Provided by: mc_4.7.0.9-2_i386 bug

NAZWA

       mc - wizualny interpetator polece dla systemow Unixopodobnych

UYTKOWANIE

       mc [-abcCdfPstuUVx] [-l log] [kat1 [kat2]] [-v plik]

OPIS

       Midnight  Commander  jest  przeszukiwark katalogow/menederem plikow dla
       systemow Unixopodobnych

OPCJE

       -a     Wylcza uywanie symboli graficznych przy rysowaniu ramek.

       -b     Wymusza wywietlanie czarno-biale.

       -c     Wymusza wywietlanie w kolorze, zobacz sekcj  Kolory  eby  zasign
              szerszej informacji.

       -C arg Uywane  do  wybierania innego koloru, ktory ma by obecny w linii
              polece. Format argumentu arg jest opisany w sekcji Kolory.

       -d     Wylcza uywanie myszy.

       -f     Wywietla wkompilowane cieki, w ktorych Mindnight Commander szuka
              swoich plikow.

       -k     Resetuje  "mikkie"  klawisze  do  ich  standardowych  funkcji  z
              termcap/terminfo.  Uyteczne tylko  przy  terminalach  HP,  kiedy
              klawisze funkcyjne nie dzialaj.

       -l plik
              Zachowuje logi z serwerow ftp do pliku plik.

       -P     Przy   zakoczeniu  programu,  Midnight  Commander  wydrukuje  na
              ekranie katalog, w ktorym pracowalimy na kocu; to w polaczeniu z
              funkcj napisan poniej pozwoli ci na przegldanie swoich katalogow
              i automatyczne przejcie do tego, w ktorym byle ostatnio  (dzikuj
              Torbenowi  Fjerdingstadowi  i Sergeyowi za wklad w t funkcj oraz
              za kod rodlowy, ktory wprowadzili w ycie).
              uytkownicy basha i zsh:

              mc ()
              {
                      MC=$HOME/tmp/mc$$-"$RANDOM"
                      /usr/bin/mc -P "$@" > "$MC"
                      cd "`cat $MC`"
                      rm "$MC"
                      unset MC;
              }

              uytkownicy tcsh:
              alias mc 'setenv MC `/usr/bin/mc -P *`; cd $MC; unsetenv MC'
              Wiem, e ta funkcja moglaby by krotsza dla basha i zsh, ale  male
              cudzyslowy  nie  zaakceptowaly by zawieszenia programu kombinacj
              C-z.

       -s     Wlcza tryb powolnego  terminala,  w  ktorym  program  nie  bdzie
              rysowal  zbyt  obciajcych  znakow  graficznych  oraz wylczy opcj
              weryfikacji.

       -t     Uywane tylko jeli kod  byl  skompilowany  przy  uyciu  Slanga  i
              terminfo:  powoduje,  e  Midnight  Commander bdzie uywa zmiennej
              rodowiskowej  TERMCAP  do  pokazywania   informacji   terminala,
              zamiast informacji w systemowej bazie typow terminali.

       -u     Wylcza  uywanie rownoleglej powloki (ma sens tylko jeli Midnight
              Commander byl kompilowany z obslug rownoleglych powlok).

       -U     Wlcza uycie jednoczesnego inerpretatora polece  (ma  sens  tylko
              jeli  Midnight  Commander  byl zbudowany z ustawieniem powloki w
              tle jako opcji dodatkowej).

       -v plik
              Wlcza wbudowany podgld w celu obejrzenia wybranego pliku plik.

       -V     Wywietla wersj programu.

       -x     Wymusza  wlczenie  trybu  xterm.  Uywane  kiedy  dziala  si   na
              terminalach wyposaonych w opcje xterm (dwa tryby ekranu i moliwo
              wysylania mysz sygnalow wyjcia).

       Jeli wybrano, pierwszy katalog uywany jest do wywietlenia  w  pierwszym
       panelu.  Drugi wywietlany jest w drugim panelu.

Opis

       Ekran  Midnight  Commandera podzielony jest na cztery czci. Prawie caly
       obszar ekranu zajmuj dwa  panele.  Standardowo  przedostatnia  od  dolu
       linijka  ekranu,  przeznaczona  jest  do  wpisywania polece, a ostatnia
       pokazuje klawisze funkcyjne.  Najwyszy wiersz jest wierszem  menu.  Moe
       on  by  niewidoczny,  ale pojawia si zawsze po klikniciu w najwysz lini
       ekranu, albo po wciniciu klawisza F9.

       Midnight Commander pozwala na ogldanie dwoch paneli w tym samym czasie.
       Jeden  z  nich jest panelem aktywnym (podwietlona linia wyboru znajduje
       si wlanie w nim). Niemal  wszystkie  operacje  wykonuje  si  na  panelu
       aktywnym.   Niektore  operacje,  jak np. kopiowanie, zmiana nazwy uywaj
       jako  domylnego  miejsca  docelowego  katalogu   otwartego   w   panelu
       nieaktywnym (nie martw si, zawsze zostaniesz poproszony o potwierdzenie
       takiej operacji). W celu zasignicia  szerszych  informacji  zajrzyj  do
       dzialow Panele katalog'ow, Lewe i prawe menu oraz Menu plik'ow.

