Provided by:
manpages-pl_20060617-1_all 
NAZWA
perlref - odwołania i zagnieżdżone struktury danych w Perlu
UWAGA
To jest pełna dokumentacja dotycząca wszelkich aspektów odwołań.
Krótszy, wprowadzający wstęp to najistotniejszych cech znajdziesz w
podręczniku perlreftut(1).
OPIS
Przed wersją 5 Perla przedstawianie złożonych struktur danych było
trudne, gdyż wszystkie odwołania musiały być symboliczne - a nawet
wtedy ciężko było odnosić się do zmiennej zamiast do pozycji w tablicy
symboli. Obecnie Perl nie tylko ułatwia posługiwanie się symbolicznymi
odwołaniami do zmiennych, ale także pozwala na użycie "stałych" odwołań
(hard references) do dowolnego kawałka danych lub kodu. Stałe
dowiązanie może być przechowywane w dowolnym skalarze. Ponieważ tablice
i tablice asocjacyjne (hasze) zawierają skalary, to możesz teraz łatwo
budować tablice tablic, tablice haszy, hasze tablic, tablice haszy
funkcji i tak dalej.
Odwołania stałe są sprytne -- utrzymują za ciebie liczniki odwołań,
automatycznie zwalniając rzecz, do której odnosi się odwołanie, jeśli
jej licznik odwołań zejdzie do zera. (Uwaga: liczniki odwołań dla
wartości w strukturach danych odnoszących się do samych na siebie
(self-referential) lub strukturach cyklicznych mogą nie schodzić do
zera bez pewnej drobnej pomocy; patrz sekcja Two-Phased Garbage
Collection w podręczniku perlobj(1), zawierająca bardziej szczegółowy
opis.) Jeśli taka rzecz jest obiektem, to obiekt jest niszczony.
Więcej o obiektach znajdziesz w podręczniku perlobj(1). (W pewnym
sensie, wszystko w Perlu jest obiektem, ale zwykle rezerwujemy to słowo
dla odwołań do obiektów, które zostały oficjalnie "pobłogosławione"
("blessed") [tj.zakwalifikowane jako obiekty] w pakiecie klasy.)
Odwołania symboliczne są nazwami zmiennych lub innych obiektów;
zupełnie tak jak dowiązania symboliczne (symbolic links) w uniksowym
systemie plików zawierają wyłącznie nazwę pliku. Notacja *glob jest
rodzajem odwołania symbolicznego. (Odwołania symboliczne nazywane są
czasami "soft references" [odwołaniami miękkimi, w przeciwieństwie do
"hard r."-"twardych"], ale proszę nie nazywaj ich tak; odwołania są
wystarczająco zbijające z pantałyku bez zbędnych synonimów.)
W przeciwieństwie do nich, odwołania stałe przypominają dowiązania
stałe (hard links) uniksowego systemu plików: służą do udostępniania
obiektu bez zwracania uwagi na to, jaka jest jego (inna) nazwa. Tam,
gdzie użyto słowa "odwołanie" bez przymiotnika, jak w poniższym
akapicie, mówi się zwykle o odwołaniu stałym.
W Perlu odwołania są łatwe w użyciu. Jest tylko jedna nadrzędna zasada:
Perl nie wykonuje niejawnego odwoływania bądź dereferowania odwołań.
[Dereferencing: odniesienie się z powrotem do obiektu, rzeczy na którą
wskazuje odwołanie]. Gdy skalar przechowuje odwołanie, to zawsze
zachowuje się jak zwykły skalar. Nie zaczyna magicznie być tablicą,
haszem czy procedurą; musisz wprost nakazać takie zachowanie, wykonując
dereferencjÄ™.
Tworzenie odwołań
Odwołania mogą być tworzone na kilka sposobów.
