Provided by: mc_4.7.0-1ubuntu2_i386 bug

NAZWA

       mc - wizualny interpetator poleceń dla systemów Unixopodobnych

UŻYTKOWANIE

       mc [-abcCdfPstuUVx] [-l log] [kat1 [kat2]] [-v plik]

OPIS

       Midnight  Commander jest przeszukiwarką katalogów/menedżerem plików dla
       systemów Unixopodobnych

OPCJE

       -a     Wyłącza używanie symboli graficznych przy rysowaniu ramek.

       -b     Wymusza wyświetlanie czarno-białe.

       -c     Wymusza  wyświetlanie  w  kolorze,  zobacz  sekcję  Kolory  żeby
              zasięgnąć szerszej informacji.

       -C arg Używane do wybierania innego koloru, który ma być obecny w linii
              poleceń. Format argumentu arg jest opisany w sekcji Kolory.

       -d     Wyłącza używanie myszy.

       -f     Wyświetla wkompilowane ścieżki, w  których  Mindnight  Commander
              szuka swoich plików.

       -k     Resetuje  "miękkie"  klawisze  do  ich  standardowych  funkcji z
              termcap/terminfo.  Użyteczne tylko przy  terminalach  HP,  kiedy
              klawisze funkcyjne nie działają.

       -l plik
              Zachowuje logi z serwerów ftp do pliku plik.

       -P     Przy  zakończeniu  programu,  Midnight  Commander  wydrukuje  na
              ekranie katalog, w którym pracowaliśmy na końcu; to w połaczeniu
              z  funkcją  napisaną  poniżej  pozwoli ci na przeglądanie swoich
              katalogów i automatyczne  przejście  do  tego,  w  którym  byłeś
              ostatnio  (dziękuję  Torbenowi  Fjerdingstadowi  i  Sergeyowi za
              wkład w tę funkcję oraz za kod  źródłowy,  który  wprowadzili  w
              życie).
              użytkownicy basha i zsh:

              mc ()
              {
                      MC=$HOME/tmp/mc$$-"$RANDOM"
                      /usr/bin/mc -P "$@" > "$MC"
                      cd "`cat $MC`"
                      rm "$MC"
                      unset MC;
              }

              użytkownicy tcsh:
              alias mc 'setenv MC `/usr/bin/mc -P *`; cd $MC; unsetenv MC'
              Wiem,  że  ta  funkcja  mogłaby być krótsza dla basha i zsh, ale
              małe  cudzysłowy  nie  zaakceptowały  by  zawieszenia   programu
              kombinacją C-z.

       -s     Włącza  tryb  powolnego  terminala,  w którym program nie będzie
              rysował zbyt obciążających znaków graficznych oraz wyłączy opcję
              weryfikacji.

       -t     Używane  tylko  jeśli  kod był skompilowany przy użyciu Slanga i
              terminfo: powoduje, że Midnight Commander będzie używać zmiennej
              środowiskowej   TERMCAP  do  pokazywania  informacji  terminala,
              zamiast informacji w systemowej bazie typów terminali.

       -u     Wyłącza  używanie  równoległej  powłoki  (ma  sens  tylko  jeśli
              Midnight   Commander  był  kompilowany  z  obsługą  równoległych
              powłok).

       -U     Włącza użycie jednoczesnego inerpretatora poleceń (ma sens tylko
              jeśli  Midnight  Commander był zbudowany z ustawieniem powłoki w
              tle jako opcji dodatkowej).

       -v plik
              Włącza wbudowany podgląd w celu obejrzenia wybranego pliku plik.

       -V     Wyświetla wersję programu.

       -x     Wymusza  włączenie  trybu  xterm.  Używane  kiedy  działa się na
              terminalach wyposażonych w  opcje  xterm  (dwa  tryby  ekranu  i
              możliwość wysyłania myszą sygnałów wyjścia).

       Jeśli   wybrano,  pierwszy  katalog  używany  jest  do  wyświetlenia  w
       pierwszym panelu.  Drugi wyświetlany jest w drugim panelu.

Opis

       Ekran Midnight Commandera podzielony jest na cztery części. Prawie cały
       obszar  ekranu  zajmują  dwa  panele. Standardowo przedostatnia od dołu
       linijka ekranu, przeznaczona jest do  wpisywania  poleceń,  a  ostatnia
       pokazuje klawisze funkcyjne.  Najwyższy wiersz jest wierszem menu. Może
       on być niewidoczny, ale pojawia się zawsze po  kliknięciu  w  najwyższą
       linię ekranu, albo po wciśnięciu klawisza F9.

       Midnight  Commander  pozwala  na  oglądanie  dwóch  paneli  w tym samym
       czasie.  Jeden z nich jest panelem aktywnym (podświetlona linia  wyboru
       znajduje  się właśnie w nim). Niemal wszystkie operacje wykonuje się na
       panelu aktywnym.  Niektóre operacje, jak np. kopiowanie,  zmiana  nazwy
       używają  jako domyślnego miejsca docelowego katalogu otwartego w panelu
       nieaktywnym  (nie   martw   się,   zawsze   zostaniesz   poproszony   o
       potwierdzenie   takiej   operacji).   W   celu  zasięgnięcia  szerszych
       informacji zajrzyj do działów Panele katalogów, Lewe i prawe menu  oraz
       Menu plików.

       Możesz  wywoływać  dowolne  komendy  systemowe  po  prostu wpisując je.
       Wszystko co piszesz pojawia  się  w  linii  poleceń  i  po  naciśnięciu
       klawisza  Enter zostanie wykonane przez Midnight Commandera. Przeczytaj
       sekcję Linia powłoki i  Linia  wejściowa  klawiszy,  żeby  nauczyć  się
       więcej na ten temat.

Obsługa myszy

       Midnight  Commander  obsługuje  mysz.  Moduł ten jest uruchamiany wtedy
       kiedy korzystasz  z  terminala  xterm(1)  (działa  nawet  wtedy,  kiedy
       łączysz  się  przez  telnet  albo rlogin z innym komputerem z terminala
       xterm) lub jeśli korzystasz  z  linuksa  na  konsoli  z  zainstalowanym
       serwerem gpm(1).

       Kiedy  klikniesz lewym przyciskiem na panel z katalogami, plik zostanie
       wybrany jako aktywny; jeśli klikniesz prawym  przyciskiem  zostanie  on
       zaznaczony  [lub  odznaczony  - w zależności od jego aktualnego stanu -
       działanie podobne do klawisza Insert - przyp. tłumacza].

       Podwójne kliknięcie w plik spowoduje wykonanie  pliku,  jeśli  jest  on
       wykonywalny,   a  jeśli  rozszerzenie  pliku  jest  rozpoznawane  przez
       Midnight Commander'a  i  dostępny  jest  odpowiedni  program,  jest  on
       uruchamiany.

       Możliwe   jest   również   wykonywanie  komend  przypisanych  klawiszom
       funkcyjnym przez kliknięcie w nie.

       Jeśli  kliknięcie  odbędzie  się  w  rejonie  górnej  lini   panelu   z
       katalogami,  zostanie  on  przewinięty  jedną  stronę  wstecz. Podobnie
       kliknięcie na dolną ramkę przewija tekst jedną  stronę  do  przodu.  Ta
       opcja  klikania  w ramki działa również przy przeglądaniu pomocy i przy
       drzewie katalogów.

       Standardowo  czas  autopowtórzenia  przy  klikaniu  myszą  wynosi   400
       milisekund.   Tę  wartość  można  zmienić  edytując  plik  ~/.mc/ini  i
       zmieniając parametr mouse_repeat_rate.

       Jeśli   używasz   Midnight   Commandera   z   obsługą   myszy,   możesz
       "przeszczepiać"  kawałki  tekstów  i  używać  standardowych  zastosowań
       myszki (kopiowanie i wklejanie) za pomocą klawisza Shift.

Klawisze

       Niektóre komendy Midnight Commandera wywołuje się  kombinacją  klawiszy
       Control  (czasem  opisywanego  jako CTRL lub CTL) lub Meta (opisywanego
       ALT lub nawet Compose). W tym manualu (pliku  pomocy)  będziemy  używać
       następujących  kombinacji:  C-<klawisz>  -  znaczy:  trzymając  klawisz
       Control  naciśnij  <klawisz>.  Więc  C-f  będzie  oznaczać:   trzymając
       Control, naciśnij f.

       M-<klawisz>  -  znaczy,  że  trzymając  klawisz  Meta lub alt naciskamy
       <klawisz>.  Jeśli na twojej klawiaturze nie ma  ani  klawisza  Alt  ani
       Meta, naciśnij ESC, puść go i wtedy naciśnij <klawisz> [skutek ten sam,
       acz jednak użycie trochę mniej  przyjemne  i  bardziej  skomlikowane  -
       przyp. tłumacza].

       Wszystkie   linie   wprowadzające   Midnight   Commandera   używają   w
       przybliżeniu tych samych  przypisań  klawiszy  co  wersja  GNU  edytora
       Emacs.

       Jest   wiele   sekcji  mówiących  o  klawiszach.  Ta  następująca  jest
       najważniejsza.

       Sekcja Menu plikw opisuje skróty klawiszowe  do  komend  pojawiających
       się w menu plików. Ta sekcja zawiera funkcję klawiszy. Większość z tych
       komend wywołuje jakąś  akcję  przede  wszystkim  na  jednym  lub  kilku
       wybranych plikach.

       Sekcja  Panele  katalogowe  opisuje klawisze, które zaznaczają plik lub
       pliki jako docelowe do dalszych działań (akcją jest najczęściej jedna z
       tych przedstawionych w menu plików).

       Sekcja  Komendy linii polece wypisuje listę klawiszy, które są używane
       do wprowadzania lub edytowania tekstów w wierszu poleceń.  Większość  z
       nich  kopiuje  nazwy,  i  inne  tego  typu, z panelu katalogów do linii
       poleceń (żeby uniknąć ich przepisywania), lub pozwala zwiedzić historię
       komend linii poleceń.

       Klawisze  linii  wejciowych  są używane do edytowania linii na wejściu
       (przy wpisywaniu). Oznacza, to że  stosuje  się  je  zarówno  do  linii
       poleceń jak do okien dialogowych.

Klawisze różne

       Jest  tu  kilka  klawiszy,  które  nie  kwalifikują  się  do  żadnej  z
       wymienionych powyżej grup:

       Enter.  Jeśli jest wpisany jakiś tekst w linii poleceń (na samym  dole,
       pod  panelami),  to wpisana komenda jest wykonywana. Jeśli nic nie jest
       wpisane, i linia wyboru jest na  jakimś  katalogu,  Midnight  Commander
       wykonuje  komendę  chdir(2)  (zmiana  katalogu) do wybranego katalogu i
       odświeża  zawartość  panelu;  jeśli  linia   wyboru   jest   na   pliku
       wykonywalnym  jest  on  wykonywany. I wreszcie jeśli rozszerzenie pliku
       zgadza  się  z  obługiwanym  przez  programy   zewnętrzne,   które   są
       obsługiwane   prze  Midnight  Commandera,  są  one  wywoływane  z  owym
       programem.

       C-l.  Od nowa rysuje wszystkie informacje okna Midnight Commandera.

       C-x c.  Uruchamia komendę Chmod dla aktualnego pliku  lub  zaznaczonych
       plików.

       C-x  o.   Uruchamia komendę Chown dla aktualnego pliku lub zaznaczonych
       plików.

       C-x l.  Uruchamia komendę dowiązywania.

       C-x s.  Uruchamia komendę miękkiego dowiązywania.

       C-x i.  Zmienia aktywny panel.

       C-x q.  Przełacza nieaktywny panel w tryb "quick view".

       C-x !.  Wykonuje komendę z zewnętrznego panelu.

       C-x h.  Uruchamia komendę dodawania katalogów do hotlisty.

       M-!.  Uruchamia  komendę  filtrowanego  podglądu,  opisanego  w  sekcji
       Podgld.

       M-?.  Uruchamia komendę szukania pliku.

       M-c.  Włącza okno dialogowe quick cd (szybkiej zmiany katalogów)

       C-o.   Jeśli program jest uruchamiany na konsoli typu Linux lub FreeBSD
       lub  też  na  konsoli  xterm,  pokaże  wyjście  ostatnio   wykonywanego
       programu.  Jeśli uruchomiono Midnight Commandera na konsoli type Linux,
       MC używa zewnętrznego programu  (cons.saver)  w  celu  zachowywyania  i
       odzyskiwania informacji na ekranie komputera.

       Jeśli użycie trybu powłoki w tle jest wkompilowane, możesz nacisnąć C-o
       w dowolnej chwili i zostataniesz przeniesiony z  powrotem  bezpośrednio
       do  głównego  okna  Midnight  Commandera,  żeby powrócić do wykonywania
       aplikacji po prostu naciśnij znów C-o. Jeśli masz zawieszoną  aplikację
       właśnie  przez  użycie  tego  triku, nie będziesz mógł "odpalać" innych
       programów spod Midnight Commandera dopóki  nie  zamkniesz  zawieszonego
       programu.

       Aby   dowiedzieć  się  czegoś  na  temat  polskiech  liter  w  Midnight
       Commanderze przeczytaj sekcję Polskie litery.

  Panel Katalogów
       Sekcja opisuje klawisze,  które  operują  na  panelu  katalogów.  Jeśli
       chcesz wiedzieć jak zmienić panele zobacz sekcję Lewe i prawe menu.

       Tab,  C-i.  Zmienia aktywny panel. Stary panel staje się w tym momencie
       aktywnym panelem, a aktywny staje  się  starym.  Linia  wyboru  zmienia
       swoje położenia do aktywnego panelu.

       Insert,  C-t.  DEPRECATED! Do zaznaczania plików możesz używać klawisza
       Insert lub C-t.  Żeby  odznaczyć  plik  po  prostu  zaznacz  jakiś  już
       zaznaczony.

       Insert to  tag  files  you  may  use the Insert key (the kich1 terminfo
              sequence).  To untag files, just retag a tagged file.

       M-e    to change charset of panel you may use M-e (Alt-e).  Recoding is
              made  from selected codepage into system codepage. To cancel the
              recoding you may select "directory up" (..) in active panel.  To
              cancel the charsets in all directories, select "No translation "
              in the dialog of encodings.

       M-g,  M-r,  M-j.   Używane  do  wybierania  najwyższego,  środkowego  i
       najniższego pliku w panelu.

       C-s, M-s.  Uruchamia szukanie pliku w katalogu na podstawie jego nazwy.
       Kiedy szukanie jest aktywne, każde naciśnięcie klawisza doda jeden znak
       do  poszukiwania  zamiast  wypisania go linii poleceń. Jeśli opcja Show
       mini-status jest włączona, szukany ciąg  znaków  pojawia  się  w  linii
       mini-statusu.  Kiedy  wpisujemy  znak, linia wyboru przemieszcza się do
       następnego  pliku  zaczynającego  się  od  podanych   liter.   Klawisze
       backspace  lub  del  mogą  być używane do poprawiania błędów. Jeśli C-s
       zostanie naciśnięte ponownie, Midnight  Commander  rozpoczyna  szukanie
       następnego pliku zaczynającego się od podanych znaków.

       M-t.  Przełącza tryb wyświetlania do następnego możliwego. Używając tej
       opcji  łatwo  jest  przejść  szybko  z  długiego  do  krótkiego   trybu
       wyświetlania jak również do tego zdefiniowanego przez użytkownika.

       C-\ (control-backslash).  Pokazuje hotlistę katalogów i zmienia katalog
       do wybranego przez użytkownika.

       + (plus).  Używane do  zaznaczania  grupy  plików.  Midnight  Commander
       zapyta  o  wyrażenie  opisującą  grupę. Jeśli opcja Shell Patterns jest
       włączona, typ wyrażeń jest bardzo podobny do tego w powłoce (* dla zera
       i  więcej znaków i ? dla jednego znaku). Jeśli zaś opcja Shell Patterns
       jest wyłączona, sposób zaznaczania plików jest  zgodny  z  ustawieniami
       (zobacz ed(1)).

       \  (backslash).  Używaj znaków "\" do odznaczania grupy plików. Jest to
       przeciwieństwo klawisza plus.

       strzałka do góry, C-p.  Przenosi linię wyboru do poprzedniej pozycji  w
       panelu.

       strzałka  do  dołu,  C-n.  Przenosi linię wyboru do następnej pozycji w
       panelu.

       home, a1, M-<.  Przenosi linię wyboru do pierwszej pozycji w panelu.

       end, c1, M->.  Przenosi linię wyboru do ostatniej pozycji w panelu.

