Provided by:
manpages-tr_1.0.5.1-2_all 
Ä°SÄ°M
lilo.conf - lilo için yapılandırma dosyası
AÇIKLAMA
Bu dosya, varsayılan olarak /etc/lilo.conf, bir önyükleyici olan lilo
tarafından okunur. Ayrıntılı bilgi lilo(8)'da bulunabilir.
Bu dosya aşağıdaki örneğe benzer:
boot = /dev/hda
delay = 40
compact
vga = normal
root = /dev/hda1
read-only
image = /zImage-2.5.99
label = try
image = /zImage-1.0.9
label = 1.0.9
image = /tamu/vmlinuz
label = tamu
root = /dev/hdb2
vga = ask
other = /dev/hda3
label = dos
table = /dev/hda
Bu ayar dosyası, lilo'nun /dev/hda üzerindeki MBR'yi kullandığını
belirtmektedir. (lilo kullanmanın çeşitli yolları ve diğer işletim
sistemleri ile etkileşimi için lilo kılavuzlarından user.tex dosyasına
bakınız.)
Açılış esnasında, önyükleyici, sizin tuşuna basmanız için 4 saniye (40
desisaniye) kadar bekleyecektir. Şayet bunu yapmazsanız, ilk çekirdek
yüklenecektir. Şayet tuşuna basarsanız, önyükleyici hangi çekirdeği
yüklemek istediğinizi soracaktır. Şayet muhtemel seçenekleri
unutmuşsanız, tuşuna basarak (US klavye için "?" tuşuna) bir menü
açabilirsiniz. Şimdi yeni bir çekirdek ile eskisi arasında veya başka
bir kök dosya sistemindeki bir çekirdek (her zaman kullandığınız kök
dosya sistemine salakça bir şeyler yapmış olabilirisiniz) arasında
seçim yapma şansına sahipsiniz. Bu noktada başka bir işletim sistemini
(tabii ki bilgisayarınızda yüklü olmak koşulu ile) açabilirsiniz.
lilo.conf içinde tanımlı 16 çekirdek biteşlemi bulunabilir.
Aşağıda görebileceğiniz gibi, bir ayar dosyası, bir miktar genel
seçenek ile başlar (örneğimizdeki ilk altı satır gibi). Daha sonra
çeşitli biteşlemler için seçenekler tanımlanır. Bir biteşlem için
tanımlı bir seçenek varsa, genel tanımlı seçenek göz ardı edilir.
GENEL SEÇENEKLER
Pek çok anahtar sözcük mevcuttur. Aşağıdaki tanımlamalar tamamen
user.tex dosyasından alınmıştır (sadece birazcık kısaltılmışlardır).
backup=yedekleme_dosyası
Orjinal önyükleme sektörünü yedekleme_dosyasına kopyalar. Bu
dosya /boot/boot.NNNN gibi normal bir dosya olabileceÄŸi gibi
/dev/null gibi bir aygıt da olabilir.
boot=önyükleme_aygıtı
Önyükleme sektörünün içinde bulunduğu aygıt (mesela bir sabit
disk bölümü). Şayet bu anahtar sözcük atlanırsa, kök olarak
bağlanmış olan aygıttaki önyükleme sektörü okunur (veya
muhtemelen yazılır).
change-rules
Önyükleme zamanı değişikliklerini disk bölümü türü numaralarına
(`hiding') tanımlar. Ayrıntılı bilgi için user.tex'in "Disk
bölümü türü değişiklik kurallarını bölümünü okuyunuz.
compact
Okuma isteklerini tek bir okuma isteği haline getirebilmek için
bitişik sektörleri okuma isteklerini birleştirmeye çalışır. Bu
yükleme zamanını epeyce kısaltır ve biteşlemi mümkün mertebe
küçük tutar. Bir disket sürücüden açılış yapılıyorsa, bu
seçeneği kullanmanız şiddetle tavsiye edilir.
default=isim
isim ile belirtilen biteşlem dosyasını öntanımlı önyükleme
biteşlemi olarak kabul eder. Şayet bu seçenek atlanmışsa, ayar
dosyasında rastlanan ilk biteşlem kullanılır.
delay=desisaniyeler
Önyükleyicinin, biteşlemi yüklemeden önce beklemesi istenen
süreyi tanımlar. İstenen sürenin saniye cinsinden değerinin on
katı yazılır. Bu seçenek, klavye etkin hale geldikten hemen
sonra doğrudan sabit diskten açılan sistemler için uygundur.
