Provided by: manpages-pl_20060617-3_all bug

NAZWA

       bzip2, bunzip2 - sortujcy bloki kompresor/dekompresor plikow, v1.0
       bzcat - dekompresuje pliki na standardowe wyjcie
       bzip2recover - odzyskuje dane ze zniszczonych archiwow bzip2

SK/LADNIA

       bzip2 [-cdfkqstvzVL123456789] [nazwy_plik'ow...]
       bunzip2 [-fkvsVL] [nazwy_plik'ow...]
       bzcat [-s] [nazwy_plik'ow...]
       bzip2recover nazwa_pliku

OPIS

       bzip2  kompresuje  pliki  uywajc  algorytmu sortowania blokow Burrowsa-
       Wheelera i kodu Huffmana. Kompresja jest  generalnie  sporo  lepsza  od
       konwencjonalnych   kompresorow  opartych  o  metod  LZ77/LZ78,  i  jest
       porownywalna z osigniciami statystycznych kompresorow z rodziny PPM.

       Opcje linii polece s w wikszoci bardzo podobne do tych z GNU gzip,  ale
       nie s identyczne.

       bzip2 oczekuje listy plikow towarzyszcych parametrom linii polece. Kady
       plik  jest  zastpowany  przez   swoj   skompresowan   wersj,   z   nazw
       "oryginalny_plik.bz2".   Kady   skompresowany  plik  ma  ten  sam  czas
       modyfikacji, uprawnienia i, jeli to moliwe, wlaciciela co oryginal,  po
       to,  aby  te  ustawienia  mogly  zosta  odtworzone podczas dekompresji.
       Utrzymywanie nazwy plikow nie jest do koca dokladne w tym sensie, e nie
       ma moliwoci przetrzymywania daty, uprawnie, wlaciciela i nazw plikow na
       systemach, na ktorych brakuje tych moliwoci lub maj ograniczenia co  do
       dlugoci nazwy, tak np. jak MS-DOS.

       bzip2  i  bunzip2  standardowo nie nadpisuj istniejcych ju plikow. Jeli
       chcesz aby to robily, musisz uy parametru -f.

       Jeli nie podano adnej nazwy pliku, bzip2  kompresuje  ze  standardowego
       wejcia    na   standardowe   wyjcie.   Odmiawia   wowczas   wypisywania
       skompresowanego wyjcie na terminal, gdy byloby to calkiem niezrozumiale
       i przez to bez wikszego sensu.

       bunzip2 (lub bzip2-d) dekompresuje wszystkie podane pliki. Pliki, ktore
       nie byly utworzone przez bzip2  zostan  wykryte  i  zignorowane,  a  na
       ekranie pojawi si komunikat ostrzegawczy.  bzip2 probuje zgadn nazw dla
       dekompresowanego pliku w nastpujcy sposob:
              nazwa_pliku.bz2    staje si   nazwa_pliku
              nazwa_pliku.bz     staje si   nazwa_pliku
              nazwa_pliku.tbz2   staje si   nazwa_pliku.tar
              nazwa_pliku.tbz    staje si   nazwa_pliku.tar
              inna_nazwa     staje si   inna_nazwa.out
       Jeli plik nie ma jednego z nastpujcych rozpoznawalnych rozszerze, .bz2,
       .bz,  .tbz2  lub  .tbz,  to  bzip2  napisze,  e  nie  moe  zgadn  nazwy
       pierwotnego pliku, i uyje oryginalnej  nazwy  z  dodanym  rozszerzeniem
       .out.

       Tak  jak  kompresja, nie posiadajca adnych plikow, powoduje kompresj ze
       standardowego wejcia na standardowe wyjcie.

       bunzip2 poprawnie zdekompresuje plik, ktory jest polaczeniem dwoch  lub
       wicej  skompresowanych  plikow.  Rezultatem  jest  polczony  odpowiedni
       nieskompresowany plik. Obslugiwane  jest  rownie  sprawdzanie  spojnoci
       (-t) polczonych skompresowanych plikow.