       Moesz wywolywa dowolne komendy systemowe po prostu wpisujc je. Wszystko
       co piszesz pojawia si w linii polece  i  po  naciniciu  klawisza  Enter
       zostanie  wykonane  przez  Midnight  Commandera. Przeczytaj sekcj Linia
       pow/loki i Linia wejciowa klawiszy, eby nauczy si wicej na ten temat.

Obs/luga myszy

       Midnight Commander obsluguje mysz. Modul  ten  jest  uruchamiany  wtedy
       kiedy korzystasz z terminala xterm(1) (dziala nawet wtedy, kiedy lczysz
       si przez telnet albo rlogin z innym komputerem z terminala  xterm)  lub
       jeli korzystasz z linuksa na konsoli z zainstalowanym serwerem gpm(1).

       Kiedy  klikniesz lewym przyciskiem na panel z katalogami, plik zostanie
       wybrany jako aktywny; jeli klikniesz  prawym  przyciskiem  zostanie  on
       zaznaczony  [lub  odznaczony  -  w  zalenoci od jego aktualnego stanu -
       dzialanie podobne do klawisza Insert - przyp. tlumacza].

       Podwojne kliknicie w plik  spowoduje  wykonanie  pliku,  jeli  jest  on
       wykonywalny, a jeli rozszerzenie pliku jest rozpoznawane przez Midnight
       Commander'a i dostpny jest odpowiedni program, jest on uruchamiany.

       Moliwe jest rownie wykonywanie komend przypisanych klawiszom funkcyjnym
       przez kliknicie w nie.

       Jeli  kliknicie  odbdzie  si w rejonie gornej lini panelu z katalogami,
       zostanie on przewinity jedn stron wstecz. Podobnie  kliknicie  na  doln
       ramk  przewija  tekst  jedn  stron do przodu. Ta opcja klikania w ramki
       dziala rownie przy przegldaniu pomocy i przy drzewie katalogow.

       Standardowo  czas  autopowtorzenia  przy  klikaniu  mysz   wynosi   400
       milisekund.   T  warto  mona  zmieni edytujc plik ~/.mc/ini i zmieniajc
       parametr mouse_repeat_rate.

       Jeli uywasz Midnight Commandera z obslug  myszy,  moesz  "przeszczepia"
       kawalki  tekstow  i  uywa  standardowych zastosowa myszki (kopiowanie i
       wklejanie) za pomoc klawisza Shift.

Klawisze

       Niektore komendy Midnight Commandera  wywoluje  si  kombinacj  klawiszy
       Control  (czasem  opisywanego  jako CTRL lub CTL) lub Meta (opisywanego
       ALT lub nawet Compose). W  tym  manualu  (pliku  pomocy)  bdziemy  uywa
       nastpujcych  kombinacji: C-<klawisz> - znaczy: trzymajc klawisz Control
       nacinij <klawisz>. Wic C-f bdzie oznacza: trzymajc Control, nacinij f.

       M-<klawisz> -  znaczy,  e  trzymajc  klawisz  Meta  lub  alt  naciskamy
       <klawisz>.   Jeli  na  twojej  klawiaturze  nie ma ani klawisza Alt ani
       Meta, nacinij ESC, pu go i wtedy nacinij <klawisz> [skutek ten sam, acz
       jednak  uycie  troch  mniej  przyjemne i bardziej skomlikowane - przyp.
       tlumacza].

       Wszystkie linie wprowadzajce Midnight Commandera  uywaj  w  przyblieniu
       tych samych przypisa klawiszy co wersja GNU edytora Emacs.

       Jest   wiele   sekcji   mowicych   o   klawiszach.  Ta  nastpujca  jest
       najwaniejsza.

       Sekcja Menu plik'ow opisuje skroty klawiszowe do komend pojawiajcych  si
       w  menu plikow. Ta sekcja zawiera funkcj klawiszy. Wikszo z tych komend
       wywoluje jak akcj  przede  wszystkim  na  jednym  lub  kilku  wybranych
       plikach.

       Sekcja  Panele  katalogowe  opisuje  klawisze, ktore zaznaczaj plik lub
       pliki jako docelowe do dalszych dziala (akcj  jest  najczciej  jedna  z
       tych przedstawionych w menu plikow).

       Sekcja  Komendy  linii polece wypisuje list klawiszy, ktore s uywane do
       wprowadzania lub edytowania tekstow w wierszu  polece.  Wikszo  z  nich
       kopiuje  nazwy,  i  inne  tego typu, z panelu katalogow do linii polece
       (eby unikn ich przepisywania), lub pozwala zwiedzi histori komend linii
       polece.