1. Przez zastosowanie operatora odwróconego ukośnika do zmiennej,
procedury lub wartości. (Działa to bardzo podobnie do operatora &
(zwracającego adres) w języku C.) Zauważ, że konstrukcja ta tworzy
KOLEJNE odwołanie do zmiennej, gdyż w tablicy symboli istnieje już
odwołanie do tej zmiennej. Jednak odwołanie z tablicy symboli może
zniknąć, a nadal będziesz mieć odwołanie, które zwrócił odwrócony
ukośnik. Oto kilka przykładów:
$scalarref = \$foo;
$arrayref = \@ARGV;
$hashref = \%ENV;
$coderef = \&handler;
$globref = \*foo;
Przy użyciu operatora odwróconego ukośnika nie jest możliwe
utworzenie prawdziwego odwołania do uchwytu IO (uchwytu pliku lub
katalogu). Możesz co najwyżej uzyskać odwołanie do typeglob
będącego faktycznie pełnym wpisem w tablicy symboli. (Przeczytaj
jednak poniżej objaśnienie składni *foo{COŚ}.) Mimo to, możesz
nadal używać typeglob i odwołań do nich jakby były one uchwytami
IO.
2. Odwołanie do anonimowej tablicy można stworzyć posługując się
nawiasami kwadratowymi:
$arrayref = [1, 2, ['a', 'b', 'c']];
Utworzyliśmy odwołanie do anonimowej tablicy trzech elementów,
której ostatni element jest z kolei odwołaniem do innej anonimowej
tablicy trzech elementów. (Dostęp do niej umożliwi opisana dalej
składnia tablic wielowymiarowych. Na przykład, dla powyższego
przykładu $arrayref->[2][1] zwraca wartość "b".)
Zauważ, że stworzenie odwołania do listy wyliczanej nie jest tym
samym, co użycie nawiasów kwadratowych. Jest to natomiast tym
samym, co stworzenie listy odwołań!
@list = (\$a, \@b, \%c);
@list = \($a, @b, %c); # to samo!
W przypadku szczególnym, \(@foo) zwraca listę odwołań do zawartości
@foo, nie zaś odwołanie do samej @foo. Podobnie jest dla %foo, z
wyjątkiem tego, że odwołania-klucze odnoszą się do kopii (gdyż
klucze są łańcuchami znakowymi, a nie dowolnymi skalarami).
3. Odwołanie do anonimowej tablicy asocjacyjnej (hasza) można utworzyć
używając nawiasów klamrowych:
$hashref = {
'Adam' => 'Ewa',
'Clyde' => 'Bonnie',
};
Powyższe konstruktory anonimowych haszy i tablic można swobodnie
łączyć. Umożliwia to otrzymywanie dowolnie skomplikowanych
struktur. Opisana składnia wielowymiarowych tablic/haszy działa
także dla nich. Wartości w powyższym przykładzie były literałami,
ale równie dobrze mogłyby być zmiennymi czy wyrażeniami, gdyż
perlowe operatory przypisania (nawet wewnÄ…trz local() czy my()) sÄ…
wykonywalnymi instrukcjami, a nie jedynie deklaracjami dla fazy
kompilacji.
Ponieważ nawiasy klamrowe służą do kilku innych rzeczy, a także do
tworzenia BLOKów, możesz być czasem zmuszony do uniknięcia
dwuznaczności tych nawiasów na początku instrukcji. Wystarczy
wówczas umieszczenie przed nimi + lub return, by Perl zorientował
się, że otwierający nawias klamrowy nie rozpoczyna BLOKu.
Oszczędność i zalety mnemoniczne użycia nawiasów klamrowych warte
sÄ… takiego sporadycznego zamieszania.
Na przykład, jeśli chciałbyś, by funkcja tworzyła nowy hasz i
zwracała odwołanie do niego, to masz takie możliwości:
sub hashem { { @_ } } # źle, ale bez komunikatu o błędzie
sub hashem { +{ @_ } } # ok
sub hashem { return { @_ } } # ok
Z drugiej strony, jeśli chcesz drugiego znaczenia nawiasów (blok),
zrób tak:
sub showem { { @_ } } # dwuznaczne (obecnie ok, ale może się zmienić)
sub showem { {; @_ } } # ok
sub showem { { return @_ } } # ok
Zwróć uwagę, że początkowe +{ i {; zawsze służą do wykluczenia
dwuznaczności wyrażenia, aby znaczyło albo odwołanie do HASZa albo
BLOK.
