Provided by: man-db_2.6.0.2-2_i386 bug

NAZWA

       man - interfejs stron podrcznika ekranowego

SK/LADNIA

       man [-C file] [-d] [-D] [--warnings[=ostrzeenia]] [-R kodowanie_znak'ow]
       [-L ustawienia_jzykowe] [-m  system[,...]]  [-M  path]  [-S  list]  [-e
       rozszerzenie]  [-i|-I]  [--regex|--wildcard]  [--names-only]  [-a] [-u]
       [--no-subpages] [-P pager] [-r linia_zachty] [-7] [-E kodowanie_znak'ow]
       [--no-hyphenation]   [--no-justification]   [-p   /lacuch_znak'ow]   [-t]
       [-T[urzdzenie]]    [-H[przegldarka]]    [-X[dpi]]    [-Z]     [[sekcja]
       strona ...] ...
       man -k [opcje_apropos] wyra_regularne ...
       man -K [-w|-W] [-S lista] [-i|-I] [--regex] [strona] termin ...
       man -f [opcje_whatis] strona ...
       man    -l   [-C   plik]   [-d]   [-D]   [--warnings[=ostrzeenia]]   [-R
       kodowanie_znak'ow] [-L ustawienia_jzykowe] [-P pager] [-r  linia_zachty]
       [-7]  [-E  kodowanie_znak'ow]  [-p  /lacuch_znak'ow]  [-t] [-T[urzdzenie]]
       [-H[przegldarka]] [-X[dpi]] [-Z] plik ...
       man -w|-W [-C plik] [-d] [-D] strona ...
       man -c [-C plik] [-d] [-D] strona ...
       man [-hV]

OPIS

       Program man jest systemow przegldark stron podrcznika ekranowego.  Kady
       argument strona przekazany programowi man jest zazwyczaj nazw programu,
       narzdzia  uytkowego  lub  funkcji.  man  wyszukuje  i  wywietla  strony
       podrcznika   skojarzone  z  tym  argumentem.  Sekcja,  jeli  j  podano,
       spowoduje, e man bdzie przeszukiwal tylko t sekcj podrcznika.  Domylnie
       wyszukuje  we  wszystkich  dostpnych  sekcjach, uywajc predefiniowanego
       porzdku i pokazuje tylko pierwsz znalezion  stron,  nawet  jeli  podana
       strona jest dostpna w kilku sekcjach.

       Ponisza  tabela  pokazuje numery sekcji wraz z opisem odpowiadajcych im
       typow stron, ktore zawieraj.

       1   Programy wykonywalne lub polecenia powloki
       2   Wywolania systemowe (funkcje dostarczane przez jdro systemu)
       3   Wywolania biblioteczne (funkcje w bibliotekach programow)
       4   Pliki specjalne (ktore zazwyczaj mona znale w /dev)
       5   Formaty plikow i konwencje, np. /etc/passwd
       6   Gry
       7   Ronorodne (lcznie z pakietami  makr  i  konwencjami),  np.  man(7),
           groff(7)
       8   Polecenia   do   administracji   systemem   (zazwyczaj   tylko  dla
           administratora)
       9   Wywolania jdra [Niestandardowa]

       Strona podrcznika sklada si z kilku sekcji.

       Zgodnie  z  tradycj  nazwy  sekcji  zawieraj  NAZWA  (NAME),   SK/LADNIA
       (SYNOPSIS),  KONFIGURACJA  (CONFIGURATION),  OPIS  (DESCRIPTION), OPCJE
       (OPTIONS), KOD ZAKOCZENIA (EXIT STATUS), WARTO ZWRACANA (RETURN VALUE),
       B/LDY   (ERRORS),   RODOWISKO   (ENVIRONMENT),   PLIKI  (FILES),  WERSJE
       (VERSIONS),  ZGODNE Z  (CONFORMING TO),  UWAGI  (NOTES),  B/LDY  (BUGS),
       PRZYK/LAD (EXAMPLE), AUTORZY (AUTHORS) oraz ZOBACZ TAKE (SEE ALSO).

       Ponisze  konwencje  maj  zastosowanie  do  sekcji  SK/LADNIA, ale mog by
       traktowane jako przewodnik po innych sekcjach.

       tekst pogrubiony   wprowad dokladnie tak, jak pokazano.
       kursywa            zastp odpowiednim argumentem.
       [-abc]             wszystkie argumenty w [ ] s opcjonalne.
       -a|-b              opcji rozdzielonych znakiem | nie mona lczy.
       argument ...       argument mona powtarza.
       [wyraenie] ...     cale wyraenie w [ ] mona powtarza.

       Sposob, w jaki bdzie wywietlona strona podrcznika, zaley  od  urzdzenia
       wyjciowego.  Na przyklad man zazwyczaj nie bdzie mogl wywietli czcionki
       kursywej, jeli jest uruchomiony na terminalu,  wic  zamiast  niej  uyje
       podkrele lub zmieni kolor czcionki.

       Przyklady  uycia polecenia lub funkcji powinny zawiera wszystkie moliwe
       wywolania. W pewnych przypadkach doradza  si  obrazowa  wykluczajce  si
       wywolania  w  taki sposob, jak to zrobiono w sekcji SK/LADNIA tej strony
       podrcznika ekranowego.