       Moesz  rownie  kompresowa  lub dekompresowa pliki na standardowe wyjcie
       uywajc parametru -c. W ten wlanie  sposob  mona  przeprowadza  kompresj
       wielu plikow rownoczenie.  Powstale wyniki s przesylane sekwencyjnie na
       standardowe wyjcie.  W  ten  sposob  kompresja  wielu  plikow  generuje
       strumie  zawierajcy  reprezentacje  kilku  skompresowanych plikow. Taki
       strumie moe by zdekompresowany poprawnie tylko  przez  bzip2  w  wersji
       0.9.0   lub  poniejszej.  Wczeniejsze  wersje  bzip2  zatrzymaj  si  po
       zdekmpresowaniu pierwszego pliku w strumieniu.

       bzcat  (lub  bzip2  -dc)  dekompresuje  wszystkie  wybrane   pliki   na
       standardowe wyjcie.

       bzip2  czyta  argumenty  ze  zmiennych  rodowiskowych  BZIP2  i BZIP, w
       podanej kolejnoci, i  przetwarza  je  przed  jakimikolwiek  argumentami
       przeczytanymi  z  linii  polece.  To  dobra  metoda  na  specyfikowanie
       standardowych ustawie.

       Kompresja stosowana jest zawsze, nawet  jeli  skompresowany  plik  jest
       nieznaczniej  wikszy  od  pliku  oryginalnego.  Pliki mniejsze ni mniej
       wicej sto bajtow staj si wiksze, poniewa mechanizm kompresji  ma  staly
       naglowek  wynoszcy  okolo  50  bajtow. Przypadkowe dane (wlczajc wyjcie
       wikszoci kompresorow plikow) d kodowane na mniej  wicej  8.05  bitu  na
       bajt, dajc zysk okolo 0.5%.

       Jako  samosprawdzenie dla twojej ochrony bzip2 uywa 32-bitowego CRC aby
       upewni si, e zdekompresowana wersja pliku jest identyczna z  oryginaln.
       To  strzee przed stratami w skompresowanych danych i przed niewykrytymi
       bldami w bzip2 (na szczcie bardzo rzadkich). Moliwo niewykrycia  utraty
       danych  jest  mikroskopijna, mniej wicej jedna szansa na cztery biliony
       dla kadego pliku. Uwaaj jednak, gdy sprawdzenie jest  dokonywane  przed
       dekompresj,  wic  dowiesz  si  tylko tego, e co jest nie w porzdku. Nie
       pomoe ci to odzyska oryginalnych nieskompresowanych  danych.  Moesz  uy
       bzip2recover aby sprobowa odzyska dane z uszkodzonych plikow.

       Zwracane wartoci: 0 dla normalnego wyjcia, 1 dla problemow technicznych
       (plik nie znaleziony, niewlaciwy parametr, bld wyjcia/wyjcia  itp.),  2
       dla zasygnalizowania bldu skompresowanego pliku, 3 dla wewntrznego bldu
       (np.  bug), ktory zmusil bzip2 do przerwania.

OPCJE

       -c --stdout
              Kompresuje lub dekompresuje na standardowe wyjcie.

       -d --decompress
              Wymusza dekompresj.  bzip2, bunzip2 i bzcat s tak  naprawd  tymi
              samymi  programami  i  decyzja  jakie  akcje  bd  wykonane  jest
              wykonywana na podstawie nazwy jaka zostala uyta. Ten parametr ma
              wyszy priorytet i wymusza na bzip2 dekompresj.

       -z --compress
              Podobne do -d: wymusza kompresj, bez wzgldu na sposob wywolania.

       -t --test
              Sprawdza  integralno  wybranego  pliku(ow), ale nie dekompresuje
              ich. Wymusza to probn dekompresj i mowi, jaki jest rezultat.

       -f --force
              Wymusza zastpowanie  plikow  wyjciowych.  Normalnie,  bzip2  nie
              zastpuje  istniejcych plikow wyjciowych. Wymusza rownie na bzip2
              lamanie dowiza twardych, czego normalnie nie robi.

       -k --keep
              Zatrzymaj  (nie  kasuj)  pliki  wejciowe  przy   kompresji   lub
              dekompresji.

       -s --small
              Zredukuj  uycie  pamici  na  kompresj,  dekompresj i testowanie.
              Pliki s dekompresowane i testowane  przy  uyciu  zmodyfikowanego
              algorytmu,  ktory  potrzebuje  tylko  2.5  bajtu na blok bajtow.
              Oznacza to, e kady plik moe by zdekompresowany przy uyciu  okolo
              2300k pamici, jednak tracc okolo polow normalnej szybkoci.