       PageDown, C-v.  Przenosi linię wyboru jedną stronę do dołu.

       PageUp, M-v.  Przenosi linię wyboru jedną stronę do góry.

       M-o.  Jeśli  drugi  panel  jest  zwykłym  panelem  wyświetlającym  i  w
       aktywnym  panelu  stoisz  na  katalogu,  drugi  panel  będzie pokazywać
       zawartość akutalnego katalogu (tak jak w Emacsie kombinacja C-o). Jeśli
       nie stoisz na katalogu zawartością drugiego katalogu stanie się katalog
       o jedno piętro wyższy od aktualnego.

       C-PageUp, C-PageDown.  Działa tylko na  konsoli  typu  Linux:  wykonuje
       przejście  do katalogu ".." lub do aktualnie wybranego, w zależności od
       kombinacji.

       M-y.   Przenosi  do  poprzedniego  katalogu  w  historii,  podobne   do
       kliknięcia myszką.  '<'.

       M-u.    Przechodzi  do  następnego  katalogu  w  historii,  podobne  do
       kliknięcie myszką w '>'.

       M-S-h,  M-H.   Wyświetla  historię  katalogów,  podobne  działanie   do
       kliknięcia myszką 'v'.

  Linia Powłoki
       Ta  sekcja  opisuje  klawisze,  które  są użyteczne do efektywniejszego
       wpisywania podczas podawania komend powłoki.

       M-Enter.  Kopiuje nazwę aktualniego wybranego pliku do linii poleceń.

       C-Enter.  To samo co M-Enter, działa tylko na konsoli typu Linux.

       M-Tab.   Wykonuje   dokończenie   nazw   plików,   komend,   zmiennych,
       użytkowników, nazw hostów za Ciebie.

       C-x  t,  C-x  C-t.  Kopiuje nazwy zaznaczonych plików (lub jeśli nie ma
       zaznaczonych - aktywnego) w aktywnym (C-x  t)  lub  nieaktywnym  panelu
       (C-x C-t) do linii poleceń.

       C-x p, C-x C-p.  Pierwsza kombinacja kopiuje pełną ścieżkę z aktywnego,
       a druga z nieaktywnego panelu.

       C-q.  Komenda 'quote' (cytuj) może być używana do wpisywania do wiersza
       poleceń znaków, które normalnie przechwytywane są przez Commandera (tak
       jak znak '+').

       M-p, M-n.  Używaj tych klawiszy, żeby przeglądać historię  komend.  M-p
       wyświetla poprzednią, a M-n następną komendę.

       M-h.  Wyświetla historię aktualnej linii poleceń.

  Podstawowe klawisze ruchu
       Przeglądarka   pomocy,   podgląd  plików  i  drzewo  katalogów  używają
       podobnych klawiszy do przemieszczania. Przez to akceptują dokładnie  te
       same klawisze.  Każde z nich z resztą traktują je jako swoje własne.

       Niektóre partie Midnight Commandera również używają tych klawiszy, więc
       niniejsza sekcja może być użyteczna również dla tych partii.

       strzałka w górę, C-p.  Przechodzi jedną linię wstecz.

       strzałka w dół, C-n.  Przechodzi jedną linię naprzód.

       Page Up, M-v.  Przechodzi jedną stronę wstecz.

       Next Page, Page Down, C-v.  Przechodzi jedną stronę naprzód.

       Home, A1.  Przechodzi do początku.

       End, C1.  Przechodzi na koniec.

       Przeglądarka pomocy i podgląd  plików  akceptują  następujące  klawisze
       (poza tymi opisanymi powyżej).

       b, C-b, C-h, Backspace, Delete.  Przechodzi jedną stronę wstecz.

       klawisz spacji.  Przechodzi jedną stronę naprzód.

       u, d.  Przechodzi pół strony naprzód lub wstecz.

       g, G.  Przechodzi do początku lub do końca.

  Linia wejściowa klawiszy
       Linie  wejściowe  (te  używane  w linii komend i w oknach dialogowych),
       akceptują następujące klawisze:

       C-a.  umieszcza kursor na początku linii.

       C-e.  umieszcza kursor na końcu linii.

       C-b, move-left.  przenosi kursor o jedną pozycję w lewo.

       C-f, move-right.  przenosi kursor o jedną pozycję w prawo.

       M-f.  przesuwa kursor o jedno słowo naprzód.

       M-b.  przesuwa kursor o jedno słowo wstecz.

       C-h, backspace.  kasuje poprzedni znak.

       C-d, Delete.  kasuje znak w miejscu kursora (nad nim).

       C-@.  wstawia zaznaczenie do kasowanie (patrz następne pozycje).

       C-w.  kopiuje tekst spomiędzy kursora i zaznaczenia do bufora  i  usuwa
       go z linii poleceń.

       M-w.  to samo co C-w tylko, że nie usuwa tekstu z linii.

       C-y.  wstawia spowrotem zawartość wyciętego bufora.

       C-k.  wycina tekst od kursora do końca linii.

       M-p,  M-n.   Używaj tych klawiszy, żeby przeglądać historię komend. M-p
       wyświetla poprzednią, a M-n następną.

       M-C-h, M-Backspace.  kasuje jedno słowo wstecz (poprzednie).

       M-Tab.   Wykonuje   dokończenie   nazw   plików,   komend,   zmiennych,
       użytkowników, nazw hostów za Ciebie.

Linia menu

       Linia  menu  uaktywnia  się kiedy wciskasz klawisz F9 lub kiedy klikasz
       myszką na najwyższy wiersz ekranu. Linia menu ma pięć podmenu:  "left",
       "file",  command",  "options"  i  "right"  (po  polsku  to jest "lewe",
       "plik", "komendy", "opcje", "prawe").

       Lewe i prawe menu pozwalają ci na modyfikacje wyglądu lewego i  prawego
       panelu katalogowego.

       Menu  plik  pozwala  na  wykonanie  akcji na aktualnym lub zaznaczonych
       plikach.

       Menu komend mieści w sobie możliwe do wykonania akcje,  które  są  dużo
       bardziej  globalne  i  nie  mają  związku  z  aktualnym  i zaznaczonymi
       plikami.

  Lewe i prawe menu
       Wygląd panelu katalogowego może zostać zmieniony poprzez  menu  left  i
       right.

    Tryby wyświetlania (Listing modes)
       Tryby  wyświetlania  są  używane do zmienia ustawień przy wyświetlaniu.
       Dostępne są cztery różne tryby: Full, Brief, Long i User.  Tryb  "Full"
       pokazuje nazwę, rozmiar i czas modyfikacji pliku.

       Tryb  "Brief" pokazuje tylko nazwę pliku i ma dwie kolumny (dzięki temu
       może pokazywać nawet dwa razy więcej niż inne tryby). Tryb "Long"  jest
       podobny do wyniku polecenia ls -l.  Zabiera on szerokość całego ekranu.

       Jeśli wybierzesz tryb "user" (użytkownika), będziesz mógł wybrać własny
       sposób wyświetlania.

       Tryb użytkownika musi zaczynać się od określenia wielkości panelu. Może
       to być "half" (pół) lub "full" (cały) i określa, czy  ma  być  widoczny
       jeden duży panel na cały ekran czy dwa mniejsze.

       Po  rozmiarze  panelu możesz włączyć tryb dwóch kolumn panelu. Robi się
       to dodając liczbę "2" do tekstu formatu.

       Po tym wpisujesz  już  nazwy  pól  z  podaniem  opcjonalnej  wielkości.
       Wszystkie możliwe pola jakich możesz użyć to:

       name   wyświetla nazwę pliku.

       size   wyświetla wielkość pliku.

       bsize  jest  alternatywą  dla format size.  Wyświetla rozmiar plików, a
              dla katalogów po prostu wyświetla tekst "SUB-DIR" lub "UP--DIR".

       type   wyświetla  jednoznakowy  opis typu pliku. Ten znak jest taki sam
              co ten wyświetlany prze komendę ls z flagą -F. Wyświetlana  jest
              gwiazdka  dla plików wykonywalnych, ukośnik dla katalogów, małpa
              (@) dla dowiązań, znak równości dla gniazd, minus  dla  urządzeń
              niestniejących,  znak  plus  dla  urządzeń istniejących, pionową
              kreskę (|) dla kolejek FIFO, tyldę dla dowiązań symbolicznych, i
              wykrzyknik dla dowiązań wskazujących na nieistniejący plik.

       mark   Gwiazdka jeśli plik jest zaznaczony, spacja jeśli nie jest.

       mtime  czas ostatniej modyfikacji pliku.

       atime  czas ostatniego dostępu do pliku.

       ctime  czas utworzenia pliku.

       perm   tekst reprezentujący aktualne uprawnienia do pliku.

       mode   wartość (cyfrowa) przedstawiająca prawa do pliku.

       nlink  liczba dowiązań do pliku.  ngid GID (numeryczny).

       nuid   UID (numeryczny).

       owner  właściciel pliku.

       group  grupa pliku.

       inode  numer i-węzła pliku.

       Możesz również używać następujących znaków dla zmiany wyświetlania:

       space  spacja w formacie wyświetlania.

       |      Ten  znak  jest używany w celu dodania pionowej linii od formatu
              wyświetlania.

       Żeby wymusić szerokość pola, po prostu dodaj ':' a potem  ilość  znaków
       jakie  chcesz  żeby  miało  pole.  Jeśli  numer  zaczyna się od '+', to
       szerokość nie może być mniejsza od podanej, jeśli program  zobaczy,  że
       jest jeszcze trochę miejsca na ekranie, rozszerzy to pole.

       Na przykład tryb Full wyświetla w formacie:

       half type name | size | mtime

       A format Long wyświetla w formacie:

       full  perm  space  nlink space owner space group space size space mtime
       space name

       A to jest całkiem ładny tryb użytkownika:

       half name | size:7 | type mode:3

       Panele mogą być również przestawione do następujących trybów:

       Info   Tryb info wyświetla informację o aktualnie zaznaczonym  pliku  i
              (jeśli to możliwe) o systemie plików.

       Tree (drzewo)
              Widok  drzewa  jest  całkiem podobny do widoku Drzewa katalogów.
              Zobacz tę sekcję jeśli  chcesz  się  dowiedzieć  czegoś  na  ten
              temat.

       Quick View
              W  tym  trybie,  panele zostaną przełączone w tryb zredukowanego
              podglądu  wyświetlającego  zawartość  aktualnego  pliku.   Jeśli
              zaznaczysz  panel  (klawiszem  tab  lub  myszką),  będziesz miał
              dostęp do większości komend podglądu.

    Porządek sortowania (Sort order...)
       Istnieje osiem porządków sortowania. Przez: nazwę,  rozszerzenie,  datę
       modyfikacje,  datę  odczytu,  datę  zmiany,  rozmiar,  numeru i-węzła i
       niesortowane. Porządek sortowanie  możesz  wybrać  w  oknie  dialogowym
       porządku  sortowania. Możliwe jest również wybranie porządku wstecznego
       (od tyłu).

       Standardowo, katalogi są sortowane  przed  plikami,  ale  może  to  być
       zmienione przez opcję Mix all files (mieszaj wszystkie pliki).

    Filtry (Filter...)
       Komenda  filtra  pozwala  ci  na  podanie  rozszerzenia, które musi być
       spełnione,  żeby  pliki   były   widoczne   (na   przykład   *.tar.gz).
       Niezależnie  od  filtru  katalalogi i dowiązania do katalogów są zawsze
       pokazywane.

    Odśwież (Reread)
       Komenda odśwież odświeża widok wszystkich plików w katalogów.  Jest  to
       użyteczne  jeśli  inny  proces  stworzył  lub usunął jakiś pliki. Jeśli
       użyłeś panelu zewnętrznego, wszystkie informacje zostaną przywrócone do
       prawdziwego stanu.

Menu plików (File menu)

       Midnight Commander używa klawiszy F1 - F10 jako skrótów klawiszowych do
       komend  występujących  w  menu  plików.  Na  terminalach  bez   funkcji
       klawiszowych  (F1  -  F10)  można  używać  kombinacji klawisza Escape i
       numeru ( odpowiednio 1 dla F1, 2 dla F2 itd. )

       Menu plików ma następujące komendy (skróty klawiszowe umieszczone są na
       dole ekranu):

       Pomoc (F1)

       Wywołuje  wbudowaną  przeglądarkę  plików  pomocy.  Wewnątrz niej można
       używać klawisza Tab żeby przejść do następnego dowiązania,  Enter  żeby
       przejść do wybranego dowiązania. Klawisze Spacji i Backspace są używane
       do poruszania się naprzód i wstecz na stronach pomocy. Naciśnij klawisz
       F1 żeby uzyskać pełną listę dostępnych klawiszy w pomocy.

       Menu (F2)

       Wywołuje  menu  użytkownika.  Menu  użytkownika  jest  łatwym  w użyciu
       narzędziem służącym do obsługi  zewnętrznych  programów  i  dodatkowych
       opcji Midnight Commandera.

       Podgląd (F3, Shift-F3)

       Włącza podgląd aktualnie wybranego pliku. Standardowowo wywoływany jest
       wbudowany podgląd plików, ale jeśli  opcja  "Use  internal  view"  jest
       wyłączona,  wywoływany  jest  zewnętrzny program do poglądu, wskazywany
       przez zmienną PAGER.  Jeśli jednak zmienna PAGER  nie  została  jeszcze
       zdefiniowana,  wywoływana jest komenda "view". Jeśli użyjesz kombinacji
       klawiszy  Shift-F3,  pogląd  zostanie   wywołany   bez   jakiegokolwiek
       formatownia pliku.

       Filtrowany podgląd (M-!)

       Ta  kombinacja  klawiszy oczekuje na komendę i jej argument (argumentem
       standardowo  jest  wybrany  aktualnie  plik),  całe  wyjście   programu
       przekierowywane  jest do pliku, który zostaje automatycznie wyświetlony
       na ekranie w trybie podglądu.

       Edycja (F4)

       Aktualnie ta  komenda  wywołuje  edytor  vi(1)  lub  edytor  wybrany  w
       zmiennej  środowiskowej,  lub  wbudowany wewnętrzny edytor plików jeśli
       opcja use_internal_edit jest włączona.

       Kopiuj (F5)

       Włącza okno dialogowe, w którym standardowo  znajduje  się  ścieżka  do
       katalogu  w  nieaktywnym  panelu,  po  czym  kopiuje aktualny plik (lub
       wybrane jeśli wybrano jakiekolwiek) do  katalogu,  który  wybraliśmy  w
       oknie dialogowym.  Podczas procesu kopiowania możesz go w każdej chwili
       przerwać wciskając C-c lub Esc. Żeby dowiedzieć się  czegoś  więcej  na
       temat  jokerów  w  ścieżce  źródłowej  (którymi  najczęściej będą * lub
       ^\(.*\)$) i innych  możliwych  określeń  w  katalogu  docelowym  zobacz
       kategorię Maski kopiowania/przenoszenia

       Na  niektórych  systemach  możliwe  jest  kopiowanie w tle, robi się to
       klikając na przycisk backgorund (lub naciskając kombinację M-b w  oknie
       dialogowym).  Background Jobs jest używane do kontrolowania prac w tle.

       Link (C-x l)

       Tworzy sztywne dowiązanie do aktualnego pliku.

       SymLink (C-x s)

       Tworzy symboliczne dowiązanie do aktualnego pliku. Dla tych, którzy nie
       wiedzą  co  to  jest dowiązanie: tworzenie dowiązania do pliku jest tak
       jak kopiowanie pliku, z tym tylko, że zarówno plik źródłowy i  docelowy
       reprezentują  ten  sam  plik. Na przykład, jeśli edytujesz jeden z tych
       plików, zmiany, które czynisz pojawiają się w  obu  plikach.  Niektórzy
       mówią na dowiązania aliasy lub skróty.

       Twarde  dowiązanie  wydaje się być prawdziwym plikiem. Po stworzeniu go
       nie ma możliwości rozróżnienia, który z plików jest oryginalny, a który
       jest  dowiązaniem.  Jest bardzo ciężko zauważyć, że wskazują one na ten
       sam plik.   Używaj  dowiązań  twardych  wtedy  kiedy  nie  chcesz  tego
       wiedzieć.

