub --chop-long-lines
Powoduje, że linie dłuższe niż szerokość ekranu są ucinane, a
nie zawijane. To jest, reszta długiej linii jest po prostu
odrzucana. Domyślnie długie linie są zawijane; to znaczy,
reszta wyświetlana jest w następnej linii.
-ttag lub --tag=tag
Opcja -t, plus zaraz po niej TAG, będzie edytować plik
zawierający ów tag. Ażeby to działało, musi być dostępna
informacja o tagach, na przykład, w bieżącym katalogu może
znajdować się plik zwany "ctags", zbudowany uprzednio poleceniem
ctags(1) lub jakimś równoważnym. Jeśli ustawiono zmienną
środowiskową LESSGLOBALTAGS, to jej wartość uważana jest za
nazwę polecenia zgodnego z global(1), które zostanie wykonane w
celu znalezienia tagu. (Zobacz
http://www.gnu.org/software/global/global.html). Opcja -t może
być podana również z wnętrza less (poleceniem -), jako metoda
oglądnięcia nowego pliku. Polecenie :t jest równoważne podaniu
-t z wnętrza less.
-Tplik_tagw lub --tag-file=plik_tagw
Podaje plik tagów, który należy użyć zamiast "tags".
-u lub --underline-special
Powoduje, że znaki backspace i powroty karetki są traktowane
jako znaki drukowalne; to jest, posyłane są one na terminal
jeśli pojawią się w wejściu.
-U lub --UNDERLINE-SPECIAL
Powoduje, że znaki backspace, tabulacje i powroty karetki są
traktowane jako znaki sterujące; to jest, obsługiwane są one jak
przy podaniu opcji -r.
Domyślnie, jeśli podano ani -u ani -U, znaki backspace
występujące obok znaku podkreślenia są traktowane specjalnie;
wyświetlany jest podkreślony tekst, z użyciem sprzętowego
podkreślania terminala. Także znaki backspace występujące
między dwoma identycznymi znakami są traktowane specjalnie:
wyświetlany jest tekst nadpisany, z użyciem sprzętowego
pogrubienia terminala. Pozostałe wystąpienia backspace są
usuwane, razem z poprzedzającym znakiem. Powroty karetki, po
których następuje nowa linia są usuwane. Inne powroty karetki
obsługiwane są jak przy podaniu opcji -r. Tekstu, który jest
nadpisany lub podkreślony można szukać gdy nie działa ani -u ani
-U.
-V lub --version
Wyświetla numer wersji less.
-w lub --hilite-unread
Tymczasowo podświetla pierwszą "nową" linię po ruchu w przód o
pełną stronę. Pierwsza "nowa" linia to linia występująca
bezpośrednio po tej, która znajdowała się poprzednio na samym
dole ekranu. Podświetlana jest także linia docelowa po
poleceniach g lub p. Przy następnym poleceniu powodującym ruch
podświetlenie jest usuwane. Podświetlana jest cała linia, chyba
że działa opcja -J - wówczas podświetlana będzie tylko kolumna
stanu.
-W lub --HILITE-UNREAD
Tak jak -w, ale tymczasowo podświetla pierwszą nową linię po
każdym poleceniu ruchu o więcej niż jedną linię.
-xn,... lub --tabs=n,...
Ustawia pozycje tabulacji. Jeśli podano tylko jedno n, to
pozycje tabulacji są ustawiane na wielokrotnościach n. Jeżeli
podano więcej wartości, oddzielonych przecinkami, tabulacje
ustawiane są na tych pozycjach, a następnie w tym samym
odstępie, co ostatnie dwie. Na przykład, -x9,17 ustawi
tabulacje na pozycjach 9, 17, 25, 33, itd. Domyślną wartością n
jest 8.
-X lub --no-init
Wyłącza wysyłanie sekwencji inicjalizacji i deinicjalizacji
terminala z termcap. Jest to czasami pożądane, jeżeli łańcuch
deinicjalizacyjny robi coś niepotrzebnego, jak czyszczenie
ekranu.
--no-keypad
Wyłącza wysyłanie sekwencji inicjalizacji i deinicjalizacji
bloku klawiszy numerycznych terminala. Jest to czasami
pożądane, jeżeli łańcuchy inicjujące/deinicjujące powodują
zachowanie się klawiatury numerycznej w niepożądany sposób.
-yn lub --max-forw-scroll=n
Określa maksymalną liczbę linii do przesunięcia w przód. Jeśli
koniecznym jest przesunięcie o więcej niż n linii, zamiast tego
odświeżany jest ekran. Opcji -c lub -C można użyć do
odświeżenia ekranu od jego góry, jeśli jest to pożądane.
Domyślnie każdy ruch w przód powoduje przewijanie.
-[z]n lub --window=n
Zmienia domyślny rozmiar okna przewijania na n linii. Domyślnie
jeden pełny ekran. Do zmiany rozmiaru okna można też użyć
poleceń z i w. "z" można opuścić dla kompatybilności z more.
Jeśli podana liczba n jest ujemna, oznacza to n linii mniej niż
bieżący rozmiar ekranu. Na przykład, jeśli ekran ma 24 linie,
-z-4 ustawia okno przewijania na 20 linii. Jeśli ekran zostanie
rozszerzony do 40 linii, okno przewijania automatycznie zmieni
się na 36 linii.