4. Można utworzyć odwołanie do anonimowej procedury używając sub bez
nazwy procedury:
$coderef = sub { print "Bums!\n" };
Zwróć uwagę na obecność średnika. Poza faktem, że wewnętrzny kod
nie jest wykonywany natychmiast, sub {} jest bardziej operatorem
niż deklaracją, podobnie zresztą jak do{} czy eval{}. (Jednak,
niezależnie od tego, ile razy wykonasz powyższą linię (chyba że
jesteś wewnątrz eval("...")), $coderef wciąż będzie zawierać
odwołanie do TEJ SAMEJ anonimowej procedury.)
Procedury anonimowe działają jak zamknięcia (closures) w
odniesieniu do zmiennych my(), to znaczy, zmiennych widocznych
leksykalnie w bieżącym zakresie. Zamknięcie jest pojęciem ze świata
Lispa, mówiącym, że jeśli zdefiniujesz anonimową funkcję w
konkretnym kontekście leksykalnym, to będzie ona działać w tym
kontekście nawet jeśli została wywołana poza nim.
Mówiąc po ludzku, jest to zabawny sposób przesyłania argumentów do
procedury zarówno gdy ją definiujesz jak i wtedy gdy ją wywołujesz.
Przydaje się to do tworzenia małych fragmentów kodu do późniejszego
uruchamiania, jak np. wywołania wsteczne (callbacks). Przy ich
pomocy możesz robić nawet rzeczy zorientowane obiektowo, choć Perl
zapewnia już odmienny mechanizm operowania obiektami --patrz
podręcznik perlobj(1).
Możesz również myśleć o zamknięciach jak o sposobie pisania
szablonów bez używania eval. (Faktycznie, w wersji 5.000, eval było
jedyną metodą uzyskania zamknięć. Jeśli posługujesz się
zamknięciami, możesz potrzebować "require 5.001".)
A to mały przykład tego, jak działają zamknięcia:
sub newprint {
my $x = shift;
return sub { my $y = shift; print "$x, $y!\n"; };
}
$h = newprint("Howdy");
$g = newprint("Greetings");
# czas mija...
&$h("world");
&$g("earthlings");
Drukuje to
Howdy, world!
Greetings, earthlings!
Zwróć uwagę szczególnie na to, że $x nadal odnosi się do wartości
przesłanej do newprint(), mimo że zmienna "my $x" pozornie wyszła
poza swój zakres, w momencie gdy wywołano anonimową procedurę. O to
właśnie chodzi w zamknięciu.
Przy okazji: odnosi siÄ™ do tylko do zmiennych leksykalnych. Zmienne
dynamiczne działają nadal tak jak zawsze. Zamknięcie nie jest
czymś, o co musiałaby się martwić większość programistów Perla.
5. Odwołania często zwracane są przez specjalne procedury zwane
konstruktorami. Obiekty w Perlu są po prostu odwołaniami do
specjalnego rodzaju obiektu, który wie z którym pakietem jest
związany. Konstruktory są specjalnymi procedurami, które wiedzą jak
utworzyć to powiązanie. Robią to zaczynając od zwykłego odwołania,
i pozostaje ono zwykłym odwołaniem nawet wtedy gdy jest
równocześnie obiektem. Konstuktory często nazywane są new() i
wywoływane nie wprost:
$objref = new Psisko (Ogon => 'krótki', Uszy => 'długie');
Ale nie muszą być:
$objref = Psisko->new(Ogon => 'krótki', Uszy => 'długie');
use Term::Cap;
$terminal = Term::Cap->Tgetent( { OSPEED => 9600 });
use Tk;
$main = MainWindow->new();
$menubar = $main->Frame(-relief => "raised",
-borderwidth => 2)
6. Odwołania odpowiedniego typu mogą być powoływane do istnienia jeśli
dereferencjonujesz je w kontekście zakładającym, że istnieją.
Ponieważ jeszcze nie mówiliśmy o dereferencji, nie możemy na razie
pokazać przykładów.
7. Odwołanie może być utworzone przy pomocy specjalnej składni, uroczo
zwanej składnią *foo{COŚ}. *foo{COŚ} zwraca odwołanie do
przegródki COŚ w *foo (które jest pozycją w tablicy symboli
przechowujÄ…cÄ… wszystko znane jako foo.)
