Provided by:
manpages-tr_1.0.5.1-2_all 
Ä°SÄ°M
chmod - dosya kip bitlerini deÄŸiÅŸtirir
KULLANIM
chmod [seçenek]... kip[,kip]... dosya...
chmod [seçenek]... sekizlik-kip dosya...
chmod [seçenek]... --reference=örnek-dosya dosya...
AÇIKLAMA
Bu kılavuz, chmod komutunun GNU sürümünü anlatmaktadır. chmod,
belirtilen her dosyanın kip bitlerini belirtilen kipe göre değiştirir.
Kip belirtimi yapılacak değişiklilerin sembolik gösterimlerinden
oluşabileceği gibi yeni kip bitlerinin belirtildiği bit kalıbını içeren
sekizlik sayılardan da oluşabilir.
Sembolik kip sözdizimi
[ugoa...][[+-=][rwxXstugo...]...][,...]
biçimindedir. rwxXst harfleri birden fazla belirtilebilirken, ugo
harflerinden yalnız biri belirtilebilir. Virgüller ile ayrılarak,
çeşitli sembolik kipler belirtilebilir.
ugoa harfleri, değiştirilecek dosyaya hangi kullanıcının erişeceğini
kontrol eder: sahibi olan kullanıcı u (yoU), dosyanın grubunda bulunan
kullanıcılar g (Group), dosya grubunun dışındaki diğer kullanıcılar o
(Others) veya bütün kullanıcılar a (All). Şayet bunlardan birisi
belirtilmemişse, a seçeneği belirtilmiş gibi işlem yapılır, fakat umask
içinde ayarlanmış bitler etkilenmez.
+ işleci, seçilen kiplerin her dosyadaki mevcut kip bitlerine
eklenmesini sağlar; - işleci bunları mevcut kiplerden kaldırmaya
yarar;= ise dosyada bulunan izinler üzerine atama yapmaya yarar (=
işleci kullanıldıktan sonra eski dosya izinleri geçersiz olur ve yeni
atanan izinler kullanılır; dizinlerin kullanıcı ve grup kimliği
bitleri bu özellikten etkilenmezler.).
rwxXst harfleri, etkiledikleri kullanıcılar için, yeni bit kiplerini
seçerler: oku r (Read), yaz w (Write), çalıştır (dizinler için erişim)
x (eXecute), dosyanın bir dizin olduğu durumlarda veya bazı
kullanıcılar için çalıştırma izninin olduğu durumlarda çalıştır X,
çalıştırma için kullanıcı veya grup kimliklerini ayarla s, sınırlı
silme bayrağı veya yapışkan bit t (sTicky).
Bu harflerin bir veya birkaçı yerine ugo harflerinden yalnızca birini
belirtebilirsiniz: izinler dosyanın sahibi olan kullanıcılara aittir u
(yoU), izinler dosyanın sahibi olan gruptaki diğer kullanıcılara
aittir g (Group) ve izinler önceki iki sınıfta belirtilenlerin
dışındaki kullanıcılara tahsis edilmiştir o (Others).
Bir sayısal kip, en az bir en çok dört sekizlik (0 ile 7 arasında)
rakamdan oluÅŸur ve her rakam 4, 2 ve 1 deÄŸerli bitler birbirine
eklenerek elde edilir. Atlanmış her bir basamak sıfır kabul edilir. İlk
rakam kullanıcı kimliği (4), grup kimliği (2) ve yapışkan bit (1)
özniteliklerinden oluşur. İkinci rakam dosyanın sahibi olan kullanıcı
için izinleri seçer: okuma (4), yazma (2) ve çalıştırma (1) izinleri.
Üçüncüsü aynı değerleri gruptaki kullanıcılara, sonuncusu da grup
dışındaki kullanıcılara uygular.
chmod asla, sembolik bağların izinlerini değiştirmez, onların
izinlerini chmod sistem çağrıları da değiştiremez. Sembolik bağların
izinleri asla kullanılmadığı için, bu temelde bir sorun yaratmaz.