-"cc lub --quotes=cc
Zmienia znak cytujący w nazwach plików. Może to być konieczne
przy nazywaniu pliku zawierającego zarówno znaki spacji jak i
cudzysłowy. Jeśli następuje po niej pojedynczy znak, zmienia
ona znak cytujący na tenże znak. Nazwa pliku zawierająca spacje
powinna odtąd być otoczona tym znakiem, a nie cudzysłowami.
Jeśli następują po niej dwa znaki, zmienia ona znak otwierający
cytowanie na znak pierwszy, a zamykający na drugi. Nazwa pliku
zawierająca spacje powinna odtąd być poprzedzona znakiem
otwierającym i zakończona znakiem zamykającym. Zauważ, że nawet
jeśli zmieniono znaki cytujące, opcja ta pozostaje jako -"
(myślnik plus cudzysłów).
-~ lub --tilde
Normalnie linie poza końcem pliku wyświetlane są jako
zawierające pojedyncze znaki tyldy (~). Ta opcja powoduje, że
będą wyświetlane jako puste linie.
-# lub --shift
Określa domyślną liczbę pozycji, o jakie będzie wykonywane
przewijanie poziome w poleceniach STRZAŁKA_W_PRAWO i
STRZAŁKA_W_LEWO. Jeżeli podaną liczba jest zero, przyjmowana
jest domyślna liczba równa połowie szerokości ekranu.
-- Argument wierszu poleceń "--" oznacza koniec argumentów opcji.
Wszelkie argumenty następujące po nim są interpretowane jako
nazwa pliku. Może być to przydatne przy oglądaniu pliku którego
nazwa zaczyna się od "-" lub "+".
+ Jeśli opcja wierszu poleceń zaczyna się od +, reszta opcji
uważana jest za początkowe polecenie less. Na przykład, +G mówi
less, aby zaczął od końca pliku zamiast od początku, a +/xyz
mówi mu, aby zaczął od pierwszego wystąpienia "xyz" w pliku. W
przypadku szczególnym, +<liczba> działa jak +<liczba>g, to jest,
rozpoczyna wyświetlanie od określonego numeru linii (zobacz
jednak zastrzeżenie przy poleceniu g powyżej). Jeśli opcja
zaczyna się od ++, początkowe polecenie odnosi się do każdego
oglądanego pliku, nie tylko pierwszego. Polecenia + opisywanej
powyżej można też użyć do ustawienia (lub zmiany) polecenia
początkowego dla każdego pliku.
LINIA EDYCJI
Gdy wprowadzany jest wiersz poleceń u dołu ekranu (na przykład nazwa
pliku dla polecenia :e, albo wzór dla polecenia szukającego), do
manipulowania nią można użyć pewnych klawiszy. Większość poleceń ma
formę alternatywną w [nawiasach], której można użyć jeśli jakiś klawisz
nie istnieje na danej klawiaturze (formy w nawiasach nie działają w
wersji MS-DOS). Każdy z tych specjalnych klawiszy można wprowadzić
dosłownie poprzedzając go znakiem dosłowności, ^V lub ^A. Sam odwrotny
ukośnik można też wprowadzić dosłownie, wprowadzając dwa odwrotne
ukośniki.
STRZAŁKA_W_LEWO [ ESC-h ]
Przesuwa kursor jedno miejsce w lewo.
STRZAŁKA_W_PRAWO [ ESC-l ]
Przesuwa kursor jedno miejsce w prawo.
^STRZAŁKA_W_LEWO [ ESC-b lub ESC-STRZAŁKA_W_LEWO ]
(To znaczy, CONTROL i STRZAŁKA_W_LEWO równocześnie). Przesuwa
kursor o jedno słowo w lewo.
^STRZAŁKA_W_PRAWO [ ESC-w lub ESC-STRZAŁKA_W_LEWO ]
(To znaczy, CONTROL i STRZAŁKA_W_LEWO równocześnie). Przesuwa
kursor o jedno słowo w prawo.
HOME [ ESC-0 ]
Przesuwa kursor na początek linii.
END [ ESC-$ ]
Przesuwa kursor na koniec linii.
BACKSPACE
Usuwa znak na lewo od kursora lub anuluje polecenie jeśli wiersz
poleceń jest pusta.
DELETE lub [ ESC-x ]
Usuwa znak pod kursorem.
^BACKSPACE [ ESC-BACKSPACE ]
(To znaczy, CONTROL i BACKSPACE równocześnie). Usuwa jedno
słowo na lewo od kursora.
^DELETE [ ESC-X lub ESC-DELETE ]
(To znaczy, CONTROL i DELETE równocześnie). Usuwa słowo pod
kursorem.
UPARROW [ ESC-k ]
Odzyskuje poprzednią linię poleceń.
DOWNARROW [ ESC-j ]
Odzyskuje następną linię poleceń.
