Provided by:
manpages-pl_20060617-3_all 
NAZWA
less - przeciwiestwo more
SK/LADNIA
less -?
less --help
less -V
less --version
less [-[+]aBcCdeEfFgGiIJmMnNqQrRsSuUVwWX]
[-b rozmiar] [-h linie] [-j linia] [-k plikklu]
[-{oO} pliklog] [-p wz'or] [-P zachta] [-t tag]
[-T pliktag'ow] [-x tab,...] [-y linie] [-[z] linie]
[+[+]cmd] [--] [nazwa_pliku]...
(Alternatywn skladni, z dlugimi nazwami opcji, opisano w czci OPCJE).
OPIS
less jest programem podobnym do more (1), ale pozwalajcym na poruszanie
si w tyl w pliku tak samo jak w przod. less nie musi te czyta calego
pliku wejciowego przed rozpoczciem, tak wic przy duych plikach
wejciowych uruchamia si szybciej ni edytory tekstu takie jak vi (1).
less uywa bazy termcap (w niektorych systemach terminfo), tak wic moe
pracowa na szeregu terminali. Istnieje nawet ograniczona obsluga
terminali drukujcych (na terminalu drukujcym, linie, ktore powinny
zosta wypisane na gorze ekranu s poprzedzone daszkiem).
Polecenia oparte s zarowno na more jak i vi. Polecenia mona poprzedzi
liczb dziesitn, zwan N w opisach poniej. Liczba ta jest uywana przez
niektore polecenia, jak to zaznaczono.
POLECENIA
W poniszych opisach, ^X oznacza Control-X, ESC oznacza klawisz ESCAPE;
na przyklad ESC-v oznacza dwuznakow sekwencj ESC, potem "v".
h lub H
Pomoc: wywietla podsumowanie tych polece. Jeli zapomnisz
wszystkich innych polece, pamitaj o tej.
SPACE lub ^V lub f lub ^F
Przewija w przod N linii, domylnie jedno okno (zobacz opcja -z
poniej). Jeli N wynosi wicej ni rozmiar ekranu, wywietlany jest
tylko ostatni pelny ekran. Ostrzeenie: niektore systemy uywaj
^V jako specjalnego znaku doslownoci.
z Jak SPACJA, ale jeli podano N, staje si nowym rozmiarem okna.
ESC-SPACE
Jak spacja, ale przewija o peln wielko ekranu, nawet jeli po
drodze osignie koniec pliku.
RETURN lub ^N lub e lub ^E lub j lub ^J
Przewija w przod o N linii, domylnie jedn. Wywietlane s
wszystkie N linie, nawet jeli N wynosi wicej ni wielko ekranu.
d lub ^D
Przewija w przod o N linii, domylnie polow wielkoci ekranu.
Jeli podano N, staje si ono now wartoci domyln dla kolejnych
polece d i u.
b lub ^B lub ESC-v
Przewija w tyl N linii, domylnie jedno okno (zobacz opcja -z
poniej). Jeli N wynosi wicej ni rozmiar ekranu, wywietlany jest
tylko ostatnia wielko ekranowa.
w Jak ESC-v, ale jeli podano N, staje si ono nowym rozmiarem okna.
y lub ^Y lub ^P lub k lub ^K
Przewija w tyl o N linii, domylnie jedn. Wywietlane s wszystkie
N linie, nawet jeli N wynosi wicej ni wielko ekranu.
Ostrzeenie: niektore systemy uywaj ^Y jako specjalnego znaku
kontroli zada.
u lub ^U
Przewija w tyl o N linii, domylnie polow wielkoci ekranu. Jeli
podano N, staje si ono now wartoci domyln dla kolejnych polece
ESC-) lub STRZALKA_W_PRAWO
Przewija poziomo N znakow w prawo, domylnie o polow szerokoci
ekranu (zob. opcja -#).! Jeli podano liczb N, to staje si ona
domylna dla przyszlych polece STRZALKA_W_PRAWO i
STRZALKA_W_LEWO. Podczas przewijania tekstu dziala to tak,
jakby byla wlczona opcja -S (ucinania linii).
ESC-( lub STRZALKA_W_LEWO
Przewija poziomo N znakow w prawo, domylnie o polow szerokoci
ekranu (zob. opcja -#).! Jeli podano liczb N, to staje si ona
domylna dla przyszlych polece STRZALKA_W_PRAWO i
STRZALKA_W_LEWO.
r lub ^R lub ^L
Odwiea ekran.
R Odwiea ekran, odrzucajc wszelkie wejcie z bufora. Uyteczne jeli
plik zmienia si w trakcie ogldania.
F Przewija w przod, i probuje nadal odczytywa gdy osignito koniec
pliku. Normalnie polecenia tego uywalby gdy znajdujesz si ju na
kocu pliku. Jest to metoda monitorowania ogona pliku ktory
wlanie ronie podczas ogldania (zachowanie to jest podobne do
polecenia tail -f).
g lub < lub ESC-<
Przechodzi do linii numer N w pliku, domylnie pierwszej (pocztku
pliku). (Ostrzeenie: moe to by powolne jeli N jest due).
G lub > lub ESC->
Przechodzi do linii numer N w pliku, domylnie na koniec pliku.
(Ostrzeenie: moe to by powolne jeli N jest due lub jeli N jest
niepodane, a czytane jest standardowe wejcie zamiast pliku).
p lub %
Przechodzi do pozycji N procent w pliku. N powinno zawiera si
midzy 0 a 100.
{ Jeli w linii wywietlanej na gorze ekranu znajduje si otwierajcy
nawias klamrowy, polecenie { przejdzie do odpowiadajcego mu
prawego nawiasu. Pasujcy zamykajcy nawias klamrowy jest
umieszczany na dole ekranu. Jeli w linii na gorze ekranu
znajduje si wicej ni jeden nawias klamrowy, mona uy liczby N
okrelajcej N-ty nawias w linii.
} Jeli w linii wywietlanej na dole ekranu znajduje si zamykajcy
nawias klamrowy, polecenie } przejdzie do odpowiadajcego mu
prawego nawiasu. Pasujcy otwierajcy nawias klamrowy jest
umieszczany na gorze ekranu. Jeli w linii na gorze ekranu
znajduje si wicej ni jeden nawias klamrowy, mona uy liczby N
okrelajcej N-ty nawias w linii.
( Jak {, ale odnosi si do nawiasow okrglych, a nie klamrowych
) Jak }, ale odnosi si do nawiasow okrglych, a nie klamrowych
[ Jak {, ale odnosi si do nawiasow kwadratowych, a nie klamrowych
] Jak }, ale odnosi si do nawiasow kwadratowych, a nie klamrowych
ESC-^F Po ktorym nastpuj dwa znaki, zachowuje si jak {, ale uywa tych
dwoch znakow jako odpowiednio nawiasu otwierajcego i
zamykajcego. Na przyklad, "ESC ^F < >" mona uy do przejcia do
>, ktore odpowiada < wywietlanemu w linii na gorze ekranu.
ESC-^B Po ktorym nastpuj dwa znaki, zachowuje si jak }, ale uywa tych
dwoch znakow jako odpowiednio nawiasu otwierajcego i
zamykajcego. Na przyklad, "ESC ^B < >" mona uy do przejcia do w
tyl do <, ktore odpowiada > wywietlanemu w linii na dole ekranu.
m Plus dowolna mala litera; zaznacza biec pozycj t liter.
' (Pojedynczy apostrof) Plus dowolna mala litera: powraca do
pozycji zaznaczonej uprzednio t liter. Plus kolejny pojedynczy
cudzyslow: wraca do pozycji, w ktorej wykonano ostatni "due"
polecenie przemieszczania si. Plus ^ lub $, skacze odpowiednio
na pocztek lub koniec pliku. Znaczniki pozycji s zachowywane
przy otwieraniu nowego pliku, tak wic polecenia ' mona uy do
przelczania midzy plikami wejciowymi.
^X^X Tak jak pojedynczy apostrof.
/wzorzec
Szuka w przod w pliku N-tej linii zawierajcej wzorzec. N
domylnie rowna si jeden. Wzorzec to wyraenie regularne
rozpoznawane przez ed. Szukanie zaczyna si od drugiej
wywietlanej linii (ale zobacz opcje -a i -j, ktore to zmieniaj).
Pewne znaki maj specjalne znaczenie jeli wprowadzono je na
pocztku wzorca; zmieniaj one typ szukania, a nie s traktowane
jako cz wzorca:
^N lub !
Szukanie linii, ktore NIE pasuj do wzorca.
^E lub *
Szukanie w wielu plikach. To znaczy, jeli szukanie
doszlo do koca biecego pliku bez znalezienia dopasowania,
cignie si ono dalej w kolejnym pliku z listy podanej w
wierszu polece.
^F lub @
Zaczcie szukania od pierwszej linii PIERWSZEGO pliku z
listy z wiersza polece, niezalenie od tego, co aktualnie
wywietlane jest na ekranie, oraz ustawie opcji -a i -j.
^K Podwietlanie kadego tekstu, ktory pasuje do wzorca na
biecym ekranie, ale bez przesuwania si do pierwszego
dopasowania (KEEP = utrzymaj biec pozycj).