              Podczas  kompresji,  -s  wybiera  bloki  wielkoci  200k, ktorych
              limity pamici wynosz mniej wicej tyle samo,  w  zamian  za  jako
              kompresji.  W  skrocie,  jeli  twoj  komputer  ma malo pamici (8
              megabajtow lub mniej), uywaj opcji  -s  do  wszystkiego.  Zobacz
              zarzdzanie pamici poniej.

       -q --quiet
              Wylcza  wszystkie  nieistotne  komunikaty  ostrzegawcze.   Nie s
              eliminowane komunikaty dotyczce  bldow  wejcia/wyjcia  i  innych
              zdarze krytycznych.

       -v --verbose
              Tryb  gadatliwy  --  pokazuje stopie kompresji dla kadego pliku.
              Nastpne -v zwikszaj  stopie  gadatliwoci,  powodujc  wywietlanie
              duej iloci informacji, przydatnych glownie przy diagnostyce.

       -L --license -V --version
              Wywietla wersj programu i warunki licencji.

       -1 to -9
              Ustawia  wielko  bloku  na 100 k, 200 k .. 900 k przy kompresji.
              Nie ma adnego  znaczenia  przy  dekompresji.  Zobacz  zarzdzanie
              pamici poniej.

       --     Traktuje wszystkie nastpujce po nim argumenty jako nazwy plikow,
              nawet jeli zaczynaj si one od mylnika. Moesz  wic  kompresowa  i
              dekompresowa  pliki,  ktorych  nazwa  zaczyna  si od mylnika, na
              przyklad: bzip2 -- -moj_plik.

       --repetitive-fast --repetitive-best
              Te parametry nie maj  znaczenia  w  wersjach  0.9.5  i  wyszych.
              Umoliwialy  one pewn infantyln kontrol nad zachowaniem algorytmu
              sortujcego we wczeniejszych wersjach, co bylo czasami  uyteczne.
              Wersje  0.9.5  i  wysze maj usprawniony algorytm, ktory powoduje
              bezuyteczno tej funkcji.

ZARZDZANIE PAMICI

       bzip2 kompresuje due pliki w blokach. Rozmiar bloku ma wplyw zarowno na
       stopie  osiganej  kompresji,  jak  rownie  na  ilo pamici potrzebnej do
       kompresji i dekompresji. Parametry od -1 do -9 wybieraj  rozmiar  bloku
       odpowiednio  od  100,000  bajtow  a  do 900,000 bajtow (standardowo). W
       czasie dekompresji, rozmiar bloku uytego do kompresji jest  odczytywany
       z  naglowku  pliku  skompresowanego i bunzip2 sam zajmuje odpowiedni do
       dekompresji ilo pamici. Poniewa rozmiar blokow  jest  przetrzymywany  w
       pliku  skompresowanym,  parametry  od -1 do -9 nie maj przy dekompresji
       adnego znaczenia.

       Wymagania kompresji i dekompresji w bajtach, mog by wyliczone przez:

              Kompresja :   400k + ( 8 x rozmiar bloku )

              Dekompresja :  100k + ( 4 x rozmiar bloku ) lub
                             100k + ( 2.5 x rozmiar bloku )

       Wiksze  bloki  daj  due  zmniejszenie  zwrotow   marginalnych.   Wikszo
       kompresji  pochodzi  z  pierwszych  stu  lub dwustu kilobajtow rozmiaru
       bloku.  Warto o tym pamita uywajc bzip2 na wolnych  komputerach.  Warto
       rownie  podkreli,  e  rozmiar  pamici  potrzebnej  do  dekompresji jest
       wybierany  poprzez  ustawienie   odpowiedniej   wielkoci   bloku   przy
       kompresji.

       Dla  plikow skompresowanych standardowym blokiem wielkoci 900k, bunzip2
       bdzie  wymagal  okolo  3700  kilobajtow  do  dekompresji.  Aby  umoliwi
       dekompresj  na  komputerze  wyposaonym  jedynie  w  4 megabajty pamici,
       bunzip2 ma opcj, ktora moe zmniejszy wymagania prawie do  polowy,  tzn.
       okolo 2300 kilobajtow. Prdko dekompresji jest rownie bardzo zmiejszona,
       wic  uywaj  tej  opcji  tylko  wtedy,  kiedy  jest  to  konieczne.  Tym
       parametrem jest -s.

       Generalnie,  probuj  i  uywaj  najwikszych  rozmiarow  blokow, jeli ilo
       pamici ci na to pozwala. Prdko kompresji i dekompresji w  zasadzie  nie
       zaley od wielkoci uytego bloku.

