Provided by: wipe_0.21-7_i386 bug

İSİM

       wipe  -  dosyaların  manyetik  ortamdan güvenli bir şekilde silinmesini
       sağlar

ÖZET

       wipe [-f][-c][-r][-q][-i] <filespec>

UYARI

       Bu türkçe elkitabı sayfası ingilizce olanından daha eskidir ve programa
       son eklenen bir kaç seçeneğe değinmemektedir.

AÇIKLAMA

       Manyetik  ortamdan  silindiği  düşünülen  bilgilerin geri alınması çoğu
       kişinin  sandığından  daha  kolaydır.  Bir  dosyanın  data  bloklarının
       üzerine  başka  bilgiler  yazılmış olsa bile, Manyetik Güç Mikroskopisi
       adı verilen ve asgari  kaynaklara  sahip  olan  herhangi  bir  düşmanın
       erişiminde  olan  bir  teknik, disk'e yazılmış son iki veya üç katmanın
       kolayca  elde  edilmesini  sağlamaktadır.   Wipe  yokedilecek  dosyanın
       üzerine  tekrar  tekrar  özel  bit  örüntüleri  yazar; sistemin fsync()
       çağrısını  ve  open()'in  O_SYNC  parametresini   kullanarak   manyetik
       medya'ya  bu örüntülerin aktarılmasını sağlar. Olağan konumda, 8'i eşit
       dağılımlı rasgele bit örüntüleri olmak üzere toplam 34  örüntü  dosyaya
       üstüste      yazılır.      Bu      örüntüler,      Peter     Gutmann'ın
       (pgut001@cs.auckland.ac.nz) "Bilginin  Manyetik  ve  Katıhal  Bellekten
       Güvenli  Olarak  Silinmesi"  adlı  yazısında  önerilmiştir. Çok daha az
       güvenli olmakla beraber, rasgele örüntülerle sadece 4 geçiş yapan hızlı
       bir konum da kullanılabilir.

KOMUT SATIRI SEÇENEKLERİ

       -f (onay sorusunu etkisizleştir)
            Bu   seçenek  belirtilmediği  takdirde  wipe  silinecek  dosya  ve
            dizinlerin  sayılarını  belirtip  onay  istiyecektir.    Bu   onay
            sorusuna "yes" veya "no" cevabı vermeniz gerekiyor.

       -r (altdizinlere gir)
            Tüm  altdizinleriyle beraber dizinlerin silinmesine olanak sağlar.
            Simgesel bağlar takip edilmez.

       -c (gerekirse dosya izin bitlerini değiştir)
            Bu seçenek, eğer silinecek bir dosyanın  (dizinin)  yazma  (yazma,
            okuma   veya   çalıştırma)   izin   bitleri  kapalı  ise  izinleri
            değiştirmek için chmod () sistem çağrısını kullanılmasını  sağlar.

       -i (ayrıntılı bilgi konumu)
            Bu  konum  stdout'a  ayrıntılı  bilgi  yazılmasını  sağlar. Olağan
            konumda bütün iletiler stderr'e yazılır.

       -s (sessiz çalışma konumu)
            Bu konumda hata iletileri ile başlangıçtaki onay sorusu  dışındaki
            bütün iletileri kaldırır.

       -q (hızlı silme konumu)
            Bu  konumda  wipe  her dosya üstünde sadece 4 geçiş yapacaktır. Bu
            geçişlerde rasgele bilgi yazacaktır.

       -a (hata durumda işlemi iptal et)
            Program  kurtarılamaz  bir  hata  durumunda  EXIT_FAILURE  koduyla
            çıkacaktır.

       -R <rasgele bilgi aygıtı VEYA rasgele tohum komutu>

            Bir  tane parametre gerektiren bu seçenekle farklı bir /dev/random
            aygıtı veya olağan çıktısı MD5 öz çıkarma algoritmasıyla kıyılacak
            bir   komut  belirtebilirsiniz.  Bu  parametrenin  tam  anlamı  -S
            seçeneği ile belli edilir.

       -S (rasgele tohumlama yöntemi)

            Bu seçenek tek harflik bir parametre alır; bu harf  rasgele  bilgi
            aygıtı/rasgele tohum komutunu parametresinin nasıl kullanılacağını
            belirler. Olağan  rasgele  bilgi  aygıtı  /dev/random'dur,  farklı
            değerleri -R seçeneği ile belirtilebilir.