^R Bez interpretacji metaznakow wyrae regularnych. Wykonuje
proste porownanie tekstowe.
?wzorzec
Szukanie w tyl w pliku N-tej linii zawierajcej wzorzec.
Szukanie zaczyna si od linii znajdujcej si tu przed lini
wywietlan na samym dole [czyli w przedostatniej linii ekranu -
GSN]
Pewne znaki maj specjalne znaczenie, jak w poleceniu /:
^N lub !
Szukanie linii ktore NIE pasuj do wzorca.
^E lub *
Szukanie w wielu plikach. To znaczy, jeli szukanie
doszlo do pocztku biecego pliku bez znalezienia
dopasowania, cignie si ono dalej w poprzednim pliku z
listy podanej w wierszu polece.
^F lub @
Zaczcie szukania od ostatniej linii OSTATNIEGO pliku z
listy z wiersza polece, niezalenie od tego co aktualnie
wywietlane jest na ekranie, oraz ustawie opcji -a i -j.
^K Jak w szukaniu w przod.
^R Jak w szukaniu w przod.
ESC-/wzorzec
To samo co "/*".
ESC-?wzorzec
To samo co "?*".
n Powtarza poprzednie szukanie, dla N-tej linii zawierajcej
ostatni wzorzec. Jeli poprzednie szukanie zmodyfikowano przez
^N, szukanie jest wykonywane dla N-tej linii NIE zawierajcej
wzorca. Jeli poprzednie szukanie zmodyfikowano przez ^E,
szukanie cignie si przez nastpny (lub poprzedni) plik, jeli nie
wystarczyl plik biecy. Jeli poprzednie szukanie zmodyfikowano
przez ^R, szukanie wykonywane jest bez uycia wyrae regularnych.
Jeli poprzednie szukanie bylo zmodyfikowane przez ^F lub ^K, nie
wystpuje aden efekt.
N Powtarza poprzednie szukanie, ale w przeciwnym kierunku.
ESC-n Powtarza poprzednie szukanie, ale przekraczajc granice plikow.
Efekt jest taki sam, jak gdyby poprzednie szukanie zmodyfikowano
przez *.
ESC-N Powtarza poprzednie szukanie, ale w przeciwnym kierunku i
przekraczajc granice plikow.
ESC-u Cofa podwietlanie szukania. Wylcza podwietlanie lacuchow
pasujcych do biecego wzoru szukania. Jeli podwietlenie ju jest
wylczone z powodu poprzedniego polecenia ESC-u, wlcza je z
powrotem. Podwietlenie wlczy te kade polecenie szukajce (mona
je te wylczy przelczajc opcj -G; wowczas polecenia szukajce nie
wlczaj go z powrotem).
:e [nazwa_pliku]
Ogldanie nowego pliku. Jeli brakuje nazwy pliku, plik "biecy"
(zobacz polecenia :n i :p poniej) z listy plikow z wierszu
polece jest ogldany na nowo. Znak procentu (%) w nazwie pliku
zastpowany jest nazw pliku biecego. Znak funta (#) jest
zastpowany nazw poprzednio ogldanego pliku. Jednak dwa kolejne
znaki procentu s po prostu zastpowane pojedynczym znakiem
procentu. Pozwala to na wprowadzenie nazwy pliku zawierajcej w
nazwie znak procentu. Podobnie, dwa kolejne znaki funta s
zastpowane pojedynczym znakiem funta. Nazwa pliku wstawiana
jest do listy plikow z wiersza polece, tak aby mona j bylo
obejrze kolejnymi poleceniami :n i :p. Jeli nazwa pliku sklada
si z kilku plikow, wszystkie one s wstawiane do listy plikow i
ogldany jest pierwszy z nich. Jeli nazwa pliku zawiera jedn lub
wicej spacji, cala nazwa musi by ujta w cudzyslowy (zobacz te
opcja -").
^X^V lub E
To samo co :e. Uwaga: niektore systemy uywaj ^V jako
specjalnego znaku doslownoci. W takich systemach uycie ^V moe
by niemoliwe.
:n Ogldanie nastpnego pliku (z listy plikow podanej w wierszu
polece). Jeli podano liczb N, wywietlany jest N-ty nastpny
plik.
:p Ogldanie poprzedniego pliko (z listy plikow podanej w wierszu
polece). Jeli podano liczb N, wywietlany jest N-ty poprzedni
plik.
:x Ogldanie pierwszego pliku z listy plikow podanej w wierszu
polece. Jeli podano liczb N, wywietlany jest N-ty plik na
licie.
:d Usunicie biecego pliku z listy plikow.
t Przejcie do nastpnego tagu (znacznika), jeli dla biecego
wystpilo wicej ni jedno dopasowanie. Tagi omowiono dokladniej w
opisie opcji -t.
T Przejcie do poprzedniego tagu, jeli dla biecego wystpilo wicej
ni jedno dopasowanie.
= lub ^G lub :f
Wypisuje pewne informacje o pliku wlanie ogldanym, w tym jego
nazw oraz numer linii i offset bajtowy dolnej wywietlanej linii.
Jeli to moliwe, wypisywana jest take dlugo pliku, ilo linii w
pliku oraz procentowa wielko pliku ponad ostatni wywietlan lini.
- Plus jedna lub wicej opcji wierszu polece (zobacz OPCJE poniej):
zmienia ustawienie tej opcji i wypisuje komunikat opisujcy nowe
ustawienie. Jeli bezporednio po kresce zostanie wprowadzone ^P
(CONTROL-P), to ustawienie danej opcji jest zmieniane, ale bez
wypisywania komunikatu. Jeli opcja ma warto liczbow (jak -b lub
-h) lub lacuchow (jak -P lub -t), warto mona wprowadzi tu po
literze opcji. Jeli nie wprowadzono nowej wartoci, wypisywany
jest komunikat o biecym ustawieniu i nic nie ulega zmianie.
-- Jak polecenie -, ale przyjmuje jako argument dlug nazw opcji
(zobacz OPCJE poniej), a nie pojedyncz liter opcji. Po wpisaniu
nazwy opcji musisz nacisn RETURN. ^P bezporednio po drugiej
eliminuje wypisywanie komunikatu opisujcego nowe ustawienie, tak
jak w poleceniu -.
-+ Plus jedna z liter opcji wierszu polece; przywraca opcj do
ustawienia domylnego i wypisuje komunikat opisujcy nowe
ustawienie (polecenie "-+X" dokonuje tego samego co opcja "-+X"
w linii polece). Nie dziala to dla opcji majcych warto
lacuchow.
--+ Jak polecenie -+, ale pobiera dlug nazw opcji zamiast
pojedynczej litery opcji.
-! Plus jedna z liter opcji wierszu polece; ustawia opcj na warto
przeciwn ustawieniu domylnego i wypisuje komunikat opisujcy nowe
ustawienie. Nie dziala to dla opcji majcych warto liczbow lub
lacuchow. IP --! Jak polecenie -!, ale pobiera dlug nazw opcji
zamiast pojedynczej litery opcji.
_ (podkrelenie) Plus jedna z liter opcji wierszu polece; wypisuje
komunikat opisujcy biece ustawienie tej opcji. Nie zmienia
ustawienia.
__ (podwojone podkrelenie) Jak polecenie _ (podkrelenie), ale
pobiera dlug nazw opcji zamiast pojedynczej litery opcji. Po
wpisaniu nazwy opcji musisz nacisn RETURN.
+polecenie
Powoduje, e podane polecenie jest wykonywane za kadym razem, gdy
ogldany jest nowy plik. Na przyklad, +G powoduje, e less
zaczyna wywietlanie kadego pliku od koca zamiast od pocztku.
V Wypisuje numer biecej wersji less
q lub Q lub :q lub :Q lub ZZ
Koczy dzialanie less.
Nastpujce cztery polecenia mog, ale nie musz by prawidlowe, zalenie od
twojej instalacji.
v Wywoluje edytor do edycji wlanie ogldanego pliku. Edytor
pobierany jest pobierany ze zmiennej rodowiskowej VISUAL, jeli
ta jest okrelona, lub EDITOR, jeli VISUAL nie jest okrelona, a w
kadym razie domylnie "vi", jeli ani VISUAL ani EDITOR jest
okrelona. Zobacz te omowienie LESSEDIT po sekcji o ZNAKACH
ZACHTY poniej.
! polecenie-powloki
Wywoluje powlok i wykonuje podan polecenie powloki. Znak
procentu (%) jest zastpowany nazw biecego pliku. Znak funta (#)
jest zastpowany nazw poprzednio ogldanego pliku. "!!" powtarza
ostatnie polecenie powloki. "!" bez polecenia wywoluje po
prostu powlok. W systemach Unixowych, nazwa powloki pobierana
jest ze zmiennej rodowiskowej SHELL, a w kadym razie domylnie
"sh". W systemach MS-DOS i OS/2, powlok jest zwykly procesor
polece.
| <m> polecenie-powloki
<m> przedstawia dowoln liter-znacznik. Przesyla przez potok
sekcj podanego pliku do podanej polecenia powloki. Sekcja
pliku, ktora ma zosta przeslana to ta znajdujca si midzy pierwsz
lini biecego ekranu a pozycj oznaczon liter. <m> moe te rowna
si ^ lub $, oznaczajc odpowiednio pocztek lub koniec pliku.