       Dowiązanie  symboliczne  jest  tylko  odwołaniem do oryginalnego pliku.
       Jeśli ten plik zostanie wyrzucony, dowiązanie stanie się  bezużyteczne.
       Jest  całkiem  łatwo zauważyć, że pliki odnoszą się w gruncie rzeczy do
       tego samego. Midnight Commander pokazuje znak  "@"  przed  nazwą  pliku
       jeśli  jest  dowiązaniem symbolicznym do innych (poza katalogami, przed
       którymi  pokazuje  tyldę  (~)).  Oryginalny   plik   wskazywany   przez
       dowiązanie  jest  pokazywany  w  linii  mini-statusu,  jeśli opcja Show
       mini-status jest włączona. Używaj dowiązań symbolicznych, jeśli  chcesz
       unikąć problemów z rozpoznawaniem twardych dowiązań.

       Zmiana nazwy/przeniesienie (F6)

       Włącza  okno dialogowe, gdzie standardowo wpisana jest nazwa katalogu w
       nieaktywnym panelu, i przenosi aktualnie wybrany plik  (lub  zaznaczone
       jeśli  choć  jeden  jest  zaznaczony)  do  katalogu  wpisanego  w oknie
       dialogowym.  Podczas  procesu  przenoszenia  możesz   użyć   kombinacji
       klawiszy  C-c  lub  ESC,  żeby  przerwać operację. Po więcej szczegółów
       zobacz operację Kopiuj opisaną powyżej. Większość rzeczy  jest  całkiem
       podobna.

       Na  niektórych  systemach  możliwe jest przenoszenie w tle, robi się to
       klikając na przycisk background (lub naciskając kombinację M-b w  oknie
       dialogowym).  Background Jobs jest używane do kontrolowania prac w tle.

       Utwórz katalog (F7)

       Włącza menu dialogowe i zakłada katalog o podanej nazwie

       Kasuj (F8)

       Kasuje aktualnie  wybrany  lub  zaznaczone  pliki  w  aktywnym  panelu.
       Podczas  procesu  możesz  nacisnąć  C-C lub Esc żeby przerwać operację.
       [skasowane pliki nie będą jednak odzyskane - przyp. tłumacza].

       Zaznacz grupę (+)

       Używane do zaznaczania grupy plików. Midnight  Commander  będzie  żądał
       tekstu  opisującego  grupę  plików.  Jeśli  opcja  Shell  Patterns jest
       włączona, tekst będzie traktowany jako globalny dla  interpretatora  (*
       oznacza  zero  lub  więcej  znaków a ? oznacza jeden znak). Jeśli opcja
       Shell Patterns jest wyłączona, wtedy zaznaczanie plików jest robione  z
       zastosowaniem norm zewnętrznych (zobacz ed (1)).

       Odznacz grupę (\)

       Używane  do  odznaczania  grupy  plików.  Jest  przeciwieństwem komendy
       Zaznacz pliki.

       Wyjdź (F10, Shift-F10)

       Zamyka  Midnight  Commandera.  Shift-F10  jest  używany  jeśli  używasz
       "wrappera"  powłoki. Shift-F10 nie przeniesie cię do katalogu, w którym
       byłeś ostatnio  w  Midnight  Commanderze,  zamiast  tego  przejdzie  do
       katalogu, z którego uruchomiłeś program.

    Szybka zmiana katalogów (Quick cd) M-c
       Ta komenda jest bardzo użyteczna, jeśli masz już pełną linię poleceń, a
       chcesz przejść do innego katalogu. Uruchamia ona małe okno dialogowe, w
       którym  podajesz  to  co  po  normalnej  komendzie cd po czym naciskasz
       Enter. Wszystkie opcje  są  dokładnie  takie  same  jak  we  wbudowanej
       komendzie cd.

  Menu komend (Command Menu)
       Komenda drzewo katalogów (Directory tree) pokazuje drzewo katalogów.

       Komenda "Find file" szuka pliku spełniającego podane warunki, natomiast
       komenda "Swap panels" zamienia zawartości obu paneli.

       Komenda   "Panels   on/off"   pokazuje   wyjście   ostatniej    komendy
       interpetatora  poleceń.  Działa ona tylko na terminalach typu Linux lub
       FreeBSD.

       Komenda porównywania katalogów (Compare directories) (C-x d)  porównuje
       zawartości  panelu katalogowego z drugim. Możesz potem użyc Kopiuj (F5)
       żeby stworzyć dwa dokładnie identyczne panele. Metoda "quick" porównuje
       tylko  i  wyłącznie  rozmiary  plików  i  ich  daty.  Metoda "thorough"
       porównuje pliki bajt po bajcie. Ta  metoda  działa  tylko  wtedy  kiedy
       komputer  obsługuje  wywołanie mmap(2). Metoda "size-only" zwraca uwagę
       tylko na rozmiar plików.  Nie ma dla niej żadnego znaczenia czy plik ma
       inną datę lub zawartość, liczy się tylko rozmiar.

       Komenda  historii  komend  (Command  history)  pokazuje listę wpisanych
       komend.  Ta, którą wybierzesz, jest  kopiowana  do  linii  poleceń.  Do
       historii  komend  można  mieć dostęp również przy użyciu kombinacji M-p
       lub M-n.

       Komenda  hotlisty  katalogów  (Directory  hotlist)  (C-\)  pozwala   na
       zmienianie katalogów do tych najczęściej używanych dużo szybciej.

       Komenda  panelu zewnętrznego (External panelize) pozwala na wykonywania
       programów zewnętrznych i ustawienia zawartości paneli na to co zwróciła
       wywołana komenda.

       Komenda  edycji  rozszerzeń  plików  (Extension  file  edit) pozwala na
       własny wybór programów, które mają być używane do wykonywania plików  z
       podanymi  rozszerzeniami.  Komenda  edycji  pliku menu (Menu file edit)
       może być używana do edytowania menu użytkownika  (tego,  które  pojawia
       się po naciśnięciu kombinacji F2).

    Drzewo katalogów (Directory Tree)
       Możesz  wybierać  katalogi  z  drzewa  katalogów  i  Midnight Commander
       przejdzie do wybranego przez Ciebie katalogu.

       Są dwa sposoby wywoływania drzewa. Prawdziwa komenda  drzewa  katalogów
       jest  dostępna  z  menu komend. Inną metodą jest wybranie drzewa z menu
       "lewego" bądź "prawego".

       Żeby nie mieć zbyt dużych opóźnień  Midnight  Commander  skanuje  tylko
       małą  ilość  katalogów  (tę  potrzebną  w danej chwili). Jeśli jakiegoś
       katalogu nie widać przejdź do jego katalogu nadrzędnego i naciśnij  C-r
       (lub F2).

       Możesz używać następujących klawiszy:

       Generalne klawisze ruchu są akceptowane.

       Enter.   W drzewie katalogów, wychodzi z trybu drzewa i przechodzi znów
       do trybu zwykłego panelu. W podglądzie drzewa zmienia katalog w  drugim
       panelu i zostaje w trybie podglądu drzewa w panelu aktywnym.

       C-r,  F2 (Rescan).  Odświeża aktualny katalog. Używane jeśli drzewo nie
       jest już aktualne. Nie  pokazuje  katalogów,  które  już  istnieją  lub
       pokazuje te, których już nie ma.

       F3  (Forget).   Usuwa  aktualny katalog z drzewa katalogów. Używaj tego
       jeśli chcesz usunąć "śmiecące" i niepotrzebne katalogi z  wyświetlania.
       Żeby były one znów widoczne wystarczy nacisnąć F2.

       F4  (Static/Dynamic).   Przełącza  pomiędzy dynamicznym (standardowo) i
       statycznym trybem nawigacji.

       W trybie statycznym możesz  używać  strzałek  do  dołu  i  do  góry  do
       wybierania katalogu. Wszystkie zwiedzone katalogi są widoczne.

       W   trybie   dynamicznym   możesz   używać  strzałek  w  celu  wybrania
       równorzędnego katalogu, strzałki w lewo żeby  dostać  się  do  katalogu
       domowego, strzałki w prawo w celu dostania się do katalogu podrzędnego.
       Widoczne jest  tylko  najbardziej  aktualne  drzewo  katalogów.  Drzewo
       zmienia się więc dynamicznie podczas twojego przemieszczania.

       F5 (Copy).  Kopiuje katalog.

       F6 (RenMov).  Przenosi katalog.

       F7 (Mkdir).  Tworzy nowy katalog poniżej aktualnego.

       F8 (Delete).  Kasuje katalog z systemu plików.

       C-s,  M-s.   Szuka  natępnego  katalogu  spełniającego  podane  warunki
       szukania. Jeśli taki nie istnieje te klawisze spowodują przemieszczenie
       się o jedną linię w dół.

       C-h, Backspace.  Kasuje ostatni znak w ciągu znaków do poszukiwania.

       Jakikolwiek inny klawisz.  Dodaje klawisz do ciągu znaków do szukania i
       przenosi do najbliższego katalogu, którego nazwa zaczyna  się  od  tych
       znaków.   W   podglądzie  drzewa  musisz  najpierw  uaktywnić  szukanie
       naciskając C-s. Ciąg szukający jest pokazywany w linii mini-statusu.

       Następujące  klawisze  są  dostępne  tylko  w  drzewie  katalogów.  Nie
       działają one w poglądzie katalogów.

       F1 (Help).  Wywołuje podgląd pomocy i pokazuje tę sekcję.

       Esc, F10.  Wychodzi z drzewa. Nie zmienia katalogów.

       Mysz  jest  obsługiwana. Podwójne kliknięcie ma znaczenie identyczne do
       klawisza Enter. Zobacz również sekcję Obsuga myszy.

    Znajdź plik (Find File)
       Komenda  znajdź  plik  najpierw  pyta  się  o   startowy   katalog   do
       przeszukiwania  i  o  nazwę  pliku,  który ma być znaleziony. Wciskając
       przycisk "Tree"  (drzewo)  możesz  wybrać  katalog  startowy  z  drzewa
       katalogów.

       Pole  trzecie akceptuje wszystkie wyrażenia podobne do tych w egrep(1).
       Oznacza  to,  że  musisz  rozpoczynać  znaki  o  specjalnym   znaczeniu
       kombinacją  "\"  np. szukając "strcmp (" będziesz musiał wpisać "strcmp
       \(" (bez cudzysłowów oczywiście).

       Możesz zacząć przeszukiwanie naciskając przycisk Ok.  Podczas  szukania
       możesz  zatrzymać  proces  przy  użyciu przycisku Stop i kontynuować po
       naciśnięciu Startu.

       Możesz przeglądać liste znalezionych plików za pomocą strzałek do  dołu
       i  do  góry.  Komenda  Chdir przejdzie do katalogu aktualnie wybranego.
       Przycisk Again zapyta się o  nowe  parametry  do  szukania  (rozpocznie
       proces   od  nowa).   Przycisk  Quit  kończy  przeszukiwanie.  Przycisk
       Panelize umieści znalezione pliki w aktywnym panelu katalogowym tak, że
       będziesz   mógł  wykonywać  na  nich  standardowe  czynności  (podgląd,
       kopiowanie, przenoszenie, kasowanie itp.).  Po spanelizowaniu wystarczy
       naciśnąć C-r żeby powrócić do normalnego trybu.

       Możliwe  jest  posiadanie  listy katalogów, których szukanie plików nie
       powinno uwzględniać (na przykład możesz  chcieć  ominąć  przeszukiwanie
       CDROMu i innych podmontowanych systemów plików).

       Katalogi    do    omijania   powinny   być   umieszczone   w   zmiennej
       find_ignore_dirs w sekcji Misc twojego pliku ~/.mc/ini.

       Składowe katalogów powinny być oddzielone od siebie przez średniki,  to
       jest przykład:

       [Misc]
       find_ignore_dirs=/cdrom:/nfs/wuarchive:/afs

       Możesz  woleć  używać  panelu  zewnętrznego  do  wykonywania niektórych
       operacji.  Szukanie  pliku  jest  dobre  tylko  dla  prostych  zapytań.
       Używając  panelu  zewnętrznego  możesz  dokonywać  tak  skomplikowanych
       wyszukiwań jak tylko pragniesz.

    Panel zewnętrzny
       Panel zewnętrzny pozwala ci na  wykonywanie  zewnętrznych  programów  i
       oglądanie ich wyjścia jako zawartości aktywnego panelu.

       Na  przykład,  jeśli  chcesz  aby w aktywnym panelu wyświetlone zostały
       wszystkie  dowiązania  w  aktywnym   katalogu,   możesz   użyć   panelu
       zewnętrznego i następującej komendy:

       find . -type l -print
       Zanim  komenda  zakończy  działanie, zawartość katalogów nie będzie już
       dłużej  zawartością  aktualnego  katalogu,  ale  wszystkie  pliki  będą
       symbolicznymi dowiązaniami.

       Jeśli  chcesz  wyświetlić  wszystkie  pliki, które ściągnąłeś ze swoich
       serwerów ftp, możesz użyć tej komendy awk żeby wypisać  nazwę  pliku  z
       logów transferu:

       awk '$9 ~! /incoming/ { print $9 }' < /var/log/xferlog

       Możesz zapisać sobie często używane komendy pod jakąś nazwą, po to żeby
       móc ich potem używać dużo łatwiej. Robisz to po prostu wpisując komendę
       w  linii  wejściowej,  a potem naciskająć przycisk Add. Potem wpisujesz
       nazwę, pod jaką ta komenda ma być widoczna. Następnym razem  po  prostu
       wybierasz tę komendę z listy i nie musisz już wpisywać jej ponownie.

    Hotlist
       Hotlista  katalogów pokazuje nazwy katalogów wprowadzonych do hotlisty.
       Midnight  Commander  zmieni  miejsce  do  tego,  które  wskazuje  nazwa
       katalogu.    Z   hotlisty   możesz  wyrzucać  już  dodane  pozycje  par
       nazw/wskazań  i  dodawać  nowe.   Dla  dodawania   możesz   wykorzystać
       kombinację  (C-x  h),  która  dodaje  ścieżkę  aktualnego  katalogu  do
       hotlisty. Użytkownik musi tylko podać pod jaką nazwą ma być ten katalog
       widoczny.

       Powoduje  to przechodzenie do częściej przeglądanych katalogów znacznie
       szybciej.  Możesz używać  ciągle  wartości  CDPATH  opisanej  w  sekcji
       Wewnętrzne przemieszczanie.

    Edycja rozszerzeń pliów (Extension File Edit)
       Ta komenda wywoła twój edytor na plik ~/.mc/bindings. Format tego pliku
       jest następujący (zmienił się on począwszy od wersji 3.0):

       Wszystkie linie zaczynające się od #,  lub  puste,  nie  są  brane  pod
       uwagę.

       Linie  zaczynające  się  od  pierwszej kolumny powinny mieć następujący
       format:

       sowo kluczowe/wzorzec, tj. wszystko po sowie kluczowym/  dopóki  nową
       linią nie jest wzorzec

       słowami kluczowymi mogą być:

       shell

              (wzorzec   jest  wtedy  wyrażeniem  (bez  jokerów),  tj.  pasują
              wszystkie pliki *wzorzec. Np.: .tar znaczy *.tar)

       regex

              (wzorzec jest normalnym wyrażeniem)

       type

              (plik spełnia wymagania jeśli `file %f` zgadza się z  wyrażeniem
              wzorca (nazwa: część z `file %f` jest usuwana))

       default

              (wszystkie pliki spełniają, nie ważne jaki jest wzorzec)

       Inne  linie powinny zaczynać się od spacji lub tabulacji i powinny mieć
       one następujący format:

       sowo  kluczowe=komenda  (bez  spacji  przy  znaku  =),  gdzie   sowem
       kluczowym powinno być:

       Open (Otwrz) (jeśli użytkownik naciśnie Enter lub kliknie dwukrotnie),
       View (Podgld) (F3), Edit (Edytuj) (F4).

       command jest jakąkolwiek jedną linią powłoki, z zastosowaniem  prostego
       makra.

       Cele  są  przeliczane od góry do dołu (porządek jest tu istotny). Jeśli
       jakiejś akcji brakuje, poszukiwanie kontynuuje się tak jakby  wcześniej
       nie  nastąpiła żadna zgodność (tj. jeśli zgadza się z wzorcem pierwszym
       i trzecim i brakuje w pierwszym akcji  View,  to  naciskając  F3  użyta
       będzie  akcja  z  trzeciego  wzorca).  Opcja  default powinna wychwycić
       wszystkie możliwe akcje.

    Prace w tle (Background jobs)
       Pozwalają ci one kontrolować status jakichkolwiek procesów wykonywanych
       w   tle   przez   Midnight  Commandera  (tylko  operacje  kopiowania  i
       przenoszenia,  mogą  być  wykonywane  w  tle).  Z  tego   menu   możesz
       zastopować, zresetować i "zabić" proces w tle.