Şayet delay seçeneğine sıfır atanmışsa veya bu seçenek
kullanılmamışsa, önyükleyici açılış esnasında beklemez.
disk=aygıt-ismi
Belirtilen disk için standart dışı parametreleri tanımlar.
Ayrıntıli bilgi için user.tex'in "Disk geometrisi" bölümüne
bakınız. Genellikle bios= parametresi oldukça kullanışlıdır.
BIOS, diskinizi 0x80, 0x81, 0x82 şeklinde numaralandırır ve
hangi bölümün Linux bölümü olduğu bilinemez. Alışılmamış bir
yüklemeniz varsa, BIOS bölümü ile Linux bölümünü eşleştirmeniz
gerekebilir. Örneğin:
disk=/dev/sda
bios=0x80
disk=/dev/hda
bios=0x81
Burada, SCSI diskin ilk BIOS diski olduÄŸu ve birinci IDE
girişine takılı master konumlu IDE diskin ikinci BIOS diski
olduÄŸu belirtilmiÅŸtir.
disktab=disktab_dosyası
Disk parametreleri tablosunun adını verir. Şayet bu seçenek
atlanmışsa, ilk olarak /etc/disktab dosyasına bakılır.
disktab'ların kullanımı oldukça cesaret kırıcı olabilir.
fix-table
Bu seçenek, lilo'nun, disk bölümleme tablolarındaki 3D adresleri
ayarlamasını sağlar. Her disk bölümü girdisi bir 3D adrese
(sektör/kafa/silindir) ve bölümün ilk ve son sektörlerinin
adresinden oluşan düz bir adrese sahiptir. Eğer bir disk bölümü
iz-hizalı değilse ve eğer aynı diski başka bir işletim sistemi
ile birlikte kullanıyorsanız, bu işletim sistemleri 3D adresleri
değiştirebilir. lilo, kendi önyükleme sektörünü sadece her iki
adresin karşılığı olan yere yükleyebilir. Şayet fix-table
belirtilmiş ise, lilo hatalı 3D adreslerini tekrar
ayarlayabilir.
UYARI: Diğer işletim sistemlerinin, sonradan bu ayarları
sıfırlamamasının bir garantisi yoktur. Bu değişikliğin
beklenmedik etkileri olabilir. Doğru olan yöntem; diski
iz-hizalı bölümleme yapabilen bir uygulama ile bölümlemektir.
Ayrıca, bazı disklerde (mesela adres dönüşüm tablosu etkin olan
bazı EIDE disklerde), bazı durumlarda, karmakarışık disk
bölümleme tablosu girdilerine sahip olmak kaçınılmaz olabilir.
force-backup=yedekleme_dosyası
backup seçeneği ile aynıdır, fakat eski bir yedekleme dosyası
varsa üzerine yazmaya zorlar.
ignore-table
lilo'ya bozuk bölüm tablosunu gözardı etmesini söyler.
install=önyükleme_sektörü
Belirtilen dosyayı, yeni önyükleme sektörü olarak yükler. Bu
seçenek atlanırsa, /boot/boot.b öntanımlı olarak kullanılır.
linear 3D adresleme yerine doğrusal adresler üretir. Doğrusal adresler
çalışma zamanında kullanılır ve disk geometrisine dayanmaz.
Unutmayın ki, açılış disketleri, bu seçenek kullanıldığı
durumlarda taşınabilir olmayabilirler. Çünkü disk geometrisini
belirleyen BIOS servisi disketler için güvenilir çalışmayabilir.