       Inna  wana rzecz dotyczy plikow, ktore mieszcz si w pojedyczym bloku --
       oznacza to wikszo plikow na ktore si  natkniesz  uywajc  duych  blokow.
       Rozmiar realny pamici zabieranej jest proporcjonalny do wielkoci pliku,
       jeli plik jest  mniejszy  ni  blok.  Na  przyklad,  kompresja  pliku  o
       wielkoci   20,000   bajtow   z  parametrem  -9  wymusi  na  kompresorze
       odnalezienie 7600 k pamici, ale zajcie tylko 400k + 20000  *  8  =  560
       kilobajtow  z  tego.  Podobnie, dekompresor odnajdzie 3700k, ale zajmie
       tylko 100k + 20000 * 4 = 180 kilobajtow.

       Tu jest tabela, ktora podsumowuje maksymalne uycie  pamici  dla  ronych
       rozmiarow blokow. Podano te calkowity rozmiar skompresowanych 14 plikow
       tekstowych  (Calgary  Text  Compressione   Corpus)   zajmujcych   razem
       3,141,622  bajtow.  Ta  kolumna  daje pewne pojcie o tym, jaki wplyw na
       kompresj ma wielko blokow. Ta tabela uzmyslawia  rownie  przewag  uycia
       wikszych  blokow dla wikszych plikow, poniewa "Corpus" jest zdominowany
       przez mniejsze pliki.
                    Uycie       Uycie        Uycie         Corpus
          Parametr kompresji   dekompresji   dekompresji -s    Size

            -1      1200k         500k          350k          914704
            -2      2000k         900k          600k          877703
            -3      2800k         1300k         850k          860338
            -4      3600k         1700k        1100k          846899
            -5      4400k         2100k        1350k          845160
            -6      5200k         2500k        1600k          838626
            -7      6100k         2900k        1850k          834096
            -8      6800k         3300k        2100k          828642
            -9      7600k         3700k        2350k          828642

ODZYSKIWANIE DANYCH ZE ZNISZCZONYCH PLIK'OW BZIP2

       bzip2 kompresuje pliki w blokach, zazwyczaj 900 kilbajtowych. Kady blok
       jest  trzymany  osobno.  Jeli  bldy  transmisji lub nonika uszkodz plik
       wieloblokowy  .bz2,  moliwe  jest  odtworzenie   danych   zawartych   w
       niezniszczonych blokach pliku.

       Kady  blok  jest reprezentowany przez 48-bitowy wzorzec, ktory umoliwia
       znajdowanie przyporzdkowa blokow z rozsdn pewnoci. Kady blok ma  rownie
       swoj  32-bitowy  CRC, wic bloki uszkodzone mog by latwo odseparowane od
       poprawnych.

       bzip2recover  jest  oddzielnym   programem,   ktorego   zadaniem   jest
       poszukiwanie  blokow w plikach .bz2 i zapisywanie ich do wlasnego pliku
       .bz2. Moesz potem uy bzip2 -t aby sprawdzi spojno  wyjciowego  pliku  i
       zdekompresowa te, ktore nie s uszkodzone.

       bzip2recover  pobiera  pojedynczy  argument, nazw uszkodzonego pliku, i
       tworzy pewn liczb plikow  "rec0001plik.bz2",  "rec0002plik.bz2",  itd.,
       przetrzymujce  odzyskane  bloki.  Wyjciowe nazwy plikow s tak tworzone,
       aby latwo bylo potem uywa ich razem za pomoc gwiazdek --  na  przyklad,
       "bzip2  -dc  rec*plik.bz2  >  odzyskany_plik"  --  wylistuje  pliki  we
       wlaciwej kolejnoci.

       bzip2recover powinien by uywany najczciej z duymi plikami .bz2, jako  i
       one  zawieraj  najczciej  duo blokow. Jest czystym bezsensem uywa go na
       uszkodzonym jedno-blokowym pliku, poniewa uszkodzony blok  nie  moe  by
       odzyskany.  Jeli chcesz zminimalizowa jakiekolwiek moliwe straty danych
       poprzez  nonik  lub  transmisj,  powiniene  zastanowi  si  nad   uyciem
       mniejszych blokow.