       Klawisze  linii wejciowych s uywane do edytowania linii na wejciu (przy
       wpisywaniu). Oznacza, to e stosuje si je zarowno do linii polece jak do
       okien dialogowych.

Klawisze r'one

       Jest tu kilka klawiszy, ktore nie kwalifikuj si do adnej z wymienionych
       powyej grup:

       Enter.  Jeli jest wpisany jaki tekst w linii polece (na samym dole, pod
       panelami),  to  wpisana  komenda  jest  wykonywana.  Jeli  nic nie jest
       wpisane, i linia wyboru jest  na  jakim  katalogu,  Midnight  Commander
       wykonuje  komend  chdir(2)  (zmiana  katalogu)  do wybranego katalogu i
       odwiea zawarto panelu; jeli linia wyboru  jest  na  pliku  wykonywalnym
       jest  on  wykonywany.  I  wreszcie  jeli rozszerzenie pliku zgadza si z
       oblugiwanym przez programy zewntrzne, ktore s obslugiwane prze Midnight
       Commandera, s one wywolywane z owym programem.

       C-l.  Od nowa rysuje wszystkie informacje okna Midnight Commandera.

       C-x  c.   Uruchamia  komend Chmod dla aktualnego pliku lub zaznaczonych
       plikow.

       C-x o.  Uruchamia komend Chown dla aktualnego  pliku  lub  zaznaczonych
       plikow.

       C-x l.  Uruchamia komend dowizywania.

       C-x s.  Uruchamia komend mikkiego dowizywania.

       C-x i.  Zmienia aktywny panel.

       C-x q.  Przelacza nieaktywny panel w tryb "quick view".

       C-x !.  Wykonuje komend z zewntrznego panelu.

       C-x h.  Uruchamia komend dodawania katalogow do hotlisty.

       M-!.  Uruchamia komend filtrowanego podgldu, opisanego w sekcji Podgld.

       M-?.  Uruchamia komend szukania pliku.

       M-c.  Wlcza okno dialogowe quick cd (szybkiej zmiany katalogow)

       C-o.   Jeli  program jest uruchamiany na konsoli typu Linux lub FreeBSD
       lub te na konsoli xterm, pokae wyjcie ostatnio  wykonywanego  programu.
       Jeli  uruchomiono  Midnight  Commandera  na konsoli type Linux, MC uywa
       zewntrznego programu (cons.saver) w celu zachowywyania  i  odzyskiwania
       informacji na ekranie komputera.

       Jeli  uycie  trybu  powloki w tle jest wkompilowane, moesz nacisn C-o w
       dowolnej chwili i zostataniesz przeniesiony z powrotem  bezporednio  do
       glownego okna Midnight Commandera, eby powroci do wykonywania aplikacji
       po prostu nacinij znow C-o. Jeli masz zawieszon aplikacj  wlanie  przez
       uycie  tego  triku,  nie  bdziesz  mogl  "odpala" innych programow spod
       Midnight Commandera dopoki nie zamkniesz zawieszonego programu.

       Aby dowiedzie si czego na temat polskiech liter w Midnight  Commanderze
       przeczytaj sekcj Polskie litery.

  Panel Katalog'ow
       Sekcja  opisuje klawisze, ktore operuj na panelu katalogow. Jeli chcesz
       wiedzie jak zmieni panele zobacz sekcj Lewe i prawe menu.

       Tab, C-i.  Zmienia aktywny panel. Stary panel staje si w  tym  momencie
       aktywnym panelem, a aktywny staje si starym. Linia wyboru zmienia swoje
       poloenia do aktywnego panelu.

       Insert, C-t.  DEPRECATED! Do zaznaczania  plikow  moesz  uywa  klawisza
       Insert lub C-t. eby odznaczy plik po prostu zaznacz jaki ju zaznaczony.

       Insert to  tag  files  you  may  use the Insert key (the kich1 terminfo
              sequence).  To untag files, just retag a tagged file.

       M-e    to change charset of panel you may use M-e (Alt-e).  Recoding is
              made  from selected codepage into system codepage. To cancel the
              recoding you may select "directory up" (..) in active panel.  To
              cancel the charsets in all directories, select "No translation "
              in the dialog of encodings.

       M-g, M-r, M-j.  Uywane do wybierania najwyszego, rodkowego i najniszego
       pliku w panelu.

       C-s, M-s.  Uruchamia szukanie pliku w katalogu na podstawie jego nazwy.
       Kiedy szukanie jest aktywne, kade nacinicie klawisza doda jeden znak do
       poszukiwania  zamiast  wypisania  go  linii  polece.  Jeli  opcja  Show
       mini-status jest  wlczona,  szukany  cig  znakow  pojawia  si  w  linii
       mini-statusu.  Kiedy  wpisujemy  znak,  linia wyboru przemieszcza si do
       nastpnego pliku zaczynajcego si od podanych liter.  Klawisze  backspace
       lub  del mog by uywane do poprawiania bldow. Jeli C-s zostanie nacinite
       ponownie,  Midnight  Commander  rozpoczyna  szukanie  nastpnego   pliku
       zaczynajcego si od podanych znakow.