Jeli <m> rowna si . lub znakowi nowej linii, przesylany jest
biecy ekran.
s nazwa_pliku
Zapisuje wejcie do pliku. Dziala to tylko wtedy, gdy wejcie
jest potokiem, a nie zwyczajnym plikiem.
OPCJE
Opcje wierszu polece s opisane poniej. Wikszo opcji mona zmienia w
trakcie dzialania less, uywajc polecenia "-".
Wikszo opcji mona poda w jednej z dwu postaci: albo kreski z pojedyncz
liter albo dwu kresek z nastpujc po nich dlug nazw opcji. Dlugie nazwy
opcji mona skraca, o ile skrot jest jednoznaczny. Na przyklad,
--quit-at-eof mona skroci do --quit, ale nie do --qui, poniewa na --qui
zaczynaj si zarowno --quit-at-eof, jak i --quiet. Niektore z dlugich
nazw opcji zapisane s duymi literami, jak --QUIT-AT-EOF, odroniane od
--quit-at-eof. Takie nazwy wymagaj duej tylko pierwszej litery, reszta
moe by podana malymi lub duymi. Na przyklad, --Quit-at-eof jest
rownowanikiem --QUIT-AT-EOF.
Opcje pobierane s take ze zmiennej rodowiskowej LESS. Na przyklad, eby
unikn pisania "less -options..." za kadym wywolaniem less, moesz napisa
w csh:
setenv LESS "-options"
lub, jeli uywasz sh:
LESS="-options"; export LESS
W MS-DOS nie potrzebujesz cudzyslowow, ale powiniene zastpi wszystkie
znaki procentu w lacuchu opcji podwojnymi znakami procentu.
Zmienna rodowiskowa analizowana jest przed wierszem polece, tak wic
opcje wiersza polece uniewaniaj zmienn LESS. Jeli jaka opcja pojawia
si w zmiennej LESS, mona przywroci jej warto domyln poprzedzajc w
wierszu polece opcj znakami "-+".
Dla opcji takich jak -P lub -D, wymagajcych nastpujcego po nich
lacucha, musi zosta uyty znak dolara ($), sygnalizujcy koniec lacucha.
Na przyklad, chcc w MS-DOS skorzysta z dwu opcji -D, musisz umieci
midzy nimi znak dolara:
LESS="-Dn9.1$-Ds4.1"
-? lub --help
Opcja ta wywietla podsumowanie polece akceptowanych przez less
(to samo co polecenie h). Zalenie od tego, jak uywana przez
ciebie powloka interpretuje znak zapytania, moe by koniecznym
zacytowanie go, jako "-\?".
-a lub --search-skip-screen
Powoduje, e szukania zaczynaj si po ostatniej linii wywietlanej
na ekranie, przeskakujc wszystkie wywietlone linie. Domylnie
szukania zaczynaj si od drugiej linii ekranu (albo po ostatniej
znalezionej linii; zobacz opcja -j).
-bn lub --buffers=n
Podaje, w kilobajtach (1024 bajtow), ilo pamici na buforowanie,
jakiej less uyje dla kadego pliku. Domylnie dla kadego pliku
uywany jest 64KB bufor (chyba e plik jest potokiem - zobacz
opcja -B). Uycie opcji -b powoduje, e zamiast tego dla kadego
pliku zostanie uyty bufor o wielkoci n kilobajtow. Jeli n
wynosi -1, to bufory s nieograniczone, to znaczy, do pamici jest
wczytywany caly plik.
-B lub --auto-buffers
Domylnie, kiedy dane s odczytywane z potoku, bufory s alokowane
automatycznie, w miar potrzeby. Jeli przez potok czytana jest
dua ilo danych, moe to spowodowa zaalokowanie znacznej iloci
pamici. Opcja -B wylcza ow automatyczn alokacj buforow dla
potokow, tak e przydzielane jest im tylko 64KB (lub wielko
bufora podana opcj -b). Uwaga: uywanie -B moe spowodowa
nieprawidlowe wywietlanie, poniewa w pamici trzymana jest tylko
ostatnio ogldana cz pliku; wszelkie poprzednie dane s tracone.
-c lub --clear-screen
Powoduje e pelne odwieania ekranu s rysowane od gornej linii w
dol. Domylnie, pelne odwieania ekranu s dokonywane poprzez
przewijanie z dolu ekranu.
-C lub --CLEAR-SCREEN
Opcja -C dziala tak jak -c, ale ekran jest czyszczony przed
odwieeniem.
-d lub --dumb
Opcja -d wylcza komunikat o bldzie wywietlany zwykle jeli
terminal jest niemy, to jest, brakuje w nim wanych zdolnoci,
takich jak moliwo odwieania ekranu lub przewijania w tyl. Opcja
-d nie zmienia w kadym razie zachowania less na niemym
terminalu.
-Dxkolor lub --color=xkolor
[tylko MS-DOS] Ustawia kolor wywietlanego tekstu. x to
pojedynczy znak okrelajcy rodzaj tekstu, dla ktorego ustawiany
jest kolor: n=normalny, s=standardowe wyjcie, d=pogrubiony,
u=podkrelony, k=migajcy. kolor to para liczb rozdzielona kropk.
Pierwsza liczba okrela kolor pierwszego planu, a druga kolor tla
tekstu. Pojedyncza liczba N oznacza to samo co N.0.
-e lub --quit-at-eof
Powoduje e less automatycznie koczy prac, gdy za drugim razem
osignie koniec pliku. Domylnie, jedyn metod wyjcia z less jest
polecenie "q".
-E lub --QUIT-AT-EOF
-E Powoduje, e less automatycznie koczy prac, jak tylko osignie
koniec pliku.
-f lub --force
Wymusza otwieranie plikow nieregularnych (plik nieregularny to
katalog lub specjalny plik urzdzenia). Wylcza rownie komunikat
ostrzegawczy gdy otwierany jest plik binarny. Domylnie less
odmowi otwarcia pliku nieregularnego.
-F lub --quit-if-one-screen
Powoduje, e less automatycznie koczy prac, jeli caly plik da si
wywietli na jednym ekranie.
-g lub --hilite-search
Normalnie less podwietla WSZYSTKIE lacuchy, ktore pasuj do
ostatniego polecenia szukania. Opcja -g zmienia to zachowanie,
kac podwietla tylko ten konkretny lacuch, ktory znaleziono
ostatnim poleceniem szukania. Moe to spowodowa, e less bdzie
pracowal nieco szybciej ni domylnie.
-G lub --HILITE-SEARCH
Opcja -G wylcza wszystkie podwietlania lacuchow znalezionych
poleceniami szukania.
-hn lub ---max-back-scroll=n
Okrela maksymaln liczb linii do przewijania w tyl. Jeli
koniecznym jest przewinicie w tyl o wicej ni n linii, ekran jest
rysowany na nowo w kierunku w przod. Jeli terminal nie ma
moliwoci przewijania w dol, zakladane jest -h0).
-i lub --ignore-case
Powoduje, e szukania ignoruj wielko liter; to jest, litery male
i due s uwaane za identyczne. Opcja ta jest ignorowana jeli we
wzorcu szukania wystpi jakiekolwiek due litery; innymi slowy,
jeli wzorzec zawiera due litery, szukanie nastpi z uwzgldnieniem
wielkoci liter.
-I lub --IGNORE-CASE
Jak -i, ale szukania ignoruj wielko liter nawet jeli wzor
zawiera due litery.
-jn lub --jump-target=n
Okrela lini na ekranie, w ktorej umieszczona ma by linia
"docelowa". Linia docelowa to obiekt szukania tekstu, szukania
tagow, skakania do linii o numerze, skakania do pozycji w
procentach, lub skakania do zaznaczonej pozycji. Linie na
ekranie okrelane s numerem; linia gorna to 1, nastpna 2, i tak
dalej. Numery mog by ujemne, co okrela linie liczone od dolu
ekranu: dolna linia ekranu to -1, druga od dolu -2, i tak dalej.
Jeli uyto opcji -j, szukania zaczynaj si od linii nastpujcej tu
po linii docelowej. Na przyklad jeli uyto -j4, lini docelow
jest czwarta linia ekranu, szukania wic zaczynaj si w linii
pitej.
-J lub --status-column
Wywietla kolumn stanu na lewym brzegu ekranu. Kolumna stanu
wskazuje linie dopasowane w biecym wyszukiwaniu. Stosowana jest
take gdy dziala opcja -w lub -W.
-kfilename lub --lesskey-file=filename
Kae less otworzy i zinterpretowa wskazany plik jako plik
lesskey(1). Mona poda wielokrotne opcje -k. Jeli ustawiona
jest zmienna rodowiskowa LESSKEY lub LESSKEY_SYSTEM, albo jeli
plik lesskey znajduje si w standardowym miejscu (zobacz
PRZYPISANIA KLAWISZY), jest on take uywany jako plik lesskey.
-m lub --long-prompt
Powoduje e less pokazuje rozwinity znak zachty (jak more), z
procentow pozycj w pliku. Domylnie, znakiem zachty less jest
dwukropek.
-M lub --LONG-PROMPT
Powoduje, e less wywietla jeszcze bardziej szczegolow zacht ni
more.
