Provided by: manpages-tr_1.0.5.1-1.1_all bug

İSİM

       crontab - cron'u yöneten tablolar

AÇIKLAMA

       Bir  crontab  dosyasında,  cron(8) sürecinin hangi zamanda hangi komutu
       çalıştıracağını  belirten  açıklamalar  bulunur.  Her  kullanıcı  kendi
       crontab   dosyasına   sahip  olabilir.  Bu  kullanıcılara  ait  crontab
       dosyalarındaki zamanlanmış komutlar, crontab  dosyasının  sahibi  hangi
       kullanıcı  ise onun adı altında çalıştırılır.  Uucp ve  News genellikle
       kendi crontab dosyalarına sahiptirler, bu  sayede  bir  cron  komutunun
       parçası olarak su(1) komutunu çalıştırma ihtiyacı ortadan kalkmış olur.

       Boş satırlar, sekmeler ve ara boşluklar yok sayılırlar.  `#'  karakteri
       ile   başlayan   satırlar   yorum  satırlarıdır.  Dosyanın  işletilmesi
       sırasında sistem tarafından önemsenmezler. Unutmayın ki, cron komutları
       ve  yorumlar aynı satırda olamazlar. Bir yorum satırının devamında, bir
       cron komutu yer alıyorsa, sistem burasını da yorum olarak kabul eder ve
       işleme  sokmaz.     Aynı şekilde; yorumlar da, ortam değişkeni ayarları
       biçiminde, aynı satırda yer alamazlar.

       Geçerli bir crontab satırı, ya  ortam  değişkenidir,  ya  da  bir  cron
       komutudur. Bir ortam değişkeni şu şekilde olur:

              isim = değer

       Eşit  işaretinin  yanındaki  boşluklar  seçime bağlıdır. Değer içindeki
       sonraki  boşluklar,  isme  atanan  değerin  bir  parçası  olarak  kabul
       edileceklerdir.  Değer  dizgesi,  önde  veya arkada yer alan boşlukları
       korumak için,  çift ya da tek tırnak içinde  olabilir.  Buradaki  temel
       nokta   çift   tırnak   ile  başlarsanız  çift  tırnak  ile  bitirmeniz
       gerektiğidir. Aynı şekilde tek tırnak ile başlarsanız  tek  tırnak  ile
       bitirmelisiniz.

       Pek  çok  ortam  değişkeni, cron(8) süreci tarafından düzenlenir. SHELL
       değişkeni, /bin/sh'ı işaret eder. LOGNAME ve HOME,  crontab  dosyasının
       sahibinin  /etc/passwd  dosyasındaki değerlerine göre ayarlanır.   HOME
       ve SHELL  ortam  değişkenleri,  crontab  içindeki  ayrıca  belirtilerek
       önemsenmeyebilir ama LOGNAME önemsenir.

       UYARI:   BSD   sistemlerde,   LOGNAME   değişkeni   bazen  USER  olarak
       adlandırılabilir. Bu tür sistemlerde, USER değişkeni de ayarlanmalıdır.

       LOGNAME,  HOME  ve  SHELL'e ek olarak; cron(8), bu crontab dosyasındaki
       komutların çalışması sonucu e-posta göndermeyi gerektirecek  bir  durum
       ortaya  çıkmışsa,  MAILTO değişkenini de arar. Şayet MAILTO  tanımlı ve
       içeriği boş değil ise, posta burada belirtilen kullanıcıya  gönderilir.
       Şayet  MAILTO belirtilmiş ama içeriği boş ise, (MAILTO="" gibi) e-posta
       gönderilmez. Diğer durumlarda, e-posta, crontab dosyasının sahibi  olan
       kullanıcıya  gönderilir.   Bu  seçenek, cron'u yüklerken postacı olarak
       /usr/lib/sendmail   yerine  /bin/mail   kullanmaya   karar   verdiğiniz
       durumlarda oldukça faydalı olur --  /bin/mail sahte isme izin vermez ve
       UUCP genellikle onun e-postalarını okumaz.

       Bir cron komutunun yapısı  V7  standartı  ile  oldukça  uyumludur.  Her
       satır,  sonunda  bir  komut  olan,   beş  adet  zaman  ve tarih alanına
       sahiptir. Şayet bu bir sistem crontab  dosyası  ise  kullanıcı  adı  da
       belirtilir.  Komutlar  cron(8)  tarafından işletilir. Burada belirtilen
       bir komutun işletilmesi için: dakika, saat ve ay bölümünün gerçek zaman
       ile  aynı  olması  ve  haftanın günü ya da ayın günü bölümününden en az
       birisinin gerçek zaman ile aynı olması gerekir (açıklama için aşağıdaki
       NOT'a  bakınız).   Burada  unutulmaması gereken bir nokta vardır: kayıp
       saatler  diye  adlandırabileceğimiz  zaman  (yaz   saati,   kış   saati
       uygulamalarında  geçişlerde  yaşanan  saat  kaybı gibi) için ayarlanmış
       görevler asla çalışmayacaktır. Benzer şekilde, bir seferden daha  fazla
       yaşanan  saatler  için  ayarlanmış görevlerde iki kez çalıştırılacaktır
       (yaz saati kış saati değişimlerinde saatin geriye alınıp, iki kere aynı
       saat diliminin yaşanması).

       cron(8), her dakika başı cron girişlerini gözden geçirir.