Büyük diskler ile "doğrusal" adresleme kullanıldığı durumlarda,
/sbin/lilo, disk alanına ulaşılamadığını söyleyebilir. Çünkü 3D
adresleme açılış zamanından önce bilinemez.
lba32 Sektör/kafa/silindir adreslemesi yerine 32 bitlik mantıksal blok
adreslemesi (LBA) üretilir. Şayet BIOS paket adreslemeyi
destekliyorsa, diske erişebilmek için paket çağrıları
kullanılır. Böylece 8.4 GB'den daha büyük disklerde herhangi bir
bölümden açılış yapabilirsiniz. 3D adreslemeden kaynaklanan
sınır böylece aşılmış olur. Şayet BIOS paket adreslemeyi
desteklemiyorsa, lba32 adresler tıpkı doğrusal adreslemede
olduğu gibi 3D'ye çevrilir. Disketlerde, lba32 kullanımında,
adresler 3D olarak saklanır.
lock Daha sonraki açılışlar için, önyükleme komut satırının
özdevinimli kaydedilmesini etkinleştirir. Bu yolla, elle
müdahale edilmediği sürece, lilo belli bir tercih üzerinde
"kilitli" kalır.
map=map_dosyası
map dosyasının yerini tanımlar. Şayet bu seçenek atlanmış ise,
/boot/map dosyası kullanılır.
message=ileti_dosyası
Önyükleme ekranından önce gösterilmek üzere bir ileti içeren
dosyanın adını belirtir. LILO yazdıktan sonra tuşuna basmak
için beklenirken herhangi bir ileti görünmez. İletideki FF
karakteri () yerel ekranı temizler. İletinin boyu 65535 bayt ile
sınırlıdır. İleti dosyası değiştirilirse veya taşınırsa
map_dosyası yeniden düzenlenmek zorundadır.
nowarn Muhtemel tehlikeler hakkındaki uyarıyı kapatır.
optional
İsteğe bağlı bir seçenek belirtmek için biteşlem tanımlarında
kullanılır. Aşağıya bakınız.
password=parola
Parola belirtmek için biteşlem tanımlarında kullanılır. Aşağıya
bakınız.
prompt Herhangi bir tuşa basılmasını beklemeksizin, önyükleme ekranına
girmeye zorlar. prompt belirtilmiÅŸ ve tiemout belirtilmemiÅŸse
sistemin başıboş bir biçimde yeniden açılması imkansızdır.
restricted
Biteşlem tanımlarında kullanılır. Aşağıya bakınız.
serial=parametreler
Seri port üzerinden kontrolü olanaklı kılar. Tanımlanmış seri
port üzerinden ilklendirilme yapılır ve önyükleyici buradan ve
klavyeden girdi kabul eder. Seri hat üzerinden break göndermek
konsoldan tuşuna basmak ile aynı şeydir. Şayet seri bağlantının
güvenliğinden tam emin değilseniz, bütün önyükleme biteşlemleri
parola korumalı olmalıdır. Parametreler dizgesi aşağıdaki söz
dizimine sahiptir:
port[,hız[eşlikbiti[genişlik]]]
port Sıfırdan başlamak üzere, seri hatların numarası. 0 (sıfır) COM1
yani /dev/ttyS0'a karşılık gelir. Şayet varsa, dört portun
tamamı da kullanılabilir.
hız Seri portun saniyedeki bit sayısı cinsinden iletişim hızı. Şu
hızlar desteklenmektedir: 110, 150, 300, 600, 1200, 2400, 4800
ve 9600 b/s. Öntanımlı değer 2400 b/s'dir.
eÅŸlikbiti
Seri hat üzerinde kullanılan eşlik biti.Önyükleyici girdi olarak
eşlik bitini yoksayar ve 8. biti ayırır. Eşlik bitini
tanımlamakta şu karakterler kullanılır (büyük veya küçük harf
olabilir): eşlik bitinin olmaması n (none), tek eşlik biti için
o (odd), çift eşlik biti için e (even).
geniÅŸlik
Bir karakteri oluşturan bit sayısı. Sadece 7 ve 8 bit
desteklenmektedir. Öntanımlı değeri eşlik bitinin olmdığı
durumda 8, eşlik bitinin tek veya çift olması durumunda ise
7'dir.