-n lub --line-numbers
Wylcza numery linii. Warto domylna (uywanie numerow linii) moe
spowodowa, e less bdzie dzialal w niektorych przypadkach
wolniej, zwlaszcza z bardzo duym plikiem wejciowym. Wylczenie
numerow linii opcj -n pozwoli unikn tego problemu. Uywanie
numerow linii oznacza: numer linii bdzie wywietlany w rozwinitym
znaku zachty i poleceniu =, a polecenie v przekae biecy numer
linii edytorowi (zobacz take omowienie LESSEDIT i ZNAKOW ZACHTY
poniej).
-N lub --LINE-NUMBERS
Powoduje, e na pocztku kadej linii ekranowej wywietlane s numery
linii.
-onazwa_pliku lub --log-file=nazwa_pliku
Powoduje, e less podczas przegldania otrzymanego wejcia kopiuje
je do wskazanego pliku. Dziala to tylko wtedy gdy plik wejciowy
jest potokiem, a nie zwyklym plikiem. Jeli podany plik ju
istnieje, less zapyta o potwierdzenie przed nadpisaniem go.
-Onazwa_pliku lub --LOG-FILE=nazwa_pliku
Opcja -O jest podobna do -o, ale nadpisze istniejcy plik bez
pytania o potwierdzenie.
Jeli nie podano pliku logu, opcji -o i -O mona uy z wntrza less
do jego okrelenia. Bez nazwy pliku, bd one po prostu podawa
nazw pliku logu. Polecenie "s" jest rownowane podaniu -o z
wntrza less.
-pwzorzec lub --pattern=wzorzec
Opcja -p w wierszu polece jest rownowana podaniu wzorca
+/wzorzec; to znaczy, nakazuje less aby rozpoczl od pierwszego
wystpienia wzorzec w pliku.
-Pzachta or --prompt=zachta
Daje metod przystosowania trzech stylow znaku zachty do wlasnych
upodoba. Normalnie umieszcza si j w zmiennej rodowiskowej LESS,
zamiast wpisywa po kadym poleceniu less. Taka opcja musi by
albo ostatni opcj w zmiennej LESS, albo by zakoczona znakiem
dolara. -Ps plus lacuch zmienia domyln (krotk) zacht na ten
lacuch. -Pm zmienia redni (-m) zacht. -PM zmienia dlug (-M)
zacht. -Ph zmienia zacht na ekranie pomocy. -P= zmienia
komunikat wypisywany poleceniem =. -Pw zmienia komunikat
wypisywany podczas oczekiwania na dane (w poleceniu F).
Wszystkie lacuchy zachty skladaj si z sekwencji liter i
specjalnych sekwencji escape'owych. Szczegoly opisano w sekcji
ZNAKI ZACHTY.
-q lub --quiet lub --silent
Powoduje rednio "ciche" dzialanie: dzwonek terminala nie dzwoni
jeli probowano przewin poza koniec pliku lub przed jego pocztek
- jeli terminal ma "dzwonek wizualny", jest on uywany zamiast
zwyklego. Dzwonek zadzwoni przy niektorych innych bldach, jak
wpisywanie niewlaciwych znakow. Domylnym ustawieniem jest
dzwonienie we wszystkich takich przypadkach.
-Q lub --QUIET lub --SILENT
Powoduje calkowicie "ciche" dzialanie: dzwonek terminala nigdy
nie dzwoni.
-r lub --raw-control-chars
Powoduje wywietlanie nieprzetworzonych, "surowych" znakow
sterujcych. Domylnie znaki sterujce (zloone z Ctrl) wywietlane
s z uyciem notacji z daszkiem; na przyklad, Control-A (osemkowo
001) wywietlane jest jako "^A". Uwaga: gdy uywana jest opcja
-r, less nie potrafi zachowa faktycznego wygldu ekranu (poniewa
to zaley od tego, jak ekran reaguje na kady rodzaj znaku
sterujcego). Mog wic wystpi rone problemy z wywietlaniem, jak
dzielenie dlugich linii w niewlaciwym miejscu.
-R lub --RAW-CONTROL-CHARS
Jak -r, ale usiluje zachowa wygld ekranu, tam gdzie to moliwe.
Dziala to tylko wowczas, gdy wejcie sklada si ze zwyklego
tekstu, ewentualnie z dodanymi sekwencjami ANSI sterujcymi
kolorem, o postaci:
ESC [ ... m
gdzie "..." to zero lub wicej znakow ronych od "m". Do celow
zachowania wygldu ekranu zaklada si, e aden ze znakow sterujcych
i adna z sekwencji ANSI zmieniajcych kolory nie przesuwaj
kursora. Przypisujc zmiennej rodowiskowej LESSANSIENDCHARS list
znakow, ktore mog koczy sekwencje ANSI sterujce kolorem mona
zmusi less do akceptowania w tej roli znakow innych ni "m".
-s lub --squeeze-blank-lines
Powoduje ciskanie kolejnych pustych linii w pojedyncz lini pust.
Uyteczne przy ogldaniu wyjcia nroffa.
-S lub --chop-long-lines
Powoduje, e linie dlusze ni szeroko ekranu s ucinane, a nie
zawijane. To jest, reszta dlugiej linii jest po prostu
odrzucana. Domylnie dlugie linie s zawijane; to znaczy, reszta
wywietlana jest w nastpnej linii.
-ttag lub --tag=tag
Opcja -t, plus zaraz po niej TAG, bdzie edytowa plik zawierajcy
ow tag. Aeby to dzialalo, musi by dostpna informacja o tagach,
na przyklad, w biecym katalogu moe znajdowa si plik zwany
"ctags", zbudowany uprzednio poleceniem ctags(1) lub jakim
rownowanym. Jeli ustawiono zmienn rodowiskow LESSGLOBALTAGS, to
jej warto uwaana jest za nazw polecenia zgodnego z global(1),
ktore zostanie wykonane w celu znalezienia tagu. (Zobacz
http://www.gnu.org/software/global/global.html). Opcja -t moe
by podana rownie z wntrza less (poleceniem -), jako metoda
ogldnicia nowego pliku. Polecenie :t jest rownowane podaniu -t
z wntrza less.
-Tplik_tag'ow lub --tag-file=plik_tag'ow
Podaje plik tagow, ktory naley uy zamiast "tags".
-u lub --underline-special
Powoduje, e znaki backspace i powroty karetki s traktowane jako
znaki drukowalne; to jest, posylane s one na terminal jeli
pojawi si w wejciu.
-U lub --UNDERLINE-SPECIAL
Powoduje, e znaki backspace, tabulacje i powroty karetki s
traktowane jako znaki sterujce; to jest, obslugiwane s one jak
przy podaniu opcji -r.
Domylnie, jeli podano ani -u ani -U, znaki backspace wystpujce
obok znaku podkrelenia s traktowane specjalnie; wywietlany jest
podkrelony tekst, z uyciem sprztowego podkrelania terminala.
Take znaki backspace wystpujce midzy dwoma identycznymi znakami
s traktowane specjalnie: wywietlany jest tekst nadpisany, z
uyciem sprztowego pogrubienia terminala. Pozostale wystpienia
backspace s usuwane, razem z poprzedzajcym znakiem. Powroty
karetki, po ktorych nastpuje nowa linia s usuwane. Inne powroty
karetki obslugiwane s jak przy podaniu opcji -r. Tekstu, ktory
jest nadpisany lub podkrelony mona szuka gdy nie dziala ani -u
ani -U.
-V lub --version
Wywietla numer wersji less.
-w lub --hilite-unread
Tymczasowo podwietla pierwsz "now" lini po ruchu w przod o peln
stron. Pierwsza "nowa" linia to linia wystpujca bezporednio po
tej, ktora znajdowala si poprzednio na samym dole ekranu.
Podwietlana jest take linia docelowa po poleceniach g lub p.
Przy nastpnym poleceniu powodujcym ruch podwietlenie jest
usuwane. Podwietlana jest cala linia, chyba e dziala opcja -J -
wowczas podwietlana bdzie tylko kolumna stanu.
-W lub --HILITE-UNREAD
Tak jak -w, ale tymczasowo podwietla pierwsz now lini po kadym
poleceniu ruchu o wicej ni jedn lini.
-xn,... lub --tabs=n,...
Ustawia pozycje tabulacji. Jeli podano tylko jedno n, to
pozycje tabulacji s ustawiane na wielokrotnociach n. Jeeli
podano wicej wartoci, oddzielonych przecinkami, tabulacje
ustawiane s na tych pozycjach, a nastpnie w tym samym odstpie,
co ostatnie dwie. Na przyklad, -x9,17 ustawi tabulacje na
pozycjach 9, 17, 25, 33, itd. Domyln wartoci n jest 8.
-X lub --no-init
Wylcza wysylanie sekwencji inicjalizacji i deinicjalizacji
terminala z termcap. Jest to czasami podane, jeeli lacuch
deinicjalizacyjny robi co niepotrzebnego, jak czyszczenie
ekranu.
--no-keypad
Wylcza wysylanie sekwencji inicjalizacji i deinicjalizacji bloku
klawiszy numerycznych terminala. Jest to czasami podane, jeeli
lacuchy inicjujce/deinicjujce powoduj zachowanie si klawiatury
numerycznej w niepodany sposob.