$scalarref = *foo{SCALAR};
$arrayref = *ARGV{ARRAY};
$hashref = *ENV{HASH};
$coderef = *handler{CODE};
$ioref = *STDIN{IO};
$globref = *foo{GLOB};
Wszystkie powyższe wyrażenia są oczywiste, z wyjątkiem *foo{IO}.
Zwraca ono uchwyt IO, używany jako uchwyt pliku (patrz opis open w
podręczniku perlfunc(1)), gniazdo (opis socket oraz socketpair w
perlfunc(1)) lub uchwyt katalogu (opendir w perlfunc(1)). Dla
zgodności z poprzednimi wersjami Perla, *foo{UCHWYTPLIKU} jest
synonimem *foo{IO}.
*foo{COŚ} zwraca undef jeśli dane COŚ jeszcze nie było używane, z
wyjątkiem dla skalarów. Jeśli nie używano jeszcze $foo,
*foo{SKALAR} zwraca odwołanie do anonimowego skalara. W przyszłych
wersjach może się to zmienić.
*foo{IO} jest alternatywÄ… dla mechanizmu \*UCHWYTU opisanego w
sekcji Typeglobs and Filehandles podręcznika perldata(1), a
służącego do przesyłania uchwytów plików do i z procedur lub
przechowywania w większych strukturach danych. Jego wadą jest to,
że nie utworzy za Ciebie nowego uchwytu pliku. Zaletą zaś, że nie
ryzykujesz więcej niż zamierzałeś przy przypisaniem typeglob, choć
jeśli wykonasz przypisanie do skalara zamiast do typeglob, to też
dobrze.
splutter(*STDOUT);
splutter(*STDOUT{IO});
sub splutter {
my $fh = shift;
print $fh "her um well a hmmm\n";
}
$rec = get_rec(*STDIN);
$rec = get_rec(*STDIN{IO});
sub get_rec {
my $fh = shift;
return scalar <$fh>;
}
Posługiwanie się odwołaniami
To tyle o tworzeniu odwołań. Teraz pewnie nie możesz się doczekać
wiedzy jak posługiwać się odwołaniami, by móc wrócić do swych leżących
odłogiem danych. Oto kilka podstawowych sposobów.
1. Wszędzie, gdzie postawiłbyś identyfikator (lub łańcuch
identyfikatorów) jako część nazwy zmiennej czy procedury, możesz
zastąpić identyfikator prostą zmienną skalarną zawierającą
odwołanie poprawnego typu:
$bar = $$scalarref;
push(@$arrayref, $nazwapliku);
$$arrayref[0] = "styczeń";
$$hashref{"KLUCZ"} = "WARTOŚĆ";
&$coderef(1,2,3);
print $globref "wynik\n";
Ważne jest, by zrozumieć, że nie NIE wykonujemy tu specjalnie
dereferencji $arrayref[0] czy $hashref{"KLUCZ"}. Dereferencja
zmiennej skalarnej odbywa siÄ™ PRZED przeszukaniem klucza (indeksu
tablicy). Wszystko bardziej skomplikowane niż dereferencja prostej
zmiennej skalarnej wymaga użycia niżej opisanych metod 2 lub 3.
Jednak określenie "prosty skalar" obejmuje też identyfikator, który
sam używa rekurencyjnie metody 1. Zatem poniższe drukuje "witaj".
