Provided by: manpages-tr_1.0.5.1-1.1_all bug

İSİM

       chattr - Bir Linux genişletilmiş ikinci sürüm dosya sisteminin üzerinde
       dosya özniteliklerini değiştirir

KULLANIM

       chattr [-RV]  [-v srm]  [kip]  dosyalar...

AÇIKLAMA

       chattr bir Linux genişletilmiş ikinci sürüm dosya  sisteminin  üzerinde
       dosya özniteliklerini değiştirir.

       Sembolik kip sözdizimi: +-=[ASacDdIijsTtu]

       '+'  işleci  belirtilen  özniteliklerin varolanlara eklenmesini sağlar;
       '-' işleci belirtilen öznitelikleri dosya  özniteliklerinden  çıkartır;
       '='  işleci  ise  belirtilen  özniteliklerin  dosya  öznitelikleri  ile
       değiştirilmesini sağlar. Bu işlecin kullanılmasından sonra dosyanın var
       olan   öznitelikleri   tamamen   yok   olur.   Belirtilen  öznitelikler
       eskilerinin yerini alır.

       'uASacDdijsu' harfleri dosyalar için yeni öznitelikleri  seçer:  A  ile
       erişim  zamanı  güncellenmez, S ile güncellemeler eşzamanlı olur, D ile
       dizin güncellemelerini eşzamanlı olur, a ile sadece dosya sonuna ekleme
       yapılabilir,  c  ile  dosyalar  sıkıştırılmış tutulur, d ile dosya dump
       uygulamasından etkilenmez, i ile dosya değiştirilemez, j ile jurnalleme
       yapılır,  s  ile  silme  güvenliği  sağlanır,  T  ile  dizin tepe dizin
       varsayılır, t ile dosya  eklemesi  ayrı  bir  blok  ile  olmaz,  u  ile
       silinememezlik sağlanır.

SEÇENEKLER

       -R     Dizinlerin   özniteliklerini   ve  içeriklerini  ardışık  olarak
              değiştirir.  Dizin  geçişleri  esnasında  karşılaşılan  sembolik
              bağlar yoksayılır.

       -V     Yapılan  işlem  hakkında  daha  ayrıntılı  çıktı  verir ve sürüm
              bilgilerini gösterir.

       -v srm
              Dosyanın sürümünü/nesil numarasını ayarlar.

ÖZNİTELİKLER

       A      Dosyanın erişim zamanı  güncellenmez.  Bu,  dizüstü  sistemlerde
              disk G/Ç sırasında bir miktar tasarruf sağlar.

       a      Sadece  dosyanın  sonuna  ekleme  yapılabilir. Sadece root ya da
              CAP_LINUX_IMMUTABLE özelliğine sahip bir süreç  bunu  ayarlayıp,
              değiştirebilir.

       c      Sıkıştırılmış;       dosyanın       okuma-yazma      sırasındaki
              açılması/sıkıştırılması çekirdeğin denetimindedir.  Bu  dosyadan
              okuma yapılmak istendiğinde sıkıştırılmamış veri döner. Yazılmak
              istendiğinde ise diske yazılmadan önce sıkıştırma yapılır.

       D      Bir dizine uygulanır ve dizindeki değişiklikler diske  eşzamanlı
              yazılır;   bu   dosya  alt  sisteminin  'dirsync'  seçeneği  ile
              bağlanmasına eşdeğerdir.

       d      dump(8) çalıştırıldığında dosya yedekleme adayı olmaz.

       E      Deneysel sıkıştırma yamaları tarafından, sıkıştırılmış  dosyanın
              sıkıştırma  hatasına  sahip  olduğunu göstermek için kullanılır.
              chattr  kullanarak  düzenlenemez  veya  sıfırlanamaz;    bununla
              birlikte lsattr(1) ile görüntülenebilir.