       M-t.  Przelcza tryb wywietlania do nastpnego moliwego. Uywajc tej opcji
       latwo jest przej szybko z dlugiego do krotkiego trybu  wywietlania  jak
       rownie do tego zdefiniowanego przez uytkownika.

       C-\  (control-backslash).  Pokazuje hotlist katalogow i zmienia katalog
       do wybranego przez uytkownika.

       + (plus).  Uywane  do  zaznaczania  grupy  plikow.  Midnight  Commander
       zapyta o wyraenie opisujc grup. Jeli opcja Shell Patterns jest wlczona,
       typ wyrae jest bardzo podobny do tego w powloce (*  dla  zera  i  wicej
       znakow  i  ?  dla  jednego  znaku).  Jeli  za opcja Shell Patterns jest
       wylczona, sposob zaznaczania plikow jest zgodny z ustawieniami  (zobacz
       ed(1)).

       \  (backslash).   Uywaj znakow "\" do odznaczania grupy plikow. Jest to
       przeciwiestwo klawisza plus.

       strza/lka do g'ory, C-p.  Przenosi lini wyboru do poprzedniej  pozycji  w
       panelu.

       strza/lka  do  do/lu,  C-n.   Przenosi  lini wyboru do nastpnej pozycji w
       panelu.

       home, a1, M-<.  Przenosi lini wyboru do pierwszej pozycji w panelu.

       end, c1, M->.  Przenosi lini wyboru do ostatniej pozycji w panelu.

       PageDown, C-v.  Przenosi lini wyboru jedn stron do dolu.

       PageUp, M-v.  Przenosi lini wyboru jedn stron do gory.

       M-o.  Jeli drugi panel jest zwyklym panelem wywietlajcym i  w  aktywnym
       panelu   stoisz   na  katalogu,  drugi  panel  bdzie  pokazywa  zawarto
       akutalnego katalogu (tak jak w Emacsie kombinacja C-o). Jeli nie stoisz
       na katalogu zawartoci drugiego katalogu stanie si katalog o jedno pitro
       wyszy od aktualnego.

       C-PageUp, C-PageDown.  Dziala tylko na  konsoli  typu  Linux:  wykonuje
       przejcie  do  katalogu  ".."  lub do aktualnie wybranego, w zalenoci od
       kombinacji.

       M-y.   Przenosi  do  poprzedniego  katalogu  w  historii,  podobne   do
       kliknicia myszk.  '<'.

       M-u.  Przechodzi do nastpnego katalogu w historii, podobne do kliknicie
       myszk w '>'.

       M-S-h, M-H.  Wywietla histori katalogow, podobne dzialanie do kliknicia
       myszk 'v'.

  Linia Pow/loki
       Ta  sekcja  opisuje  klawisze,  ktore  s  uyteczne  do efektywniejszego
       wpisywania podczas podawania komend powloki.

       M-Enter.  Kopiuje nazw aktualniego wybranego pliku do linii polece.

       C-Enter.  To samo co M-Enter, dziala tylko na konsoli typu Linux.

       M-Tab.    Wykonuje   dokoczenie   nazw   plikow,   komend,   zmiennych,
       uytkownikow, nazw hostow za Ciebie.

       C-x  t,  C-x  C-t.   Kopiuje nazwy zaznaczonych plikow (lub jeli nie ma
       zaznaczonych - aktywnego) w aktywnym (C-x  t)  lub  nieaktywnym  panelu
       (C-x C-t) do linii polece.

       C-x  p,  C-x C-p.  Pierwsza kombinacja kopiuje peln ciek z aktywnego, a
       druga z nieaktywnego panelu.

       C-q.  Komenda 'quote' (cytuj) moe by uywana do  wpisywania  do  wiersza
       polece  znakow,  ktore normalnie przechwytywane s przez Commandera (tak
       jak znak '+').

       M-p, M-n.  Uywaj  tych  klawiszy,  eby  przeglda  histori  komend.  M-p
       wywietla poprzedni, a M-n nastpn komend.

       M-h.  Wywietla histori aktualnej linii polece.

  Podstawowe klawisze ruchu
       Przegldarka  pomocy,  podgld  plikow i drzewo katalogow uywaj podobnych
       klawiszy do  przemieszczania.  Przez  to  akceptuj  dokladnie  te  same
       klawisze.  Kade z nich z reszt traktuj je jako swoje wlasne.