-yn lub --max-forw-scroll=n
Okrela maksymaln liczb linii do przesunicia w przod. Jeli
koniecznym jest przesunicie o wicej ni n linii, zamiast tego
odwieany jest ekran. Opcji -c lub -C mona uy do odwieenia
ekranu od jego gory, jeli jest to podane. Domylnie kady ruch w
przod powoduje przewijanie.
-[z]n lub --window=n
Zmienia domylny rozmiar okna przewijania na n linii. Domylnie
jeden pelny ekran. Do zmiany rozmiaru okna mona te uy polece z
i w. "z" mona opuci dla kompatybilnoci z more. Jeli podana
liczba n jest ujemna, oznacza to n linii mniej ni biecy rozmiar
ekranu. Na przyklad, jeli ekran ma 24 linie, -z-4 ustawia okno
przewijania na 20 linii. Jeli ekran zostanie rozszerzony do 40
linii, okno przewijania automatycznie zmieni si na 36 linii.
-"cc lub --quotes=cc
Zmienia znak cytujcy w nazwach plikow. Moe to by konieczne przy
nazywaniu pliku zawierajcego zarowno znaki spacji jak i
cudzyslowy. Jeli nastpuje po niej pojedynczy znak, zmienia ona
znak cytujcy na tene znak. Nazwa pliku zawierajca spacje
powinna odtd by otoczona tym znakiem, a nie cudzyslowami. Jeli
nastpuj po niej dwa znaki, zmienia ona znak otwierajcy cytowanie
na znak pierwszy, a zamykajcy na drugi. Nazwa pliku zawierajca
spacje powinna odtd by poprzedzona znakiem otwierajcym i
zakoczona znakiem zamykajcym. Zauwa, e nawet jeli zmieniono
znaki cytujce, opcja ta pozostaje jako -" (mylnik plus
cudzyslow).
-~ lub --tilde
Normalnie linie poza kocem pliku wywietlane s jako zawierajce
pojedyncze znaki tyldy (~). Ta opcja powoduje, e bd wywietlane
jako puste linie.
-# lub --shift
Okrela domyln liczb pozycji, o jakie bdzie wykonywane
przewijanie poziome w poleceniach STRZALKA_W_PRAWO i
STRZALKA_W_LEWO. Jeeli podan liczba jest zero, przyjmowana jest
domylna liczba rowna polowie szerokoci ekranu.
-- Argument wierszu polece "--" oznacza koniec argumentow opcji.
Wszelkie argumenty nastpujce po nim s interpretowane jako nazwa
pliku. Moe by to przydatne przy ogldaniu pliku ktorego nazwa
zaczyna si od "-" lub "+".
+ Jeli opcja wierszu polece zaczyna si od +, reszta opcji uwaana
jest za pocztkowe polecenie less. Na przyklad, +G mowi less,
aby zaczl od koca pliku zamiast od pocztku, a +/xyz mowi mu, aby
zaczl od pierwszego wystpienia "xyz" w pliku. W przypadku
szczegolnym, +<liczba> dziala jak +<liczba>g, to jest,
rozpoczyna wywietlanie od okrelonego numeru linii (zobacz jednak
zastrzeenie przy poleceniu g powyej). Jeli opcja zaczyna si od
++, pocztkowe polecenie odnosi si do kadego ogldanego pliku, nie
tylko pierwszego. Polecenia + opisywanej powyej mona te uy do
ustawienia (lub zmiany) polecenia pocztkowego dla kadego pliku.
LINIA EDYCJI
Gdy wprowadzany jest wiersz polece u dolu ekranu (na przyklad nazwa
pliku dla polecenia :e, albo wzor dla polecenia szukajcego), do
manipulowania ni mona uy pewnych klawiszy. Wikszo polece ma form
alternatywn w [nawiasach], ktorej mona uy jeli jaki klawisz nie
istnieje na danej klawiaturze (formy w nawiasach nie dzialaj w wersji
MS-DOS). Kady z tych specjalnych klawiszy mona wprowadzi doslownie
poprzedzajc go znakiem doslownoci, ^V lub ^A. Sam odwrotny ukonik mona
te wprowadzi doslownie, wprowadzajc dwa odwrotne ukoniki.
STRZALKA_W_LEWO [ ESC-h ]
Przesuwa kursor jedno miejsce w lewo.
STRZALKA_W_PRAWO [ ESC-l ]
Przesuwa kursor jedno miejsce w prawo.
^STRZALKA_W_LEWO [ ESC-b lub ESC-STRZALKA_W_LEWO ]
(To znaczy, CONTROL i STRZALKA_W_LEWO rownoczenie). Przesuwa
kursor o jedno slowo w lewo.
^STRZALKA_W_PRAWO [ ESC-w lub ESC-STRZALKA_W_LEWO ]
(To znaczy, CONTROL i STRZALKA_W_LEWO rownoczenie). Przesuwa
kursor o jedno slowo w prawo.
HOME [ ESC-0 ]
Przesuwa kursor na pocztek linii.
END [ ESC-$ ]
Przesuwa kursor na koniec linii.
BACKSPACE
Usuwa znak na lewo od kursora lub anuluje polecenie jeli wiersz
polece jest pusta.
DELETE lub [ ESC-x ]
Usuwa znak pod kursorem.
^BACKSPACE [ ESC-BACKSPACE ]
(To znaczy, CONTROL i BACKSPACE rownoczenie). Usuwa jedno slowo
na lewo od kursora.
^DELETE [ ESC-X lub ESC-DELETE ]
(To znaczy, CONTROL i DELETE rownoczenie). Usuwa slowo pod
kursorem.
UPARROW [ ESC-k ]
Odzyskuje poprzedni lini polece.
DOWNARROW [ ESC-j ]
Odzyskuje nastpn lini polece.
TAB Dokocza czciow nazw pliku na lewo od kursora. Jeli pasuje ona
do wicej ni jednej nazwy pliku, do wierszu polece wprowadzane
jest pierwsze dopasowanie. Powtorne TABulatory przelczaj wkolo
pozostale nazwy plikow. Jeli dokoczona nazwa pliku jest
katalogiem, dolczany jest do niej "/" (W systemach MS-DOS
dolczany jest "\"). Do okrelenia innego znaku, ktory naley
dolczy do nazwy katalogu, moe by uyta zmienna rodowiskowa
LESSSEPARATOR.
BACKTAB [ ESC-TAB ]
Tak jak TAB, ale przelcza pasujce nazwy plikow w odwrotnym
porzdku.
^L Dokocza czciow nazw pliku na lewo od kursora. Jeli pasuje ona
do wicej ni jednej nazwy pliku, do wierszu polece wprowadzane s
wszystkie dopasowania (jeli si mieszcz).
^U (Unix i OS/2) lub ESC (MS-DOS)
Usuwa cal lini polece lub anuluje polecenie jeli wiersz polece
jest pusta. Jeli zmienile znak kill w Unixie na co innego ni
^U, zamiast ^U bdzie uywany tene znak.
PRZYPISANIA KLAWISZY
Moesz zdefiniowa swoje wlasne polecenia lessa uywajc programu
lesskey(1) do stworzenia pliku lesskey. Plik ten okrela zestaw
klawiszy polece oraz dzialanie skojarzone z kadym klawiszem. Moesz te
uy lesskey do zmiany klawiszy linii edycji (zobacz LINIA EDYCJI) oraz
ustawienia zmiennych rodowiskowych. Jeli ustawiona jest zmienna
rodowiskowa LESSKEY, less uywa jej [wartoci] jako nazwy pliku lesskey.
W przeciwnym razie, less szuka pliku lesskey w standardowym miejscu. W
systemach Unixowych less szuka pliku lesskey zwanego "$HOME/.less". W
systemach MS-DOS i Windows less szuka pliku lesskey zwanego
"$HOME/_less", a jeli go tam nie znalazl, pliku lesskey zwanego "_less"
w kadym katalogu okrelonym przez zmienn rodowiskow PATH. W systemach
OS/2 less szuka pliku lesskey zwanego "$HOME/_less.ini", a jeli go tam
nie znalazl, pliku lesskey zwanego "less.ini" w kadym katalogu
okrelonym przez zmienn rodowiskow INIT, a jeli i tam go nie znalazl,
szuka pliku lesskey zwanego "less.ini" w kadym katalogu okrelonym przez
zmienn rodowiskow PATH. Zobacz stron podrcznika systemowego lesskey(1)
po wicej szczegolow.
Przypisania klawiszy mona take umieci w ogolnosystemowym pliku lesskey.
Jeli dany klawisz zdefiniowano zarowno w pliku systemowym, jak i w
lokalnym, to priorytet maj przypisania lokalne. Jeli ustawiono zmienn
rodowiskow LESSKEY_SYSTEM, less uywa jej jako nazwy systemowego pliku z
przypisaniami klawiszy. W przeciwnym razie szuka go w standardowym
miejscu: w systemach uniksowych jest to plik /usr/local/etc/sysless.
(Jednak jeli less skompilowano z katalogiem przeznaczonym na
konfiguracj systemu innym ni ni /usr/local/etc, to w nim wlanie
znajdzie si plik sysless). W systemach MS-DOS i Windows,
ogolnosystemowym plikiem lesskey jest c:\_sysless. W systemach OS/2,
ogolnosystemowym plikiem lesskey jest c:\sysless.ini.