    Edycja menu użytkownika (Menu File Edit)
       Menu użytkownika jest bardzo użytecznym menu, które może być tworzone w
       sposób dowolny, przez użytkownika. Kiedy  tylko  próbujesz  coś  zrobić
       przy  użyciu  tego  menu,  ładowany  jest  plik  .mc.menu  z aktualnego
       katalogu, ale tylko wtedy kiedy jest on w  posiadaniu  użytkownika  lub
       roota  i mamy do niego prawa zapisu. Jeśli takiego nie ma próbuje się z
       plikiem ~/.mc/menu z tymi samymi założeniami, jeśli jego też nie  ma  -
       używa  się  standardowego  pliku  systemowego,  który  znajduje  się  w
       /usr/share/mc/mc.menu.

       Format pliku z menu użytkownika jest bardzo prosty.  Linie  zaczynające
       się od czegokolwiek innego niż spacja lub tabulacja, są traktowane jako
       wtyczki do menu (aby móc  używać  ich  potem  jako  gorących  klawiszy,
       dobrze  jest aby pierwszy znak był literą). Wszystkie linie zaczynające
       od spacji lub tabulacji, są komendami, które mają  być  wykonane  jeśli
       wtyczka zostanie wybrana.

       Kiedy  opcja  zostaje  wybrana, wszystkie komendy należące do tej opcji
       kopiowane są do pliku w katalogu tymczasowym (najczęściej do /usr/tmp),
       a potem plik jest wykonywany. Pozwala to użytkownikowi wkładać normalne
       konstrukcje  powłoki  do  konstrukcji  kodu  wykonywanego.  Po   więcej
       informacji zobacz, używania makr.

       To jest przykładowy plik mc.menu:

       A    Wyrzuć aktualny plik.
            od -c %f

       B    Stwórz raport o błędzie i wyślij do roota.
            I=`mktemp ${MC_TMPDIR:-/tmp}/mail.XXXXXX` || exit 1
            vi $I
            mail -s "Błąd Midnight Commandera" root < $I
            rm -f $I

       M    Przeczytaj pocztę.
            emacs -f rmail

       N    Przeczytaj grupę dyskucyjną.
            emacs -f gnus

       J    Skopiuj rekursywnie cały aktualny katalog.
            tar cf - . | (cd %D && tar xvpf -)

       = f *.tar.gz | f *.tgz & t n
       X       Zdekompresuj skompresowany plik tar.
            tar xzvf %f

       Standardowe warunki

       Każda  opcja może być opatrzona w warunki. Warunek musi zaczynać się od
       pierwszej kolumny i od znaku '='. Jeśli warunek jest  prawdziwy,  opcja
       stanie się opcją domyślną.

       Składnia warunku:   = <warunek>
                lub:  = <warunek> | <warunek> ...
                lub:  = <warunek> & <warunek> ...

       Warunek jest jednym z następujących:

         f <wzorzec>           aktualny plik zgodny z wzorcem?
         F <wzorzec>           plik w drugim panelu zgodny z wzorcem?
         d <wzorzec>           aktualny katalog spełniający wzorzec?
         D <wzorzec>           katalog w drugim panelu spełniający wzorzec?
         t <typ>               aktualny pliku typu typ?
         T <typ>               plik w drugim panelu typu typ?
         ! <warunek>           zaprzeczenie warunku

       Wzorzec  jest  normalnym  wzorcem  powłoki  lub wyrażeniem, podobnym do
       wzorca powłoki. Możesz  zmienić  globalne  ustawienia  wzorców  powłoki
       pisząc  "shell_patterns=x"  w  pierwszej linii menu użytkownika (x jest
       równe 0 lub 1).

       Typ jest jednym lub więcej z podanych znaków:

         n  nie katalog
         r  zwykły plik
         d  katalog
         l  dowiązanie
         c  specjalny znak
         b  specjalny blok
         f  fifo
         s  gniazdo
         x  wykonywalny
         t  zaznaczony

       Na przykład 'rlf' oznacza zwykły plik, dowiązanie  lub  fifo.  Typ  't'
       jest  trochę  odmienny ponieważ dotyczy panelu a nie pliku. Warunek '=t
       t' jest prawdziwy jeśli są jakieś zaznaczone pliki w aktywnym panelu, a
       fałszywy jeśli nie ma.

       Jeśli  warunek  rozpoczyna  się od '=?' zamiast '=' droga przechodzenia
       przez warunki będzie pokazywana za każdym razem  kiedy  warunek  będzie
       obliczany [przydatne do wyszukiwania błędów - przyp. tłumacza].

       Warunki są obliczane od lewej do prawej. Oznacza to, że
            = f *.tar.gz | f *.tgz & t n
       jest liczone tak samo jak
            ( (f *.tar.gz) | (f *.tgz) ) & (t n)

       To jest prosty przykład zastosowania tych warunków:

       = f *.tar.gz | f *.tgz & t n
       L    Listuje zawartość skompresowanego archiwum tar
            gzip -cd %f | tar xvf -

       Warunki dodania

       Jeśli  warunek  rozpoczyna  się  od znaku '+' (lub '+?') zamiast od '='
       (lub '=?')  jest to warunek  dodania.  Jeśli  warunek  jest  prawdziwy,
       opcja  menu  będzie  dołączona  do  menu. Jeśli nie jest prawdziwy, nie
       będzie ona w nim zawarty.

       Możesz łączyć ze sobą standardowe i dodane warunki  zaczynając  warunek
       od  kombinacji '+=' lub '=+' (lub '+=?' lub '=+?' jeśli chcesz zobaczyć
       trasę  błędów).   Jeśli  chcesz  użyć  różnych  warunków,  dodanego   i
       standardowego, możesz poprzedzić wpis menu dwoma wierszami warunkowymi.
       Jednym zaczynającym się od znaku '+', a drugim od '='.

       Wszelkie komentarze rozpoczynają się od znaku '#'.

  Menu opcji (Options Menu)
       Midnight Commander ma niektóre  opcje,  które  mogą  być  włączane  lyb
       wyłączane w różnych oknach dialogowych z tego menu. Opcja jest włączona
       jeśli widnieje przed nią gwiazdka lyb "x".

       Komenda Configuration włącza okno dialogowe, z którego  możesz  zmienić
       większość ustawień Midnight Commandera.

       Menu Layout pozwala na zmianę wielu ustawień, które mają znaczący wpływ
       na to jak MC będzie wyglądał na ekranie.

       Menu Confirmation włącza okno dialogowe, w którym możesz  ustawić  przy
       wykonaniu których operacji chcesz być pytany o potwierdzenie.

       Menu  Display  bits  pozwala  określić jakiego typu znaki twój terminal
       jest w stanie wyświetlić.

       Menu Learn Keys pokazuje okno dialogowe, w którym możesz  poznać  które
       klawisze nie działają i w razie problemów naprawić to.

       Menu  Virtual  FS  pokazuje  okno,  w  którym  możesz  zmienić niektóre
       ustawienia dotyczące systemów VFS.

       Komenda Save  Setup  zachowuje  wszystkie  ustawienia  z  menu  Lewego,
       Prawego i Opcji.

    Konfiguracja
       Opcje  w  tym  oknie  są  podzielone na trzy grupy: opcje panelu (Panel
       Options), zatrzymaj po uruchomieniu (Pause  after  run)  i  inne  opcje
       (Other Options).

       Opcje panelu

       Show Backup Files.  Standardowo Midnight Commander nie wyświetla plików
       kończących się znakiem '~' (tak jak komenda ls -B w wersji GNU).

       Show Hidden Files.  Standardowo Midnight Commander wyświetla  wszystkie
       pliki zaczynające się od kropki (tak jak ls -a).

       Mark  moves  down.   Standardowo  kiedy  zaznaczasz  plik (zarówno przy
       klawisze Insert) linia wyboru przenosi się o jedno w dół.

       Drop down menus.  Kiedy ta opcja jest włączona, kiedy naciskasz klawisz
       F9  menu  będzie  aktywowane,  w  przeciwnym  wypadku  zostaniesz tylko
       przeniosiony do tytułów w tym  menu  i  będziesz  musiał  wybrać  opcję
       ręcznie  przy  użyciu  strzałek bądź też przy użyciu pierwszej litery z
       nazwy konkretnego menu.

       Mix all files.   Jeśli  ta  opcja  jest  włączona,  wszystkie  pliki  i
       katalogi  są  pomieszane  razem.  Jeśli zaś jest wyłączona, katalogi (i
       dowiązania do nich), są listowane na początku a pozostałe pliki dopiero
       za nimi.

       Fast  directory  reload.  Standardowo ta opcja jest wyłączona. Jeśli ją
       włączysz Midnight Commander będzie  używał  triku  do  sprawdzenia  czy
       zawartość  katalogu  się zmieniła.  Trik polega na tym, że sprawdza się
       i-węzeł katalogu i jeśli się on zmienił to  katalog  jest  ładowany  na
       nowo.  Oznacza  to przeładowywanie zawartości panelu tylko wtedy, kiedy
       tworzysz lub  kasujesz  pliki.  Jeśli  robisz  inne  zmiany  (rozmiaru,
       właściciela, uprawnień, grupy itp.) będziesz musiał ręcznie przeładować
       widok (np. używając kombinacji klawiszy C-r).

       Zatrzymaj po uruchomieniu

       Po wykonaniu komendy, Midnight Commander może zrobić pauzę, po to  abyś
       mógł  spokojnie  przejrzeć  wyjście  ostatniej komendy. Są trzy możliwe
       wartości dla tej zmiennej:

              Nigdy (Never) Oznacza, że  nie  chcesz  widzieć  wyjścia  twojej
              komendy. Jeśli używasz termianala typu Linux lub FreeBSD czy też
              xterm, będziesz mógł jednak zobaczyć jej wyjście naciskając C-o.

              On  dumb  terminals  Będziesz  miał  pauzę  po  uruchomieniu  na
              terminalach, które nie są w stanie  pokazywać  widoku  ostatniej
              komendy  (na  wszystkich  terminalach, które nie są xtermami lub
              Linux).

              Zawsze (Always) Program  zatrzyma  się  po  wykonaniu  każdej  z
              twoich komend.

       Inne opcje

       Operacje   weryfikacji  (Verbose  operation).   Przełącza  czy  podczas
       kopiowania, kasowania,  przenoszenia  plików  ma  być  pokazywane  okno
       dialogowe   pokazujące   stopień   zaawansowania.  Jeśli  masz  powolny
       terminal,  możesz  chcieć  wyłączyć  weryfikację.  Jest  to  wykonywane
       automatycznie  za  ciebie  jeśli twój terminal jest wolniejszy niż 9600
       bps.

       Zliczaj wszystko (Compute  totals).   Jeśli  ta  opcja  jest  włączona,
       Midnight  Commander zlicza wszytkie bajty plików, które są przeznaczone
       do kopiowania, przenoszenia, kasowania. Spowoduje to wyświetlanie  dużo
       bardziej  zaawansowanego  wskaźnika postępu w zamian zmiejszając trochę
       prędkość. Ta  opcja  nie  ma  żadnego  znaczenia  jeśli  opcja  Verbose
       operation jest wyłączona.

       Wzorce powoki (Shell patterns).  Standardowo komendy zaznacz (Select),
       odznacz (Unselect), i  filtruj  (Filter)  będą  używać  wyrażeń  takich
       samych  jak  powłoka.  Oznacza  to, że gwiazdka oznacza zero lub więcej
       znaków, znak zapytania dokładnie jeden znak,  a  każdy  inny  znak  sam
       siebie. Jeśli ta opcja jest wyłączona, stosowane są te, których używa w
       komenda ed(1).

       Auto Save Setup.  Jeśli ta opcja  jest  włączona,  kiedy  wychodzisz  z
       Midnight  Commandera  konfiguracja  MC zostanie zachowana automatycznie
       (bez pytania) do pliku ~/.mc/ini.

       Auto menus.  Jeśli ta opcja  jest  włączona,  menu  użytkownika  będzie
       włączone na starcie.  Użyteczne do budowania menu dla nie unixowców.

       Uywaj wewntrznego edytora (Use internal editor).  Jeśli ta opcja jest
       włączona, do edycji plików używany jest wbudowany edytor plików.  Jeśli
       ta   opcja  jest  wyłączona,  używany  będzie edytor wybrany w zmiennej
       EDITOR.  Jeśli żaden edytor nie został wybrany, używany  będzie  vi(1).
       Zobacz sekcję Wewnętrzny edytor plików.

       Uywaj  wewntrznego  podgldu  (Use  internal viewer).  Jeśli ta opcja
       jest włączona, wbudowany podgląd pliku jest używany do oglądania pliku.
       Jeśli  ta opcja jest wyłączona, używany jest podgląd wybrany w zmiennej
       PAGER.  Jeśli żaden podgląd nie został wybrany, wywoływana jest komenda
       view.  Zobacz sekcję Wbudowany podgląd plików.

       Dokaczanie:   poka   wszystkie  (Complete:  show  all).   Standardowo
       Midnight Commander pokazuje wszystkie możliwe  dokończenia  jeśli  jest
       ich  więcej,  kiedy  naciśniesz  drugi  raz klawisz M-Tab, za pierwszym
       razem, po prostu dokańcza to na ile można i wydaje krótki dźwięk. Jeśli
       chcesz  widzieć  wszystkie  możliwości  po  pierwszym naciśnięciu M-Tab
       włącz tę opcję.

       Obrotowy mylnik  (Rotating  dash).   Jeśli  ta  opcja  jest  włączona,
       Midnight  Commander  będzie  pokazywał  obracający  się myślnik w lewym
       górnym  rogu,  jeśli  będzie  akurat  w  trakcie  wykonywania  jakiegoś
       procesu.

       Lynx-like motion.  Jeśli ta opcja jest włączona, możesz używać strzałek
       przemieszczenia żeby automatycznie  zmieniać  katalog  jeśli  aktualnie
       wybrany  katalog  jest  podkatalogiem,  a  linia  poleceń  jest  pusta.
       Standardowo ta opcja jest wyłączona.

       Dowizania podajce cd (Cd follows  links).   Ta  opcja,  jeśli  jest
       włączona,   zmusza   Midnight  Commandera  żeby  podążał  za  łańcuchem
       katalogów przy zmienianiu go w panelu czy za  pomocą  komendy  cd.   To
       jest  standardowe  zachowanie  basha.  Jeśli  jest  wyłączona, Midnight
       Commander podąża za prawdziwą strukturą katalogów,  więc  cd  ..  jeśli
       wszedłeś  do katalogu poprzez dowiązanie, przeniesie cię do prawdziwego
       katalogu na dysku, a nie tam gdzie wskazywało dowiązanie.

       Bezpieczne kasowanie (Safe delete).   Jeśli  ta  opcja  jest  włączona,
       nieumyślne  kasowanie  plików  stanie się dużo trudniejsze. Standardowy
       wybór w linii potwierdzenia zmienia się z "Yes" na "No". Standardowo ta
       opcja jest wyłączona.

    Wygląd (Layout)
       Meny  wygląd  pozwala  ci na różne warianty zmieniania ogólnego wyglądu
       zewnętrznego ekranu. Możesz wybrać,  czy  linia  menu,  linia  poleceń,
       linia  hintów  (pomocy) i linia klawiszy funkcyjnych mają być widoczne.
       Na konsolach typu Linux lub FreeBSD możesz  wybrać  ile  linii  ma  być
       pokazywanych na wyjściu okna.

       Reszta  powierzchni  ekranu  jest  używana przez dwa panele katalogowe.
       Możesz wybrać nawet czy panele mają być ułożone  poziomo  czy  pionowo.
       Kolejną  możliwością  jest  zmiana  ich  standardowej  szerokości (bądź
       wysokości).  Jest ona standardowo równa, ale można to zmienić.

       Standardowo cała zawartość panelu katalogowego jest wyświetlana tą samą
       barwą,  ale  możesz  zmienić  to tak aby uprawnienia i typy plikw były
       wyświetlane  specjalnym  podświetlonym  kolorem.   Jeśli  podświetlanie
       uprawnień jest włączone, część pól (ta z uprawnieniami i typami plikw)
       będzie podświetlona przy użyciu koloru wybranego jako selected.   Jeśli
       podświetlanie  jest  włączone,  pliki  są  kolorowane  w  zależnośći od
       swojego typu (np. katalogi, pliki typu core, wykonywalne, ...).

       Jeśli opcja Show Mini-Status jest  włączona,  jeden  wiersz  informacji
       statusowych  na  temat  aktualnie  wybranej  rzeczy  w  panelu,  będzie
       pokazany na dole panelu.