       Niektore  partie  Midnight  Commandera  rownie uywaj tych klawiszy, wic
       niniejsza sekcja moe by uyteczna rownie dla tych partii.

       strza/lka w g'or, C-p.  Przechodzi jedn lini wstecz.

       strza/lka w d'o/l, C-n.  Przechodzi jedn lini naprzod.

       Page Up, M-v.  Przechodzi jedn stron wstecz.

       Next Page, Page Down, C-v.  Przechodzi jedn stron naprzod.

       Home, A1.  Przechodzi do pocztku.

       End, C1.  Przechodzi na koniec.

       Przegldarka pomocy i podgld plikow akceptuj  nastpujce  klawisze  (poza
       tymi opisanymi powyej).

       b, C-b, C-h, Backspace, Delete.  Przechodzi jedn stron wstecz.

       klawisz spacji.  Przechodzi jedn stron naprzod.

       u, d.  Przechodzi pol strony naprzod lub wstecz.

       g, G.  Przechodzi do pocztku lub do koca.

  Linia wejciowa klawiszy
       Linie  wejciowe  (te  uywane  w  linii  komend i w oknach dialogowych),
       akceptuj nastpujce klawisze:

       C-a.  umieszcza kursor na pocztku linii.

       C-e.  umieszcza kursor na kocu linii.

       C-b, move-left.  przenosi kursor o jedn pozycj w lewo.

       C-f, move-right.  przenosi kursor o jedn pozycj w prawo.

       M-f.  przesuwa kursor o jedno slowo naprzod.

       M-b.  przesuwa kursor o jedno slowo wstecz.

       C-h, backspace.  kasuje poprzedni znak.

       C-d, Delete.  kasuje znak w miejscu kursora (nad nim).

       C-@.  wstawia zaznaczenie do kasowanie (patrz nastpne pozycje).

       C-w.  kopiuje tekst spomidzy kursora i zaznaczenia do bufora i usuwa go
       z linii polece.

       M-w.  to samo co C-w tylko, e nie usuwa tekstu z linii.

       C-y.  wstawia spowrotem zawarto wycitego bufora.

       C-k.  wycina tekst od kursora do koca linii.

       M-p,  M-n.   Uywaj  tych  klawiszy,  eby  przeglda  histori komend. M-p
       wywietla poprzedni, a M-n nastpn.

       M-C-h, M-Backspace.  kasuje jedno slowo wstecz (poprzednie).

       M-Tab.    Wykonuje   dokoczenie   nazw   plikow,   komend,   zmiennych,
       uytkownikow, nazw hostow za Ciebie.

Linia menu

       Linia  menu  uaktywnia  si  kiedy wciskasz klawisz F9 lub kiedy klikasz
       myszk na najwyszy wiersz ekranu. Linia  menu  ma  pi  podmenu:  "left",
       "file",  command",  "options"  i  "right"  (po  polsku  to jest "lewe",
       "plik", "komendy", "opcje", "prawe").

       Lewe i prawe menu pozwalaj ci na modyfikacje wygldu  lewego  i  prawego
       panelu katalogowego.

       Menu  plik  pozwala  na  wykonanie  akcji na aktualnym lub zaznaczonych
       plikach.

       Menu komend mieci w sobie  moliwe  do  wykonania  akcje,  ktore  s  duo
       bardziej globalne i nie maj zwizku z aktualnym i zaznaczonymi plikami.

  Lewe i prawe menu
       Wygld  panelu  katalogowego  moe  zosta  zmieniony  poprzez menu left i
       right.

    Tryby wywietlania (Listing modes)
       Tryby  wywietlania  s  uywane  do  zmienia  ustawie  przy  wywietlaniu.
       Dostpne  s  cztery  rone  tryby: Full, Brief, Long i User.  Tryb "Full"
       pokazuje nazw, rozmiar i czas modyfikacji pliku.

       Tryb "Brief" pokazuje tylko nazw pliku i ma dwie  kolumny  (dziki  temu
       moe  pokazywa  nawet  dwa  razy  wicej ni inne tryby). Tryb "Long" jest
       podobny do wyniku polecenia ls -l.  Zabiera on szeroko calego ekranu.

       Jeli wybierzesz tryb "user" (uytkownika),  bdziesz  mogl  wybra  wlasny
       sposob wywietlania.

       Tryb uytkownika musi zaczyna si od okrelenia wielkoci panelu. Moe to by
       "half" (pol) lub "full" (caly) i okrela, czy ma by widoczny  jeden  duy
       panel na caly ekran czy dwa mniejsze.

       Po  rozmiarze  panelu  moesz wlczy tryb dwoch kolumn panelu. Robi si to
       dodajc liczb "2" do tekstu formatu.