TAB Dokończa częściową nazwę pliku na lewo od kursora. Jeśli pasuje
ona do więcej niż jednej nazwy pliku, do wierszu poleceń
wprowadzane jest pierwsze dopasowanie. Powtórne TABulatory
przełączają wkoło pozostałe nazwy plików. Jeśli dokończona
nazwa pliku jest katalogiem, dołączany jest do niej "/" (W
systemach MS-DOS dołączany jest "\"). Do określenia innego
znaku, który należy dołączyć do nazwy katalogu, może być użyta
zmienna środowiskowa LESSSEPARATOR.
BACKTAB [ ESC-TAB ]
Tak jak TAB, ale przełącza pasujące nazwy plików w odwrotnym
porządku.
^L Dokończa częściową nazwę pliku na lewo od kursora. Jeśli pasuje
ona do więcej niż jednej nazwy pliku, do wierszu poleceń
wprowadzane są wszystkie dopasowania (jeśli się mieszczą).
^U (Unix i OS/2) lub ESC (MS-DOS)
Usuwa całą linię poleceń lub anuluje polecenie jeśli wiersz
poleceń jest pusta. Jeśli zmieniłeś znak kill w Unixie na coś
innego niż ^U, zamiast ^U będzie używany tenże znak.
PRZYPISANIA KLAWISZY
Możesz zdefiniować swoje własne polecenia lessa używając programu
lesskey(1) do stworzenia pliku lesskey. Plik ten określa zestaw
klawiszy poleceń oraz działanie skojarzone z każdym klawiszem. Możesz
też użyć lesskey do zmiany klawiszy linii edycji (zobacz LINIA EDYCJI)
oraz ustawienia zmiennych środowiskowych. Jeśli ustawiona jest zmienna
środowiskowa LESSKEY, less używa jej [wartości] jako nazwy pliku
lesskey. W przeciwnym razie, less szuka pliku lesskey w standardowym
miejscu. W systemach Unixowych less szuka pliku lesskey zwanego
"$HOME/.less". W systemach MS-DOS i Windows less szuka pliku lesskey
zwanego "$HOME/_less", a jeśli go tam nie znalazł, pliku lesskey
zwanego "_less" w każdym katalogu określonym przez zmienną środowiskową
PATH. W systemach OS/2 less szuka pliku lesskey zwanego
"$HOME/_less.ini", a jeśli go tam nie znalazł, pliku lesskey zwanego
"less.ini" w każdym katalogu określonym przez zmienną środowiskową
INIT, a jeśli i tam go nie znalazł, szuka pliku lesskey zwanego
"less.ini" w każdym katalogu określonym przez zmienną środowiskową
PATH. Zobacz stronę podręcznika systemowego lesskey(1) po więcej
szczegółów.
Przypisania klawiszy można także umieścić w ogólnosystemowym pliku
lesskey. Jeśli dany klawisz zdefiniowano zarówno w pliku systemowym,
jak i w lokalnym, to priorytet mają przypisania lokalne. Jeśli
ustawiono zmienną środowiskową LESSKEY_SYSTEM, less używa jej jako
nazwy systemowego pliku z przypisaniami klawiszy. W przeciwnym razie
szuka go w standardowym miejscu: w systemach uniksowych jest to plik
/usr/local/etc/sysless. (Jednak jeśli less skompilowano z katalogiem
przeznaczonym na konfigurację systemu innym niż niż /usr/local/etc, to
w nim właśnie znajdzie się plik sysless). W systemach MS-DOS i
Windows, ogólnosystemowym plikiem lesskey jest c:\_sysless. W
systemach OS/2, ogólnosystemowym plikiem lesskey jest c:\sysless.ini.
PREPROCESOR WEJŚCIA
Możesz dla less zdefiniować "preprocesor wejścia". Zanim less otwiera
jakiś plik, daje najpierw twojemu preprocesorowi wejścia szansę
zmodyfikowania sposobu w jaki wyświetlana jest zawartość pliku.
Preprocesor wejścia to po prostu wykonywalny program (lub skrypt
powłoki), który zapisuje zawartość pliku do innego pliku, zwanego
plikiem zastępującym. Następnie wyświetlana jest zawartość pliku
zastępującego, zamiast pliku oryginalnego. Użytkownikowi będzie się
jednak wydawać, że otwarty został oryginalny plik; to znaczy, less
wyświetli oryginalną nazwę pliku jako nazwę bieżącego pliku.
Preprocesor wejścia otrzymuje jeden argument wiersza poleceń,
oryginalną nazwę pliku wprowadzoną przez użytkownika. Powinien on
stworzyć plik zastępujący, a kiedy zakończy pracę, wypisać nazwę pliku
zastępującego na swoje standardowe wejście. Jeśli preprocesor wejścia
nie wypisze nazwy pliku zastępującego, less używa pliku oryginalnego,
jak zwykle. Preprocesor wejścia nie jest wywoływany przy oglądaniu
standardowego wejścia. Aby przygotować jakiś preprocesor, ustaw
zmienną środowiskową LESSOPEN na wiersz poleceń, który wywoła twój
preprocesor. Ten wiersz poleceń powinien zawierać jedno wystąpienie
łańcucha "%s", który zostanie zastąpiony nazwą pliku podczas wywołania
polecenia preprocesora.