Bununla beraber, komut satırında listelenen her bir sembolik bağ için,
chmod sembolik bağın hedefi olan dosyanın izinlerini değiştirir. Bunun
tersi olarak, chmod, ardışık dizin geçişleri sırasında saptadığı
sembolik bağları görmezden gelir.
SINIRLI SÄ°LME BAYRAÄžI VEYA YAPIÅžKAN BÄ°T
Sınırlı silme bayrağı ve yapışkan bit tek bir bit olup, bit dosyanın
türüne bağlı olarak yorumlanır. Dizinler için bu bit sıradan
kullanıcıların kendilerine ait olmayan dizinleri dosyaları dizinden
silmelerini veya isimlerini deÄŸiÅŸtirmelerini engeller; bu durumda bit,
dizin için sınırlı silme bayrağı adını alır ve genelde /tmp gibi
herkesin yazabildiği dizinlerde kullanılır. Bazı eski sistemlerdeki
normal dosyalarda bu bit programların metin imgesinin takas alanında
saklanmasına ve böylece çalıştırılırken daha hızlı yüklenmesini
sağlardı; bu durumda bit yapışkan bit adını alırdı. (Linux çekirdeği bu
yapışkan bitleri yoksayar.)
SEÇENEKLER
Her bir dosya'nın kipini belirtilen kip ile değiştirir.
-c, --changes
Sadece değişiklik olduğu zaman rapor vermesi dışında --verbose
gibidir.
--no-preserve-root
`/' özel olarak ele alınmaz (öntanımlı)
--preserve-root
`/' üzerinde ardışık işlem yapılamaz.
-f, --silent, --quiet
Pekçok hatayı görmezden gelir.
-v, --verbose
İşlem yapılan her bir dosya için bir tanı bilgisi çıktılar.
--reference=örnek-dosya
kip yerine örnek-dosya'nın kipini kullanır.
-R, --recursive
Dosya ve dizinleri ardışık olarak değiştirir.
--help Bu yardım metnini görüntüler ve çıkar.
--version
Sürüm bilgilerini görüntüler ve çıkar.
Her bir kip ugoa harflerinin sıfır ya da bir kaçından, +-=
sembollerinden birinden ve rwxXst harflerinden sıfır veya bir kaçından
ugo harflerinin birinden oluşur. (veya kısaca
`[ugoa]*([-+=]([rwxXst]*|[ugo]))+')
YAZAN
David MacKenzie ve Jim Meyering tarafından yazılmıştır.
GERÄ°BÄ°LDÄ°RÄ°M
Lütfen, böcekleri ve hataları <bug-coreutils (at) gnu.org> adresine
bildirin.
TELÄ°F HAKKI
Telif hakkı © 2006 Free Software Foundation, Inc.
Bu bir özgür yazılımdır; GNU Genel Kamu Lisansının
<http://www.gnu.org/licenses/gpl.html> koşullarına bağlı kalarak
kopyalarını yeniden dağıtabilirsiniz. Yasaların izin verdiği ölçüde
hiçbir garantisi yoktur; hatta SATILABİLİRLİĞİ veya ŞAHSİ KULLANIMINIZA
UYGUNLUĞU için bile garanti verilmez.
Ä°LGÄ°LÄ° BELGELER
chmod(2)
chmod komutu ile ilgili kapsamlı bir kılavuz Texinfo olarak mevcuttur.
Şayet info ve chmod yazılımları düzgün bir şekilde sisteminizde
mevcutsa, aşağıdaki komut ile bu kılavuzu görüntüleyebilirsiniz.
info coreutils chmod
ÇEVİREN
Yalçın Kolukısa <yalcink01 (at) yahoo .com>, Kasım 2003
Kasım 2006'da güncellenmiştir.