       I      Htree  kodu  tarafından  isim-değer  çifti  tabloları kullanarak
              indislenmesinin geciktiğini belirtmek  için  kullanılır.  chattr
              kullanarak  düzenlenemez  veya  sıfırlanamaz;   bununla birlikte
              lsattr(1) ile görüntülenebilir.

       i      Değişmez;  dosya  içeriği  silinemez,  yazılamaz,  dosyaya   bağ
              oluşturulamaz   ve   ismi  değiştirilemez.  Sadece  root  ya  da
              CAP_LINUX_IMMUTABLE özelliğine sahip bir süreç  bunu  ayarlayıp,
              değiştirebilir.

       j      Jurnal;   dosya  içindeki  bütün  bilgiler,  dosyanın  kendisine
              yazılmadan önce, etx3  günlükleme  sistemine  yazdırılır.  Fakat
              burada  dosya  sisteminin  "data=ordered"  veya "data=writeback"
              seçeneklerinden biri ile bağlanmış olması gerekir. Dosya sistemi
              "data=journalled"  seçeneği ile bağlanmışsa, zaten bütün veriler
              günlüklenmiş durumdadır  ve  bu  niteliğin  bir  anlamı  kalmaz.
              Sadece root ya da CAP_LINUX_IMMUTABLE özelliğine sahip bir süreç
              bu niteliği ayarlayıp, silebilir.

       s      Silinme güvenliği; bu özellik  verilen  bir  dosya  silindiğinde
              veri alanı sıfırlarla doldurulur.

       S      Eşzamanlı   güncellemeler;   bu   özelliği   içeren   bir  dosya
              değiştirildiği zaman tüm  değişiklikler  diske  anında  yazılır,
              dosya  alt  sisteminin  'sync' seçeneği ile bağlanmasına eşdeğer
              özellik sağlar.

       T      Bu özniteliğe sahip olan dizin, dizin  yapısının  tepesi  olarak
              kabul   edilecektir.   Buradaki   amaç,  Linux  2.5.46  ve  daha
              sonrasında kullanılan Orlov blok ayırıcıya uyum sağlamaktır.

       t      Bu  özniteliğe  sahip   olan   dosyada,   diğer   dosyalar   ile
              birleştirmeden  dolayı  bir blok parçalanması meydana gelmez (uç
              birleştirmeyi destekleyen dosya  sistemleri  için).   LILO  gibi
              dosya  sistemini  doğrudan  okuyan ve uç birleştirmeli dosyaları
              anlamayan uygulamalar için bu gereklidir.

       u      Silinememezlik; bu  dosya  silindiğinde  içeriği  saklanır.  Bu,
              kullanıcıya,  silinmiş  dosyanın  geri  getirilmesini (undelete)
              isteme olanağı sağlar.

       X      Deneysel sıkıştırma yamaları tarafından, sıkıştırılmış  dosyanın
              ham   içeriğine   doğrudan   erişilebileceğini   göstermek  için
              kullanılır. chattr kullanarak  düzenlenemez  veya  sıfırlanamaz;
              bununla birlikte lsattr(1) ile görüntülenebilir.

       Z      Deneysel  sıkıştırma yamaları tarafından, sıkıştırılmış dosyanın
              kirlenmiş olduğunu göstermek için kullanılır. chattr  kullanarak
              düzenlenemez  veya sıfırlanamaz;  bununla birlikte lsattr(1) ile
              görüntülenebilir.

YAZAN

       chattr Remy Card <Remy.Card (at) linux.org> tarafından yazılmıştır.

YAZILIM HATALARI VE SINIRLAMALAR

       Linux 2.2'de, 'c', 's' ve  'u'  öznitelikleri  çekirdek  dosya  sistemi
       tarafından  desteklenmemekteydi.  Yakın bir gelecekte, bu öznitelikler,
       ext2 dosya sistemine eklenecektir.

       'j'  seçeneği,  sadece  ext3  olarak  bağlanmış   dosya   sistemlerinde
       kullanışlıdır.

       'D'   seçeneği   sadece   Linux  çekirdeğinin  2.5.19  ve  daha  yüksek
       sürümlerinde geçerlidir.

TEMİNİ

       chattr, e2fsprogs  paketinin bir parçasıdır ve
       http://e2fsprogs.sourceforge.net adresinden temin edilebilir.

İLGİLİ BELGELER

       lsattr(1).

ÇEVİREN

       Yalçın Kolukısa <yalcink01 (at) yahoo.com>, Kasım 2003