Gdy less zamyka plik otworzony tym sposobem, wywoła inny program, zwany
postprocesorem wejścia, który może dokonać wszelkich pożądanych działań
czyszczących (jak usuwanie pliku zastępującego stworzonego przez
LESSOPEN). Aby przygotować jakiś preprocesor, ustaw zmienną
środowiskową LESSCLOSE na wiersz poleceń, która wywoła twój
postprocesor. Ten wiersz poleceń może zawierać dwa wystąpienia
łańcucha "%s"; pierwsze zostanie zastąpione oryginalną nazwą pliku, a
drugie nazwą pliku zastępującego wypisanego przez LESSOPEN.
Na przykład, w wielu systemach Unixowych, poniższe dwa skrypty pozwolą
ci przechowywać pliki w formie skompresowanej, ale nadal umożliwią
oglądanie ich bezośrednio przy pomocy less:
lessopen.sh:
#! /bin/sh
case "$1" in
*.Z) uncompress -c $1 >/tmp/less.$$ 2>/dev/null
if [ -s /tmp/less.$$ ]; then
echo /tmp/less.$$
else
rm -f /tmp/less.$$
fi
;;
esac
lessclose.sh:
#! /bin/sh
rm $2
Aby użyć tych skryptów, umieść oba tam, skąd mogą być wykonywane i
ustaw LESSOPEN="lessopen.sh %s", oraz LESSCLOSE="lessclose.sh %s %s".
Można napisać bardziej złożone skrypty LESSOPEN i LESSCLOSE,
akceptujące inne typy plików skompresowanych itd.
Możliwe jest także przygotowanie preprocesora wejścia posyłającego dane
bezpośrednio potokiem do less, zamiast wstawiania danych do pliku
zastępującego. Unika się w ten sposób potrzeby odkompresowania całego
pliku zanim zacznie się go oglądać. Preprocesor wejścia działający w
ten sposób zwany jest potokiem wejściowym. Potok wejściowy, zamiast
wypisywać nazwę pliku wyjściowego na standardowe wyjście, wypisuje całą
zawartość pliku zastępującego na standardowe wyjście. Jeśli potok nie
wypisze żadnych znaków na standardowe wyjście, plik zastępujący nie
istnieje i less użyje pliku oryginalnego, jak zwykle. Aby użyć potoku
wejściowego, zmień pierwszy znak w zmiennej środowiskowej LESSOPEN na
kreskę pionową (|), aby zaznaczyć, że preprocesor wejściowy jest
potokiem.
Na przykład, w wielu systemach Unixowych, poniższy skrypt zadziała tak
jak poprzednie skrypty przykładowe:
lesspipe.sh:
#! /bin/sh
case "$1" in
*.Z) uncompress -c $1 2>/dev/null
;;
esac
Aby użyć tego skryptu, umieść go tam, skąd może być wykonywany i ustaw
LESSOPEN="|lesspipe.sh %s". Gdy używa się potoku wejściowego, można
użyć również postprocesora LESSCLOSE, ale zwykle nie jest on potrzebny,
ponieważ nie ma pliku zastępującego który należałoby posprzątać. W tym
przypadku nazwą pliku zastępującego przekazywaną do postprocesora
LESSCLOSE jest "-".
NARODOWE ZESTAWY ZNAKÓW
W pliku wejściowym istnieją trzy rodzaje znaków:
znaki normalne
mogą być wyświetlane bezpośrednio na ekranie.
znaki sterujące
nie powinny być wyświetlane bezpośrednio, ale można się ich
spodziewać w zwykłych plikach tekstowych (jak backspace i
tabulacji).
znaki binarne
nie powinny być wyświetlane bezpośrednio i nie spodziewamy się
ich w plikach tekstowych.
"Zestaw znaków" to po prostu opis tego, jakie znaki mają być uważane za
normalne, sterujące i binarne. Do wybrania zestawu znaków można użyć
zmiennej środowiskowej LESSCHARSET. Możliwymi wartościami LESSCHARSET
są:
ascii BS, TAB, NL, CR i znak wysuwu do nowej strony są znakami
sterującymi, wszystkie znaki o wartościach pomiędzy 32 a 126 są
normalnymi znakami, a wszystkie pozostałe - binarnymi.
iso8859
Wybiera zestaw znaków ISO 8859. Jest to to samo, co ASCII, z
wyjątkiem tego, że znaki między 160 i 255 są traktowane jako
normalne. [od tłum: niezbędne dla prawidłowej obsługi polskich
znaków.]
latin1 To samo, co iso8859.
latin9 To samo, co iso8859.
dos Wybiera zestaw znaków odpowiedni dla MS-DOS-u.
ebcdic Wybiera zestaw znaków EBCDIC.
IBM-1047
Wybiera zestaw znaków EBCDIC stosowany przez OS/390 Unix
Services. W EBCDIC jest to zestaw analogiczny do latin1.
Podobny efekt możesz uzyskać ustawiając w środowisku albo
LESSCHARSET=IBM-1047 albo LC_CTYPE=en_US.
koi8-r Wybiera rosyjski zestaw znaków
next Wybiera zestaw znaków odpowiedni dla komputerów NeXT.
utf-8 Wybiera kodowanie UTF-8 zestawu znaków ISO 10646.
