Provided by: manpages-tr_1.0.5.1-2_all bug

İSİM

       shutdown - sistemi kapatır

KULLANIM

       /sbin/shutdown [-t saniye] [-arkhncfF] zaman [uyar-iletisi]

AÇIKLAMA

       shutdown, sistemi güvenli bir şekilde kapatır. O an sisteme bağlı bütün
       kullanıcılar,  sistemin  kapatılmakta  olduğu  hakkında   uyarılır   ve
       login(1)  baskılanır.   Sistemi  hemen  kapatmak  veya belirli bir süre
       sonra kapatmak tercihe bağlıdır. SIGTERM sinyali  ile,  bütün  süreçler
       sistemin   kapatılacağı   konusunda   uyarılır.  Böylece,  yazılımlara,
       yapmakta oldukları işi kaydetmeleri için süre  tanınmış  olur.  Örneğin
       vi(1) üzerinde çalıştığı belgeyi kaydeder, posta ve haber programlarına
       düzgün bir şekilde kapanma şansı verilmiş olur, vs... shutdown, init(8)
       sürecine  sinyal  göndererek, çalışma seviyesini değiştirmesini söyler.
       Çalışma seviyesi 0 sistemi durdurmak, 6 sistemi yeniden başlatmak ve  1
       tek kullanıcılı kipe geçmek için kullanılır. -h veya -r seçeneklerinden
       hiçbiri belirtilmemişse bu  öntanımlıdır.  Sistemi  kapatma  (halt)  ve
       yeniden  bağlatma  (reboot)  işlemleri  esnasında  neler olup bittiğini
       görmek için, /etc/inittab dosyası içindeki ilgili girdilere bakınız.

SEÇENEKLER

       -a     /etc/shutdown.allow kullanılır.

       -t saniye
              init(8)'e, çalışma seviyesini değiştirmeden önce, uyarı ve  kill
              sinyali süreçleri arasında saniye saniye beklemesini söyler.

       -k     Gerçekte  kapatma  işlemi yapılmaz, sadece sisteme bağlı bulunan
              kullanıcılara uyarı gönderilir.

       -r     Sistemi kapattıktan sonra yeniden başlatır.

       -r     Sistemi durdurduktan sonra kapatır.

       -n     [ÖNERİLMEZ] kapatma işlemi için init(8)'i  çağırmaz,  bu  işlemi
              kendi  başına yapar. Bu seçeneği kullanmak tavsiye edilmez ve bu
              işlemin sonuçları, her zaman beklenildiği gibi olmaz.

       -f     Sistemi yeniden başlattığında fsck yapılmaz.

       -F     Sistemi yeniden başlattığında fsck mutlaka yapılır.

       -c     Çalışmakta  olan  shutdown  sürecini  iptal  eder.  Elbette,  bu
              seçenek  ile  zaman  argümanını belirtmek mümkün değildir, fakat
              bütün  kullanıcılara  göndermek  üzere  açıklayıcı   bir   uyarı
              girilebilir.

       zaman  kapatma zamanı.

       uyar-iletisi
              Tüm kullanıcılara gönderilecek uyarı iletisi.

       zaman  argümanı  değişik  biçimlerde  kullanılabilir.  Birincisi, ss:dd
       biçiminde olabilir (ss, saat, dd ise dakikadır). Saat bölümü bir ya  da
       iki basamak olabilir, dakika ise iki basamaklı olmalıdır.  İkinci biçim
       olarak;  +d  biçimi  kullanılabilir.  Burada  d   beklenecek   dakikayı
       gösterir.  now kelimesi +0 ile aynı anlama gelir. Yani sistemi kapatmak
       için hiç beklenmez.

       Şayet shutdown komutu, bir gecikme  belirtilerek  çağrılırsa,  login(1)
       gibi  yazılımların sisteme yeni kullanıcı girişlerini önlemek amacı ile
       /etc/nologin  adında  bir  uyarı  dosyası  oluşturur.  shutdown  komutu
       init(8)'e  gerekli  sinyali  göndermeden önce durdurulur ya da bir hata
       meydana  gelirse  shutdown  bu  dosyayı   siler.   Çalışma   seviyesini
       değiştirmesi için init'i çağırmadan önce shutdown dosyayı siler.

       -f seçeneğinin anlamı `sistemi çabucak yeniden başlat'tır. Bu seçenekle
       sadece, tekrar açılışta  sistem  tarafından  varlığı  aranan  /fastboot
       adında  bir  dosya  oluşturulur.  Şayet  bu  dosya mevcut ise, açılışta
       çalışan  rc  betiği  bu  dosyanın  varlığına  bakarak  sistemin  düzgün
       kapandığına  karar  verip  fsck(1)'yı çalıştırmaz. Bundan sonra, açılış
       süreci /fastboot dosyasını sistemden siler.