$refrefref = \\\"witaj";
print $$$$refrefref;
2. Wszędzie, gdzie postawiłbyś identyfikator (lub łańcuch
identyfikatorów) jako część nazwy zmiennej czy procedury, możesz
zastąpić identyfikator BLOKiem zwracającym odwołanie poprawnego
typu. Inaczej mówiąc, poprzednie przykłady mogą zostać zapisane
tak:
$bar = ${$scalarref};
push(@{$arrayref}, $nazwapliku);
${$arrayref}[0] = "styczeń";
${$hashref}{"KLUCZ"} = "WARTOŚĆ";
&{$coderef}(1,2,3);
$globref->print("wynik\n"); # jeśli załadowano IO::Handle
Niewątpliwie, użycie nawiasów klamrowych w tym przypadku nie jest
zbyt mądre, ale BLOK może zawierać dowolne wyrażenie, w
szczególności wyrażenia indeksowane:
&{ $dispatch{$index} }(1,2,3); # wywołaj właściwą obsługę
Z powodu możliwości pomijania nawiasów klamrowych dla prostych
przypadków $$x, ludzie często popełniają błąd postrzegania symboli
dereferencji jako prawdziwych operatorów i zastanawiają się nad ich
priorytetem. Gdyby nimi były, mógłbyś używać zwykłych nawiasów
zamiast klamrowych. Tak jednak nie jest. Rozważ poniższą różnicę:
przypadek 0 jest skróconą wersją przypadku 1, NIE przypadku 2:
$$hashref{"KLUCZ"} = "WARTOŚĆ"; # przypadek 0
${$hashref}{"KLUCZ"} = "WARTOŚĆ"; # przypadek 1
${$hashref{"KLUCZ"}} = "WARTOŚĆ"; # przypadek 2
${$hashref->{"KLUCZ"}} = "WARTOŚĆ"; # przypadek 3
Przypadek 2 jest również mylący, gdyż odnosi się do zmiennej o
nazwie %hashref, nie zaÅ› dereferencjonuje poprzez $hashref hasza,
na który wydawałoby się wskazuje skalar. To robi przypadek 3.
3. Wywołania procedur i poszukiwanie poszczególnych elementów tablic
pojawiają się wystarczająco często, by zastosowanie do nich metody
2 stało się niewygodne. Jako formę "osłodzenia składni", przykłady
z metody 2 można zapisać:
$arrayref->[0] = "styczeń"; # element tablicy
$hashref->{"KLUCZ"} = "WARTOŚĆ"; # element hasza
$coderef->(1,2,3); # wywołanie procedury
Lewa strona strzałki może być dowolnym wyrażeniem zwracającym
odwołanie, łącznie z uprzednią dereferencją. [Ułatwia to operowanie
odwołaniami do zmiennych zawierających kolejne odwołania, jak
poniżej]. Zauważ, że $array[$x] NIE jest tu tym samym co
$array->[$x]:
$array[$x]->{"foo"}->[0] = "styczeń";
Jest to jeden z przypadków wspomnianych wcześniej, gdzie odwołania
zaistnieją, gdy zostaną użyte w kontekście l-wartości. Przed tą
instrukcją, element $array[$x] mógł być niezdefiniowany. W takim
przypadku, jest on definiowany automatycznie z nadaniem mu wartości
-- odwołania do hasza, tak że możemy poszukiwać w haszu elementu o
kluczu "foo". Podobnie klucz $array[$x]->{"foo"} zostanie
automatycznie zdefiniowany z równoczesnym nadaniem wartości --
odwołania do tablicy, zatem będzie można w niej odnaleźć [0].
Proces ten zwany jest autovivification (automatyczne ożywianie).
Jeszcze jedno. POMIĘDZY indeksami umieszczonymi w nawiasach
klamrowych strzałka jest opcjonalna, zatem możemy skrócić powyższy
zapis do:
$array[$x]{"foo"}[0] = "styczeń";
Co, w szczególnym przypadku działania tylko na zwykłych tablicach,
daje tablice wielowymiarowe z zapisem jak w C:
$score[$x][$y][$z] += 42;
No dobrze, tak naprawdę, nie całkiem jak tablice w C. C nie wie,
jak poszerzać tablice na żądanie. Perl to potrafi.
4. Jeżeli odwołanie jest odwołaniem do obiektu, to prawdopodobnie
istnieją metody dostępu do wskazywanych przez nie rzeczy, i
powinieneś zapewne z nich skorzystać, chyba że jesteś w pakiecie
klasy definiujÄ…cej metody tego obiektu i pracujesz nad nimi.
Inaczej mówiąc, bądź tak dobry i nie naruszaj hermetyzacji bez
istotnego powodu. Perl nie wymusza hermetyzacji. Nie jesteśmy tu
totalitarystami. Oczekujemy jednak zachowania podstawowych zasad
uprzejmości.
Można posłużyć się operatorem ref() do stwierdzenia, na jaki typ rzeczy
wskazuje odwołanie. Zobacz podręcznik perlfunc(1).