W wypadkach szczególnych może zajść potrzeba przystosowania less do
używania zestawu znaków innego niż te, które można wskazać przy pomocy
LESSCHARSET. Wówczas do zdefiniowania zestawu znaków należy użyć
zmiennej środowiskowej LESSCHARDEF. Powinna być ona ustawiona na
łańcuch, którego każdy znak określa jeden znak w zestawie znaków. Znak
"." używany jest dla znaków normalnych, "c" dla sterujących i "b" dla
binarnych. Można użyć liczby dziesiętnej oznaczającej powtórzenie. Na
przykład, "bccc4b." oznaczałoby, że znak [o kodzie] 0 jest binarny, 1,
2 i 3 są sterujące, 4, 5, 6 i 7 są binarne, a 8 jest normalny.
Wszystkie znaki po ostatnim są przyjmowane za takie same jak ostatni,
znaki więc pomiędzy 9 a 255 byłby tu normalne (jest to przykład,
niekonieczne odpowiadający jakiemuś rzeczywistemu zestawowi znaków).
Tabela poniższa pokazuje wartość LESSCHARDEF równoważną każdej z
możliwych wartości LESSCHARSET:
ascii 8bcccbcc18b95.b
dos 8bcccbcc12bc5b95.b.
ebcdic 5bc6bcc7bcc41b.9b7.9b5.b..8b6.10b6.b9.7b
9.8b8.17b3.3b9.7b9.8b8.6b10.b.b.b.
IBM-1047 4cbcbc3b9cbccbccbb4c6bcc5b3cbbc4bc4bccbc
191.b
iso8859 8bcccbcc18b95.33b.
koi8-r 8bcccbcc18b95.b128.
latin1 8bcccbcc18b95.33b.
next 8bcccbcc18b95.bb125.bb
Jeśli ani LESSCHARSET ani LESSCHARDEF są ustawione, ale w zmiennych
środowiskowych LC_ALL, LC_TYPE lub LANG znaleziono łańcuch "UTF-8", to
domyślnym zestawem znaków jest utf-8.
Jeśli tego łańcucha nie znaleziono, ale wykorzystywany system obsługuje
interfejs setlocale,less użyje setlocale do określenia zestawu znaków.
setlocale kontrolowane jest ustawieniem zmiennych środowiskowych LANG
lub LC_CTYPE.
Na koniec, jeśli interfejs setlocale również nie jest dostępny, to
domyślnym zestawem znaków jest latin1.
Znaki binarne i sterujące wyświetlane są w odwróconych kolorach. Każdy
taki znak wyświetlany jest w notacji z daszkiem, jeśli to możliwe (np.
^A dla Control-A). Notacja z daszkiem używana jest tylko jeśli
odwrócenie trzeciego bitu od końca daje normalny znak drukowalny. W
przeciwnym razie znak jest wyświetlany jako cyfra szesnastkowa w
nawiasach ostrych. Format ten można zmienić ustawiając zmienną
środowiskową LESSBINFMT. LESSBINFMT może zaczynać się od "*" i jednego
znaku wybierającego atrybut wyświetlania: "*k" to miganie, "*d" -
pogrubienie, "*u" - podkreślenie, "*s" - odwrócone kolory, "*n" -
normalny. Jeśli LESSBINFMT nie zaczyna się od "*", przyjmowany jest
atrybut normalny. Reszta LESSBINFMT to łańcuch, który może zawierać
jedną sekwencję escape w stylu printf (% plus x, X, o, d itd.). Na
przykład, jeśli LESSBINFMT ma wartość "*u[%x]", znaki binarne
wyświetlane są jako podkreślone liczby szesnastkowe otoczone nawiasami
kwadratowymi. Wartością domyślną, jeśli nie określono LESSBINFMT, jest
"*s<%X>".
ZNAKI ZACHĘTY
Opcja -P pozwala dostosować znaki zachęty do własnych upodobań.
Łańcuch podany opcji -P zastępuje określony łańcuch zachęty. Pewne
znaki w tym łańcuchu są interpretowane w sposób szczególny. Mechanizm
znaków zachęty jest raczej skomplikowany, ażeby zapewniać elastyczność,
ale zwykły użytkownik nie musi rozumieć szczegółów konstruowania
własnych łańcuchów zachęty.
Znak procentu plus dowolny pojedynczy znak rozwijany jest zależnie od
tego, czym jest ów następny znak.
%bX Zastępowany przez offset bajtowy w bieżącym pliku wejściowym.
Po b następuje pojedynczy znak (pokazany jako X powyżej), który
określa linię, której offsetu bajtowego należy użyć. Jeśli
znakiem tym jest "t", używany jest offset bajtowy linii
wyświetlanej na górze ekranu, "m" oznacza linię środkową, "b"
oznacza linię dolną, "B" oznacza linię tuż przed dolną, a "j"
oznacza linię "docelową", jak to określa opcja -j.
%B Zastępowany przez rozmiar bieżącego pliku wejściowego.
%c Zastępowany przez numer kolumny tekstu widniejącej w pierwszej
kolumnie ekranu.