       Zaman ve tarih alanları:

       Alan adı            izin verilen değerler
       --------            ---------------------
       minute                 0-59  (dakika)
       hour                   0-23  (saat)
       day of month           1-31  (ayın günü)
       month                  1-12  (veya ay isimleri)
       day of week            0-7   (Pazar günü için 0, 7; isim kullanılabilir.)

       Yıldız  (*)  ile  işaretlenmiş  bir  alan baştan sona (=hepsi) anlamına
       gelir.

       Sayı aralıkları belirtilebilir. Aralıklar, `-' işareti ile ayrılmış iki
       sayıdan  oluşur.  Belirtilen bir aralığa başlangıç ve bitiş sayıları da
       dahildir.  Örneğin; 8-11 saat aralığı: 8,9,10 ve 11 saatlerini  kapsar.

       Listeler  kullanılabilir. Liste; virgül ile ayrılmış sayılar dizesidir.
       Örneğin: ``1,2,5,9'' ve ``0-4,8-12''.

       Adım değerleri aralıklarla birlikte kullanılabilir. Bir aralıktan sonra
       `/<sayı>'  şeklinde  ifade  edilir.  Buradaki  sayı adımlama değeridir.
       Örneğin;     "0-23/2"      saat      ifadesi,      V7      standartında
       "0,2,4,6,8,10,12,14,16,18,20,22" değerlerini ifade etmektedir. Adımlama
       bir yıldızdan `*'sonra da yapılabilir. "*/2" nin anlamı; her iki saatte
       bir demektir.

       "month"  ve  "day  of week" alan adları için isimler de kullanılabilir.
       Büyük/küçük harf ayrımı  olmaksızın  ingilizce  ismin  ilk  üç  harfini
       kullanabilirsiniz. İsim aralıkları ve isim listelerini kullanamazsınız.

       6. alan (satırın geri kalanı  kısmı)  çalıştırılacak  komutu  belirtir.
       Satırsonu  karakterine  veya "%" işaretine kadar olan kısım, /bin/sh ya
       da  crontab'ın  SHELL  ortam  değişkenince   tanımlanmış   olan   kabuk
       tarafından   çalıştırılır.   Yüzde   işareti   `%',   `\'  işareti  ile
       öncelenmedikçe, satırsonu karakteri  haline  dönüşür  ve  ilk  `%'  den
       sonraki tüm bilgi, standart girdiye komut olarak gönderilir.

       Not  - komutun çalıştırılacağı gün iki alandan ayarlanabilir: ayın günü
       ve haftanın günü. Her iki alanda belirli bir gün ile  sınırlıysa  (yani
       `*'  değilse,  yani  belirtilmiş  bir  gün  varsa), gerçek zaman bu iki
       değerden biri ile eşleşince, komut çalıştırılır. Örneğin; ``30 4 1,15 *
       5''   dizgesi  bir komutu her ayın 1. ve 15. günleri saat 4:30'da, artı
       her Cuma çalıştırılır.

ÖRNEK CRON DOSYASI

       # komutları çalıştırmak için /bin/sh kullanılsın,
       # /etc/passwd'de belirtilen önemsizdir
       SHELL=/bin/sh
       # kimin crontab'ı olduğunu boşver, bütün çıktıları `paul'e postala
       MAILTO=paul
       #
       # hergün gece yarısından sonra beş dakika çalıştır
       5 0 * * *       $HOME/bin/daily.job >> $HOME/tmp/out 2>&1
       # her ayın ilk günü saat 14:15 de çalıştır -- çıktılar paul'e postalansın
       15 14 1 * *     $HOME/bin/monthly
       # hafta içi (Pazartesi-Cuma) hergün saat 22:00'da çalıştır ve Joe'yu kızdır
       0 22 * * 1-5   mail -s "Saat 22:00" joe%Joe,%%Çocukların nerede?%
       23 0-23/2 * * * echo "her gün 00:23, 02:23, 04:23 de çalışır"
       5 4 * * sun     echo "her Pazar 4:05'de çalışır"

İLGİLİ DOSYALAR

       /etc/crontab    Sistem crontab dosyası

İLGİLİ BELGELER

       cron(8), crontab(1).

İLAVELER

       Haftanın günlerini belirtirken; hem 0. gün, hem de 7. gün Pazar  olarak
       kabul  edilecektir. BSD ve ATT bu konuda anlaşamamışlar gibi görünüyor.

       Listeler ve aralıklar aynı alan içinde  birlikte  olamazlar.  "1-3,7-9"
       dizgesi ATT veya BSD cron'u tarafından reddedilecektir. cron komutu, bu
       dizge yerine "1-3" veya "7,8,9" şeklinde tanımlamaları kabul edecektir.

       Aralıklar   adımlama   içerebilir.   "1-9/2"  ,  "1,3,5,7,9"  ile  aynı
       anlamdadır.

       Ay ve haftanın günleri isim olarak belirtilebilir.

       Ortam değişkenleri crontab içinden ayarlanabilir. BSD  veya ATT'de  alt
       süreçlere aktarılan ortam, /etc/rc içindekilerden birisidir.

       Komut çıktısı; crontab'ın sahibine postalanabilir (BSD bunu beceremez),
       crontab'ın sahibinden başkasına postalanabilir  (SysV  bunu  beceremez)
       veya  bu  özellik kapatılabilir ve kimseye posta gönderilmez (SysV bunu
       da yapamaz).

YAZAN

       Paul Vixie <paul (at) vix.com> tarafından yazılmıştır.

ÇEVİREN

       Yalçın Kolukısa <yalcink01 (at) yahoo.com>, Kasım 2003