Operator bless() może być używany do powiązania obiektu, na który
wskazuje odwołanie, z pakietem funkcjonującym jako klasa obiektowa.
Zobacz podręcznik perlobj(1).
Typeglob może być dereferencjowane w ten sam sposób jak odwołanie, gdyż
składnia dereferencji zawsze wskazuje na pożądany rodzaj odwołania.
Zatem ${*foo} i ${\$foo} wskazujÄ… na tÄ™ samÄ… zmiennÄ… skalarnÄ….
A oto sztuczka do interpolacji wywołania procedury w łańcuchu:
print "Procedura mysub tym razem zwróciła @{[mysub(1,2,3)]} .\n";
Działa to w tak, że gdy @{...} znalezione zostanie wewnątrz łańcucha w
cudzysłowach to zostanie potraktowane jako blok. Blok ten tworzy
odwołanie do jednoelementowej anonimowej tablicy zawierającej wynik
wywołania mysub(1,2,3) [odwołanie to utworzone będzie dzięki nawiasom
kwadratowym]. Zatem cały blok zwraca odwołanie do tablicy, która
następnie podlega dereferencji powodowanej przez @{...}. Jej wartość,
jako umieszczona w łańcuchu w cudzysłowach podlega interpolacji w
napis. Takie szykany przydają się także w dowolnych wyrażeniach:
print "That yields @{[$n + 5]} widgets\n";
Odwołania symboliczne
Powiedzieliśmy, że niezdefiniowane cele odwołania w razie potrzeby
zaistnieją [podczas dereferencji]. Nie mówiliśmy jednak, co się
dzieje, gdy wartość użyta jako odwołanie jest już zdefiniowana, ale NIE
JEST odwołaniem stałym. Jeżeli użyjesz odwołania w takim przypadku, to
będzie ono potraktowane jak odwołanie symboliczne. To znaczy, wartością
skalara zostanie NAZWA zmiennej a nie bezpośrednie dowiązanie do (być
może anonimowej) wartości.
Niektórzy często spodziewają się, że działa to jakoś tak. I
rzeczywiście.
$name = "foo";
$$name = 1; # ustawia $foo
${$name} = 2; # ustawia $foo
${$name x 2} = 3; # ustawia $foofoo
$name->[0] = 4; # ustawia $foo[0]
@$name = (); # czyści @foo
&$name(); # wywołuje &foo() (jak w Perl 4)
$pack = "THAT";
${"${pack}::$name"} = 5; # ustawia $THAT::foo bez rozwinięcia(eval)
Jest to bardzo silne narzędzie, ale nieco niebezpieczne, gdyż możliwe
jest, ze szczerym zamiarem użycia odwołania stałego, przypadkowe użycie
symbolicznego. Możesz się przed tym uchronić pisząc:
use strict 'refs';
a dla reszty otaczającego bloku będą dozwolone tylko odwołania stałe.
Wewnętrzny blok może się temu sprzeciwić przy pomocy
no strict 'refs';
Dla odwołań symbolicznych widoczne są tylko zmienne pakietu (globalne,
nawet jeśli lokalnie). Zmienne leksykalne (deklarowane przy pomocy
my()) nie zawierajÄ… siÄ™ w tablicy symboli, zatem sÄ… niewidoczne dla
tego mechanizmu. Na przykład:
local $wartosc = 10;
$ref = "wartosc";
{
my $wartosc = 20;
print $$ref;
}
Nadal będzie drukować 10, a nie 20. Pamiętaj, że local() działa na
zmienne pakietu, które dla samego pakietu wszystkie są "globalne".
Odwołania niezbyt symboliczne
Nową cechą poprawiającą czytelność, wprowadzoną w perlu wersji 5.001,
jest to, że nawiasy wokół odwołania symbolicznego zachowują się jak
znaki cudzysłowu, czyli tak, jakby zawsze zawierały wewnątrz łańcuch.