%dX Zastępowany przez numer strony dla wskazanej linii pliku
wejściowego. Linię, która ma zostać użyta, określa X, tak jak w
opcji %b.
%D Zastępowany przez liczbę stron w pliku wejściowym, lub, co jest
równoważne, numer strony ostatniej linii pliku.
%E Zastępowany przez nazwę edytora (ze zmiennej środowiskowej
VISUAL, lub EDITOR jeśli VISUAL nie jest zdefiniowana). Zobacz
omówienie elementu LESSEDIT poniżej.
%f Zastępowany przez nazwę bieżącego pliku wejściowego.
%i Zastępowany przez indeks bieżącego pliku w liście plików
wejściowych.
%lX Zastępowany przez numer linii w pliku wejściowym. Linia, której
należy użyć określana jest przez X, jak w opcji %b.
%L Zastępowany przez numer linii ostatniej linii w pliku
wejściowym.
%m Zastępowany przez całkowitą liczbę plików wejściowych.
%pX Zastępowany przez pozycję procentową w bieżącym pliku
wejściowym, według offsetów w bajtach. Linia, której należy
użyć określana jest przez X, jak w opcji %b.
%PX Zastępowany przez pozycję procentową w bieżącym pliku
wejściowym, według liczby linii.
%s To samo co %B.
%t Powoduje, że wszystkie spacje występujące na końcu są usuwane.
Zwykle używane na końcu łańcucha, ale może się pojawić
gdziekolwiek.
%x Zastępowany nazwą następnego pliku wejściowego w liście.
Jeśli jakikolwiek z elementów jest nieznany (na przykład rozmiar pliku
jeśli wejściem jest potok), zamiast niego wypisywany jest znak
zapytania.
Format łańcucha zachęty można zmieniać zależnie od pewnych warunków.
Pytajnik plus pojedynczy znak zachowuje się jak "IF"; zależnie od tego
znaku rozpatrywany jest warunek. Jeśli warunek jest prawdziwy,
wszystkie znaki następujące po znaku zapytania i znaku warunku, aż do
kropki, są umieszczane w zachęcie. Jeśli warunek jest fałszywy, znaki
te nie są tam umieszczane. Dwukropka występującego między znakiem
zapytania i kropką można użyć do zaznaczenia "ELSE"; wszystkie znaki
pomiędzy dwukropkiem i kropką są włączane do łańcucha wtedy i tylko
wtedy, gdy warunek IF jest fałszywy. Znakami warunku (następującymi po
znaku zapytania) mogą być:
?a Prawda jeśli już włączono do zachęty jakieś znaki.
?bX Prawda jeśli znany jest offset bajtowy określonej linii.
?B Prawda jeśli znany jest rozmiar bieżącego pliku wejściowego.
?c Prawda jeśli tekst jest przesunięty w poziomie (%c jest
niezerowe).
?dX Prawda jeśli znany jest numer strony dla podanej linii.
?e Prawda jeśli osiągnięto koniec pliku.
?f Prawda jeśli istnieje nazwa pliku wejściowego (tzn. wejście nie
jest potokiem).
?lX Prawda jeśli znany numer określonej linii.
?L Prawda jeśli znany jest numer ostatniej linii pliku.
?m Prawda jeśli jest więcej niż jeden plik wejściowy.
?n Prawda jeśli jest to pierwsza zachęta w nowym pliku wejściowym.
?pX Prawda jeśli znana jest, liczona według offsetów bajtowych,
pozycja procentowa w pliku określonej linii.
?PX Prawda jeśli znana jest, liczona według liczby linii, pozycja
procentowa w pliku określonej linii.
?s To samo co "?B".
?x Prawda jeśli istnieje następny plik wejściowy (to jest, bieżący
plik nie jest ostatnim).
Wszystkie znaki inne niż znaki specjalne (znak zapytania, dwukropek,
kropka i odwrotny ukośnik) stają się bez zmian częścią zachęty.
Wszystkie znaki specjalne można umieścić w zachęcie dosłownie
poprzedzając je odwrotnym ukośnikiem.
Kilka przykładów:
?f%f:Standardowe wejście.
Ta zachęta wypisuje nazwę pliku, jeśli jest znana, w przeciwnym razie
łańcuch "Standardowe wejście".
?f%f .?ltLinia %lt:?pt%pt\%:?btBajt %bt:-...
Ta zachęta wypisze nazwę pliku, jeśli jest znana. Po nazwie pliku
następuje numer linii, jeśli znany, w przeciwnym razie pozycja
procentowa, jeśli znana, w przeciwnym razie offset bajtowy, jeśli
znany. W przeciwnym razie wypisywany jest myślnik. Zauważ, że każdy
znak zapytania ma odpowiadającą mu kropkę, i że % po %pt jest wstawiony
dosłownie poprzez poprzedzenie go odwrotnym ukośnikiem.
?n?f%f .?m(file %i of %m) ..?e(END) ?x- Next %x..%t
To wypisuje nazwę pliku, jeśli jest to pierwsza zachęta w pliku, plus
komunikat "file N of N", jeśli istnieje więcej niż jeden plik
wejściowy. Następnie, jeśli jesteśmy na końcu pliku, wypisywany jest
łańcuch "(END)" plus nazwa następnego pliku, jeśli istnieje. Na końcu
obcinane są wszelkie końcowe spacje. Jest to zachęta domyślna. Dla
odniesienia, poniżej podano wartości domyślne pozostałych dwóch zachęt
(odpowiednio -m i -M). Każda złamana jest w dwie linie, ale tylko dla
czytelności.