PRZYK/LADY

       man ls
           Wywietla stron podrcznika ekranowego dla danej  pozycji  (programu)
           ls.

       man -a intro
           Wywietla  kolejno  wszystkie  dostpne strony podrcznika intro. Mona
           przerwa  wywietlanie   pomidzy   kolejnymi   stronami   lub   pomin
           ktorkolwiek z nich.

       man -t alias | lpr -Pps
           Formatuje  stron  podrcznika  opisan przez "alias", czyli zazwyczaj
           stron podrcznika powloki, przy pomocy domylnego formatu  troff  lub
           groff  i  wysyla j do drukarki nazwanej ps. Domylnym wyjciem groffa
           jest zazwyczaj PostScript. man --help  poda,  ktory  procesor  jest
           przypisany do opcji -t.

       man -l -Tdvi ./foo.1x.gz > ./foo.1x.dvi
           To  polecenie  rozpakuje i sformatuje rodla nroff strony podrcznika
           ./foo.1x.gz do pliku niezalenego od urzdzenia (dvi). Przekierowanie
           jest  konieczne,  poniewa opcja -T powoduje, e wyjcie bdzie wyslane
           bezporednio do  stdout,  bez  uycia  programu  pager.  Wyjcie  mona
           przeglda  programem  takim jak xdvi albo przetworzy do PostScriptu,
           uywajc na przyklad dvips.

       man -k printf
           Szuka slowa kluczowego printf jako wyraenia regularnego w  krotkich
           opisach i nazwach stron podrcznika. Wywietla wszystkie dopasowania.
           Odpowiednik apropos -r printf.

       man -f smail
           Wyszukuje strony podrcznika opisane przez smail i  wywietla  krotki
           opis kadej ze znalezionych stron. Odpowiednik whatis -r smail.

WPROWADZENIE

       man  udostpnia  wiele  opcji,  aby  dostosowa  si  do wymaga uytkownika
       najlepiej, jak to jest tylko moliwe. Pozwala zmieni ciek  wyszukiwania,
       kolejno  sekcji,  program do przetwarzania stron i inne zachowania oraz
       operacje, jak to opisano poniej

       Na dzialanie programu man maj  wplyw  rone  zmienne  rodowiskowe,  jeli
       tylko  zostan  ustawione.  Moliwe  jest  nadanie  "wylapujcej wszystko"
       zmiennej $MANOPT wartoci bdcej lacuchem znakow  w  formacie  argumentow
       linii  polece,  z  tym  wyjtkiem e wszystkie spacje uyte jako argumenty
       opcji musz zosta poprzedzone znakiem odwrotnego ukonika. man przetworzy
       $MANOPT przed odczytaniem linii polece, tak e opcje wymagajce argumentu
       bd nadpisane  przez  takie  same  opcje  podane  w  linii  polece.  Aby
       przywroci  domylne wartoci wszystkich opcji ustawionych w $MANOPT, mona
       uy opcji -D, podanej jako pierwsza opcja linii polece. Opcja ta pozwala
       programowi  man  "zapomnie" o opcjach podanych w $MANOPT, ktore jednake
       wci musz by poprawne.

       Programy uytkowe podrcznika ekranowego, znajdujce si w pakiecie  man-db
       w  znacznym  stopniu  wykorzystuj  indeksowane bufory baz danych, ktore
       zawieraj  midzy  innymi  informacje  o  lokalizacji  kadej   ze   stron
       podrcznika   w  systemie  plikow  czy  o  zawartoci  whatis  (krotkiego
       jednoliniowego opisu  strony  podrcznika)  i  pozwalaj  programowi  man
       dziala  szybciej,  ni gdyby musial za kadym razem wyszukiwa odpowiednie
       strony podrcznika w systemie plikow. Jeeli tego zadano, podajc opcj -u,
       to  man  zapewni  cigl  spojno  buforow,  co  eliminuje potrzeb rcznego
       uruchamiania oprogramowania  aktualizujcego  tradycyjne  tekstowe  bazy
       danych whatis.

       Jeeli  man  nie bdzie mogl znale zainicjowanej przez mandb indeksowanej
       bazy danych dla  pewnej  hierarchii  stron  podrcznika,  to  wci  bdzie
       przeszukiwal t hierarchi, chocia  w takim wypadku bdzie potrzebne uycie
       przeszukiwania  sytemu  plikow.  Jeli  whatis  lub  apropos  nie  znajd
       indeksu,  bd  probowaly  znale potrzebne informacje w tradycyjnej bazie
       danych whatis.

       Narzdzia  pakietu  obsluguj  spakowane  pliki  rodlowe   nroff,   majce
       rozszerzenia  .Z,  .z  i  .gz.  Podczas  kompilacji pakietu moliwe jest
       dodanie obslugi dowolnego rozszerzenia  plikow  skompresowanych.  Take,
       domylnie,   wszystkie   preformatowane  strony  "cat"  bd  kompresowane
       programem gzip. Kada "globalna" hierarchia stron podrcznika,  taka  jak
       /usr/share/man lub /usr/X11R6/man, moe mie dowolny katalog jako katalog
       jej  stron  preformatowanych.  Zgodnie  z  tradycj,  strony   "cat"   s
       przechowywane  w  tej  samej  hierarchii  co  strony  podrcznika, ale z
       powodow okrelonych w Standardzie hierarchii plik'ow (FHS),  lepiej  jest
       je  przechowywa  w  innym miejscu. Szczegoly, jak to zrobi mona znale w
       manpath(5). Informacji,  po  co  to  robi,  dostarcza  wymieniony  wyej
       standard.

       Pakiet  obsluguje  rownie  strony w innych jzykach ni angielski. Strony
       takie s dostpne (jeli  znajduj  si  w  systemie)  przez  uycie  funkcji
       ustawie   jzykowych   (locale).   Aby  wlczy  t  obslug  naley  zmienne
       $LC_MESSAGES, $LANG albo inne, zalene od systemu, ustawi na kod jzyka w
       poniszym formacie opisanym w standardzie POSIX 1003.1:

       <jzyk>[_<terytorium>[.<zestaw_znak'ow>[,<wersja>]]]

       Jeeli  odpowiednia strona jest dostpna w Twoich ustawieniach_jzykowych,
       to  bdzie  wywietlona  zamiast  wersji  standardowej  (czyli  zazwyczaj
       amerykaskiej).