PREPROCESOR WEJCIA
Moesz dla less zdefiniowa "preprocesor wejcia". Zanim less otwiera
jaki plik, daje najpierw twojemu preprocesorowi wejcia szans
zmodyfikowania sposobu w jaki wywietlana jest zawarto pliku.
Preprocesor wejcia to po prostu wykonywalny program (lub skrypt
powloki), ktory zapisuje zawarto pliku do innego pliku, zwanego plikiem
zastpujcym. Nastpnie wywietlana jest zawarto pliku zastpujcego,
zamiast pliku oryginalnego. Uytkownikowi bdzie si jednak wydawa, e
otwarty zostal oryginalny plik; to znaczy, less wywietli oryginaln nazw
pliku jako nazw biecego pliku.
Preprocesor wejcia otrzymuje jeden argument wiersza polece, oryginaln
nazw pliku wprowadzon przez uytkownika. Powinien on stworzy plik
zastpujcy, a kiedy zakoczy prac, wypisa nazw pliku zastpujcego na swoje
standardowe wejcie. Jeli preprocesor wejcia nie wypisze nazwy pliku
zastpujcego, less uywa pliku oryginalnego, jak zwykle. Preprocesor
wejcia nie jest wywolywany przy ogldaniu standardowego wejcia. Aby
przygotowa jaki preprocesor, ustaw zmienn rodowiskow LESSOPEN na wiersz
polece, ktory wywola twoj preprocesor. Ten wiersz polece powinien
zawiera jedno wystpienie lacucha "%s", ktory zostanie zastpiony nazw
pliku podczas wywolania polecenia preprocesora.
Gdy less zamyka plik otworzony tym sposobem, wywola inny program, zwany
postprocesorem wejcia, ktory moe dokona wszelkich podanych dziala
czyszczcych (jak usuwanie pliku zastpujcego stworzonego przez
LESSOPEN). Aby przygotowa jaki preprocesor, ustaw zmienn rodowiskow
LESSCLOSE na wiersz polece, ktora wywola twoj postprocesor. Ten wiersz
polece moe zawiera dwa wystpienia lacucha "%s"; pierwsze zostanie
zastpione oryginaln nazw pliku, a drugie nazw pliku zastpujcego
wypisanego przez LESSOPEN.
Na przyklad, w wielu systemach Unixowych, ponisze dwa skrypty pozwol ci
przechowywa pliki w formie skompresowanej, ale nadal umoliwi ogldanie
ich bezorednio przy pomocy less:
lessopen.sh:
#! /bin/sh
case "$1" in
*.Z) uncompress -c $1 >/tmp/less.$$ 2>/dev/null
if [ -s /tmp/less.$$ ]; then
echo /tmp/less.$$
else
rm -f /tmp/less.$$
fi
;;
esac
lessclose.sh:
#! /bin/sh
rm $2
Aby uy tych skryptow, umie oba tam, skd mog by wykonywane i ustaw
LESSOPEN="lessopen.sh %s", oraz LESSCLOSE="lessclose.sh %s %s". Mona
napisa bardziej zloone skrypty LESSOPEN i LESSCLOSE, akceptujce inne
typy plikow skompresowanych itd.
Moliwe jest take przygotowanie preprocesora wejcia posylajcego dane
bezporednio potokiem do less, zamiast wstawiania danych do pliku
zastpujcego. Unika si w ten sposob potrzeby odkompresowania calego
pliku zanim zacznie si go oglda. Preprocesor wejcia dzialajcy w ten
sposob zwany jest potokiem wejciowym. Potok wejciowy, zamiast wypisywa
nazw pliku wyjciowego na standardowe wyjcie, wypisuje cal zawarto pliku
zastpujcego na standardowe wyjcie. Jeli potok nie wypisze adnych
znakow na standardowe wyjcie, plik zastpujcy nie istnieje i less uyje
pliku oryginalnego, jak zwykle. Aby uy potoku wejciowego, zmie
pierwszy znak w zmiennej rodowiskowej LESSOPEN na kresk pionow (|), aby
zaznaczy, e preprocesor wejciowy jest potokiem.
Na przyklad, w wielu systemach Unixowych, poniszy skrypt zadziala tak
jak poprzednie skrypty przykladowe:
lesspipe.sh:
#! /bin/sh
case "$1" in
*.Z) uncompress -c $1 2>/dev/null
;;
esac
Aby uy tego skryptu, umie go tam, skd moe by wykonywany i ustaw
LESSOPEN="|lesspipe.sh %s". Gdy uywa si potoku wejciowego, mona uy
rownie postprocesora LESSCLOSE, ale zwykle nie jest on potrzebny,
poniewa nie ma pliku zastpujcego ktory nalealoby posprzta. W tym
przypadku nazw pliku zastpujcego przekazywan do postprocesora LESSCLOSE
jest "-".
NARODOWE ZESTAWY ZNAK'OW
W pliku wejciowym istniej trzy rodzaje znakow:
znaki normalne
mog by wywietlane bezporednio na ekranie.
znaki sterujce
nie powinny by wywietlane bezporednio, ale mona si ich spodziewa
w zwyklych plikach tekstowych (jak backspace i tabulacji).
znaki binarne
nie powinny by wywietlane bezporednio i nie spodziewamy si ich w
plikach tekstowych.
"Zestaw znakow" to po prostu opis tego, jakie znaki maj by uwaane za
normalne, sterujce i binarne. Do wybrania zestawu znakow mona uy
zmiennej rodowiskowej LESSCHARSET. Moliwymi wartociami LESSCHARSET s:
ascii BS, TAB, NL, CR i znak wysuwu do nowej strony s znakami
sterujcymi, wszystkie znaki o wartociach pomidzy 32 a 126 s
normalnymi znakami, a wszystkie pozostale - binarnymi.
iso8859
Wybiera zestaw znakow ISO 8859. Jest to to samo, co ASCII, z
wyjtkiem tego, e znaki midzy 160 i 255 s traktowane jako
normalne. [od tlum: niezbdne dla prawidlowej obslugi polskich
znakow.]
latin1 To samo, co iso8859.
latin9 To samo, co iso8859.
dos Wybiera zestaw znakow odpowiedni dla MS-DOS-u.
ebcdic Wybiera zestaw znakow EBCDIC.
IBM-1047
Wybiera zestaw znakow EBCDIC stosowany przez OS/390 Unix
Services. W EBCDIC jest to zestaw analogiczny do latin1.
Podobny efekt moesz uzyska ustawiajc w rodowisku albo
LESSCHARSET=IBM-1047 albo LC_CTYPE=en_US.
koi8-r Wybiera rosyjski zestaw znakow
next Wybiera zestaw znakow odpowiedni dla komputerow NeXT.
utf-8 Wybiera kodowanie UTF-8 zestawu znakow ISO 10646.
W wypadkach szczegolnych moe zaj potrzeba przystosowania less do
uywania zestawu znakow innego ni te, ktore mona wskaza przy pomocy
LESSCHARSET. Wowczas do zdefiniowania zestawu znakow naley uy zmiennej
rodowiskowej LESSCHARDEF. Powinna by ona ustawiona na lacuch, ktorego
kady znak okrela jeden znak w zestawie znakow. Znak "." uywany jest
dla znakow normalnych, "c" dla sterujcych i "b" dla binarnych. Mona uy
liczby dziesitnej oznaczajcej powtorzenie. Na przyklad, "bccc4b."
oznaczaloby, e znak [o kodzie] 0 jest binarny, 1, 2 i 3 s sterujce, 4,
5, 6 i 7 s binarne, a 8 jest normalny. Wszystkie znaki po ostatnim s
przyjmowane za takie same jak ostatni, znaki wic pomidzy 9 a 255 bylby
tu normalne (jest to przyklad, niekonieczne odpowiadajcy jakiemu
rzeczywistemu zestawowi znakow).
Tabela ponisza pokazuje warto LESSCHARDEF rownowan kadej z moliwych
wartoci LESSCHARSET:
ascii 8bcccbcc18b95.b
dos 8bcccbcc12bc5b95.b.
ebcdic 5bc6bcc7bcc41b.9b7.9b5.b..8b6.10b6.b9.7b
9.8b8.17b3.3b9.7b9.8b8.6b10.b.b.b.
IBM-1047 4cbcbc3b9cbccbccbb4c6bcc5b3cbbc4bc4bccbc
191.b
iso8859 8bcccbcc18b95.33b.
koi8-r 8bcccbcc18b95.b128.
latin1 8bcccbcc18b95.33b.
next 8bcccbcc18b95.bb125.bb
Jeli ani LESSCHARSET ani LESSCHARDEF s ustawione, ale w zmiennych
rodowiskowych LC_ALL, LC_TYPE lub LANG znaleziono lacuch "UTF-8", to
domylnym zestawem znakow jest utf-8.
Jeli tego lacucha nie znaleziono, ale wykorzystywany system obsluguje
interfejs setlocale,less uyje setlocale do okrelenia zestawu znakow.
setlocale kontrolowane jest ustawieniem zmiennych rodowiskowych LANG
lub LC_CTYPE.