To znaczy, że
$push = "pop on ";
print "${push}over";
miało zawsze znaczenie wydrukowania "pop on over", bez względu na fakt,
że "push" jest słowem zarezerwowanym. Zostało to uogólnione tak, by
działać również poza cudzysłowami, zatem
print ${push} . "over";
a nawet
print ${ push } . "over";
mają ten sam rezultat. (Spowodowałoby to błąd składni w Perlu 5.000,
choć Perl 4 dopuszcza coś takiego w postaci bez odstępów.) Zauważ, że
konstrukcja ta nie nie jest uważana za odwołanie symboliczne gdy
używasz strict refs:
use strict 'refs';
${ bareword }; # dobrze, znaczy $bareword.
${ "bareword" }; # błąd, odwołanie symboliczne.
Podobnie, z powodu wszelkiego indeksowania przy pomocy pojedynczych
słów, zastosowaliśmy tę samą regułę do każdego z gołych słów użytego do
indeksowania hasza. Zatem teraz, zamiast
$array{ "aaa" }{ "bbb" }{ "ccc" }
możesz napisać po prostu
$array{ aaa }{ bbb }{ ccc }
i nie martwić się o to, czy indeksy są słowami zarezerwowanymi. W tych
rzadkich przypadkach, gdy chcesz zrobić coś w rodzaju
$array{ shift }
możesz wymusić interpretację słowa jako zarezerwowanego dodając
cokolwiek, co zrobi zeń więcej niż gołe słowo:
$array{ shift() }
$array{ +shift }
$array{ shift @_ }
Przełącznik -w będzie Cię ostrzegał, jeśli zinterpretuje słowo
zarezerwowane jako łańcuch. Nie będzie jednak ostrzegał o użyciu słów
pisanych małymi literami, gdyż łańcuch jest faktycznie cytowany.
Pseudo-hasze: Używanie tablicy jak hasza
OSTRZEŻENIE: Niniejsza sekcja opisuje cechę eksperymentalną. W
przyszłych wersjach szczegóły mogą ulec zmianie bez powiadomienia.
Począwszy od Perla 5.005 możesz w pewnych kontekstach posługiwać się
odwołaniem do tablicy, mimo że normalnie wymagają one odwołania do
hasza. Pozwala to na dostęp do elementów tablicy przy użyciu nazw
symbolicznych, tak jakby były one polami struktury.
Żeby to zadziałało tablica musi zawierać dodatkową informację.
Pierwszym elementem tablicy powinno być odwołanie do hasza
odwzorowującego nazwy pól na indeksy tablicy. Oto przykład:
$struct = [{foo => 1, bar => 2}, "FOO", "BAR"];
$struct->{foo}; # to samo, co $struct->[1], tj. "FOO"
$struct->{bar}; # to samo, co $struct->[2], tj. "BAR"
keys %$struct; # zwróci ("foo", "bar") w jakiejś kolejności
values %$struct; # zwróci ("FOO", "BAR") w jakiejś kolejności
while (my($k,$v) = each %$struct) {
print "$k => $v\n";
}
Jeśli spróbujesz usunąć klucze z takiego pseudo-hasza lub będziesz
próbował sięgnąć do nieistniejących pól, perl zgłosi wyjątek. W celu
poprawy wydajności, Perl może też wykonać na etapie kompilacji
tłumaczenie nazw pól na odpowiadające im indeksy tablicy dla opisanych
odwołań. Patrz podręcznik fields(3).
Szablony funkcji
Jak wyjaśniono powyżej, zamknięcie jest anonimową funkcją z dostępem do
zmiennych leksykalnych widocznych podczas jej kompilacji. Zachowuje
ona dostęp do tych zmiennych nawet wtedy, gdy jest wykonywana później,
tak jak funkcja obsługi sygnału (signal handler) czy wywołanie wsteczne
Tk.
Posługiwanie się zamknięciem jako szablonem funkcji umożliwia tworzenie
wielu podobnie działających funkcji. Załóżmy, że potrzebujesz funkcji o
nazwach pochodzących od różnych kolorów zmieniających czcionkę HTML.
print "Hej, ", red("uważaj"), "na to ", green("światło");
Funkcje red() i green() będą bardzo podobne. By je stworzyć,
przypiszemy zamknięcie do typeglob nazwy funkcji, którą próbujemy
skonstruować.
