Provided by:
manpages-tr_1.0.5.1-1.1_all 
Ä°SÄ°M
chattr - Bir Linux genişletilmiş ikinci sürüm dosya sisteminin üzerinde
dosya özniteliklerini değiştirir
KULLANIM
chattr [-RV] [-v sürüm] [kip] dosyalar...
AÇIKLAMA
chattr bir Linux genişletilmiş ikinci sürüm dosya sisteminin üzerinde
dosya özniteliklerini değiştirir.
Sembolik kip sözdizimi: +-=[ASacDdIijsTtu]
'+' işleci belirtilen özniteliklerin varolanlara eklenmesini sağlar;
'-' işleci belirtilen öznitelikleri dosya özniteliklerinden çıkartır;
'=' işleci ise belirtilen özniteliklerin dosya öznitelikleri ile
değiştirilmesini sağlar. Bu işlecin kullanılmasından sonra dosyanın var
olan öznitelikleri tamamen yok olur. Belirtilen öznitelikler
eskilerinin yerini alır.
'uASacDdijsu' harfleri dosyalar için yeni öznitelikleri seçer: A ile
erişim zamanı güncellenmez, S ile güncellemeler eşzamanlı olur, D ile
dizin güncellemelerini eşzamanlı olur, a ile sadece dosya sonuna ekleme
yapılabilir, c ile dosyalar sıkıştırılmış tutulur, d ile dosya dump
uygulamasından etkilenmez, i ile dosya değiştirilemez, j ile jurnalleme
yapılır, s ile silme güvenliği sağlanır, T ile dizin tepe dizin
varsayılır, t ile dosya eklemesi ayrı bir blok ile olmaz, u ile
silinememezlik sağlanır.
SEÇENEKLER
-R Dizinlerin özniteliklerini ve içeriklerini ardışık olarak
değiştirir. Dizin geçişleri esnasında karşılaşılan sembolik
bağlar yoksayılır.
-V Yapılan işlem hakkında daha ayrıntılı çıktı verir ve sürüm
bilgilerini gösterir.
-v sürüm
Dosyanın sürümünü/nesil numarasını ayarlar.
ÖZNİTELİKLER
A Dosyanın erişim zamanı güncellenmez. Bu, dizüstü sistemlerde
disk G/Ç sırasında bir miktar tasarruf sağlar.
a Sadece dosyanın sonuna ekleme yapılabilir. Sadece root ya da
CAP_LINUX_IMMUTABLE özelliğine sahip bir süreç bunu ayarlayıp,
deÄŸiÅŸtirebilir.
c Sıkıştırılmış; dosyanın okuma-yazma sırasındaki
açılması/sıkıştırılması çekirdeğin denetimindedir. Bu dosyadan
okuma yapılmak istendiğinde sıkıştırılmamış veri döner. Yazılmak
istendiğinde ise diske yazılmadan önce sıkıştırma yapılır.
D Bir dizine uygulanır ve dizindeki değişiklikler diske eşzamanlı
yazılır; bu dosya alt sisteminin 'dirsync' seçeneği ile
bağlanmasına eşdeğerdir.
d dump(8) çalıştırıldığında dosya yedekleme adayı olmaz.
E Deneysel sıkıştırma yamaları tarafından, sıkıştırılmış dosyanın
sıkıştırma hatasına sahip olduğunu göstermek için kullanılır.
chattr kullanarak düzenlenemez veya sıfırlanamaz; bununla
birlikte lsattr(1) ile görüntülenebilir.
I Htree kodu tarafından isim-değer çifti tabloları kullanarak
indislenmesinin geciktiğini belirtmek için kullanılır. chattr
kullanarak düzenlenemez veya sıfırlanamaz; bununla birlikte
lsattr(1) ile görüntülenebilir.
i Değişmez; dosya içeriği silinemez, yazılamaz, dosyaya bağ
oluÅŸturulamaz ve ismi deÄŸiÅŸtirilemez. Sadece root ya da
CAP_LINUX_IMMUTABLE özelliğine sahip bir süreç bunu ayarlayıp,
deÄŸiÅŸtirebilir.
j Jurnal; dosya içindeki bütün bilgiler, dosyanın kendisine
yazılmadan önce, etx3 günlükleme sistemine yazdırılır. Fakat
burada dosya sisteminin "data=ordered" veya "data=writeback"
seçeneklerinden biri ile bağlanmış olması gerekir. Dosya sistemi
"data=journalled" seçeneği ile bağlanmışsa, zaten bütün veriler
günlüklenmiş durumdadır ve bu niteliğin bir anlamı kalmaz.
Sadece root ya da CAP_LINUX_IMMUTABLE özelliğine sahip bir süreç
bu niteliği ayarlayıp, silebilir.
s Silinme güvenliği; bu özellik verilen bir dosya silindiğinde
veri alanı sıfırlarla doldurulur.
S Eşzamanlı güncellemeler; bu özelliği içeren bir dosya
değiştirildiği zaman tüm değişiklikler diske anında yazılır,
dosya alt sisteminin 'sync' seçeneği ile bağlanmasına eşdeğer
özellik sağlar.
T Bu özniteliğe sahip olan dizin, dizin yapısının tepesi olarak
kabul edilecektir. Buradaki amaç, Linux 2.5.46 ve daha
sonrasında kullanılan Orlov blok ayırıcıya uyum sağlamaktır.
t Bu özniteliğe sahip olan dosyada, diğer dosyalar ile
birleştirmeden dolayı bir blok parçalanması meydana gelmez (uç
birleştirmeyi destekleyen dosya sistemleri için). LILO gibi
dosya sistemini doğrudan okuyan ve uç birleştirmeli dosyaları
anlamayan uygulamalar için bu gereklidir.
u Silinememezlik; bu dosya silindiğinde içeriği saklanır. Bu,
kullanıcıya, silinmiş dosyanın geri getirilmesini (undelete)
isteme olanağı sağlar.
X Deneysel sıkıştırma yamaları tarafından, sıkıştırılmış dosyanın
ham içeriğine doğrudan erişilebileceğini göstermek için
kullanılır. chattr kullanarak düzenlenemez veya sıfırlanamaz;
bununla birlikte lsattr(1) ile görüntülenebilir.
Z Deneysel sıkıştırma yamaları tarafından, sıkıştırılmış dosyanın
kirlenmiş olduğunu göstermek için kullanılır. chattr kullanarak
düzenlenemez veya sıfırlanamaz; bununla birlikte lsattr(1) ile
görüntülenebilir.
YAZAN
chattr Remy Card <Remy.Card (at) linux.org> tarafından yazılmıştır.
YAZILIM HATALARI VE SINIRLAMALAR
Linux 2.2'de, 'c', 's' ve 'u' öznitelikleri çekirdek dosya sistemi
tarafından desteklenmemekteydi. Yakın bir gelecekte, bu öznitelikler,
ext2 dosya sistemine eklenecektir.
'j' seçeneği, sadece ext3 olarak bağlanmış dosya sistemlerinde
kullanışlıdır.
'D' seçeneği sadece Linux çekirdeğinin 2.5.19 ve daha yüksek
sürümlerinde geçerlidir.
TEMÄ°NÄ°
chattr, e2fsprogs paketinin bir parçasıdır ve
http://e2fsprogs.sourceforge.net adresinden temin edilebilir.
Ä°LGÄ°LÄ° BELGELER
lsattr(1).
ÇEVİREN
Yalçın Kolukısa <yalcink01 (at) yahoo.com>, Kasım 2003