       -F seçeneğinin anlamı `fsck için zorla'dır. Bu seçenekle sadece, tekrar
       açılışta  sistem  tarafından varlığı aranan /forcefsck adında bir dosya
       oluşturulur. Şayet bu dosya mevcut ise, açılışta çalışan rc  betiği  bu
       dosyanın varlığına bakarak sistem düzgün kapanmış bile olsa, fsck(1)'yı
       özel bir 'force' argümanı ile  çalışmaya  zorlar.  Daha  sonra,  açılış
       süreci /forcefsck dosyasını sistemden siler.

       -n  seçeneği,  shutdown'a  init'i  çağırmamasını,  bunun yerine çalışan
       bütün  süreçlerin  shutdown  tarafından  öldürülmesini  söyler.  Bundan
       sonra, shutdown, bütün kotaları, hesapları ve takaslamayı kapatıp dosya
       sistemlerini ayırır.

ERİŞİM DENETİMİ

       shutdown, CTRL-ALT-DEL tuşlarına aynı anda basılmak sureti ile  init(8)
       üzerinden  de  çağrılabilir.  Bunun için /etc/inittab dosyası içinde bu
       tanımlamanın yapılmış olması gerekir. Şayet bu tanımlama yapılmış  ise,
       konsol  klavyesine  fiziksel  erişime  sahip bütün kullanıcılar sistemi
       kapatabilir. Bunu önlemek için,  shutdown,  sanal  konsollardan  birine
       yetkili  bir  kullanıcının  bağlanmış olup olmadığını kontrol edebilir.
       Şayet shutdown komut -a seçeneği ile çağrılmış ise  (bunu  /etc/inittab
       içindeki  shutdown  çağrısına  ekleyin),  shutdown  /etc/shutdown.allow
       dosyasının var olup olmadığını kontrol  edecektir.  Daha  sonra  burada
       liste   içindeki   yetkili   isimler   ile  sanal  konsoldan  bağlanmış
       kullanıcıların  listesini  (/var/run/utmp'den)   karşılaştırır.  Şayet,
       burada belirtilen yetkili kişilerden birisi veya root kullanıcı sisteme
       bağlanmış ise, bu  kapatma  işlemini  gerçekleştirilir.  Aksi  taktirde
       şöyle bir hata mesajı ekrana basılır:

       shutdown:  no  authorized  users logged in (sistemde  yetkili kullanıcı
       yok)

       /etc/shutdown.allow dosyasının biçimi, her satırda  tek  bir  kullanıcı
       ismi  şeklindedir. Bu dosyada yorum satırları (# ile başlayan) veya boş
       satırlar bulunabilir. Bu dosya 32 kullanıcı ismi ile sınırlıdır.

İLGİLİ DOSYALAR

       /fastboot
       /etc/inittab
       /etc/init.d/halt
       /etc/init.d/reboot
       /etc/shutdown.allow

NOTLAR

       Kullanıcıların  çoğu  zaman  argümanını  vermeyi  unutur  ve   shutdown
       tarafından  üretilen hata iletisi karşısında şaşırırlar. zaman argümanı
       zorunludur. Hemen hemen bütün durumların yüzde doksanında bu  argümanın
       değeri now sözcüğü olacaktır.

       Inıt  sadece  CTRL-ALT-DEL'i yakalayabilir ve shutdown'ı konsol kipinde
       başlatır. Sistemde X pencere sistemi çalışıyorsa, X  sunucusu  tüm  tuş
       vuruşlarını   işleyebilir.   Bazı   X11   ortamlarında  CTRL-ALT-DEL'in
       yakalanması mümkündür ancak tam olarak nasıl bir eylemle  sonuçlanacağı
       ortama bağlıdır.

       shutdown     setuid    olarak    çalışmak    üzere    tasarlanmamıştır.
       /etc/shutdown.allow dosyası shutdown'ı kimin kullandığını  bulmak  için
       kullanılmaz, SADECE o an konsollarda kimlerin olduğuna bakar.

İLGİLİ BELGELER

       init(8), fsck(8), halt(8), halt(8).

YAZAN

       Miquel   van   Smoorenburg,   <miquels   (at)   cistron.nl>  tarafından
       yazılmıştır.

ÇEVİREN

       Yalçın Kolukısa <yalcink01 (at) yahoo.com>, Aralık 2003

                                31 Temmuz 2001                     shutdown(8)