    Potwierdzanie (Confirmation)
       W tym menu możesz  skonfigurować  opcje  potwierdzania  dla  kasowania,
       zastępowania, wykonywania przez naciśnięcie klawisza Enter, jak również
       wychodzenia z programu.

    Wyświetlanie znaków (Display bits)
       Używane do konfigurowania zakresu znaków widocznych potem  na  ekranie.
       To  ustawienie  może  być  7-bitowe jeśli twój terminal obsługuje tylko
       siedmiobitowe wyjście, ISO-8859-1  wyświetla  wszystkie  znaki  z  mapy
       ISO-8859-1 a pełny 8 bitowy przeznaczony jest dla tych terminali, które
       radzą sobie z wyświetlaniem znaków ośmiobitowych.

       Zobacz sekcję Polskie znaki, po więcej szczegółów na temat ich używania
       w Midnight Commanderze.

    Nauka klawiszy (Learn keys)
       W  tym  oknie  możesz  przetestować czy twoje klawisz F1-F20, Home, End
       itp.  pracują poprawnie na twoim terminalu. Często  nie  działają  tak,
       ponieważ bazy danych terminali są poniszczone.

       Przemieszczać  się  możesz  za  pomocą klawisza Tab, za pomocą klawiszy
       ruchu edytora vi ('h' lewo, 'j' dół, 'k' góra i 'l' prawo) i po tym jak
       już  raz  naciśniesz  daną  strzałkę  (zaznaczy  się ona na OK), za ich
       pomocą również.

       Klawisze testujesz  po  prostu  naciskając  każdy  z  nich.  Jak  tylko
       naciśniesz klawisz i pracuje on zupełnie poprawnie, obok nazwy klawisza
       powinno pojawić się OK. Kiedy  klawisz  jest  już  sprawdzony,  zaczyna
       pracować  normalnie (np. F1 wciśnięty po raz pierwszy po prostu pokaże,
       że ten klawisz działa, ale naciśnięty po raz drugi pokaże pomoc).  Taka
       sama  sytuacja  powtarza  się  przy  strzałkach.   Klawisz Tab powinien
       pracować zawsze.

       Jeśli niektóre klawisze nie pracują poprawnie, nie  zobaczysz  OK  obok
       ich  nazwy  po  naciśnięciu  ich.  Możesz chcieć je naprawić. Robisz to
       najeżdżając na odpowiedni  przycisk  dla  tego  klawisza  i  naciskając
       Enter.  Pokaże  się  wtedy czerwona wiadomość i zostaniesz poproszony o
       podanie odpowiedniego klawisza.  Jeśli chcesz  zrezygnować,  po  prostu
       naciśnij  Esc i poczekaj do czasu kiedy wiadomość zniknie. W przeciwnym
       wypadku wciśnij klawisz, który sobie  życzysz  i  również  poczekaj  na
       zniknięcie okna.

       Kiedy skończysz już ze wszystkimi klawiszami, możesz nacisnąć Save żeby
       zachować zmiany do pliku ~/.mc/ini  do  sekcji  [terminal:TERM]  (gdzie
       TERM  jest  nazwą  twojego aktualnego terminala) lub po prostu odrzucić
       je.

    Wirtualny system plików (Virtual FS)
       Ta opcja daje  ci  kontrolę  nad  ustawieniami  informacji  wirtualnego
       systemu  plików.   Midnight  Commander  zachowuje  w pamięci informacje
       związane z niektórymi wirtualnymi systemami plików, po to żeby  kolejne
       połączenia  przebiegały  dużo  szybciej (np. ściągane listy katalogów z
       serwerów ftp).

       Niemniej jednak, żeby mieć dostęp do zawartości  skompresowanego  pliku
       (np.  skompresowanego  pliku  tar)  Midnight  Commander  musi  stworzyć
       tymczasowy nieskompresowany plik na twoim dysku.

       Dopiero kiedy informacje w pamięci  i  tymczasowe  pliki  na  dysku  są
       zgodne   z   zasobami,   możesz  chcieć  zmienić  parametry  informacji
       znajdujących się w buforze podręcznym po to, żeby zmniejszyć obciążenie
       dysku  do  mninimum  albo  do  zmaksymalizowania  prędkości  dostępu do
       najczęściej używanych systemów plików.

       System  plików  tar  jest   całkiem   inteligentny   jeśli   chodzi   o
       przechowywanie  plików:  po  prostu ściąga wejścia do katalogów i kiedy
       chcemy więcej szczegółów o nim to system je dla nas ściąga.

       W  rzeczywistości  jednak,  pliki  tar  najczęściej  trzymane  są  jako
       skompresowane i jako iż natura tych plików nie pozwala na oglądanie ich
       bez dekompresji (nie ma tam widocznych od  razu  wejść  do  katalogów),
       system  plików  musi  być  najpierw  zdekompresowany  na  dysk do pliku
       tymczasowego i dopiero  potem  MC  ma  do  niego  dostęp  taki  jak  do
       normalnego pliku typu tar.

       Teraz,  kiedy  tak  kochamy  odwiedzać  różne  pliki i zwiedzać systemy
       plików  typu  tar  na  całym  dysku,  jest  całkiem  prawdopodobne,  że
       wyjdziesz  z  takiego pliku, a po krótkim czasie będziesz chciał wejdść
       do  niego  spowrotem.   Ponieważ  dekompresja  jest  powolna,  Midnight
       Commander  będzie  robił  kopie  plików w pamięci na określony czas, po
       upływie którego pliki zostaną skasowane a miejsce zajmowane  przez  nie
       zwolnione. Standardowo ten czas ustawiony jest na jedną minutę.

       System  plików  FTP  trzyma  listę  katalogów  z odwiedzanego przez nas
       serwera w buforze podręcznym. Jego ważność konfigurowana jest za pomocą
       opcji  ftpfsdirectorycachetimeout.   Mała  wartość  dla  tej opcji może
       spowolnić wszystkie operacje na systemach ftp ponieważ  każda  operacja
       będzie wymagać kolejnych zapytań do serwera.

       Ponadto   możesz   zdefiniować   serwer  proxy  dla  transferów  ftp  i
       skonfigurować Midnight Commandera tak, aby  zawsze  go  używał.  Zobacz
       sekcję System plików FTP (FTP File System) po więcej szczegółów.

    Zapisz ustawienia (Save Setup)
       Na starcie Midnight Commander będzie próbował odczytać opcje startowe z
       pliku ~/.mc/ini. Jeśli on  nie  istnieje,  odczyta  on  konfiguracje  z
       ogólnodostępnego  pliku /usr/share/mc/mc.ini. Jeśli on też nie istnieje
       MC użyje swoich domyślnych ustawień.

       Komenda Save Setup tworzy plik ~/.mc/ini zachowując aktualne ustawienia
       lewego, prawego menu, jak również menu opcji.

       Jeśli  właczysz  opcję  auto  save  setup,  MC zawsze będzie zachowywał
       standardowe ustawienie podczas wychodzenia.

       Istnieją również ustawienia, które nie mogą  być  zmienione  z  poziomu
       menu.   Dla tych ustawień musisz wyedytować swój plik konfiguracyjny za
       pomocą twojego ulubionego edytora. Zobacz sekcję  Specjalne  ustawienia
       po więcej informacji.

Wykonywanie poleceń systemu operacyjnego (Executing operating system commands)

       Możesz wykonywać komendy wpisując  je  bezpośrednio  do  linii  poleceń
       Midnight  Commandera,  lub  wybierając program, który chcesz wykonać za
       pomocą klawiszy przemieszczenia i nacisnąć Enter.

       Jeśli naciśniesz Enter na pliku, który nie jest  wykonywalny,  Midnight
       Commander  sprawdzi  rozszerzenie  pliku  i porówna je z rozszerzeniami
       wybranymi w pliku rozszerzeń (Extensions File). Jeśli jakaś pozycja się
       zgadza,  wykonywana  jest  komenda  (raczej bardziej rozszerzone makro)
       powiązana z tym rozszerzeniem.

  Wbudowana komenda cd (The cd internal command)
       Komenda cd jest interpretowana przez Midnight Commandera, nie dokładnie
       tak  samo jak wykonuje to powłoka. Przez to rozkaz cd nie może zawierać
       wielu składników makr, które są standardowo dostępne, jednak niektórych
       potrafi używać:

       Tylda  Znak  tyldy  (~)  jest  zawsze  równoznaczny  z  wpisaniem nazwy
       katalogu  domowego.   Jeśli  po  znaku   tyldy   dodasz   jakiś   login
       użytkownika,  zostanie  on  zastąpiony  przez  katalog domowy wybranego
       użytkownika.

       Na przykład, ~guest jest katalogiem domowym użytkownika guest,  podczas
       kiedy ~/guest jest katalogiem guest w twoim katalogu domowym.

       Poprzedni katalog (Previous directory) Możesz przeskakiwać do katalogu,
       w którym byłeś poprzednio, używając specjalnej nazwy katalogu  '-'  tak
       jak: cd -

       katalogi  CDPATH  Jeśli  katalog wybrany do przejścia nie jest w naszym
       aktualnym katalogu, to Midnight  Commander  używa  ścieżki  w  zmiennej
       CDPATH do szukania w jakimkolwiek z wymienionych tam katalogów.

       Na   przykład,   możesz   ustawić  swoją  zmienną  CDPATH  na  katalogi
       ~/src:/usr/src, pozwalając na  zmianę  katalogów  na  jakikolwiek  inny
       wewnątrz  ~/src  i  /usr/src,  z  miejsca w którym jesteś (np. cd linux
       przeniesie cię do katalogu /usr/src/linux).

  Obsługa makr (Macro Substitution)
       Kiedy  używamy   menu   użytkownika,   wykonujemy   plik   o   znajomym
       rozszerzeniu, lub wykonujemy komendę z linii poleceń, możemy użyć kilku
       bardzo prostych makr.

       Są to:

       %f

              Nazwa aktualnego pliku.

       %d

              Nazwa aktulnego katalogu.

       %F

              Nazwa pliku w niewybranym panelu.

       %D

              Nazwa katalogu w niewybranym panelu.

       %t

              Aktualnie zaznaczone pliki.

       %T

              Pliki zaznaczone w nieaktywnym panelu.

       %u i %U

              Podobne w działaniu do %t i do %T jednak z tą różnicą, że  pliki
              po  ich użyciu zostaną odznaczone. Oznacza to, że można ich użyć
              tylko raz w jednym menu, ponieważ potem nie będzie  już  żadnych
              plików zaznaczonych.

       %s i %S

              Wybiera:  zaznaczone  pliki  jeśli są jakieś, w przeciwnym razie
              aktualny plik.

       %cd

              To jest  specjalne  makro,  które  jest  używane  do  zmieniania
              aktualnego  katalogu  na  wybrany  katalog,  na  którego froncie
              jesteśmy. Jest to używane przede  wszystkim  jako  interfejs  do
              wirtualnych systemów plików.

       %view

              To  makro  jest  używane  żeby włączać wbudowany podgląd plików.
              Może  być  ono  pojedynczo  lub  z   grupą   argumentów.   Jeśli
              postanawiasz  używać  któregokolwiek z tych argumentów musisz je
              koniecznie wziąć w nawiasy.

              Argumentami są: ascii aby wymusić podgląd w  trybie  ascii;  hex
              aby  wymusić  podgląd  w  trybie szesnastkowym; nroff przekazuje
              podglądowi, że powinien interpretować pogrubione  i  podkreślone
              sekwencje  programu  nroff; unformated aby przekazać podglądowi,
              żeby nie interpretował komend nroff aby zrobić tekst  pogrubiony
              lub podkreślony.

       %%

              Znak %

       %{jaki tekst}

              Pyta  się  o  zmienną.  Pokazuje  się  okienko wejściowe i tekst
              wewnątrz klamerek używany jest jako zachęta (prompt). Makro jest
              zastępowane  tekstem wpisanym przez użytkownika. Użytkownik może
              nacisnąć ESC lub F10 aby anulować. To makro nie działa jeszcze w
              linii poleceń.

  Obsługa podpowłoki (The subshell support)
       Podpowłoka  (powłoka  w  tle)  jest  opcją, która musi być wybrana przy
       kompilacji, działa ona z powłokami: bash, tcsh i zsh.

       Jeśli powłoka w tle jest włączona do  komplilacji,  Midnight  Commander
       będzie sobie tworzył kopie twojej powłoki (tej zdefiniowanej w zmiennej
       SHELL,  a  jeśli  nie  ma,  to  będzie  czerpał  bezpośrednio  z  pliku
       /etc/passwd)  i odpalał pseudo terminal, zamiast wywoływać nową powłokę
       za każdym razem kiedy wywołujesz  komendę,  komenda  będzie  przekazana
       powłoce  w  tle,  jak tylko ją napiszesz. To pozwala ci na zmianę wielu
       zmiennych, używanie funkcji powłoki i zdefiniowanych aliasów, które  są
       ważne dopóki nie wyjdziesz z Midnight Commandera.

       Jeśli używasz basha możesz wybrać startowe komendy twojej powłoki w tle
       w  pliku  ~/.mc/bashrc,  a  ustawienia  klawiatury   w   ~/.mc/inputrc.
       Użytkownicy  tcsh mogą wstawiać komendy startowe do pliku ~/.mc/tcshrc.

       Jeśli kod powłoki  w  tle  jest  użyty,  możesz  zawiesić  aplikację  w
       dowolnej  chwili  po  prostu  naciskając  kombinację C-o i przeskakując
       spowrotem do Midnight Commandera, jeśli zawiesisz jakąś  aplikację  nie
       będziesz  mógł  używać innych zewnętrznych komend zanim nie wyjdziesz z
       aplikacji, którą przerwałeś.

       Extra dodatkiem do używania powłoki w tle jest to, że zachęta  widoczna
       w Midnight Commanderze jest tą samą, którą aktualnie używasz w powłoce.

       Zobacz sekcję Opcje po więcej informacji  na  temat  tego,  jak  możesz
       kontrolować powłokę w tle.

Chmod

       Okno  Chmod  jest  używane  do  zmieniania  atrybutów  grupy plików lub
       katalogów.  Może być ono wywołane kombinacją C-x c.

       Okno Chmod ma dwie części - Uprawnienia (Permissions) i Plik (File)

       W sekcji  Plik  wyświetlana  jest  nazwa  pliku  lub  katalogu  i  jego
       uprawnienia w formie liczbowej jak również właściciel i grupa.

       W  sekcji  Uprawnienia jest kilka przycisków, z których każdy odpowiada
       za odpowiednie uprawnienie  do  pliku.  Podczas  zmieniania  atrybutów,
       widzisz jak zmienia się wartość liczbowa w oknie Plik.

       Do  poruszania pomiędzy okienkami (przyciskami i polami do zaznaczania)
       używaj strzaek  lub  klawisza  tab.   Aby  zmienić  pola  lub  wcisnąć
       przycisk  używaj  klawisza  spacji.   Możesz  również  używać "gorących
       liter" aby go wybrać (są one podświetlonymi literami na przyciskach).

       Aby uaktywnić wprowadzone zmiany wciśnij Enter.

       Kiedy pracujesz z grupą plików, lub katalogów, możesz kliknąć  na  bit,
       który  chcesz  wybrać  lub  wyczyścić.  Kiedy  już wybrałeś bity, które
       chcesz zmienić, możesz wcisnąć jeden  z  przycisków  aktywujących  (Set
       marked lub Clear marked).

       I  w  końcu,  aby  wprowadzić dokładnie takie zmiany jak wybrałeś, użyj
       przycisku [Set all], który zadziała na wszystkich wybranych plikach.

       [Marked all] włącza tylko zaznaczone atrybuty do wybranych plików.

       [Set marked] włącza zaznaczone bity w atrybutach  wszystkich  wybranych
       plików.

       [Clean  marked] czyści zaznaczone bity z atrybutów zaznaczonych plików.

       [Set] ustawia atrybuty jednego pliku.

       [Cancel] unieważnia komendę chmod.

Chown

       Komenda chown jest używana do  zmiany  właściela/grupy  pliku.  Skrótem
       klawiszowym jest kombinacja C-x o.

Zaawansowane chown (Advanced Chown)

       Zaawansowane  chown jest komendą łączącą w sobie komendy chmod i chown.
       Możesz za jednym zamachem zmienić atrybuty i właściela/grupę pliku.