Na koniec, jeli interfejs setlocale rownie nie jest dostpny, to
domylnym zestawem znakow jest latin1.
Znaki binarne i sterujce wywietlane s w odwroconych kolorach. Kady
taki znak wywietlany jest w notacji z daszkiem, jeli to moliwe (np. ^A
dla Control-A). Notacja z daszkiem uywana jest tylko jeli odwrocenie
trzeciego bitu od koca daje normalny znak drukowalny. W przeciwnym
razie znak jest wywietlany jako cyfra szesnastkowa w nawiasach ostrych.
Format ten mona zmieni ustawiajc zmienn rodowiskow LESSBINFMT.
LESSBINFMT moe zaczyna si od "*" i jednego znaku wybierajcego atrybut
wywietlania: "*k" to miganie, "*d" - pogrubienie, "*u" - podkrelenie,
"*s" - odwrocone kolory, "*n" - normalny. Jeli LESSBINFMT nie zaczyna
si od "*", przyjmowany jest atrybut normalny. Reszta LESSBINFMT to
lacuch, ktory moe zawiera jedn sekwencj escape w stylu printf (% plus
x, X, o, d itd.). Na przyklad, jeli LESSBINFMT ma warto "*u[%x]",
znaki binarne wywietlane s jako podkrelone liczby szesnastkowe otoczone
nawiasami kwadratowymi. Wartoci domyln, jeli nie okrelono LESSBINFMT,
jest "*s<%X>".
ZNAKI ZACHTY
Opcja -P pozwala dostosowa znaki zachty do wlasnych upodoba. Lacuch
podany opcji -P zastpuje okrelony lacuch zachty. Pewne znaki w tym
lacuchu s interpretowane w sposob szczegolny. Mechanizm znakow zachty
jest raczej skomplikowany, aeby zapewnia elastyczno, ale zwykly
uytkownik nie musi rozumie szczegolow konstruowania wlasnych lacuchow
zachty.
Znak procentu plus dowolny pojedynczy znak rozwijany jest zalenie od
tego, czym jest ow nastpny znak.
%bX Zastpowany przez offset bajtowy w biecym pliku wejciowym. Po b
nastpuje pojedynczy znak (pokazany jako X powyej), ktory okrela
lini, ktorej offsetu bajtowego naley uy. Jeli znakiem tym jest
"t", uywany jest offset bajtowy linii wywietlanej na gorze
ekranu, "m" oznacza lini rodkow, "b" oznacza lini doln, "B"
oznacza lini tu przed doln, a "j" oznacza lini "docelow", jak to
okrela opcja -j.
%B Zastpowany przez rozmiar biecego pliku wejciowego.
%c Zastpowany przez numer kolumny tekstu widniejcej w pierwszej
kolumnie ekranu.
%dX Zastpowany przez numer strony dla wskazanej linii pliku
wejciowego. Lini, ktora ma zosta uyta, okrela X, tak jak w
opcji %b.
%D Zastpowany przez liczb stron w pliku wejciowym, lub, co jest
rownowane, numer strony ostatniej linii pliku.
%E Zastpowany przez nazw edytora (ze zmiennej rodowiskowej VISUAL,
lub EDITOR jeli VISUAL nie jest zdefiniowana). Zobacz omowienie
elementu LESSEDIT poniej.
%f Zastpowany przez nazw biecego pliku wejciowego.
%i Zastpowany przez indeks biecego pliku w licie plikow wejciowych.
%lX Zastpowany przez numer linii w pliku wejciowym. Linia, ktorej
naley uy okrelana jest przez X, jak w opcji %b.
%L Zastpowany przez numer linii ostatniej linii w pliku wejciowym.
%m Zastpowany przez calkowit liczb plikow wejciowych.
%pX Zastpowany przez pozycj procentow w biecym pliku wejciowym,
wedlug offsetow w bajtach. Linia, ktorej naley uy okrelana jest
przez X, jak w opcji %b.
%PX Zastpowany przez pozycj procentow w biecym pliku wejciowym,
wedlug liczby linii.
%s To samo co %B.
%t Powoduje, e wszystkie spacje wystpujce na kocu s usuwane.
Zwykle uywane na kocu lacucha, ale moe si pojawi gdziekolwiek.
%x Zastpowany nazw nastpnego pliku wejciowego w licie.
Jeli jakikolwiek z elementow jest nieznany (na przyklad rozmiar pliku
jeli wejciem jest potok), zamiast niego wypisywany jest znak zapytania.
Format lacucha zachty mona zmienia zalenie od pewnych warunkow.
Pytajnik plus pojedynczy znak zachowuje si jak "IF"; zalenie od tego
znaku rozpatrywany jest warunek. Jeli warunek jest prawdziwy,
wszystkie znaki nastpujce po znaku zapytania i znaku warunku, a do
kropki, s umieszczane w zachcie. Jeli warunek jest falszywy, znaki te
nie s tam umieszczane. Dwukropka wystpujcego midzy znakiem zapytania i
kropk mona uy do zaznaczenia "ELSE"; wszystkie znaki pomidzy
dwukropkiem i kropk s wlczane do lacucha wtedy i tylko wtedy, gdy
warunek IF jest falszywy. Znakami warunku (nastpujcymi po znaku
zapytania) mog by:
?a Prawda jeli ju wlczono do zachty jakie znaki.
?bX Prawda jeli znany jest offset bajtowy okrelonej linii.
?B Prawda jeli znany jest rozmiar biecego pliku wejciowego.
?c Prawda jeli tekst jest przesunity w poziomie (%c jest
niezerowe).
?dX Prawda jeli znany jest numer strony dla podanej linii.
?e Prawda jeli osignito koniec pliku.
?f Prawda jeli istnieje nazwa pliku wejciowego (tzn. wejcie nie
jest potokiem).
?lX Prawda jeli znany numer okrelonej linii.
?L Prawda jeli znany jest numer ostatniej linii pliku.
?m Prawda jeli jest wicej ni jeden plik wejciowy.
?n Prawda jeli jest to pierwsza zachta w nowym pliku wejciowym.
?pX Prawda jeli znana jest, liczona wedlug offsetow bajtowych,
pozycja procentowa w pliku okrelonej linii.
?PX Prawda jeli znana jest, liczona wedlug liczby linii, pozycja
procentowa w pliku okrelonej linii.
?s To samo co "?B".
?x Prawda jeli istnieje nastpny plik wejciowy (to jest, biecy plik
nie jest ostatnim).
Wszystkie znaki inne ni znaki specjalne (znak zapytania, dwukropek,
kropka i odwrotny ukonik) staj si bez zmian czci zachty. Wszystkie
znaki specjalne mona umieci w zachcie doslownie poprzedzajc je
odwrotnym ukonikiem.
Kilka przykladow:
?f%f:Standardowe wejcie.
Ta zachta wypisuje nazw pliku, jeli jest znana, w przeciwnym razie
lacuch "Standardowe wejcie".
?f%f .?ltLinia %lt:?pt%pt\%:?btBajt %bt:-...
Ta zachta wypisze nazw pliku, jeli jest znana. Po nazwie pliku
nastpuje numer linii, jeli znany, w przeciwnym razie pozycja
procentowa, jeli znana, w przeciwnym razie offset bajtowy, jeli znany.
W przeciwnym razie wypisywany jest mylnik. Zauwa, e kady znak
zapytania ma odpowiadajc mu kropk, i e % po %pt jest wstawiony
doslownie poprzez poprzedzenie go odwrotnym ukonikiem.
?n?f%f .?m(file %i of %m) ..?e(END) ?x- Next %x..%t
To wypisuje nazw pliku, jeli jest to pierwsza zachta w pliku, plus
komunikat "file N of N", jeli istnieje wicej ni jeden plik wejciowy.
Nastpnie, jeli jestemy na kocu pliku, wypisywany jest lacuch "(END)"
plus nazwa nastpnego pliku, jeli istnieje. Na kocu obcinane s wszelkie
kocowe spacje. Jest to zachta domylna. Dla odniesienia, poniej podano
wartoci domylne pozostalych dwoch zacht (odpowiednio -m i -M). Kada
zlamana jest w dwie linie, ale tylko dla czytelnoci.
?n?f%f .?m(file %i of %m) ..?e(END) ?x- Next\: %x.:
?pB%pB\%:byte %bB?s/%s...%t
?f%f .?n?m(file %i of %m) ..?ltlines %lt-%lb?L/%L. :
byte %bB?s/%s. .?e(END) ?x- Next\: %x.:?pB%pB\%..%t
A tu jest domylny komunikat wypisywany przez polecenie =:
?f%f .?m(file %i of %m) .?ltlines %lt-%lb?L/%L. .
byte %bB?s/%s. ?e(END) :?pB%pB\%..%t
Rozwijanie zacht jest uywane rownie do innego celu: jeli zdefiniowano
zmienn rodowiskow LESSEDIT, uywana jest ona jako polecenie do wykonania
w momencie wywolania polecenia v. Lacuch w LESSEDIT rozwijany jest tak
samo jak lacuch zachty. Domylna warto LESSEDIT to:
%E ?lm+%lm. %f
Zauwa, e rozwijane jest to do nazwy edytora, plus znak + i numer linii,
plus nazwa pliku. Jeli twoj edytor nie akceptuje skladni
"+numerlinii", albo ma inne ronice w skladni wywolania, mona zmieni
zmienn LESSEDIT eby zmodyfikowa zachowanie domylne.