?n?f%f .?m(file %i of %m) ..?e(END) ?x- Next\: %x.:
?pB%pB\%:byte %bB?s/%s...%t
?f%f .?n?m(file %i of %m) ..?ltlines %lt-%lb?L/%L. :
byte %bB?s/%s. .?e(END) ?x- Next\: %x.:?pB%pB\%..%t
A tu jest domyślny komunikat wypisywany przez polecenie =:
?f%f .?m(file %i of %m) .?ltlines %lt-%lb?L/%L. .
byte %bB?s/%s. ?e(END) :?pB%pB\%..%t
Rozwijanie zachęt jest używane również do innego celu: jeśli
zdefiniowano zmienną środowiskową LESSEDIT, używana jest ona jako
polecenie do wykonania w momencie wywołania polecenia v. Łańcuch w
LESSEDIT rozwijany jest tak samo jak łańcuch zachęty. Domyślna wartość
LESSEDIT to:
%E ?lm+%lm. %f
Zauważ, że rozwijane jest to do nazwy edytora, plus znak + i numer
linii, plus nazwa pliku. Jeśli twój edytor nie akceptuje składni
"+numerlinii", albo ma inne różnice w składni wywołania, można zmienić
zmienną LESSEDIT żeby zmodyfikować zachowanie domyślne.
BEZPIECZEŃSTWO
Gdy zmienna środowiskowa LESSSECURE jest ustawiona na 1, less pracuje w
trybie "bezpiecznym". Oznacza to, że następujące możliwości są
wyłączone:
! polecenie powłoki
| polecenie potokowa
:e polecenie examine
v polecenie edycyjna
s -o pliku logów
-k używanie plików lesskey
-t używanie plików z tagami.
metaznaki w nazwach plików, takie jak *
uzupełnianie nazwy pliku (TAB, ^L)
less może także zostać skompilowany na stałe w trybie "bezpiecznym".
ZMIENNE ŚRODOWISKOWE
Zmienne środowiskowe mogą być określone albo w środowisku systemu, jak
zwykle, albo w pliku lesskey(1). Jeśli zmienne środowiskowe
zdefiniowano w więcej niż jednym miejscu, to zmienne zdefiniowane w
lokalnym pliku lesskey mają priorytet nad zmiennymi ze środowiska
systemu, które z kolei ma priorytet nad zmiennymi zdefiniowanymi w
zdefiniowanymi w systemowym pliku lesskey.
COLUMNS
Ustawia liczbę kolumn na ekranie. Ma priorytet na liczbą kolumn
określoną przez zmienną TERM. (Jednak jeśli masz system okien
obsługujący TIOCGWINSZ lub WIOCGETD, to pojęcie rozmiaru ekranu
określone przez ten system jest nadrzędne w stosunku do
zmiennych środowiskowych LINES i COLUMNS).
EDITOR Nazwa edytora (używanego dla polecenia v).
HOME Nazwa katalogu domowego użytkownika (używana do znalezienia
pliku lesskey w systemach Unixowych i OS/2).
HOMEDRIVE, HOMEPATH
Złożenie zmiennych środowiskowych HOMEDRIVE i HOMEPATH tworzy
nazwę katalogu domowego użytkownika, jeśli nie zdefiniowano
zmiennej HOME (tylko w wersji dla Windows).
INIT Nazwa katalogu inicjalizacji użytkownika (używana do znalezienia
pliku lesskey w systemach OS/2).
LANG Język określający zestaw znaków.
LC_CTYPE
Język określający zestaw znaków.
LESS Opcje które są przekazywane less automatycznie.
LESSANSIENDCHARS
Znaki, co do których zakłada się, że kończą sekwencje ANSI
sterujące kolorem (domyślnie "m").
LESSBINFMT
Format wyświetlania znaków niedrukowalnych i niesterujących.
LESSCHARDEF
Określa zestaw znaków.
LESSCHARSET
Wybiera predefiniowany zestaw znaków.
LESSCLOSE
wiersz poleceń wywołujący (opcjonalny) postprocesor wejścia.
LESSECHO
Nazwa programu lessecho (domyślnie "lessecho"). Program
lessecho używany jest do rozwijania metaznaków, takich jak * czy
?, w nazwach plików w systemach Unixowych.
LESSEDIT
Prototypowy łańcuch dla edytora (używany dla polecenia v).
Zobacz omówienie w sekcji ZNAKI ZACHĘTY.
LESSGLOBALTAGS
Nazwa polecenia wykorzystywanego przez opcję -t do znalezienia
tagów globalnych. Normalnie powinno to być ustawione na
"global", jeśli system ma polecenie global (1). Jeśli nie jest
ustawione, tagi globalne nie są używane.
LESSKEY
Nazwa domyślnego pliku lesskey(1).
LESSKEY_SYSTEM
Nazwa domyślnego pliku systemowego lesskey(1).