Operacje na plikach (File Operations)

       Kiedy kopiujesz, przenosisz  lub  kasujesz  pliki,  Midnight  Commander
       pokazuje  okno  opisowe  operacji  na  pliku.  Pokazuje nazwę pliku, na
       którym aktualnie dokonuje się operacja. Widoczne są  co  najwyżej  trzy
       linie  postępu.   Pierwsza (file) mówi nam jak duża część pliku została
       już przekopiowana.   Druga  (bytes)  mówi  jak  duża  część  wszystkich
       zaznaczonych  plików  została  przekopiowana  jak  do tej pory. Trzecia
       (count) mówi jaka ilość plików została już przekopiowana.  Jeśli  opcja
       verbose jest wyłączona, linia file i bytes nie jest pokazywana.

       Są  dwa  przyciski  na  dole okna dialogowego. Naciskając przycisk Skip
       ominiemy resztę aktualnie "ruszanego" pliku. Naciskając przycisk  Abort
       zatrzymamy całą operację, pominiemy resztę plików.

       Są trzy inne okna dialogowe, które mogą się włączyć podczas operacji na
       plikach.

       Okno błędów informuje nas o błędach zaistniałych  podczas  operacji  na
       pliku. Są w nim trzy możliwości wyboru. Przycisk Skip mówi żeby pominąć
       wybrany plik, przycisk Abort żeby przerwać całą operacją, a  Retry  aby
       ponowić   próbę  (np.  kiedy  usunąłeś  problem  korzystając  z  innego
       terminala).

       Okno  zastępowania  jest  pokazywane  kiedy  próbujesz  przenieść   lub
       przekopiować  plik,  a  taki  już  w  miejscu  docelowym istnieje. Okno
       pokazuje daty  i  wielkości  obu  plików.  Naciśnij  przycisk  Yes  aby
       nadpisać  (zastąpić) stary plik nowym, No aby pominąć ten plik, alL aby
       zastąpić wszystkie pliki, nonE aby nigdy nie zastępować  i  Update  aby
       zastąpić  ale tylko wtedy kiedy plik źródłowy jest nowszy niż docelowy.
       Całą operację możesz przerwać naciskając przycisk Abort.

       Okno rekursywnego kasowania jest pokazywane  kiedy  próbujesz  skasować
       katalog,  który  nie  jest  pusty.  Naciśnij  przycisk Yes aby skasować
       katalog rekursywnie, No aby pominąć katalog, alL aby skasować wszystkie
       katalogi  rekursywnie  i nonE aby pominąć wszystkie katalogi, które nie
       są puste. Możesz przerwać całą opecją naciskając przycisk Abort.  Jeśli
       wybrałeś  przycisk  Yes  lub  alL  będziesz  zapytany  o potwierdzenie.
       Wybierz "yes" tylko jeśli jesteś pewien, że  chcesz  skasować  wszystko
       rekursywnie.

       Jeśli  zaznaczyłeś pliki, i wykonujesz operacje tylko na nich, to jeśli
       operacja się udała zostaną one odznaczone, te, na których operacja  nie
       przebiegła całkowicie pomyślnie, pozostaną zaznaczone.

Maski kopiowania/przenoszenia (Mask Copy/Rename)

       Operacje  przenoszenia  i  kopiowania  pozwalają ci na tłumaczenie nazw
       plików w łatwy sposób. Aby to zrobić, musisz wybrać  odpowiednią  maskę
       źródłową  i  najczęściej  w  nazwie docelowej użyć gwiazdek.  Wszystkie
       pliki pasujące do maski źródłowej są kopiowane/przenoszone w zgodzie  z
       maską  docelową.  Jeśli  są jakieś pliki zaznaczone, tylko one są brane
       pod uwagę przy wybieraniu plików.

       Są jeszcze inne opcje, które możesz ustawić:

       Opcja Follow links mówi czy dowiązania i dowiązania twarde  w  katalogu
       źródłowym  powinny  być przenoszone jako dowiązania czy też powinna być
       przegrywana ich zawartość (plik, na który wskazują).

       Opcja Dive into subdirs ...  mówi co program ma  robić,  kiedy  kopiuje
       się  katalog,  a  taki  już istnieje.  Standardowo kopiuje się pliki do
       wewnątrz już istniejącego katalogu (dodaje),  po  włączeniu  tej  opcji
       kopiuje  się  katalog źródłowy do wnętrza tego katalogu.  Może przykład
       pomoże:

       Chcesz przekopiować zawartość  katalogu  foo  do  /bla/foo,  które  już
       istnieje.  Normalnie (Dive nie jest włączone), mc skopiuje to dokładnie
       do /bla/foo. Po włączeniu tej opcji zawartość  zostanie  skopiowana  do
       /bla/foo/foo ponieważ ten katalog już istnieje.

       Opcja  Preserve  attributes  mówi  czy  zachowywać  oryginalne atrybuty
       pliku, czasy i jeśli jesteś rootem to nawet numery UID i GID. Jeśli  ta
       opcja jest wyłączona używana jest aktualna wartość zmiennej umask.

       Use shell patterns on

       Jeśli opcja obsługi wzorców powłoki jest włączona, możesz używać znaków
       '*' i '?' w maskach źródłowych. Działają one tak jak w powłoce. W masce
       docelowej  możesz  używać  tylko '*' i '\<cyfra>'. Pierwsza maska '*' w
       nazwie docelowej odnosi sie do pierwszej gwiazdki  w  masce  źródłowej,
       druga  do  drugiej  itd.   Joker '\1' odnosi się do pierwszego jokera w
       masce źródłowej, '\2' odnosi się do drugiego i tak dalej  aż  do  '\9'.
       Joker '\0' oznacza pełną nazwę pliku źródłowego.

       Dwa przykłady:

       Jeśli  maska  źródłowa  jest  "*.tar.gz",  a  miejscem  docelowym  jest
       "/bla/*.tgz"  i   plikiem,   który   ma   zostać   przekopiowany   jest
       "foo.tar.gz", to kopią będzie "foo.tgz" w katalogu "/bla".

       Załóżmy,  że chcesz zaminieć miejscami nazwę i rozszerzenie pliku, tak,
       że plik "plik.c" ma być  zmieniony  na  "c.plik"  itp.  Maska  źródłowa
       powinna być następująca: "*.*", natomiast docelowa: "\2.\1".

       Use shell patterns off

       Kiedy  wzorce  powłoki  są  wyłączone,  MC  nie dokonuje automatycznego
       grupowania plików. Musisz użyć wyrażenia'\(...\)' w masce źródłowej aby
       zasygnalizować  istnienie  jokerów  w  masce  docelowej. Jest to trochę
       łatwiejsze, ale też wymaga aby trochę się  napisać.  Z  drugiej  jednak
       strony,  makra są bardzo podobne tych używanych kiedy wzorce powłoki są
       włączone.

       Dwa przykłady:

       Jeśli  maską   źródłową   jest   "^\(.*\)\.tar\.gz$",   docelową   jest
       "/bla/*.tgz"  i  plikiem  do  przekopiowania  jest  "foo.tar.gz", kopią
       będzie "/bla/foo.tgz".

       Załóżmy, że chemy zamienić miejscami nazwę i rozszerzenia, tak, że plik
       "plik.c"  będzie  się  nazywał "c.plik" itp. Maską źródłową powinno być
       "^\(.*\)\.\(.*\)$", a docelową "\2.\1".

       Konwersje nazwy (Case Conversions)

       Możesz również zmieniać nazwy plików. Jeśli użyjesz  '\u'  lub  '\l'  w
       masce  docelowej,  następny  znak  będzie  przekonwertowany na duży lub
       mały, zależnie od podanej opcji.

       Jeśli użyjesz '\U' lub '\L' w  masce  docelowej,  następne  znaki  będą
       zmieniane  na małe lub duże (zależnie od opcji), aż do napotkania znaku
       '\E' lub następnych '\U', '\L' bądź też końca linii.

       Konwersje '\u' i '\l' mają wyższy priorytet niż '\U' i '\L'.

       Na przykład, jeśli maską źródłową jest  '*'  (shell  patterns  on)  lub
       '^\(.*\)$'  (shell  patterns  off) i maską docelową jest '\L\u*', nazwa
       pliku będzie miała  pierwszą  literę  dużą,  ale  pozostałe  już  małe,
       niezależnie od obecnej nazwy.

       Możesz również używać '\' aby "podkreślić" znak. Na przykład, '\\' jest
       backsleshem, a '\*' jest gwiazdką.

Wbudowany podgląd plików

       Wbudowany podgląd plików pozwala na dwa  tryby  wyśmietlania:  ASCII  i
       hex.   Aby  przełączać  się  pomiędzy  tymi trybami używaj klawisza F4.
       Jeśli masz zainstalowany program  GNU  gzip,  będzie  on  automatycznie
       używany  do dekompresji plików w przypadku wystąpienia takiej potrzeby.

       Podgląd plików będzie próbował użyć najlepszej metody  zalecanej  przez
       system   lub   rozszerzenie  pliku.  Wbudowany  podgląd  plików  będzie
       interpretował  wiele  ciągów  znaków,  i   włączał   podkreślenie   lub
       pogrubienie, powodując tym samym dużo przyjemniejszy wygląd plików.

       Kiedy   jesteś  w  trybie  hex,  funkcja  szukania  akceptuje  tekst  w
       cudzysłowach równie dobrze jak wartości szesnastkowe.

       Możesz mieszać ciągi znaków  ze  stałymi  tak  jak:  "Ciąg"  0xFE  0xBB
       "więcej  tekstu".  Ciąg  pomiędzy stałymi i cudzysłowami jest po prostu
       ignorowany.

       Kilka wewnętrznych szczegółów na temat podglądu:  Na  systemach,  które
       używają  wywołania systemowego mmap(2), program mapuje pliki zamiast je
       ładować; jeśli system nie obsługuje mmap(2) lub plik pasuje do któregoś
       z  wybranych filtrów, podgląd użyje jego rozszerzalnych buforów, dzięki
       temu ładując tylko te części, do których musisz mieć  aktualnie  dostęp
       (dotyczy również plików skompresowanych).

       Tu  jest  lista  akcji  powiązanych  z każdym klawiszem, który Midnight
       Commander obsługuje w wewnętrznym poglądzie.

       F1 Wywołuje wbudowaną przeglądarkę pomocy.

       F2 Przełącza tryb zawijania.

       F4 Przełącza tryb wyświetlania.

       F5 Idź do linii. Zostaniesz zapytany  o  numer  linii  i  zostanie  ona
       wyświetlona na ekranie twojego monitora.

       F6, /.  Szukaj wyrażeń w dalszej części.

       ?, Wsteczne wyszukiwanie wyrażenia.

       F7 Normalne wyszukiwanie360bie hex.

       C-s.   Zaczyna  normalne  szukanie  jeśli nie było żadnego wcześniej, w
       przeciwnym razie szuka następnego wystąpienia.

       C-r.  Zaczyna szukanie wsteczne  jeśli  jeszcze  żadnego  nie  było,  w
       przeciwnym razie szuka następnego wystąpienia.

       n.  Szuka następnego wystąpienia.

       F8  Przełącza  tryby  Raw  i  Parsed. Pokaże to plik w postaci takiej w
       jakiej został znaleziony na  dysku,  lub  jeśli  został  wybrany  jakiś
       filtr, bądź też plik spełnia wymagania w pliku mc.ext, wyświetlane jest
       to co przekazuje filtr. Aktualne ustawienie jest zawsze  przeciwne  niż
       to  napisane na przycisku, przycisk wskazuje zawsze to co się stanie po
       jego naciśnięciu.

       F9 Przełącza pomiędzy trybami format i  unformat.  Kiedy  tryb  formatu
       jest   włączony  podgląd  będzie  interpretował  niektóre  sentencje  i
       pokazywał tekst pogrubiony i  podkreślony  innymi  kolorami.  Wynika  z
       tego,  że przycisk wskazuje co innego niż jest aktualnie (patrz wyżej).

       F10, Esc.  Wychodzi z wbudowanego podglądu.

       Page Down, space, C-v.  Przewija jedną stronę naprzód.

       Page Up, M-v, C-b, backspace.  Przewija jedną stronę wstecz.

       strzałka w dół.  Przewija jedną linię naprzód.

       strzałka w górę.  Przewija jedną linię wstecz.

       C-l.  Odświeża ekran.

       !.  Włącza powłokę w aktualnym katalogu roboczym.

       C-f.  Przeskakuje do następnego pliku.

       C-b.  Przeskakuje do poprzedniego pliku.

       M-r.  Przełącza linijkę.

       Możliwe jest poinstruowanie podglądu  pliku  jak  ma  wyświetlać  plik,
       zobacz sekcję Edycja pliku rozszerzeń.

Wbudowany edytor plików

       Wbudowany  edytor  plików  ma  większość funkcji posiadanych przez inne
       edytory pełno-ekranowe. Jest wywoływany po naciśnięciu  klawisza  F4  o
       ile  opcja  use_internal_edit  jest  ustawiona  w  pliku  startowyn. Ma
       maksymalny rozmiar pliku wynoszący szesnaście megabajtów i potrafi  bez
       skazy edytować pliki binarne.

       Opcje, które aktualnie posiada to: kopiowanie, przenoszenie, kasowanie,
       wycinanie i wklejanie bloków; klawisz  dla  klawisza  undo;  rozciągane
       menu;  wklejanie  plików;  definiowanie  makr;  szukanie i zastępowanie
       wyrażeń regularnych; strzałki z Shiftem  zaznaczające  teksty  w  stylu
       MSW-MAC   (tylko   dla   konsoli   typu   Linux);   przełączanie  trybu
       wstawiania-zastępowania;  opcja  pozwalająca  na  "przerzucenie"  bloku
       tekstu przez komendę powłoki jak na przykład indent.

       Edytor  jest bardzo prosty w użyciu i nie wymaga żadnego przygotowania.
       Aby zobaczyć jakie są klawisze  po  prostu  obejrzyj  odpowiednie  menu
       rozwijalne.  Inne  klawisze  to: przemieszczanie z Shiftem zaznaczające
       tekst.  Ctrl-Ins kopiuje do pliku cooledit.clip a  Shift-Ins  wkleja  z
       pliku  cooledit.clip.   Shift-Del  Wycina  do cooledit.clip, a Ctrl-Del
       kasuje zaznaczony tekst. Klawisze  dokończenia  również  dają  Enter  z
       automatycznym wcięciem. Podświetlanie myszą również działa, i możesz je
       przesłonić  i  spowodować  normalne  zaznaczanie  tekstu   (takie   jak
       obsługuje terminal) po prostu trzymając klawisz Shift.

       Aby zdefiniować makro, naciśnij Ctrl-R i potem naciśnij klawisze, które
       chcesz aby były wykonywane. Naciśnij ponownie Ctrl-R  kiedy  skończysz.
       Możesz  również przyporządkować makro do dowolnego klawisza jaki chcesz
       naciskając ten klawisz. Makro jest wykonywane kiedy naciśniesz Ctrl-A i
       przyporządkowany   klawisz.   Makro   jest   wykonywane  również  jeśli
       naciśniesz klawisz Meta, Ctrl, lub Esc i wybrany klawisz, jednak  tylko
       jeśli   ten   klawisz   nie   jest  używane  przez  inne  funkcje.  Raz
       zdefiniowane, makro wędruje sobie do pliku .mc/cedit/cooledit.macros  w
       twoim katalogu domowym. Możesz skasować makro kasując odpowiednią linię
       z tego pliku.

       F19 sformatuje format C jeśli  jest  podświetlony.  Żeby  to  działało,
       stwórz  wykonywalny  plik  .mc/cedit/edit.indent.rc  w  twoim  katalogu
       domowym zawierający poniższe:

       #!/bin/sh
       /usr/bin/indent -kr -pcs $HOME/.mc/cedit/cooledit.block >& /dev/null
       cat /dev/null > $HOME/.mc/cedit/cooledit.error

       Edytor wyświetla również znaki nieamerykańskie (160+). Kiedy  edytujesz
       plik  binarny,  powinieneś ustawić opcję display bits do 7 bitów w menu
       opcji, aby utrzymać przejrzystość odstępów między znakami.

       Zobacz sekcję Polskie znaki, aby poznać  szczegóły  na  temat  używania
       polskich znaków w Midnight Commanderze.

Dokańczanie

       Pozwól Midnight Commanderowi pisać za ciebie.

       Spróbuj  użyć dokończenia na tekście przed aktualną pozycją. MC próbuje
       dokończyć tekst jako zmienną (jeśli tekst  zaczyna  się  od  znaku  $),
       nazwę  użytkownika  (jeśli  tekst  zaczyna się od znaku ~), nazwę hosta
       (jeśli tekst zaczyna się od znaku @) lub komendę (jeśli jesteś w  linii
       komend w pozycji gdzie możesz wpisać jakąś komendę, możliwe dokończenia
       będą zawierać również zarezerwowane słowa i wbudowane komendy powłoki).
       Jeśli  żaden  z  powyższych  warunków  nie  jest spełniony, próbuje się
       dokańczać nazwę pliku.