Şayet `serial' tanımlı ise, `delay'ın değeri özdevinimli olarak 20'ye
yükseltilir.
ÖRNEK: serial=0,2400n8 COM1'i öntanımlı değerlerle ilklendirir.
timeout=desisaniyeler
Klavye girdisi bekleme zamanaşımı süresi tanımlar. İstenen süre,
saniye cinsinin on katı şeklinde belirtilir. Belirtilen süre
içinde bir tuşa basılmazsa, ilk biteşlem öntanımlı olarak
yüklenir. Aynı şekilde, kullanıcı uzun süre hareketsiz kalırsa,
parola girdisi başarısız sayılır. Öntanımlı değer sonsuzdur.
verbose=seviye
Çoğu işlemin raporlama yapmasını etkinleştirir. Yüksek numaralar
daha fazla ayrıntı elde edilmesini sağlar. Şayet lilo komut
satırında -v belirtilmişse, buna uygun olarak seviye
yükseltilir. En yüksek değer 5 olabilir.
Ayrıca, çekirdek ayar parametreleri olan append, ramdisk, read-only,
read-write, root ve vga genel seçenekler içinde tanımlanabilir.
Çekirdek biteşlemi yapılandırma bölümlerinde belirtilmemişse, bu
değerler onlar için öntanımlı olarak kullanılırlar.
İMAGE BÖLÜMLERİNDEKİ SEÇENEKLER
image bölümleri ya Linux çekirdeğinin biteşleminin bulunduğu bir dosya
ya da aygıtı belirten bir
image=dosyayolu
satırı ile ya da herhangi bir sistem açılışını belirten
other=dosyayolu
satırı ile başlar.
Birinci durumda, image satırında önyükleme için bir aygıt
belirtilmiÅŸse,
range=başlangıç-bitiş
satırı ile önyüklemenin yapılacağı bölümü gösteren sektör aralığı
belirtilmelidir.
İkinci durumda (başka bir sistemin yüklenmesi), üç seçenek
sözkonusudur:
loader=zincir-yükleyici
Kullanılması istenen zincir yükleyiciyi tanımlar. Öntanımlı
olarak /boot/chain.b kullanılır. Önyüklemenin ilk disk veya
disket dışında bir yerden yapılması gerekiyorsa, zincir
yükleyici mutlaka tanımlanmalıdır.
table=aygıt
Bölümleme tablosunu içeren aygıt belirtilir. Bu seçenek atlanmış
ise, önyükleyici bölümleme bilgilerini yüklenen işletim
sistemine bildirmeyecektir. (Bazı işletim sistemleri, nereden
yüklendiklerini saptamak için değişik yöntemler kullanırlar.
Örneğin; MS-DOS genellikle disk veya bölümünün açılış
sektöründe geometri bilgisini saklar.) Önemli: 'table' seçeneği
ile gösterilen bir bölüm tablosunda bir değişiklik söz konusu
ise /sbin/lilo yeniden çalıştırılmalıdır.
unsafe Eşlem oluşturulması sırasında açılış sektörüne erişilmez. Bu
seçenekle, bazı sağlık kontrolleri (mesela bölümleme tablosu
kontrolü) yapılmaz. Şayet açılış sektörü sabit biçimli bir
disket aygıtı üzerinde ise, unsafe seçeneği, eşlem yükleyicinin
çalıştırılması esnasında, sürücüye okunabilir bir disk koyma
ihtiyacını ortadan kaldırır. unsafe ve table seçenekleri
birbirleriyle uyumsuzdur, her ikisi birden belirtilemez.