       Po  tym  wpisujesz  ju  nazwy  pol  z  podaniem  opcjonalnej  wielkoci.
       Wszystkie moliwe pola jakich moesz uy to:

       name   wywietla nazw pliku.

       size   wywietla wielko pliku.

       bsize  jest alternatyw dla format size.  Wywietla rozmiar plikow, a dla
              katalogow po prostu wywietla tekst "SUB-DIR" lub "UP--DIR".

       type   wywietla jednoznakowy opis typu pliku. Ten znak jest taki sam co
              ten  wywietlany  prze  komend  ls  z  flag  -F.  Wywietlana jest
              gwiazdka dla plikow wykonywalnych, ukonik dla  katalogow,  malpa
              (@)  dla  dowiza,  znak  rownoci  dla  gniazd,  minus dla urzdze
              niestniejcych, znak plus dla urzdze  istniejcych,  pionow  kresk
              (|)   dla   kolejek  FIFO,  tyld  dla  dowiza  symbolicznych,  i
              wykrzyknik dla dowiza wskazujcych na nieistniejcy plik.

       mark   Gwiazdka jeli plik jest zaznaczony, spacja jeli nie jest.

       mtime  czas ostatniej modyfikacji pliku.

       atime  czas ostatniego dostpu do pliku.

       ctime  czas utworzenia pliku.

       perm   tekst reprezentujcy aktualne uprawnienia do pliku.

       mode   warto (cyfrowa) przedstawiajca prawa do pliku.

       nlink  liczba dowiza do pliku.  ngid GID (numeryczny).

       nuid   UID (numeryczny).

       owner  wlaciciel pliku.

       group  grupa pliku.

       inode  numer i-wzla pliku.

       Moesz rownie uywa nastpujcych znakow dla zmiany wywietlania:

       space  spacja w formacie wywietlania.

       |      Ten znak jest uywany w celu dodania pionowej  linii  od  formatu
              wywietlania.

       eby  wymusi  szeroko pola, po prostu dodaj ':' a potem ilo znakow jakie
       chcesz eby mialo pole. Jeli numer zaczyna si od '+', to szeroko nie moe
       by  mniejsza  od  podanej,  jeli  program zobaczy, e jest jeszcze troch
       miejsca na ekranie, rozszerzy to pole.

       Na przyklad tryb Full wywietla w formacie:

       half type name | size | mtime

       A format Long wywietla w formacie:

       full perm space nlink space owner space group space  size  space  mtime
       space name

       A to jest calkiem ladny tryb uytkownika:

       half name | size:7 | type mode:3

       Panele mog by rownie przestawione do nastpujcych trybow:

       Info   Tryb  info  wywietla  informacj  o aktualnie zaznaczonym pliku i
              (jeli to moliwe) o systemie plikow.

       Tree (drzewo)
              Widok drzewa jest calkiem podobny do  widoku  Drzewa  katalogow.
              Zobacz t sekcj jeli chcesz si dowiedzie czego na ten temat.

       Quick View
              W  tym  trybie,  panele  zostan  przelczone w tryb zredukowanego
              podgldu wywietlajcego zawarto aktualnego pliku. Jeli  zaznaczysz
              panel  (klawiszem tab lub myszk), bdziesz mial dostp do wikszoci
              komend podgldu.

    Porzdek sortowania (Sort order...)
       Istnieje osiem porzdkow  sortowania.  Przez:  nazw,  rozszerzenie,  dat
       modyfikacje,   dat  odczytu,  dat  zmiany,  rozmiar,  numeru  i-wzla  i
       niesortowane. Porzdek sortowanie moesz wybra w oknie dialogowym porzdku
       sortowania. Moliwe jest rownie wybranie porzdku wstecznego (od tylu).

       Standardowo,  katalogi  s  sortowane  przed  plikami,  ale  moe  to  by
       zmienione przez opcj Mix all files (mieszaj wszystkie pliki).

    Filtry (Filter...)
       Komenda filtra pozwala  ci  na  podanie  rozszerzenia,  ktore  musi  by
       spelnione,  eby pliki byly widoczne (na przyklad *.tar.gz).  Niezalenie
       od filtru katalalogi i dowizania do katalogow s zawsze pokazywane.

    Odwie (Reread)
       Komenda odwie odwiea widok  wszystkich  plikow  w  katalogow.  Jest  to
       uyteczne  jeli  inny  proces  stworzyl  lub usunl jaki pliki. Jeli uyle
       panelu  zewntrznego,  wszystkie  informacje   zostan   przywrocone   do
       prawdziwego stanu.

Menu plik'ow (File menu)

       Midnight  Commander uywa klawiszy F1 - F10 jako skrotow klawiszowych do
       komend  wystpujcych  w  menu  plikow.  Na   terminalach   bez   funkcji
       klawiszowych (F1 - F10) mona uywa kombinacji klawisza Escape i numeru (
       odpowiednio 1 dla F1, 2 dla F2 itd. )

       Menu plikow ma nastpujce komendy (skroty klawiszowe  umieszczone  s  na
       dole ekranu):

       Pomoc (F1)

       Wywoluje  wbudowan  przegldark  plikow  pomocy.  Wewntrz niej mona uywa
       klawisza Tab eby przej do  nastpnego  dowizania,  Enter  eby  przej  do
       wybranego dowizania. Klawisze Spacji i Backspace s uywane do poruszania
       si naprzod i wstecz na stronach pomocy. Nacinij klawisz F1  eby  uzyska
       peln list dostpnych klawiszy w pomocy.