@kolory = qw(red blue green yellow orange purple violet);
for my $nazwa (@kolory) {
no strict 'refs'; # pozwól na operowanie tablicą symboli
*$nazwa = *{uc $nazwa} = sub { "<FONT COLOR='$nazwa'>@_</FONT>" };
}
Teraz wszystkie te funkcje będą istnieć niezależnie od siebie. Możesz
wywoływać red(), RED(), blue(), BLUE(), green(), etc. Technika ta
zarówno skraca czas kompilacji jak i zmniejsza zużycie pamięci, jest
też mniej narażona na błędy, gdyż kontrola składni odbywa się podczas
kompilacji. Istotne jest, by wszelkie zmienne w anonimowej procedurze
były zmiennymi leksykalnymi by stworzyć poprawne zamknięcie. Z tego
powodu użyto my dla zmiennej sterującej pętli.
Jest to jedno z jedynych miejsc, gdzie dostarczenie prototypu do
zamknięcia ma sens. Jeśli chciałbyś narzucić kontekst skalarny dla
argumentów powyższych, przykładowych funkcji (pewnie nie najlepszy
pomysł w tym przypadku), możesz zapisać to inaczej:
*$nazwa = sub ($) { "<FONT COLOR='$nazwa'>$_[0]</FONT>" };
Jednakże, ponieważ sprawdzanie protypów odbywa się podczas kompilacji,
powyższe przypisanie zostanie wykonane za późno, by było przydatne.
Mógłbyś to obejść przez włożenie całej pętli przypisań do wnętrza bloku
BEGINu, wymuszajÄ…c wykonanie go w czasie kompilacji.
Dostęp do zmiennych leksykalnych zmieniających typ -- jak te w pętli
for powyższego przykładu- działa wyłącznie z zamknięciami, a nie z
procedurami w ogóle. Zatem w przypadku ogólnym, procedury nazwane nie
zagnieżdżają się prawidłowo, choć robią to procedury anonimowe. Jeśli
nawykłeś do używania zagnieżdżonych procedur z własnymi prywatnymi
zmiennymi w innych językach programowania, to w Perlu będziesz musiał
nad trochę popracować. Intuicyjna metoda kodowania tego typu rzeczy
spowoduje tajemnicze ostrzeżenia ``will not stay shared'' (nie
pozostanie wspólne). To, na przykład, nie zadziała:
sub zewn {
my $x = $_[0] + 35;
sub wewn { return $x * 19 } # ŹLE
return $x + wewn();
}
Obejście jest następujące:
sub zewn {
my $x = $_[0] + 35;
local *wewn = sub { return $x * 19 };
return $x + wewn();
}
Teraz wewn() może być wywołana tylko z wnętrza zewn(), z powodu
tymczasowego przypisania zamknięcia (procedury anonimowej). Ale kiedy
jest wywoływana, to ma zwykły dostęp do zmiennej leksykalnej $x z
zakresu procedury zewn().
Ma to interesujący skutek tworzenia funkcji lokalnych względem innych
funkcji, co normalnie nie jest obsługiwane w Perlu.
OSTRZEŻENIE
Nie możesz (w użyteczny sposób) posłużyć się odwołaniem jako kluczem
hasza. Zostanie ono zamienione na łańcuch:
$x{ \$a } = $a;
Jeśli spróbujesz zdereferencjonować klucz, nie otrzymasz odwołania
stałego a łańcuch i nie uzyskasz tego, co próbowałeś. W zamian można
napisać coś podobnego do:
$r = \@a;
$x{ $r } = $r;
a następnie użyć values(), co zwróci rzeczywiste odwołania, zamiast
użycia keys(), gdyż klucze odwołaniami nie będą.
Standardowy moduł Tie::RefHash umożliwia wygodny sposób obejścia tego
problemu.
ZOBACZ TAKŻE
Poza oczywistą dokumentacją, pouczająca może być analiza kodu
źródłowego. Kilka raczej patologicznych przykładów użycia odwołań
znajdziesz w teście regresji t/op/ref.t w katalogu źródeł Perla.
Zobacz również podręczniki perldsc(1) i perllol(1), opisujące
posługiwanie się odwołaniami do tworzenia złożonych struktur danych,
oraz perltoot(1), perlobj(1) i perlbot(1) opisujące ich użycie do
tworzenia obiektów.