       Obsluga  midzynarodowych  katalogow wiadomoci, ktora jest rownie jedn z
       zalet pakietu, moe by aktywowana w dokladnie ten sam sposob,  oczywicie
       jeeli katalogi wiadomoci s dostpne. Jeli strony podrcznika i komunikaty
       nie s dostpne w Twoim jzyku, a chcialby je doda, prosimy  o  kontakt  z
       opiekunem pakietu, ktory bdzie koordynowal tlumaczenia.

       Informacje  o  innych zaletach pakietu i rozszerzeniach w nim dostpnych
       znajduj si w dokumentacji do niego dolczanej.

ZACHOWANIA DOMYLNE

       man poszukuje danych stron podrcznika w indeksie  bufora  bazy  danych.
       Jeeli  podano  opcj  -u,  to  przeprowadzane  jest sprawdzanie spojnoci
       bufora, aby zapewni, e baza danych odzwierciedla system  plikow.  Jeeli
       zawsze  uywa  si  tej opcji, to nie ma potrzeby powtornego uruchamiania
       polecenia mandb po tym, jak bazy zostaly  utworzone,  chyba  e  zostala
       uszkodzona. Jednake sprawdzanie spojnoci moe dziala powoli w systemach,
       w ktorych zainstalowano wiele stron podrcznika ekranowego,  dlatego  te
       opcja  ta jest domylnie wylczona; administratorzy systemu mog uruchamia
       mandb na przyklad  co  tydzie,  aby  utrzyma  spojno  baz  danych.  Aby
       zapobiec problemom powodowanym przez przestarzaly indeks bazy danych, w
       razie gdy man nie  znajdzie  danej  strony  w  buforze,  podejmie  prob
       wyszukania  strony w rzeczywistym systemie plikow, tak jakby bufor bazy
       danych nie byl obecny.

       Po  znalezieniu  strony  podrcznika,  sprawdzane  jest,  czy   istnieje
       odpowiedni  poprzednio  sformatowany plik "cat", nowszy ni plik rodlowy
       nroff. Jeeli istnieje i jest nowszy, to ten  preformatowany  plik  jest
       (zazwyczaj)  rozpakowywany  i  wywietlany  w  przegldarce  tekstu (ang.
       pager). Program ten mona poda na kilka ronych sposobow, a  jeli  si  go
       nie poda, to zostanie uyta warto domylna (szczegoly mona znale w opisie
       opcji -P). Jeeli nie znaleziono strony preformatowanej lub jest starsza
       ni  plik  rodlowy  nroff,  to  ten  plik nroff jest filtrowany za pomoc
       ronych programow, a nastpnie pokazywany.

       Jeeli moe zosta utworzony plik "cat" (istnieje odpowiedni katalog majcy
       odpowiednie  prawa  dostpu),  to  man skompresuje i zachowa plik "cat",
       dzialajc w tle.

       Filtry s rozszyfrowywane na wiele sposob. Najpierw brana jest pod  uwag
       opcja  linii  polece  -p  lub  warto zmiennej rodowiskowej $MANROFFSEQ.
       Jeeli  nie  podano  -p,  ani  nie  ustawiono  zmiennej  rodowiska,   to
       przetwarzana  jest pocztkowa linia rodlowej strony nroff w poszukiwaniu
       poprawnego oznaczenia preprocesora. Aby man znalazl poprawne oznaczenie
       preprocesora, pierwsza linia musi sklada si z

       '\" </lacuch_znak'ow>

       gdzie  /lacuch_znak'ow  moe  by dowoln kombinacj liter opisanych poniej w
       opcji -p.

       Jeeli  adna  z  powyszych  metod  nie  dostarczy  adnych  informacji  o
       filtrowaniu, to bdzie uyty zbior domylny.

       Z  filtrow  i  podstawowego programu formatujcego (nroff lub [tg]roff z
       -t)tworzony jest potok  formatujcy,  ktory  nastpnie  jest  wykonywany.
       Alternatywnie,  jeeli  w  korzeniu  drzewa  hierarchii  man znajduje si
       program wykonywalny mandb_nfmt (lub mandb_tfmt, gdy  -t),  to  jest  on
       wykonywany   zamiast   potoku.   Dostaje  on  na  wejcie  rodlo  strony
       podrcznika, lacuch znakow preprocesora  i  opcjonalnie  nazw  urzdzenia
       podan w argumentach opcji -T lub -E.

OPCJE

       Opcje,  ktore  nie  wymagaj  argumentu,  a  s zduplikowane albo w linii
       polece, albo w $MANOPT, albo w obu, nie czyni adnej szkody. W przypadku
       opcji,  ktore  wymagaj  argumentu,  kade  powtorne  ich  uycie nadpisze
       poprzedni warto tego argumentu.

   Opcje og'olne
       -C plik, --config-file=plik
              Uywa  podanego   pliku   konfiguracyjnego   uytkownika   zamiast
              domylnego ~/.manpath.

       -d, --debug
              Wywietla informacj diagnostyczn (debug).

       -D, --default
              Ta   opcja  powinna  by  zazwyczaj  podana  jako  pierwsza,  gdy
              przywraca domylne zachowanie  programu  man.  Jej  zastosowaniem
              jest wylczenie tych opcji ustawionych w $MANOPT. Wszystkie opcje
              nastpujce po -D bd mialy swoje normalne znaczenie.

       --warnings[=ostrzeenia]
              Wlcza ostrzeenia programu groff. Mona uy tej opcji, aby sprawdzi
              poprawno   tekstu   rodlowego   stron   podrcznika   ekranowego.
              ostrzeenia to rozdzielona przecinkami lista nazw  ostrzee;  jeli
              nie jest podana, to przyjmowana jest warto domylna - "mac". List
              dostpnych ostrzee mona znale w  info groff, sekcja "Ostrzeenia".

   G/l'owne tryby dzia/lania
       -f, --whatis
              Odpowiednik whatis. Wywietla krotki opis strony podrcznika, jeli
              jest dostpna. Szczegoly mona znale w whatis(1).