       Nazwa pliku, nazwa użytkownika i hosta, pracuje we  wszystkich  liniach
       wejścia,   dokańczanie   komend   pracuje   tylko  w  wybranych.  Jeśli
       dokańczanie jest rozbudowane (jest więcej różnych możliwości), MC  wyda
       krótki  dźwięk,  a  następna  akcja będzie zależeć od wartości zmiennej
       Complete: show all  w  menu  konfiguracja.  Jeśli  jest  ona  włączona,
       zostanie  wyświetlona  lista  wszystkich możliwych nazw. Właściwą nazwę
       możesz wybrać za pomocą strzałek a potem naciskając  klawisz  Enter  na
       właściwej  pozycji.  Możesz  także  nacisnąć  pierwsze  litery, którymi
       różnią się możliwości aby odrzucić tak  dużą  część  dokończeń  jak  to
       tylko możliwe.  Jeśli naciśniesz znowu M-Tab, pokazane zostaną tylko te
       pozycje, które zaczynają się od kolejnych  podanych  liter.  Kiedy  nie
       maja już więcej możliwości, okno znika, ale możesz je wcześniej schować
       używając klawiszy anulujących: Esc, F10 oraz strzałek w lewo  i  prawo.
       Jeśli  Complete:  show  all  jest  wyłączone,  okno  z listą włącza się
       dopiero wtedy, kiedy naciskasz M-Tab po raz drugi. Za  pierwszym  razem
       MC wydaje tylko krótki dźwięk.

Wirtualny system plików (Virtual File System)

       Midnight  Commander  jest  dostarczany z kodem pozwalający na dostęp do
       systemów plików. Ten kod  nazywany  jest  wirtualnym  systemem  plików.
       Pozwala  on  Midnight  Commanderowi  manipulować  plikami trzymanymi na
       systemach nie Unixowych.

       Aktualnie Midnight  Commander  jest  wyposażony  w  niektóre  wirtualne
       systemy  plików  (VFS):  lokalny  system  plików, używany do dostępu do
       typowych systemów plików Unixowych; ftpfs  używanego  do  manipulowania
       plikami na zdalnych systemach na poprzez protokół FTP; tarfs używany do
       manipulania plikami w systemach tar i w skompresowanych systemach  tar;
       undelfs,  używany  do odzyskiwania skasowanych plików na systemach typu
       ext2 (standardowy system pracy systemu Linux), fish  (do  manipulowania
       plikami  poprzez  połączenia  powłok  takich jak rsh czy ssh) i w końcu
       system mcfs (system plików Midnight Commandera), oparty o sieć.

       Kod VFS potrafi  interpretować  poprawnie  wszystkie  nazwy  ścieżek  i
       przekazuje  je do właściwego systemu plików. Format używany dla każdego
       z systemów plików jest opisany w swojej oddzielnej sekcji.

  System plików FTP (FTP File System)
       Ftpfs pozwala na manipulowanie  plikami  na  zdalnych  komputerach,  do
       normalnego  użytku,  możesz  próbować  używać  panelowych  komend FTP i
       dowiązań (dostępnych z linii menu) lub zmienić ścieżkę bezpośrednio  za
       pomocą zwykłej komendy cd wyglądającej tak jak poniżej:

       /#ftp:[!][uytkownik[:haso]@]komputer[:port][zdalny katalog]

       Parametry  uytkownik,  port  i  zdalny  katalog  są  opcjonalne. Jeśli
       wybierzesz element uytkownik Midnight Commander spróbuje zalogować się
       na  zdalnym komputerze jako zadany użytkownik, w przeciwnym razie użyje
       twojego loginu.  Opcjonalne  jest  również  haso,  jeśli  jest  obecne
       zostanie  użyte  do  nawiązania połączenia. To użycie nie jest zalecane
       (tak samo jak trzymanie tego w twojej hotliście,  dopóki  nie  ustawisz
       odpowiednich uprawnień, aby nikt niepowołany nie miał do tego dostępu).

       Przykłady:

           /#ftp:ftp.nuclecu.unam.mx/linux/local
           /#ftp:tsx-11.mit.edu/pub/linux/packages
           /#ftp:!behind.firewall.edu/pub
           /#ftp:guest@remote-host.com:40/pub
           /#ftp:miguel:xxx@server/pub

       Aby połączyć się z serwerem znajdującym  się  za  firewallem,  będziesz
       musiał  użyc  przedrostka  ftp://!  aby wymusić na Midnight Commanderze
       używanie serwera proxy do transferu danch. Serwer proxy definiuje się w
       oknie dialogowym wirtualnego systemu plików.

       Inną  możliwością  jest  ustawienie  opcji Always use ftp proxy w oknie
       konfiguracyjnym wirtualnego systemu  plików.  Skonfiguruje  to  program
       tak,  aby zawsze używał serwera proxy. Jeśli ta zmienna jest ustawiona,
       program    będzie    robił    dwie     rzeczy:     konsultował     plik
       /usr/share/mc.no_proxy  w  celu  znalezienia  linii zawierających nazwy
       serwerów, które są lokalne (jeśli nazwa hosta zaczyna  się  od  kropki,
       uznaje się, że jest to domena) i sprawdza czy jakieś hosty bez kropek w
       nazwie są widoczne bezpośrednio.

       Jeśli używasz systemu ftpfs będąc za routerem  filtrującym,  który  nie
       pozwala  ci  na  używanie standardowej metody otwierania plików, możesz
       chcieć wymusić na  programie  używanie  trybu  passive-open.  Aby  tego
       używać ustaw opcję ftpfs_use_passive_connections w pliku inicjującym.

       Midnight  Commander  przechowuje  listę katalogów w buforze podręcznym.
       Czas wyrzucania bufora jest ustawiany w  oknie  dialogowym  Wirtualnego
       Systemu Plików. To ma śmieszną właściwość taką, że nawet kiedy wystąpią
       jakieś zmiany w katalogu, nie będą one pokazane w strukturze katalogów,
       dopóki  nie  wymusisz  tego  przy  użyciu kombinacji C-r. To jest dobre
       rozwiązanie (jeśli myślisz, że to  jest  bug,  to  pomyśl  o  pracy  na
       zdalnych  systemach położonych po drugiej stronie Atlantyku przy użyciu
       ftpfs :) ).

  System plików tar (Tar File System)
       System plików tar pozwala na dostęp w trybie tylko-do-odczytu do plików
       typu tar i do skompresowanych plików typu tar, za pomocą komendy chdir.
       Aby zmienić katalog  na  plik  tar,  możesz  zmienić  aktualny  katalog
       używając następującej konstrukcji:

       /nazwa_pliku.tar:utar/[katalogu-wewntrza-archiwum]

       Plik mc.ext pozwala już na tworzenie skrótów do plików tar, oznacza to,
       że możesz wybrać jakiś plik tar i nacisnąć enter aby  do  niego  wejść,
       zobacz  sekcję  Edycja  pliku  rozszerzeń po więcej szczegółów na temat
       tego jak zostało to pomyślane.

       Przykłady

           mc-3.0.tar.gz#utar/mc-3.0/vfs
           /ftp/GCC/gcc-2.7.0.tar#utar

       Późniejszy podaje pełną ścieżkę archiwum tar.

   Transfer  plików  pomiędzy  systemami  plików  (FIle  transfer  over  SHell
       filesystem)
       System  plików  fish  jest  systemem opartym na sieci, który pozwala na
       manipulowanie plikami na obcej maszynie tak jakby były one lokalne. Aby
       tego  używać, druga strona musi również mieć ustawiony serwer fish, lub
       musi mieć powłokę kompatybilną z bashem.

       Aby połączyć się z  obcą  maszyną,  musisz  tylko  zmienić  katalog  do
       specjalnego katalogu, którego nazwa jest w następującym formacie:

       /#sh:[użytkownik@]komputer[:opcje];/[zdalny-katalog];</em>
       Elementy uytkownik, opcje i zdalny katalog są opcjonalne. Jeśli podasz
       uytkownika Midnight Commander spróuje zalogować się na  obcy  komputer
       jako zadany użytkownik w przeciwnym razie użyty zostanie twój login.

       Jako  opcja  może  wystąpić 'C' - włącza kompresje i 'rsh' - włącza rsh
       zamist ssh. Jeśli zdalny-katalog istnieje,  twój  aktualny  katalog  na
       zdalnym komputerze będzie ustawiony na niego.

       Przykłady:

           /#sh:onlyrsh.mx:r/linux/local
           /#sh:joe@want.compression.edu:C/private
           /#sh:joe@noncompressed.ssh.edu/private

  Sieciowe systemy plików
       Midnight Commander pozwala na obsługę zdalnych systemów i manipulowanie
       na ich dyskach, tak jakby były one lokalne. Żeby to było możliwe  druga
       maszyna musi być uruchomiona razem z programem mcserv(8).

       Żeby  podłączyć  się  do  obcego komputera musisz przejść do katalogu w
       specjalny sposób opisany poniżej:

       mc:[uytkownik@]komputer[:port][katalog]

       Uytkownik, port i katalog są opcjami  nieobowiązkowymi.  Jeśli  podasz
       uytkownika  Midnight  Commander  spróbuje  zalogować  się  do  systemu
       zdalnego jako zadany użytkownik, w  przeciwnym  wypadku  spróbuje  użyć
       twojej aktualnej nazwy zgłoszeniowej.

       Port   jest   używany   jeśli   zdalny   komputer   jest   odpalony  na
       niestandardowych portach (zobacz stronę  manuala  mcserv(8)  po  więcej
       informacji  o  portach);  i  wreszcie  jeśli katalog jest podany, twoim
       katalogiem domowym na zdalnym komputerze będzie ten podany.

       Przykłady:

           mc:ftp.nuclecu.unam.mx/linux/local
           mc:joe@foo.edu:11321/private

  Odzyskiwanie plików
       Na  systemach  Linuksowych,  jeśli   dodałeś   w   konfiguracji   opcję
       przywracania  skasowanych  plików z systemów ext2, będziesz w stanie to
       robić. Odzyskiwanie plików jest możliwe tylko i wyłącznie na  systemach
       typu  ext2. Przywracany system plików jest tylko nakładką na bibliotekę
       ext2fs:  odzyskiwanie  nazw  wszystkich  skasowanych  plików  i   próba
       uczynienia z nich normalnej partycji.

       Żeby   używać   tych   systemów  plików,  będziesz  musiał  przejść  od
       specjalnego pliku, którego nazwa składa się z  przedrostka  "undel:"  i
       nazwy pliku, w której ów plik rezyduje.

       Na przykład, aby odzyskać skasowane pliki z drugiej partycji pierwszego
       dysku scsi Linux, będziesz musiał użyć następującej ścieżki:

           undel:/dev/sda2

       Może to chwilkę potrwać zanim pliki zostaną pokazane i będziesz mógł je
       normalnie oglądać.

Polskie znaki

       Midnight   Commander   bardzo  dobrze  radzi  sobie  z  obsługą  znaków
       nieamerykańskich (160+) w tym polskich. Ważne jest aby  mieć  ustawione
       polskie  znaki  na  konsoli  (tzn.  aby  powłoka je obsługiwała). Jeśli
       używasz basha musisz tylko ustawić w pliku inputrc (  /etc/inputrc  lub
       ~/.inputrc) następujące wartości:

       set meta-flag on
       set convert-meta off
       set output-meta on

       w pliku /etc/sysconfig/i18n:

       SYSFONT=lat2u-16
       SYSFONTACM=iso02

       natomiast w pliku /etc/sysconfig keyboard:

       KEYTABLE=pl

       Potem użyj poleceń /sbin/setsysfont i loadkeys pl.  [Zwróć uwagę na to,
       że te pliki są charakterystyczne dla  dystrybucji  RedHat,  jeśli  masz
       inną  i  wiesz jak to ustawić, to napisz do mnie, a ja to tu dopiszę  [
       patrz tłumacz na dole ;)) ]].

       Teraz wystarczy już  tylko  włączyć  odpowiednie  opcje  w  menu  opcji
       (klawisz  F9). W menu opcji wybieramy Display bits i włączamy opcje ISO
       8859-1 oraz Full 8 bits input.  Potem zapisujemy konfigurację w opcje |
       Save setup.

       I  gotowe  - polskie literki działają również w podglądzie i wbudowanym
       edytorze plików.

Kolory

       Midnight Commander próbuje sprawdzić czy twój terminal obsługuje kolory
       używając  bazy  danych terminali. Czasami jest to zmieniane przez różne
       flagi  startowe,  np.  możesz  wymusić  wyświetlanie  czarno-białe  lub
       kolorowe startując z opcją odpowiednio -b i -c.

       Jeśli  program  jest  skompilowany  z  menedżerem  ekranu Slang zamiast
       ncurses, sprawdzi on również wartość zmiennej  COLORTERM.   Jeśli  jest
       ustawiona, ma takie samo znaczenie jak opcja -c.

       Możesz  wybrać  terminale,  które zawsze żądają wyświetlania w kolorze,
       poprzez  dodanie  ich  do  pozycji  color_terminals  w   sekcji   pliku
       startującego.  Uchroni  to  Midnight  Commandera przed próbami odkrycia
       typu twojego terminala. Na przykład
       [Colors]
       color_terminals=linux,xterm
       color_terminals=terminal-name1,terminal-name2...

       Program może być  skompilowany  zarówno  z  bibliotekami  slang  jak  i
       ncurses.   Ncurses nie obsługuje metody wymuszania wyświetlania, zawsze
       sprawdza w bazie danych terminali.

       Midnight Commander umożliwia również zmianę standardowych barw  ekranu.
       Aktualnie  kolory są skonfigurowane przy użyciu zmiennej MC_COLOR_TABLE
       w sekcji Colors pliku startowego.

       W sekcji kolorów, standardowa mapa kolorów jest  ładowana  ze  zmiennej
       base_color.   Możesz  wybrać  swoją  własną  mapę dla terminala poprzez
       użycie nazwy terminala jako klucza w tej sekcji. Na przykład:

       [Colors]
       base_color=
       xterm=menu=magenta:marked=,magenta:markselect=,red

       Format definicji kolorów jest następujący:

         <słowo kluczowe>=<kolor powierzchni">,<kolor tła>:<słowo kluczowe>= ...

       Kolory  są  opcjonalne,  a  słowa  kluczowe  są  następujące:   normal,
       selected,  marked,  markselect,  errors,  input, reverse menu, menusel,
       menuhot, menuhotsel, gauge;  kolory okien dialogowych: dnormal, dfocus,
       dhotnormal, dhotfocus; Kolory pomocy: helpnormal, helpitalic, helpbold,
       helplink, helpslink; Kolory podglądu:  viewunderline;  Specjalne  tryby
       podświetlenia:  executable,  directory,  link,  device,  special.  [nie
       tłumaczyłem nazw z racji tego, że trzeba je stosować w  ich  angielskim
       brzmieniu - jeśli jesteś aż tak zaawansowany, użyj słownika].

       Okna  dialogowe  mogą  mieć  następujące  kolory:  dnormal  używany  do
       normalnego  tekstu,  dfocus  jest  kolorem  używanym  do   wyświetlania
       aktualnego  komponentu, dhotnormal jest kolorem używanym do odróżnienia
       klawiszy  w  normalnych  komponentach,  a  dhotfocus  jest  używany  do
       wyświetlania owych w aktualnie wybranym.

       Menu  używa  tego  samego  schematu,  ale jako nazw kolorów używa menu,
       menusel, menuhot i menuhotsel.

       Pomoc używa następujących kolorów:  helpnormal  używany  do  normalnego
       tekstu,  helpitalic używa tej samej czcionki, którą wykorzystuje manual
       do wyświetlania czcionki typu italic, helpbold tak samo jak wyżej tylko
       czcionki  są  typu  bold,  helplink  używane  dla  niewybranych jeszcze
       dowiązań i helpslink używane dla już wybranych.

       gauge pokazuje kolor  wypełnienia  pokazywany  przy  wskaźniku  postępu
       [ang. gauge], ukazującym ile procent pliku zostało przekopiowane itp. w
       graficzny sposób.

       Dla trybu wysokiego podświetlania directory jest używane jako kolor  do
       wyświetlania  katalogów;  executable  dla plików wykonywalnych; link do
       wyświetlania  dowiązań;  device   do   wyświetlania   plików   urządzeń
       (devices);  special  dla  plików specjalnych, takich jak gniazda FIFO i
       IPC; core dla wyświetlania plików typu core (zobacz również tę opcję  w
       sekcji Specjalne ustawienia).