Her iki durum için ortak olan seçenekler şunlardır:
label=isim
Önyükleyici, biteşlemi tanımlamak için her bir biteşlemin ana
dosya adını (yol tanımlaması gerekmez) kullanır. Bu seçenekle
değişik isimler tanımlamak da mümkündür.
alias=isim
Aynı girdi için ikinci bir isim kullanma imkanı verir.
lock (Yukarıya bakınız.)
optional
Şayet eşlem oluşturma sırasında kullanılabilir durumda değilse,
biteşlemi atlar. Test çekirdekleri tanımlamak için oldukça
kullanışlı bir seçenektir.
password=parola
Biteşleme parola koruması sağlar.
restricted
Sadece, komut satırında bir parametre belirtildiğinde parola
sorulmasını sağlar (örneğin, komut satırından tek kullanıcılı
kipe geçilmek istendiğinde).
ÇEKİRDEK SEÇENEKLERİ
Şayet yüklenen çekirdek bir Linux çekirdeği ise, komut satırından
çekirdeğe parametre aktarmak mümkündür.
append=dizge
Dizge içinde boşluklarla ayrılarak belirtilen seçenekleri
çekirdeğe ilave eder. Genellikle, tespit edilmesi tehlikeli
olabilecek ve özellikleri özdevinimli olarak saptanamayan
donanım parçalarının parametrelerini tanımlamak için kullanılır.
Örneğin:
append="hdc=ide-scsi hdd=ide-scsi"
literal=dizge
append'e benzer ama diğer bütün seçenekleri iptal eder (mesela
kök aygıt ayarları gibi). Çok önemli seçenekler farkına
varılmaksızın kaldırılabileceği için, bu seçeneği genel
seçenekler bölümünde kullanmamak daha mantıklı olacaktır.
ramdisk=boyut
İsteğe bağlı olan RAM diskin boyutunu tanımlar. Değer 0 ise, RAM
disk oluşturulmaz. Bu seçenek atlanmış ise, RAM disk önyükleme
biteşlemi içindeki ayarlara göre oluşturulur.
read-only
Bu seçenek kök dosya sisteminin salt okunur kipte bağlanmasını
sağlar. Genel olarak, sistem açılış işlemleri, daha sonra, kök
dosya sistemini oku-yaz kipinde tekrar baÄŸlar (mesela fsck
yapıldıktan sonra).
read-write
Kök dosya sisteminin oku-yaz kipinde bağlanmasını sağlar.
root=kök_aygıtı
Kök bölümü olarak bağlanacak aygıtı belirtir. Şayet özel bir
isim belirtilmişse, kök aygıtı, kök dosya sisteminin o an bağlı
olduğu aygıta göre düzenlenir. Şayet -r ile kök değiştirilmişse,
belirtilen aygıt kullanılır. Şayet bu seçenek kullanılmamışsa,
çekirdek biteşlemi içindeki kök ayarları kullanılır. (Derleme
sırasında, çekirdek Makefile'ında ROOT_DEV değişkeni ile
ayarlanabilir ve daha sonra rdev(8) ile deÄŸiÅŸtirilebilir.)
vga=kip
Önyükleme esnasındaki kullanılacak vga metin kipini tanımlar. Şu
değerler geçerlidir (harf büyüklüğüne bakılmaz):
normal: normal 80x25 metin kipi.
extended (veya ext): 80x50 metin kipi.
ask: dur ve kullanıcı girdisi için bekle (önyükleme esnasında).
numara: bu sayıya karşılık gelen metin kipini kullan. Olası
kiplerin bir listesi vga=ask kullanarak ve önyükleme sırasında
[Enter] tuÅŸuna basarak elde edilebilir.
Şayet bu değişken kullanılmazsa, çekirdek biteşleminde bulunan
VGA kip ayarları kullanılır. (Derleme sırasında, çekirdek
Makefile'ında SVGA_MODE değişkeni ile ayarlanabilir ve daha
sonra rdev(8) ile deÄŸiÅŸtirilebilir.)
Ä°LGÄ°LÄ° BELGELER
lilo(8), rdev(8).
lilo dağıtımı, yukarıdaki bilgilerin elde edildiği oldukça geniş bir
belgeleme içermektedir.
ÇEVİREN
Yalçın Kolukısa <yalcink01 (at) yahoo.com>, Ocak 2004
20 Mart 2000 lilo.conf(5)