       -k, --apropos
              Odpowiednik  apropos.  Wyszukuje  krotki  opis  stron podrcznika
              pasujcych dla zadanych  slow  kluczowych  i  wywietla  wszystkie
              dopasowania. Szczegoly mona znale w apropos(1).

       -K, --global-apropos
              Szuka  tekstu we wszystkich stronach podrcznika ekranowego. Jest
              to przeszukiwanie silowe (brute-force), wic  czasochlonne.  Jeli
              jest  to  moliwe, prosimy o podanie numeru sekcji, aby zmniejszy
              liczb przeszukiwanych stron podrcznika. Klucze wyszukiwania  mog
              by   zwyklymi   lacuchami   znakow   (domylnie)  lub  wyraeniami
              regularnymi (jeli podano opcj --regex).

       -l, --local-file
              Aktywuje tryb stron  "lokalnych".  Zamiast  wyszukiwa  strony  w
              hierarchii   systemowej,  formatuje  i  wywietla  lokalne  pliki
              podrcznika. Kady argument  bdzie  interpretowany  jako  poprawny
              plik  rodlowy  nroff.  Nie  bdzie generowany preformatowany plik
              "cat". Podanie "-" jako jednego z argumentow spowoduje, e  bdzie
              przetwarzane  standardowe  wejcie  (stdin).  Jeli nie podano tej
              opcji, a man nie znajdzie danej strony,  to  przed  wywietleniem
              komunikatu o bldzie zachowa si tak, jakby ta opcja byla podana i
              uyje podanego argumentu jako nazwy pliku do wywietlenia.

       -w, --where, --location
              Zamiast  wywietla   strony   podrcznika   ekranowego,   wypisuje
              lokalizacje    rodlowych    plikow    nroff,   ktore   zostalyby
              sformatowane.

       -W, --where-cat, --location-cat
              Zamiast  wywietla   strony   podrcznika   ekranowego,   wypisuje
              lokalizacje  plikow cat, ktore zostalyby wywietlone. Jeli podano
              jednoczenie -w i -W, wywietla obie wartoci rozdzielone spacj.

       -c, --catman
              Ta opcja nie jest przeznaczona dla ogolu  i  powinna  by  uywana
              tylko przez program catman.

       -R kodowanie_znak'ow, --recode=kodowanie_znak'ow
              Zamiast  w  normalny  sposob  wywietli stron podrcznika, wypisze
              rodlo strony przeksztalcone  na  podane  kodowanie_znak'ow.  Jeli
              znane   jest  kodowanie  znakow  pliku  rodlowego,  to  mona  uy
              bezporednio polecenia  manconv(1).  Jednake,  opcja  ta  pozwala
              przeksztalci  kilka  stron  podrcznika do jednego kodowania, bez
              dokladnego podawania kodowania rodel kadej z nich, pod warunkiem
              e  strony  te  s  umieszczone w strukturze katalogow podobnej do
              hierarchii stron podrcznika.

   Wyszukiwanie stron podrcznika ekranowego
       -L ustawienia_jzykowe, --locale=ustawienia_jzykowe
              man zazwyczaj okrela biece ustawienia  jzykowa  przez  wywolanie
              systemowej  funkcji C setlocale(3), ktora okrela je na podstawie
              ronych zmiennych rodowiska, takich jak $LC_MESSAGES i $LANG. Aby
              tymczasowo nadpisa wartoci ustalone  przez t funkcj, mona uy tej
              opcji do bezporedniego przekazania ustawie_jzykowych do programu
              man.  Uwaga:  bdzie  to  mialo wplyw tylko na wyszukiwanie stron
              podrcznika, komunikaty takie jak informacje o pomocy, zawsze  bd
              wywietlane w jzyku okrelonym na pocztku dzialania.

       -m system[,...], --systems=system[,...]
              Jeli  ten system ma dostp do hierarchii stron man innego systemu
              operacyjnego, to za pomoc tej opcji mona uzyska do  nich  dostp.
              Aby  wyszuka  stron  podrcznika  z  systemu NewOS, naley poda -m
              NewOS.

              Podany system moe by  kombinacj  oddzielonych  przecinkami  nazw
              systemow  operacyjnych.  Aby  wlczy  hierarchi  stron podrcznika
              macierzystego systemu operacyjnego, trzeba  uy  man  jako  nazwy
              systemu   w   lacuchu   argumentow.  Niniejsza  opcja  nadpisuje
              ewentualne uycie zmiennej rodowiska $SYSTEM.

       -M cieka, --manpath=cieka
              Podaje alternatywn ciek manpath.  Domylnie  w  celu  znalezienia
              cieki  przeszukiwa  man  uywa  kodu  programu  manpath. Opcja ta
              nadpisuje warto zmiennej rodowiskowej  $MANPATH  i  powoduje,  e
              opcja -m jest ignorowana.

              cieka  podana  jako  cieka  manpath musi by korzeniem hierarchii
              stron podrcznika, ktorej struktura odpowiada  strukturze  sekcji
              opisanej   w  podrczniku  man-db  (w  dokumencie  "System  stron
              podrcznika ekranowego", ang.  "The  manual  page  system").  Aby
              zobaczy strony podrcznika poza t hierarchi, patrz opcja -l.

       -S lista, -s lista, --sections=lista
              Rozdzielona  dwukropkami  lub  przecinkami  lista okrela kolejno
              przeszukiwania  sekcji  stron  podrcznika.  Opcja  ta  nadpisuje
              zmienn  systemow  $MANSECT.  (Alternatywna pisownia w postaci -s
              jest dostarczona w celu zachowania kompatybilnoci z Systemem V).