LESSMETACHARS
Lista znaków uważanych za metaznaki przez powłokę.
LESSMETAESCAPE
Przedrostek, który less doda przed każdym metaznakiem w
poleceniach wysyłanych do powłoki. Jeśli LESSMETAESCAPE jest
łańcuchem pustym, polecenia zawierające metaznaki nie będą
przekazywane powłoce.
LESSOPEN
wiersz poleceń wywołująca (opcjonalny) preprocesor wejścia.
LESSSECURE
Uruchamia less w trybie "bezpiecznym". Zobacz omówienie w
sekcji BEZPIECZEŃSTWO.
LESSSEPARATOR
Łańcuch do dołączenia do nazwy katalogu przy dokańczaniu nazwy
pliku.
LINES Ustawia liczbę linii na ekranie. Ma priorytet nad liczbą linii
określoną przez zmienną TERM. (Jednak jeśli masz system okien
obsługujący TIOCGWINSZ lub WIOCGETD, to pojęcie rozmiaru ekranu
określone przez ten system jest nadrzędne w stosunku do
zmiennych środowiskowych LINES i COLUMNS).
PATH Ścieżka szukania użytkownika (używana do znalezienia pliku
lesskey w systemach MS-DOS i OS/2).
SHELL Powłoka używana przy wykonywaniu polecenia ! oraz do rozwijania
nazw plików.
TERM Typ terminala na którym uruchamiany jest less.
VISUAL Nazwa e Nazwa edytora (używanego dla polecenia v).
ZOBACZ TAKŻE
lesskey(1), more(1), head(1).
OSTRZEŻENIA
Polecenie = i znaki zachęty (chyba że zmieniono je przez -P) podają
numery linii na górze i na dole ekranu, ale offset i pozycję procentową
linii występującej po znajdującej się na dole ekranu.
Jeśli używa się polecenia :e do nazwania więcej niż jednego pliku, a
jeden z nazwany plików był oglądany poprzednio, nowe pliki mogą zostać
dołączone do listy w nieokreślonym porządku.
Na pewnych starszych terminalach (tak zwanych terminalach z "magic
cookie") szukanie z podświetlaniem spowoduje nieprawidłowe
wyświetlanie. Na takich terminalach szukanie z podświetlaniem jest
domyślnie wyłączone, aby uniknąć potencjalnych problemów.
W pewnych przypadkach, kiedy włączone jest szukanie z podświetleniem, a
wzorzec do szukania zaczyna się od ^, podświetlone może zostać więcej
tekstu niż pasuje. (Ten problem nie występuje, gdy less jest
skompilowany tak, by używał pakietu POSIX-owych wyrażeń regularnych).
Przy przeglądaniu tekstu zawierającego sterujące kolorem sekwencje
specjalne ANSI, przy pomocy opcji -R, wyszukiwanie może nie znaleźć
tekstu zawierającego w sobie taką sekwencję. Oprócz tego, wyszukiwanie
może zmienić kolor części tekstu występującego za podświetlonym.
W niektórych systemach, setlocale twierdzi że znaki ASCII od 0 do 31 są
znakami sterującymi, a nie binarnymi. Powoduje to, że less traktuje
pewne pliki binarne jako zwykłe, niebinarne. Aby obejść ten problem,
ustaw zmienną środowiskową LESSCHARSET na "ascii" (albo na inny
odpowiedni zestaw znaków).
Najświeższą listę błędów znanych w tej wersji less znajdziesz na
http://www.greenwoodsoftware.com/less.
COPYRIGHT
Copyright (c) 2000 Mark Nudelman
less jest częścią projektu GNU i stanowi wolne oprogramowanie. Możesz
go rozprowadzać dalej i/lub modyfikować na warunkach albo (1)
Powszechnej Licencji Publicznej GNU, wydanej przez Fundację Wolnego
Oprogramowania, albo (2) Licencji Less. Szczegóły dotyczące
rozprowadzania znajdziesz w pliku README pakietu dystrybucyjnego less.
Wraz z less powinieneś otrzymać egzemplarz Powszechnej Licencji
Publicznej GNU (GNU General Public License) - zobacz plik COPYING.
Jeśli nie - napisz do Free Software Foundation, 59 Temple Place, Suite
330, Boston, MA 02111-1307, USA. Powinieneś także otrzymać kopię
Licencji Less - zobacz plik LICENSE. less rozpowszechniany jest z
nadzieją, iż będzie użyteczny - jednak BEZ JAKIEJKOLWIEK GWARANCJI,
nawet domyślnej gwarancji PRZYDATNOŚCI HANDLOWEJ albo PRZYDATNOŚCI DO
OKREŚLONYCH ZASTOSOWAŃ. W celu uzyskania bliższych informacji sięgnij
do Powszechnej Licencji Publicznej GNU.
AUTOR
Mark Nudelman <markn@greenwoodsoftware.com>
Zgłoszenia błędów lub komentarze proszę przesyłać na powyższy adres
albo do bug-less@gnu.org.
Więcej informacji znajdziesz na witrynie macierzystej programu less:
http://www.greenwoodsoftware.com/less.
wersja 374: 19 lutego 2002 less(1)