BEZPIECZESTWO
Gdy zmienna rodowiskowa LESSSECURE jest ustawiona na 1, less pracuje w
trybie "bezpiecznym". Oznacza to, e nastpujce moliwoci s wylczone:
! polecenie powloki
| polecenie potokowa
:e polecenie examine
v polecenie edycyjna
s -o pliku logow
-k uywanie plikow lesskey
-t uywanie plikow z tagami.
metaznaki w nazwach plikow, takie jak *
uzupelnianie nazwy pliku (TAB, ^L)
less moe take zosta skompilowany na stale w trybie "bezpiecznym".
ZMIENNE RODOWISKOWE
Zmienne rodowiskowe mog by okrelone albo w rodowisku systemu, jak
zwykle, albo w pliku lesskey(1). Jeli zmienne rodowiskowe zdefiniowano
w wicej ni jednym miejscu, to zmienne zdefiniowane w lokalnym pliku
lesskey maj priorytet nad zmiennymi ze rodowiska systemu, ktore z kolei
ma priorytet nad zmiennymi zdefiniowanymi w zdefiniowanymi w systemowym
pliku lesskey.
COLUMNS
Ustawia liczb kolumn na ekranie. Ma priorytet na liczb kolumn
okrelon przez zmienn TERM. (Jednak jeli masz system okien
obslugujcy TIOCGWINSZ lub WIOCGETD, to pojcie rozmiaru ekranu
okrelone przez ten system jest nadrzdne w stosunku do zmiennych
rodowiskowych LINES i COLUMNS).
EDITOR Nazwa edytora (uywanego dla polecenia v).
HOME Nazwa katalogu domowego uytkownika (uywana do znalezienia pliku
lesskey w systemach Unixowych i OS/2).
HOMEDRIVE, HOMEPATH
Zloenie zmiennych rodowiskowych HOMEDRIVE i HOMEPATH tworzy nazw
katalogu domowego uytkownika, jeli nie zdefiniowano zmiennej
HOME (tylko w wersji dla Windows).
INIT Nazwa katalogu inicjalizacji uytkownika (uywana do znalezienia
pliku lesskey w systemach OS/2).
LANG Jzyk okrelajcy zestaw znakow.
LC_CTYPE
Jzyk okrelajcy zestaw znakow.
LESS Opcje ktore s przekazywane less automatycznie.
LESSANSIENDCHARS
Znaki, co do ktorych zaklada si, e kocz sekwencje ANSI sterujce
kolorem (domylnie "m").
LESSBINFMT
Format wywietlania znakow niedrukowalnych i niesterujcych.
LESSCHARDEF
Okrela zestaw znakow.
LESSCHARSET
Wybiera predefiniowany zestaw znakow.
LESSCLOSE
wiersz polece wywolujcy (opcjonalny) postprocesor wejcia.
LESSECHO
Nazwa programu lessecho (domylnie "lessecho"). Program lessecho
uywany jest do rozwijania metaznakow, takich jak * czy ?, w
nazwach plikow w systemach Unixowych.
LESSEDIT
Prototypowy lacuch dla edytora (uywany dla polecenia v). Zobacz
omowienie w sekcji ZNAKI ZACHTY.
LESSGLOBALTAGS
Nazwa polecenia wykorzystywanego przez opcj -t do znalezienia
tagow globalnych. Normalnie powinno to by ustawione na "global",
jeli system ma polecenie global (1). Jeli nie jest ustawione,
tagi globalne nie s uywane.
LESSKEY
Nazwa domylnego pliku lesskey(1).
LESSKEY_SYSTEM
Nazwa domylnego pliku systemowego lesskey(1).
LESSMETACHARS
Lista znakow uwaanych za metaznaki przez powlok.
LESSMETAESCAPE
Przedrostek, ktory less doda przed kadym metaznakiem w
poleceniach wysylanych do powloki. Jeli LESSMETAESCAPE jest
lacuchem pustym, polecenia zawierajce metaznaki nie bd
przekazywane powloce.
LESSOPEN
wiersz polece wywolujca (opcjonalny) preprocesor wejcia.
LESSSECURE
Uruchamia less w trybie "bezpiecznym". Zobacz omowienie w
sekcji BEZPIECZESTWO.
LESSSEPARATOR
Lacuch do dolczenia do nazwy katalogu przy dokaczaniu nazwy
pliku.
LINES Ustawia liczb linii na ekranie. Ma priorytet nad liczb linii
okrelon przez zmienn TERM. (Jednak jeli masz system okien
obslugujcy TIOCGWINSZ lub WIOCGETD, to pojcie rozmiaru ekranu
okrelone przez ten system jest nadrzdne w stosunku do zmiennych
rodowiskowych LINES i COLUMNS).
PATH cieka szukania uytkownika (uywana do znalezienia pliku lesskey w
systemach MS-DOS i OS/2).
SHELL Powloka uywana przy wykonywaniu polecenia ! oraz do rozwijania
nazw plikow.
TERM Typ terminala na ktorym uruchamiany jest less.
VISUAL Nazwa e Nazwa edytora (uywanego dla polecenia v).
ZOBACZ TAKE
lesskey(1), more(1), head(1).
OSTRZEENIA
Polecenie = i znaki zachty (chyba e zmieniono je przez -P) podaj numery
linii na gorze i na dole ekranu, ale offset i pozycj procentow linii
wystpujcej po znajdujcej si na dole ekranu.
Jeli uywa si polecenia :e do nazwania wicej ni jednego pliku, a jeden z
nazwany plikow byl ogldany poprzednio, nowe pliki mog zosta dolczone do
listy w nieokrelonym porzdku.
Na pewnych starszych terminalach (tak zwanych terminalach z "magic
cookie") szukanie z podwietlaniem spowoduje nieprawidlowe wywietlanie.
Na takich terminalach szukanie z podwietlaniem jest domylnie wylczone,
aby unikn potencjalnych problemow.
W pewnych przypadkach, kiedy wlczone jest szukanie z podwietleniem, a
wzorzec do szukania zaczyna si od ^, podwietlone moe zosta wicej tekstu
ni pasuje. (Ten problem nie wystpuje, gdy less jest skompilowany tak,
by uywal pakietu POSIX-owych wyrae regularnych).
Przy przegldaniu tekstu zawierajcego sterujce kolorem sekwencje
specjalne ANSI, przy pomocy opcji -R, wyszukiwanie moe nie znale tekstu
zawierajcego w sobie tak sekwencj. Oprocz tego, wyszukiwanie moe zmieni
kolor czci tekstu wystpujcego za podwietlonym.
W niektorych systemach, setlocale twierdzi e znaki ASCII od 0 do 31 s
znakami sterujcymi, a nie binarnymi. Powoduje to, e less traktuje
pewne pliki binarne jako zwykle, niebinarne. Aby obej ten problem,
ustaw zmienn rodowiskow LESSCHARSET na "ascii" (albo na inny odpowiedni
zestaw znakow).
Najwiesz list bldow znanych w tej wersji less znajdziesz na
http://www.greenwoodsoftware.com/less.
COPYRIGHT
Copyright (c) 2000 Mark Nudelman
less jest czci projektu GNU i stanowi wolne oprogramowanie. Moesz go
rozprowadza dalej i/lub modyfikowa na warunkach albo (1) Powszechnej
Licencji Publicznej GNU, wydanej przez Fundacj Wolnego Oprogramowania,
albo (2) Licencji Less. Szczegoly dotyczce rozprowadzania znajdziesz w
pliku README pakietu dystrybucyjnego less. Wraz z less powiniene
otrzyma egzemplarz Powszechnej Licencji Publicznej GNU (GNU General
Public License) - zobacz plik COPYING. Jeli nie - napisz do Free
Software Foundation, 59 Temple Place, Suite 330, Boston, MA
02111-1307, USA. Powiniene take otrzyma kopi Licencji Less - zobacz
plik LICENSE. less rozpowszechniany jest z nadziej, i bdzie uyteczny -
jednak BEZ JAKIEJKOLWIEK GWARANCJI, nawet domylnej gwarancji
PRZYDATNOCI HANDLOWEJ albo PRZYDATNOCI DO OKRELONYCH ZASTOSOWA. W celu
uzyskania bliszych informacji signij do Powszechnej Licencji Publicznej
GNU.
AUTOR
Mark Nudelman <markn@greenwoodsoftware.com>
Zgloszenia bldow lub komentarze prosz przesyla na powyszy adres albo do
bug-less@gnu.org.
Wicej informacji znajdziesz na witrynie macierzystej programu less:
http://www.greenwoodsoftware.com/less.
INFORMACJE O T/LUMACZENIU
Powysze tlumaczenie pochodzi z nieistniejcego ju Projektu Tlumaczenia
Manuali i moe nie by aktualne. W razie zauwaenia ronic midzy powyszym
opisem a rzeczywistym zachowaniem opisywanego programu lub funkcji,
prosimy o zapoznanie si z oryginaln (angielsk) wersj strony podrcznika.
wersja 374: 19 lutego 2002 less(1)