       -e pod-rozszerzenie, --extension=pod-rozszerzenie
              Niektore systemu zawieraj w glownej sekcji hierarchii stron  due
              pakiety   stron  podrcznika,  takich  jak  te,  ktore  towarzysz
              pakietowi  Tcl.  Aby  rozwiza  problem  istnienia  dwoch   stron
              podrcznika  o  tej  samej nazwie, takiej jak exit(3), strony Tcl
              mialy tradycyjnie przypisan sekcj l. Jako e  nie  jest  to  zbyt
              szczliwe  rozwizanie,  jest  obecnie  moliwe umieszczenie takich
              stron  w  poprawnej   sekcji   i   przypisanie   im   okrelonego
              "rozszerzenia",  w  naszym  przykladzie  byloby  to  exit(3tcl).
              Podczas  normalnego  dzialania  man   wywietli   exit(3)   przed
              exit(3tcl).   Aby   to  zmieni  i  unikn  koniecznoci  podawania
              dokladnej sekcji, w ktorej dana strona jest umieszczona,  moliwe
              jest  podanie  programowi  man pod-rozszerzenia, bdcego lacuchem
              znakow  okrelajcym,  do  ktorego   pakietu   ma   nalee   strona
              podrcznika.  Uywajc  powyszego przykladu, przekazanie programowi
              man  opcji  -e tcl   zawzi   wyszukiwanie   do   stron   majcych
              rozszerzenie *tcl.

       -i, --ignore-case
              Ignoruje  wielko  liter  podczas  wyszukiwania stron podrcznika.
              Jest to zachowanie domylne.

       -I, --match-case
              Wyszukuje strony podrcznika zwracajc uwag na wielko liter.

       --regex
              Wywietla wszystkie strony,  ktorych  jakakolwiek  cz  nazwy  lub
              opisu  pasuje  -  jako  wyraenie  regularne - do kadego podanego
              argumentu strona, tak jak to robi  apropos(1).  Poniewa  podczas
              wyszukiwania   za  pomoc  wyrae  regularnych  zazwyczaj  nie  ma
              rozsdnego sposobu wydobycia"najlepszej" strony, opcja  ta  wlcza
              -a.

       --wildcard
              Wywietla  wszystkie  strony,  ktorych  jakakolwiek  cz nazwy lub
              opisu pasuje - jako wyraenie  zawierajce   znaki  dopasowania  w
              stylu  powloki - do kadego podanego argumentu strona, tak jak to
              robi apropos(1) --wildcard. Argument strona musi pasowa albo  do
              calej nazwy lub calego opisu, albo do poszczegolnych slow opisu.
              Poniewa podczas wyszukiwania zazwyczaj nie ma rozsdnego  sposobu
              wydobycia"najlepszej" strony, opcja ta wlcza -a.

       --names-only
              Jeeli  uyto  opcji --regex lub --wildcard, dopasowywane bd tylko
              nazwy stron, bez opisow stron, tak  jak  to  robi  whatis(1).  W
              przeciwnym razie opcja ta nic nie robi.

       -a, --all
              Domylnie   man  zakoczy  dzialanie  po  wywietleniu  najbardziej
              odpowiedniej strony podrcznika, jak znajdzie.  Uycie  tej  opcji
              spowoduje,  e  man  pokae  wszystkie  dostpne strony podrcznika,
              ktorych nazwy odpowiadaj kryteriom wyszukiwania.

       -u, --update
              Ta opcja  powoduje,  e  man  przeprowadzi  sprawdzenie  spojnoci
              swoich  baz  danych  na  poziomie  i-wzlow, tak aby mie pewno, e
              dokladnie odzwierciedlaj system plikow. Opcja ta ma efekt  tylko
              wtedy,   gdy   man   jest   zainstalowany   z  ustawionym  bitem
              set-user-id.

       --no-subpages
              Domylnie, man probuje interpretowa pary  nazw  stron  podrcznika
              podane  w linii polece jako odpowiedniki nazw pojedynczych stron
              podrcznika zawierajcych znaki mylnika lub  podkrelenia.  Wspiera
              to  zwyczajowy  wzorzec  programow  implementujcych podprogramy,
              pozwalajc  im  na  dostarczanie  stron  podrcznika  dla   kadego
              podprogramu  przy  uyciu  skladni podobnej do tej, ktora by byla
              uyta do uruchomienia tego podprogramu. Przyklad:

                $ man -aw git diff
                /usr/share/man/man1/git-diff.1.gz

              Aby wylczy to zachowanie, prosz uy opcji --no-subpages.

                $ man -aw --no-subpages git diff
                /usr/share/man/man1/git.1.gz
                /usr/share/man/man3/Git.3pm.gz
                /usr/share/man/man1/diff.1.gz

   Kontrolowanie sformatowanego wyjcia
       -P pager, --pager=pager
              Okrela, ktorego uy programu do przegldania tekstu (ang.  pager).
              Domylnie  man  uywa programu pager -s. Ta opcja nadpisuje zmienn
              rodowiska MANPAGER, ktora z  kolei  nadpisuje  zmienn  rodowiska
              $PAGER. Nie jest uywana w polczeniu z -f lub -k.

              Wartoci   moe  by  nazwa  zwyklego  polecenia  lub  polecenie  z
              argumentami.  W  wartoci  mona  uywa  znakow  cytowania  powloki
              (odwrotne  ukoniki, pojedyncze lub podwojne cudzyslowy), jednake
              nie mona lczy wielu polece w  potoki;  jeli  jest  to  potrzebne
              naley  uy  skryptu  otaczajcego  potok.  Skrypt ten powinien moc
              przyjmowa plik do wywietlenia albo jako argument  linii  polece,
              albo odczyta go ze standardowego wejcia.

       -r linia_zachty, --prompt=linia_zachty
              Jeeli  jako  przegldarka  tekstu  jest uywana w miar nowa wersja
              programu less, to man sprobuje ustawi jej lacuch zachty oraz par
              sensownych opcji. Domylny lacuch zachty wyglda tak

               Strona podrcznika nazwa(sek) linia x

              gdzie nazwa oznacza nazw strony podrcznika, sek oznacza sekcj, w
              ktorej znaleziono t stron, a x  jest  numerem  biecego  wiersza.
              Osiga si to przez uycie zmiennej rodowiska $LESS.