       Możliwe  kolory  to:  black,  gray, red, brightred, green, brightgreen,
       brown,  yellow,  blue,  brightblue,   magenta,   brightmagenta,   cyan,
       brightcyan,  lightgray  and white. [sorry, że ich nazw nie tłumaczyłem,
       ale używać ich trzeba w oryginalnym brzmieniu :))].

Specjalne ustawienia

       Większość ustawień Midnight Commandera może  być  zmieniana  z  poziomu
       menu.   Pomimo  tego  jest pewna ilość ustawień, których zmiana możliwa
       jest jedynie poprzez zmianę w plikach konfiguracyjnych.

       Opcje mogą być ustawione w twoim pliku ~/.mc/ini :

       clear_before_exec.

              Standardowo Midnight Commander  czyści  ekran  przed  wykonaniem
              komendy.   Jeśli  chciałbyś  widzieć  wyjście  komendy  na  dole
              ekranu,   wyedytuj   twój   plik   ~/mc/ini   i    zmień    pole
              clear_before_exec na 0.

       confirm_view_dir.

              Jeśli  naciskasz  F3 na katalogu, normalnie MC wchodzi do niego.
              Jeśli ta opcja ma wartość 1, MC zapyta się o potwierdzenie przed
              wejściem do tego katalogu, jeśli masz zaznaczone jakieś pliki.

       drop_menus.

              Jeśli  ta  opcja  jest  ustawiona,  kiedy  naciskasz klawisz F9,
              rozciągane menu będzie od razu rozłożone, w  przeciwnym  wypadku
              znajdziesz się po prostu w najwyższym wierszu ekranu traktowanym
              jako menu. Będziesz musiał użyć strzałek lub pierwszych literek,
              aby wybrać konkretne menu.

       ftpfs_retry_seconds.

              Wartość  jest  ilością  sekund,  przez  które Midnight Commander
              będzie  czekał  cierpliwie  zanim  rozpocznie  łączenie  się   z
              serwerem  ftp  od nowa. Dzieje się to wtedy kiedy serwer odmówił
              połączenia lub hasło jest nieprawidłowe.  Jeśli  wartość  wynosi
              zero, nie nastąpi próba ponownego połączenia z serwerem.

       ftpfs_use_passive_connections.

              Standardowo  ta  opcja  jest  wyłączona.  Powoduje ona, że ftpfs
              otwiera  połączenia  pasywne  dla  transmisji  danych.  Jest  to
              używane  przez  ludzi,  którzy  siedzą za ruterami filtrującymi.
              Działa to tylko wtedy, kiedy nie używasz serwera ftp proxy.

       max_dirt_limit.

              Opisuje jak wiele odświeżeń ekranu może być maksymalnie ominięte
              we  wbudowanym  podglądzie  plików.  Normalnie  ta  wartość jest
              ważna, gdyż MC automatycznie  dostosowuje  liczbę  odświeżeń  do
              liczby   naciśniętych   klawiszy.   Chociaż  na  bardzo  wolnych
              komputerach lub na klawiaturach z szybkim powtarzaniem klawiszy,
              duża wartość mogłaby spowodować skoki ekranu i utratę płynności.

              Wydaje się, że wartość 10  dla  max_dirt_limit  jest  najlepszym
              ustawieniem i to jest wartość standardowa tej funkcji.

       mouse_move_pages.

              Kontroluje  czy przewijanie w panelu za pomocą myszki odbywa się
              strona po stronie czy linijka po linjce.

       mouse_move_pages_viewer.

              Tak  samo  jak  wyżej  tylko,  że  we   wbudowanym   wewnętrznym
              podglądzie plików.

       navigate_with_arrows.

              Jeśli   ta  opcja  jest  włączona,  możesz  używać  strzałek  do
              automatycznego przemieszczanie się  pomiędzy  katalogami,  jeśli
              linia poleceń jest pusta.  (dotyczy to strzełek w bok).

       nice_rotating_dash

              Jeśli jest włączony, Midnight Commander będzie pokazywał w lewym
              górnym rogu obracający się myślnik kiedy będzie wykonywał  jakiś
              proces.

       old_esc_mode

              Standardowo   Midnight   Commander  traktuje  klawisz  ESC  jako
              przedrostek   (old_esc_mode=0).   Jeśli   włączysz   tę    opcję
              (old_esc_mode=1), to klawisz ESC będzie przedrostkiem dla innego
              klawisza, ale jeśli ten nie nastąpi, będzie  on  zinterpretowany
              jako klawisz anulowania (tak jak ESC ESC).

       only_leading_plus_minus

              zmienia  znaczenia  znaków  '+', '-', '*' w linii komend (wybór,
              odznaczenie, odwrócenie zaznaczenia). Standardowo  działają  one
              tylko  wtedy  kiedy  linia  poleceń jest pusta. Jeśli coś jest w
              niej już napisane, znaki te są traktowane jako normalne. Jest to
              przydatne gdyż najczęściej w trakcie pisania nie chcemy zmieniać
              zaznaczenia. Jednak czasami ... - wystarczy przestawić tę  opcję
              i klawisze te będą zawsze działać.  panel_scroll_pages

              Jeśli  ustawione (standardowo), panel będzie przewijany o połowę
              za każdym razem kiedy  kursor  dochodzi  do  dolnej  lub  górnej
              linii, w przeciwnym wypadku przewijanie będzie się odbywać linia
              po linii.

       show_output_starts_shell

              Ta opcja pracuje jeśli nie używasz obsługi powłoki w tle.  Kiedy
              użyjesz  kombinacji  klawiszy  C-o  i  ta  opcja  jest włączona,
              będziesz miał nową powłokę. Jeśli nie, dowolny klawisz przywróci
              znów Midnight Commandera (C-o działa jak podgląd).

       show_all_if_ambiguous.

              Standardowo   Midnight   Commander  pokazuje  wszystkie  możliwe
              dokończenia jeśli jest ich więcej i naciśnięto kombinację  M-Tab
              po  raz drugi, za pierwszym razem dokończone zostanie tylko tyle
              ile jest to możliwe i jeśli  będzie  więcej  możliwości  słychać
              będzie   krótkie  bipnięcie.   Jeśli  chcesz  widzieć  wszystkie
              możliwe dokończenia już po pierwszym naciśnięciu M-Tab, zmień tę
              opcję na 1.

       torben_fj_mode

              Jeśli  ta opcja jest włączona, klawisze home i end będą działały
              troszkę inaczej w panelach, zamiast przemieszczać  linię  wyboru
              do pierwszej lub ostatniej linii w panelu, będą działały tak jak
              jest to opisane poniżej:

              Klawisz home będzie: przechodził do środkowej linii, jeśli  jest
              pod  nią;  w przeciwnym wypadku będzie przechodził do najwyższej
              linii w panelu, jeśli już w niej  jest,  będzie  przechodził  do
              pierwszego pliku w panelu.

              Klawisz  end  ma  podobne  zastosowanie: przechodzi do środkowej
              linii, jeśli jest nad nią; w przeciwnym  wypadku  przechodzi  do
              najniższej  linii  w  panelu,  chyba że już się w niej znajduje,
              wtedy przechodzi do ostatniego pliku w panelu.

       highlight_mode  Standardowo  wszystkie   informacje   w   panelach   są
       wyświetlane  tym samym kolorem. Jeśli ta warość jest ustawiona na 1, to
       uprawnienia lub tryb będą wyświetlane przy użyciu podświetlonej  barwy,
       tak  aby pokazać ustawienia dla użytkownika. Tak więc prawa do odczytu,
       zapisu i wykonywania będą wyświetlane na żółto (tzn. kolorem selected).
       W  dodatku  jeśli  ta  zmienna  jest  ustawiona  na 2, to całe linie są
       wyświetlane w kolorze odpowiadającym ich typowi (zobacz sekcję Kolory).
       Podświetlenie uprawnień również pracuje w tym trybie.

       use_file_to_guess_type

              Jeśli  ta  zmienna  jest  ustawiona  (standardowo)  próbuje  się
              dostosować rozszerzenie pliku do tego wybranego w pliku  mc.ext.

       xterm_mode

              Jeśli  ta  opcja  jest włączona (standardowo tak nie jest) kiedy
              przeglądasz  plik  w  panelu  drzewa,  będzie  on  automatycznie
              przeładowywał drugi panel na zawartość wybranego katalogu.

Baza danych terminali (Terminal databases)

       Midnight  Commander pozwala ci na naprawienie bazy danych terminali bez
       posiadania uprawnień roota. Midnight Commander szuka w pliku  startowym
       (mc.lib położonego w katalogach z bibliotekami Midnight Commandera) lub
       w pliku ~/.mc/ini  sekcji  "terminal:nazwa-twojego-terminala"  i  potem
       sekcji  "terminal:general", każda linia sekcji zawiera symbol klawisza,
       który chcesz zdefiniować, zaczynające się do znaku równości i definicji
       klawisza.  Możesz użyć kombinacji \E aby reprezentować znak escape i ^x
       aby reprezentować znak Control-x.

       Możliwymi klawiszami symboli są:

       f0 do f20     Klawisze funkcyjne f0-f20
       bs            backspace
       home          klawisz home
       end           klawisz end
       up            strzałka w górę
       down          strzałka w dół
       left          strzałka w lewo
       right         strzałka w prawo
       pgdn          klawisz page down
       pgup          klawisz page up
       insert        znak insert
       delete        znak delete
       complete      do dokańczania

       Na przykład, aby zdefiniować klawisz insert jako Escape + [ +  O  +  p,
       możesz ustawić to pliku ini:

       insert=\E[Op

       Symbol  klawisza  complete  reprezentuje  sekwencję  wyjścia używaną do
       wywoływania procesu dokańczania, jest to wywoływane  kombinacją  M-tab,
       ale możesz zdefiniować inne klawisze do wykonywania tych samych funkcji
       (na  tych  klawiaturach  z  toną  fajnych  i  zupełnie   bezużytecznych
       klawiszy).

PLIKI

       Program  będzie pobierał wszystkie swoje informacje ze zmiennej MCHOME,
       jeśli jest ona nie ustawiona to znowu przetwarzany jest katalog /usr.

       /usr/share/mc.hlp

              Plik pomocy dla programu.

       /usr/share/mc/mc.ext

              Standardowy plik rozszerzeń plików.

       ~/.mc/bindings

              Własny plik użytkownika, konfiguruje podgląd i edycje plików. Ma
              wyższy priorytet niż plik systemowy.

       /usr/share/mc/mc.ini

              Standardowy  plik  setupu  do Midnight Commandera, używany tylko
              wówczas,  kiedy  użytkownik  nie  ma  swojego   własnego   pliku
              ~/.mc/ini.

       /usr/share/mc/mc.lib

              Globalne  ustawienia Midnight Commandera. Ustawienia w tym pliku
              są  uwzględniane  przez  wszystkie  sesje  Midnight  Commandera,
              użyteczne  do definiowania ogólnosystemowych ustawień terminali.

       ~/.mc/ini

              Własny setup użytkownika. Jeśli ten  plik  jest  dostępny,  jest
              ładowany zamiast pliku globalnego.

       /usr/share/mc/mc.hint

              Plik  zawierający podpowiedzi (hints) wyświetlane przez program.

       /usr/share/mc/mc.menu

              Ten plik zawiera informacje o  ogólnosystemowych  aplikacjach  w
              menu.

       ~/.mc/menu

              Własny  plik  menu  użytkownika. Jeśli ten plik jest obecny jest
              używany zamiast pliku globalnego.

       ~/.mc/tree

              Lista katalogów drzewa katalogów i podglądu drzewa. Jedna  linia
              jest  jednym  wejściem.  Linie  zaczynające  się  od ukośnika są
              pełnymi nazwami katalogów.  Linie zaczynające się od numeru mają
              tyle znaków ile poprzedni katalog.  Jeśli chcesz możesz stworzyć
              plik  używając  komendy  "find  /  -type  d  -print  |  sort   >
              ~/.mc/tree".  Normalnie  nie ma sensu tego czynić, gdyż Midnight
              Commander robi to sam za ciebie.

       ./.mc.menu

              Lokalny plik zdefiniowany przez użytkownika. Jeśli ten plik jest
              dostępny,  jest  używany  zamiast  pliku  w  katalogu  domowym i
              ogólnosystemowego.

LICENCJA

       Program jest dystrybuowany na  zasadach  licencji  GNU  General  Public
       License  dopóki jako publikowany przez Free Software Foundation. Zobacz
       wbudowaną  pomoc  po  więcej  szczegółów  na  temat  licencji  i  braku
       gwarancji.

DOSTĘPNOŚĆ

       Najnowsza    wersja    programu    jest   do   zdobycia   na   serwerze
       ftp.nuclecu.unam.mc w katalogu /linux/local i  w  Europie  na  serwerze
       sunsite.mff.cuni.cz  w  katalogu  /GNU/mc  i na serwerze ftp.teuto.de w
       katalogu /lmb/mc.

ZOBACZ TAKŻE

       ed(1),  gpm(1),  mcserv(8),  terminfo(1),  view(1),   sh(1),   bash(1),
       tcsh(1), zsh(1).

       Strona Midnight Commander w sieci World Wide Web:
            http://www.midnight-commander.org/

AUTORZY

       Miguel  de  Icaza  (miguel@roxanne.nuclecu.unam.mx),  Janne  Kukonlehto
       (jtklehto@paju.oulu.fi),  Radek  Doulik  (rodo@ucw.cz),  Fred  Leeflang
       (fredl@nebula.ow.org),   Dugan   Porter   (dugan@b011.eunet.es),  Jakub
       Jelinek (jj@sunsite.mff.cuni.cz), Ching Hui  (mr854307@cs.nthu.edu.tw),
       Andrej     Borsenkow     (borsenkow.msk@sni.de),     Norbert    Warmuth
       (nwarmuth@privat.circular.de),              Mauricio              Plaza
       (mok@roxanne.nuclecu.unam.mx), Paul Sheer (psheer@icon.co.za) and Pavel
       Machek (pavel@ucw.cz) are the developers of  this  package;  Alessandro
       Rubini  (rubini@ipvvis.unipv.it)  has been especially helpful debugging
       and   enhancing   the   program's    mouse    support,    John    Davis
       (davis@space.mit.edu)  also  made  his  S-Lang  library available to us
       under the GPL and answered my questions about  it,  and  the  following
       people  have  contributed  code  and  many  bug  fixes (in alphabetical
       order):

       Adam  Tla/lka  (atlka@sunrise.pg.gda.pl),   alex@bcs.zp.ua   (Alex   I.
       Tkachenko),  Antonio Palama, DOS port (palama@posso.dm.unipi.it), Erwin
       van Eijk (wabbit@corner.iaf.nl), Gerd  Knorr  (kraxel@cs.tu-berlin.de),
       Jean-Daniel      Luiset      (luiset@cih.hcuge.ch),     Jon     Stevens
       (root@dolphin.csudh.edu),   Juan   Francisco   Grigera,   Win32    port
       (j-grigera@usa.net),  Juan  Jose Ciarlante (jjciarla@raiz.uncu.edu.ar),
       Ilya    Rybkin    (rybkin@rouge.phys.lsu.edu),    Marcelo    Roccasalva
       (mfroccas@raiz.uncu.edu.ar),   Massimo  Fontanelli  (MC8737@mclink.it),
       Pavel  Roskin  (pavel_roskin@geocities.com),  Sergey   Ya.   Korshunoff
       (root@seyko.msk.su),  Thomas Pundt (pundtt@math.uni-muenster.de), Timur
       Bakeyev       (timur@goff.comtat.kazan.su),       Tomasz        Cholewo
       (tjchol01@mecca.spd.louisville.edu),         Torben        Fjerdingstad
       (torben.fjerdingstad@uni-c.dk), Vadim  Sinolitis  (vvs@nsrd.npi.msu.su)
       and Wim Osterholt (wim@djo.wtm.tudelft.nl).

BŁĘDY

       W  pliku  TODO  dystrybucji  znajdziesz  informacje  na  temat tego, co
       pozostało jeszcze do zrobienia.

       Jeśli chcesz zgłosić kłopoty z programem [błędy w nim],  wyślij  e-mail
       [po angielsku], na adres mc-devel@gnome.org.

       Do  zgłoszenia  błędu  dołącz  opis  problemu, versję programu, którego
       używasz (wyświetla ją mc -V), system operacyjny, na którym pracujesz  i
       jeśli program się wykłada, chcielibyśmy dostać ślad stosu.

TŁUMACZENIE

       Maciej Wojciechowski    wojciech@staszic.waw.pl