       Mümkün olan tek harflik seçenekler şunlardır:
       r    Rasgele  bilgi  aygıtı/rasgele tohum komutu parametresini okunacak
            olağan bir dosya veya karakter  aygıtı  olarak  muamele  görmesini
            sağlar.   Bu  /dev/random  aygıtları  ve FIFO (ilk giren ilk çıkar
            kuyrukları) veya UNIX socket'ler için uygun seçimdir.
       c    Sözkonusu  parametrenin  bir  komut  olarak  çalıştırılması  için.
            Gerekli  tohumlar  komutun  çıktısının  MD5 ile kıyılmasından elde
            edilecektir.  Daha  ayrıntılı  bilgi  için   WIPE_SEEDPIPE   çevre
            değişkenine bakınız.
       p    Daha  uygun  hiç  bir  rasgele bilgi kaynağı yoksa daha az güvenli
            olan  bu  seçeneği  belirtiniz:  wipe  gerekli  tohumlarını  çevre
            değişkenlerini,   tarihi   ve   zamanı,   program  numarasını  vs.
            kullanarak elde edecektir.

       -M (l|a|r|p) (sözde rasgele sayı üretici algoritması)

       Rasgele geçişlerde dosyaların  üzerine  rasgele  rasgele  bilgi  katarı
       belirteceğiniz harfle aşağıdaki algoritmalarla üretilecektir:
       l    sisteminize göre C kütüphanesinin random() veya rand() üreticisini
            kullanır. Çoğu sistemde rand() doğrusal eşleşik ve dolayısıyla son
            derece zayıf bir üreticidir.  rand() ile random() arasındaki seçim
            derlemede  HAVE_RANDOM  tanımlaması  ile  belirlenir   (Makefile'a
            bakınız).
       a    Arcfour katar şifresini SRSÜ olarak kullanır. Arcfour tanınmış RC4
            şifresiyle uyumludur: bu aynı  anahtar  ile  tamamen  aynı  katarı
            üreteceği anlamına gelir...
       r    yeni çıkan RC6 algoritmasını SRSÜ olarak kullanır; RC6 128 bit'lik
            tohumla anahtarlandıktan sonra, rasgele bilgi  katarı  sıfırlardan
            oluşan  bir  bloğun  üstüste  şifrelenmesinden elde edilir.  Doğal
            olarak  20  döngülük  RC6  C  kütüphanesinin  random()'undan  daha
            yavaştır; derleme zamanında WEAK_RC6 tanımını yaparsanız 20 yerine
            4 döngü kullanılır.  Dikkat! Patent sorunlarından  dolayı,  RC6'yı
            kullanabilmeniz  için  Makefile'ı okuyup, orda belirtilen koşullar
            uygun ise wipe'ı ENABLE_RC6 ile derlemeniz gerekir.

            Her durumda SRSÜ rasgele bilgi aygıtının çıktısıyla tohumlanır (-R
            ve -S seçeneklerine bakınız).

       -v (sürüm)
            Sürüm bilgisini gösterir ve çıkar.

       -h (yardım)
            Bununla kısa bir yardım bilgisi gösterir.

ÖRNEKLER

       wipe -rcf /home/berke/plaintext/*

       wipe -q /dev/hda3

       wipe -rfi >wipe.log /var/log/auth.*

HATALAR/SINIRLAMALAR

       Wipe'ın sabit diskler ve disketler üzerine etkili olması gerekir; ancak
       bazı sabit disklerin cep bellekleri manyetik ortama gerekli  yazımların
       yapılmasını   engelliyebilir.    Wipe'ı  NFS  üzerinden  kullanmak  pek
       mantıklı değildir. CFS altında ise (Cryptographic File System - Şifreli
       Kütük  Sistemi)  wipe'ın  pek  bir  yararı  olmaz; gerçek dosya sistemi
       altındaki   ilgili   şifreli   dosyalar   üzerinde   wipe'ın   doğrudan
       kullanılması çok daha yararlı olacaktır.

       Dikkat  edilmesi  gereken  bir  nokta ise dosyaların adları, yaratılış,
       değişim ve erişim tarihleri ile boyutları ile ilgili bilgileri silen ve
       dosya  sisteminin  inceliklerinden  bağımsız  olup  kullanıcı konumunda
       çalışabilecek bir silme programı yapmak imkansız. Bu ancak,  çekirdeğin
       dosyaların  güvenli  olarak  silinmesini  sağlayan  çağrılar sunmasıyla
       gerçekleşebilir.  Bu  durumda  masumane  dosya   isimleri   kullanmanız
       önerilir.

PROGRAMI YAZAN

       Wipe   isimli   komutçuk  Berke  Durak  (berke@ouvaton.org)  tarafından
       yazılmıştır ve GNU Genel Kamu Lisansı koşulları altında  sunulmaktadır.
       Wipe Peter Gutmann'ın bir yazısındaki bilgilere dayanmaktadır.

DOSYALAR

       /dev/urandom   libc'nin  random()  adlı  toplanır  geribeslemeli  sözde
       rasgele sayı üreticisini tohumlamak için kullanılıyor. Yazılan her 1024
       sekizli için /dev/urandom'dan 32 bitlik bir tohum alınır.

GÖNDERMELER

       open(2), fsync(2), sync(8), bdflush(2), update(8), random(3)