              Podanie  -r  z  lacuchem  znakow nadpisze t warto domyln. Lacuch
              znakow moe zawiera  tekst  $MAN_PN,  ktory  zostanie  zamieniony
              przez  nazw  biecej  strony  podrcznika  oraz  jej sekcj otoczon
              nawiasami "(" i ")". Lacuch znakow  rownowany  wartoci  domylnej
              to:

              \ Strona\ podrcznika\ \$MAN_PN\ ?ltlinia\ %lt?L/%L.:
              bajt\ %bB?s/%s..?\ (KONIEC):?pB\ %pB\\%..
              (nacinij h, aby otrzyma pomoc, lub q, aby zakoczy)

              Podzial   na   trzy   linie  zastosowano  tylko  dla  zwikszenia
              czytelnoci. Znaczenie mona znale  w  podrczniku  less(1).  Linia
              zachty  jest najpierw rozwijana przez powlok. Wszystkie podwojne
              cudzyslowy, odwrotne apostrofy i odwrotne ukoniki w linii zachty
              musz by poprzedzone znakiem odwrotnego ukonika. Linia zachty moe
              koczy si poprzedzonym przez odwrotny ukonik znakiem $, po ktorym
              mog  nastpowa  kolejne  opcje  przekazywane  do  programu  less.
              Domylnie man  ustawia opcje -ix8.

              Aby calkowicie nadpisa lacuch zachty  mana,  naley  uy  zmiennej
              rodowiskowej $MANLESS, jak to opisano poniej.

       -7, --ascii
              Podczas  przegldanie  strony podrcznika zawierajcej tylko czyste
              znaki ascii(7) w 7-bitowym terminalu lub  emulatorze  terminala,
              niektore   znaki  mog  nie  by  wywietlone  poprawnie,  jeeli  z
              programem uywane jest urzdzenie latin1(7) programu GNU nroff. Ta
              opcja  pozwala,  aby  strony  zawierajce  tylko znaki ascii byly
              wywietlane w trybie ascii z  urzdzeniem  latin1.  Opcja  ta  nie
              zmieni  kodowania  adnego tekstu latin1. Ponisza tabela pokazuje
              przeprowadzane zmiany kodowa: niektore z nich mog by  wywietlone
              poprawnie, tylko gdy uywa si urzdzenia latin1(7) GNU nroffa.

              Opis               Osemkowy   latin1   ascii
              ---------------------------------------------
              lcznik               255        -        -
              kula  (kropka  w     267        o        o
              rodku)
              akcent ostry         264        '        '
              znak dzielenia       327        x        x

              Jeeli kolumna latin1 wywietla si poprawnie, Twoj terminal moe by
              ju  ustawiony  na  znaki  latin1, wic podanie tej opcji nie jest
              potrzebne. Jeli kolumny latin1 i ascii s identyczne, to  czytasz
              t  stron  uywajc  omawianej  opcji  lub  man nie sformatowal tej
              strony za pomoc urzdzenia latin1. Jeli  brakuje  kolumny  latin1
              lub  jest  ona  uszkodzona,  to  najprawdopodobniej  trzeba uywa
              omawianej opcji podczas przegldania stron podrcznika ekranowego.

              Ta opcja jest ignorowana, jeeli podano rownie -t, -H, -T albo -Z
              i  moe  by calkowicie nieprzydatna podczas uywania wersji nroffa
              innej ni GNU.

       -E kodowanie_znak'ow, --encoding=kodowanie_znak'ow
              Generuje wyjcie w innym ni  domylne  kodowaniu  znakow.  W  celu
              zachowania  wstecznej  kompatybilnoci  kodowanie_znak'ow  moe  by
              urzdzeniem nroff, takim jak ascii, latin1 lub  utf8  jak  rownie
              prawdziwym kodowaniem znakow, takim jak UTF-8.

       --no-hyphenation, --nh
              Zazwyczaj  nroff  automatycznie dzieli wyrazy przy przenoszeniu,
              jeli jest to konieczne, aby wyrowna lini, tak eby nie  zawierala
              za duo spacji, i robi to nawet wtedy, gdy wyrazy te nie zawieraj
              znakow lcznika. Ta opcja wylcza automatyczne dzielenie  wyrazow,
              tak e slowa bd dzielone tylko, gdy zawieraj lczniki.

              Jeli  piszesz  stron  podrcznika  ekranowego,  to aby powstrzyma
              nroff   przed   przenoszeniem   wyrazow   do   nowej   linii   w
              nieodpowiednim  miejscu, naley zapozna si z dokumentacj programu
              nroff, zamiast uywa tej opcji; na przyklad mona w slowie  umieci
              sekwencj "\%" wskazujc miejsce, w ktorym slowo moe by podzielone
              przy przenoszeniu, albo umieci "\%" na pocztku slowa, co zabroni
              jego dzielenia.

       --no-justification, --nj
              Zazwyczaj  nroff  automatycznie  wyrowna  tekst  w  linii do obu
              marginesow.  Opcja  ta  wylcza  takie  wyrownywanie,  zostawiajc
              wyrownywanie  tylko  do lewego marginesu, co powoduje, e tekst z
              prawej strony jest "postrzpiony".

              Podczas pisania strony podrcznika ekranowego, nie naley uywa tej
              opcji do powstrzymywania nroffa od wyrownywania linii w akapicie
              do obu marginesow. Zamiast tego prosz zapozna si  z  dokumentacj
              programu  nroff. Na przyklad mona uy da ".na", ".nf", ".fi", and
              ".ad", aby tymczasowo wylczy wyrownywanie  linii  i  wypelnianie
              spacjami.