       Menu (F2)

       Wywoluje menu uytkownika. Menu uytkownika jest latwym w uyciu narzdziem
       slucym do obslugi zewntrznych programow i  dodatkowych  opcji  Midnight
       Commandera.

       Podgld (F3, Shift-F3)

       Wlcza  podgld  aktualnie wybranego pliku. Standardowowo wywolywany jest
       wbudowany podgld plikow,  ale  jeli  opcja  "Use  internal  view"  jest
       wylczona, wywolywany jest zewntrzny program do pogldu, wskazywany przez
       zmienn  PAGER.   Jeli  jednak  zmienna  PAGER   nie   zostala   jeszcze
       zdefiniowana,  wywolywana  jest  komenda "view". Jeli uyjesz kombinacji
       klawiszy  Shift-F3,  pogld   zostanie   wywolany   bez   jakiegokolwiek
       formatownia pliku.

       Filtrowany podgld (M-!)

       Ta  kombinacja  klawiszy  oczekuje na komend i jej argument (argumentem
       standardowo  jest  wybrany  aktualnie  plik),  cale   wyjcie   programu
       przekierowywane  jest  do pliku, ktory zostaje automatycznie wywietlony
       na ekranie w trybie podgldu.

       Edycja (F4)

       Aktualnie ta  komenda  wywoluje  edytor  vi(1)  lub  edytor  wybrany  w
       zmiennej rodowiskowej, lub wbudowany wewntrzny edytor plikow jeli opcja
       use_internal_edit jest wlczona.

       Kopiuj (F5)

       Wlcza okno  dialogowe,  w  ktorym  standardowo  znajduje  si  cieka  do
       katalogu  w  nieaktywnym  panelu,  po  czym  kopiuje aktualny plik (lub
       wybrane jeli wybrano jakiekolwiek) do katalogu, ktory wybralimy w oknie
       dialogowym.  Podczas procesu kopiowania moesz go w kadej chwili przerwa
       wciskajc C-c lub Esc. eby dowiedzie si czego wicej na temat  jokerow  w
       ciece  rodlowej (ktorymi najczciej bd * lub ^\(.*\)$) i innych moliwych
       okrele    w    katalogu     docelowym     zobacz     kategori     Maski
       kopiowania/przenoszenia

       Na  niektorych  systemach  moliwe  jest  kopiowanie  w  tle, robi si to
       klikajc na przycisk backgorund (lub naciskajc  kombinacj  M-b  w  oknie
       dialogowym).  Background Jobs jest uywane do kontrolowania prac w tle.

       Link (C-x l)

       Tworzy sztywne dowizanie do aktualnego pliku.

       SymLink (C-x s)

       Tworzy  symboliczne dowizanie do aktualnego pliku. Dla tych, ktorzy nie
       wiedz co to jest dowizanie: tworzenie dowizania do pliku jest  tak  jak
       kopiowanie  pliku,  z  tym  tylko,  e  zarowno  plik rodlowy i docelowy
       reprezentuj ten sam plik. Na przyklad,  jeli  edytujesz  jeden  z  tych
       plikow, zmiany, ktore czynisz pojawiaj si w obu plikach. Niektorzy mowi
       na dowizania aliasy lub skroty.

       Twarde dowizanie wydaje si by prawdziwym plikiem. Po stworzeniu go  nie
       ma  moliwoci  rozronienia, ktory z plikow jest oryginalny, a ktory jest
       dowizaniem.  Jest bardzo ciko zauway, e wskazuj one na  ten  sam  plik.
       Uywaj dowiza twardych wtedy kiedy nie chcesz tego wiedzie.

       Dowizanie  symboliczne  jest  tylko  odwolaniem  do oryginalnego pliku.
       Jeli ten plik zostanie wyrzucony, dowizanie stanie si bezuyteczne. Jest
       calkiem  latwo  zauway,  e  pliki  odnosz  si  w gruncie rzeczy do tego
       samego. Midnight Commander pokazuje znak "@" przed nazw pliku jeli jest
       dowizaniem  symbolicznym  do  innych  (poza  katalogami,  przed ktorymi
       pokazuje tyld (~)). Oryginalny plik  wskazywany  przez  dowizanie  jest
       pokazywany  w  linii  mini-statusu,  jeli  opcja  Show mini-status jest
       wlczona. Uywaj dowiza  symbolicznych,  jeli  chcesz  unik  problemow  z
       rozpoznawaniem twardych dowiza.