OPISY WYNIK'OW

       Etap  sortujcy  kompresji lczy razem podobne cigi znakow w pliku. Przez
       to, pliki zawierajce bardzo dlugie cigi powtarzajcych si  symboli,  jak
       "aabaabaabaab  ..."  (powtorzone  kilkaset  razy)  mog  by kompresowane
       wolniej ni normalnie. Wersje 0.9.5 i wysze zachowuj si duo lepiej w tej
       sytuacji   ni  wersje  poprzednie.  Ronica  stopnia  kompresji  pomidzy
       najgorszym i najlepszym przypadkiem kompresji wynosi  okolo  10:1.  Dla
       wczeniejszych  wersji  bylo to nawet okolo 100:1. Jeli chcesz, moesz uy
       parametru -vvvv aby monitorowa postpy bardzo szczegolowo.

       Prdko dekompresji nie jest zmieniana przez to zjawisko.

       bzip2 zazwyczaj rezerwuje kilka megabajtow pamici do dzialania a  potem
       wykorzystuje  j  w  sposob zupelnie przypadkowy.  Oznacza to, e zarowno
       prdko kompresji jak i dekompresji jest w duej czci zalena od prdkoci, z
       jak  twoj komputer moe naprawia braki bufora podrcznego. Z tego powodu,
       wprowadzone zostaly male zmiany kody aby zmniejszy straty,  ktore  daly
       nieproporcjonalnie  duy  wzrost  osigni.   Myl,  e  bzip2 bdzie dzialal
       najlepiej na komputerach z duymi buforami podrcznymi.

ZAKAMARKI

       Wiadomoci o bldach wejcia/wyjcia nie s a tak pomocne, jak  moglyby  by.
       bzip2  stara  si  wykry bld wejcia/wyjcia i wyj "czysto", ale szczegoly
       tego, jaki to problem mog by czasami bardzo mylce.

       Ta  strona  podrcznika  odnosi  si  do  wersji  1.0   programu   bzip2.
       Skompresowane  pliki utworzone przez t wersj s kompatybilne zarowno z w
       przod jak i wstecznie z  poprzednimi  publicznymi  wydaniami,  wersjami
       0.1pl2,  0.9.0  i  0.9.5  ale  z malymi wyjtkami: 0.9.0 i wysze potrafi
       poprawnie dekompresowa wiele skompresowanych plikow zlczonych w  jeden.
       0.1pl2 nie potrafi tego; zatrzyma si ju po dekompresji pierwszego pliku
       w strumieniu.

       bzip2recover uywa 32-bitowych liczb do  reprezentacji  pozycji  bitu  w
       skompresowanym  pliku,  wic  nie  moe przetwarza skompresowanych plikow
       dluszych ni 512 megabajtow. Mona to latwo naprawi.

AUTOR

       Julian Seward, jseward@acm.org.

       http://www.muraroa.demon.co.uk http://sourceware.cygnus.com/bzip2

       Idee zawarte w bzip2 s  podzielone  (przynajmniej)  pomidzy  nastepujcy
       ludzi:  Michael  Burrows i David Wheeler (transformacja sortujc bloki),
       David  Wheeler  (znow,  koder  Huffmana),  Peter   Fenwick   (struktura
       kodowania  modelu  w oryginalnym bzip2, i wiele udoskonale), i Alistair
       Moffar, Radford Neal i Ian Witten  (arytmetyczny  koder  w  oryginalnym
       bzip2).  Jestem  im  bardzo  wdziczny  za ich pomoc, wsparcie i porady.
       Zobacz stron manuala  w  rodlowej  dystrybucji  po  wskaniki  do  rodel
       dokumentacji.  Christian von Roques zachcil mnie do wymylenia szybszego
       algorytmu sortujcego, po  to  eby  przyspieszy  kompresj.  Bela  Lubkin
       zachcila mnie do polepszenia najgorszych wynikow kompresji. Wiele ludzi
       przyslalo latki, pomoglo w ronych problemach, poyczylo komputerow, dalo
       rady i bylo ogolnie pomocnych.

INFORMACJE O T/LUMACZENIU

       Powysze  tlumaczenie  pochodzi z nieistniejcego ju Projektu Tlumaczenia
       Manuali i moe nie by aktualne. W razie zauwaenia ronic  midzy  powyszym
       opisem  a  rzeczywistym  zachowaniem  opisywanego programu lub funkcji,
       prosimy o zapoznanie si z oryginaln (angielsk) wersj strony podrcznika.

                                                                      bzip2(1)