       -p /lacuch_znak'ow, --preprocessor=/lacuch_znak'ow
              Okrela    sekwencj    preprocesorow    do   uruchomienia   przez
              uruchomieniem  programu  nroff  lub  troff/groff.  Nie  w  kadym
              systemie bdzie zainstalowany pelen zbior preprocesorow. Niektore
              preprocesory i litery je oznaczajce to: eqn (e), grap  (g),  pic
              (p),  tbl  (t), vgrind (v), refer (r). Ta opcja nadpisuje zmienn
              rodowiska $MANROFFSEQ.  zsoelim  jest  zawsze  uruchamiany  jako
              pierwszy preprocesor.

       -t, --troff
              Uywa  programu groff -mandoc, aby sformatowa stron podrcznika na
              standardowe wyjcie. Opcja nie jest wymagana w polczeniu  z   -H,
              -T lub -Z.

       -T[urzdzenie], --troff-device[=urzdzenie]
              Za pomoc tej opcji mona zmieni wyjcie programu groff (lub by moe
              troff),  tak  aby  bylo  odpowiednie  dla  innego  urzdzenia  ni
              domylne. Wlcza opcj -t. Przyklady (dostarczane przez groff-1.17)
              zawieraj dvi, latin1, ps, utf8, X75 oraz X100.

       -H[przegldarka], --html[=przegldarka]
              Opcja ta spowoduje, e groff utworzy wyjcie w formacie HTML i  je
              wywietli  w  przegldarce stron www. Wybor przegldarki dokonywany
              jest przy pomocy opcjonalnego argumentu przegldarka. Jeli go nie
              podano,   to  brana  jest  pod  uwag  warto  zmiennej  rodowiska
              $BROWSER,  a  nastpnie  domylna  przegldarka  ustawiona  podczas
              kompilowania  pakietu (zazwyczaj lynx). Opcja ta wlcza rownie -t
              i bdzie dziala tylko z wersj GNU troffa.

       -X[dpi], --gxditview[=dpi]
              Opcja ta wywietla wyjcie groffa w okienku  graficznym  za  pomoc
              programu  gxditview  Argumentem  dpi  (dots per inch) moe by 75,
              75-12, 100 lub 100-12, domylnie  jest  75;  warianty  -12  uywaj
              12-punktowej  czcionki jako bazowej. Opcja wlcza -T z urzdzeniem
              X75, X75-12, X100 lub X100-12.

       -Z, --ditroff
              groff uruchomi program troff i uyje odpowiedniego  postprocesora
              do  utworzenia wyjcia odpowiedniego dla wybranego urzdzenia. Gdy
              groff -mandoc jest groffem, to ta  opcja  jest  przekazywana  do
              groffa  i wstrzyma uycie postprocesora. Automatycznie wlcza opcj
              -t.

   Otrzymywanie pomocy
       -h, --help
              Wywietla komunikat pomocy i koczy prac.

       -V, --version
              Wywietla informacj o wersji.

KOD ZAKOCZENIA

       0      Program zakoczony bez adnych bldow.

       1      Bld uycia, skladni lub pliku konfiguracyjnego.

       2      Bld dzialania.

       3      Proces potomny zwrocil niezerowy kod zakoczenia.

       16     Co najmniej jedna z stron/plikow/slow  kluczowych  nie  istnieje
              lub nie zostalo dopasowane.

RODOWISKO

       MANPATH
              Jeeli  ustawiona  jest  $MANPATH,  to jej warto jest uywana jako
              cieka przeszukiwa hierarchii stron man.

       MANROFFOPT
              Zawarto zmiennej $MANROFFOPT jest dodawana do  linii  polece  za
              kadym razem, gdy  man uruchamia program formatujcy (nroff, troff
              lub groff).

       MANROFFSEQ
              Jeeli  ustawiono  $MANROFFSEQ,  to  jej  warto  jest  uywana  do
              okrelenia  zbioru  preprocesorow  przez ktore jest przepuszczana
              strona podrcznika. Domylna lista preprocesorow zaley od systemu.

       MANSECT
              Jeeli  ustawiona  jest  $MANSECT,  to  jej   warto   jest   list
              oddzielonych  dwukropkami  sekcji  i  sluy  do  okrelania, ktore
              sekcje podrcznika man i w jakiej kolejnoci bd przeszukiwane.

       MANPAGER, PAGER
              Jeli ustawiono zmienn $MANPAGER lub $PAGER ($MANPAGER  ma  wyszy
              priorytet),  to  jej  warto  jest  uywana jako nazwa programu, w
              ktorym bdzie wywietlona strona podrcznika  ekranowego.  Domylnie
              uywany jest program pager -s.

              Wartoci   moe  by  nazwa  zwyklego  polecenia  lub  polecenie  z
              argumentami.  W  wartoci  mona  uywa  znakow  cytowania  powloki
              (odwrotne  ukoniki, pojedyncze lub podwojne cudzyslowy), jednake
              nie mona lczy wielu polece w  potoki;  jeli  jest  to  potrzebne
              naley  uy  skryptu  otaczajcego  potok.  Skrypt ten powinien moc
              przyjmowa plik do wywietlenia albo jako argument  linii  polece,
              albo odczyta go ze standardowego wejcia.

       MANLESS
              Jeli  $MANLESS jest ustawiona, to man nie podejmie adnych swoich
              zwyczajowych dziala  ustawiajcych  lini  zachty  programu  less.
              Zamiast  tego  warto  $MANLESS  bdzie  skopiowana  bez  zmian do
              zmiennej $LESS. Na przyklad aby bezwarunkowo ustawi lini  zachty
              na    "moja    linia   zachty",   naley   ustawi   $MANLESS   na
              '-Psmoja linia zachty'.

       BROWSER
              Jeeli jest ustawiona  zmienna  $BROWSER,  to  jej  wartoci  jest
              rozdzielona  dwukropkami  lista  polece,  ktore  man  bdzie  - w
              kolejnoci - probowal uruchomi, aby wywietli wyjcie man --html  w
              przegldarce www. W kadym poleceniu %s jest zastpowane nazw pliku
              zawierajcego wyjcie HTML  programu  groff,  %%  jest  zastpowane
              znakiem procentu (%), a %c - dwukropkiem (:).

       SYSTEM Jeeli  ustawiona jest zmienna $SYSTEM, to ma to taki sam skutek,
              jak przekazanie jej wartoci jako argumentu opcji -m.

       MANOPT Jeeli ustawiono $MANOPT, to warto tej zmiennej, ktora powinna by
              w  formacie podobnym do formatu linii opcji polece programu man,
              bdzie przetwarzana przed opcjami linii polece. Poniewa wszystkie
              pozostale  zmienne rodowiska specyficzne dla programu man mog by
              wyraone jako opcje linii polece i jako takie  mog  by  podane  w
              zmiennej  $MANOPT,  naley  oczekiwa,  e  zostan  one  uznane  za
              przestarzale.   Uwaga:   wszystkie   spacje,   ktore   maj    by
              zinterpretowane  jako cz argumentu opcji, musz zosta poprzedzone
              znakiem odwrotnego ukonika.

       MANWIDTH
              Jeeli ustawiono zmienn $MANWIDTH, to jej warto  jest  uywana  do
              okrelenia  dlugoci  wiersza,  dla  ktorej  bd formatowane strony
              podrcznika. Jeeli nie jest ustawiona, to  strony  podrcznika  bd
              formatowane   dla   dlugoci  wiersza  odpowiedniej  dla  biecego
              terminalu (uywajc  ioctl(2),  jeli  jest  dostpne,  lub  wartoci
              zmiennej  $COLUMNS,  lub  jeli  adne  z  nich  nie jest dostpne,
              ustawiajc domyln warto 80 znakow). Preformatowane  strony  "cat"
              bd   zachowywane   tylko   wtedy,   gdy   jest   uywane  domylne
              formatowanie, to jest gdy dlugo  wiersza  terminala  zawiera  si
              midzy 66 a 80 znakami.

       MAN_KEEP_FORMATTING
              Zazwyczaj,  jeeli  wyjcie  nie  jest  przekazywane  do terminala
              (tylko np. do pliku lub potoku), to kontrolne znaki formatujce s
              usuwane,  aby  ulatwi czytanie pliku wynikowego bez uycia adnych
              dodatkowych  narzdzi.  Jednake  jeeli   MAN_KEEP_FORMATTING   ma
              niepust  warto,  znaki  te s zachowywane. Moe by to uyteczne dla
              programow, ktore wewntrznie wywoluj man i potrafi  zinterpretowa
              znaki kontrolne.

       MAN_KEEP_STDERR
              Zazwyczaj, jeli wyjcie jest skierowane na terminal (zazwyczaj do
              programu do stronicowania), to ignorowane s wszystkie komunikaty
              bldow  generowane  przez programy uywane to sformatowania strony
              podrcznika,   tak   aby   nie   zakloci   wyjcia   programu   do
              stronicowania.  Programy, takie jak groff czsto tworz komunikaty
              o relatywnie malo istotnych bldach  typograficznych  (dotyczcych
              na  przyklad  zlego wyrownania) - wywietlanie ich razem ze stron
              podrcznika byloby szpecce i mylce. Jednak  niektorzy  uytkownicy
              chcieliby   zobaczy   te   bldy,  wic  jeeli  ustawi  si  zmienn
              $MAN_KEEP_STDERR na dowoln niepust warto, to wyjcie bldow  bdzie
              normalnie wywietlane.

       LANG, LC_MESSAGES
              W  zalenoci  od systemu i implementacji biece ustawienia jzykowe
              bd  pobierane  z   jednej  lub  obu  sporod  zmiennych  $LANG  i
              $LC_MESSAGES.  man wywietli swoje komunikaty w tym jzyku (jeli s
              dostpne). Szczegoly mona znale w setlocale(3).

PLIKI

       /etc/manpath.config
              Plik konfiguracyjny man-db.

       /usr/share/man
              Globalna hierarchia stron podrcznika ekranowego.

       /usr/share/man/index.(bt|db|dir|pag)
              Tradycyjny globalny indeks bazy danych.

       /var/cache/man/index.(bt|db|dir|pag)
              Zgodny z FHS globalny indeks bazy danych.

ZOBACZ TAKE

       mandb(8), manpath(1),  manpath(5),  apropos(1),  whatis(1),  catman(8),
       less(1),   nroff(1),   troff(1),  groff(1),  zsoelim(1),  setlocale(3),
       man(7), ascii(7), latin1(7), podrcznik pakietu man-db, FSSTND.

HISTORIA

       1990,   1991   -   Program   napisany    przez    Johna    W.    Eatona
       (jwe@che.utexas.edu).

       23  grudnia  1992:  Rik  Faith  (faith@cs.unc.edu) zaaplikowal poprawki
       bldow nadeslane przez Willema Kasdorpa (wkasdo@nikhefk.nikef.nl).

       30 kwietnia 1994 - 23 lutego 2000: Wilf. (G.Wilford@ee.surrey.ac.uk)  z
       pomoc paru osob rozwijal ten pakiet i nim zarzdzal.

       30    padziernika    1996   -   30   marca   2001:   Fabrizio   Polacco
       <fpolacco@debian.org>rozwijal i udoskonalal  ten  pakiet  dla  projektu
       Debiana z pomoc calej spolecznoci.

       31  marca  2001  -  obecnie: Colin Watson <cjwatson@debian.org> rozwija
       man-db i nim zarzdza.

T/LUMACZENIE

       Wojciech Kotwica w 1999 roku przetlumaczyl cz stron podrcznika  pakietu
       man-db i udostpnil je w ramach Projektu Tlumaczenia Manuali.
       Robert Luberda tlumaczenie zaktualizowal i uzupelnil w roku 2008.