       Zmiana nazwy/przeniesienie (F6)

       Wlcza  okno  dialogowe, gdzie standardowo wpisana jest nazwa katalogu w
       nieaktywnym panelu, i przenosi aktualnie wybrany plik  (lub  zaznaczone
       jeli   cho  jeden  jest  zaznaczony)  do  katalogu  wpisanego  w  oknie
       dialogowym. Podczas procesu przenoszenia moesz uy  kombinacji  klawiszy
       C-c  lub  ESC,  eby przerwa operacj. Po wicej szczegolow zobacz operacj
       Kopiuj opisan powyej. Wikszo rzeczy jest calkiem podobna.

       Na niektorych systemach moliwe jest przenoszenie  w  tle,  robi  si  to
       klikajc  na  przycisk  background  (lub naciskajc kombinacj M-b w oknie
       dialogowym).  Background Jobs jest uywane do kontrolowania prac w tle.

       Utw'orz katalog (F7)

       Wlcza menu dialogowe i zaklada katalog o podanej nazwie

       Kasuj (F8)

       Kasuje aktualnie  wybrany  lub  zaznaczone  pliki  w  aktywnym  panelu.
       Podczas   procesu  moesz  nacisn  C-C  lub  Esc  eby  przerwa  operacj.
       [skasowane pliki nie bd jednak odzyskane - przyp. tlumacza].

       Zaznacz grup (+)

       Uywane do zaznaczania grupy plikow. Midnight Commander bdzie dal tekstu
       opisujcego  grup  plikow. Jeli opcja Shell Patterns jest wlczona, tekst
       bdzie traktowany jako globalny dla interpretatora (* oznacza  zero  lub
       wicej  znakow  a  ? oznacza jeden znak). Jeli opcja Shell Patterns jest
       wylczona, wtedy zaznaczanie plikow jest robione  z  zastosowaniem  norm
       zewntrznych (zobacz ed (1)).

       Odznacz grup (\)

       Uywane do odznaczania grupy plikow. Jest przeciwiestwem komendy Zaznacz
       pliki.

       Wyjd (F10, Shift-F10)

       Zamyka  Midnight  Commandera.  Shift-F10  jest   uywany   jeli   uywasz
       "wrappera"  powloki.  Shift-F10 nie przeniesie ci do katalogu, w ktorym
       byle  ostatnio  w  Midnight  Commanderze,  zamiast  tego  przejdzie  do
       katalogu, z ktorego uruchomile program.

    Szybka zmiana katalog'ow (Quick cd) M-c
       Ta  komenda  jest  bardzo  uyteczna,  jeli  masz ju peln lini polece, a
       chcesz przej do innego katalogu. Uruchamia ona male okno  dialogowe,  w
       ktorym  podajesz  to  co  po  normalnej  komendzie cd po czym naciskasz
       Enter. Wszystkie  opcje  s  dokladnie  takie  same  jak  we  wbudowanej
       komendzie cd.

  Menu komend (Command Menu)
       Komenda drzewo katalogow (Directory tree) pokazuje drzewo katalogow.

       Komenda  "Find file" szuka pliku spelniajcego podane warunki, natomiast
       komenda "Swap panels" zamienia zawartoci obu paneli.

       Komenda "Panels on/off" pokazuje wyjcie ostatniej komendy interpetatora
       polece. Dziala ona tylko na terminalach typu Linux lub FreeBSD.

       Komenda  porownywania katalogow (Compare directories) (C-x d) porownuje
       zawartoci panelu katalogowego z drugim. Moesz potem uyc Kopiuj (F5) eby
       stworzy dwa dokladnie identyczne panele. Metoda "quick" porownuje tylko
       i wylcznie rozmiary plikow i  ich  daty.  Metoda  "thorough"  porownuje
       pliki  bajt  po  bajcie.  Ta  metoda  dziala tylko wtedy kiedy komputer
       obsluguje wywolanie mmap(2). Metoda "size-only" zwraca  uwag  tylko  na
       rozmiar  plikow.   Nie ma dla niej adnego znaczenia czy plik ma inn dat
       lub zawarto, liczy si tylko rozmiar.

       Komenda historii  komend  (Command  history)  pokazuje  list  wpisanych
       komend.   Ta,  ktor  wybierzesz,  jest  kopiowana  do  linii polece. Do
       historii komend mona mie dostp rownie przy  uyciu  kombinacji  M-p  lub
       M-n.

       Komenda   hotlisty  katalogow  (Directory  hotlist)  (C-\)  pozwala  na
       zmienianie katalogow do tych najczciej uywanych duo szybciej.

       Komenda panelu zewntrznego (External panelize) pozwala  na  wykonywania
       programow  zewntrznych  i ustawienia zawartoci paneli na to co zwrocila
       wywolana komenda.

       Komenda edycji rozszerze plikow (Extension file edit) pozwala na wlasny
       wybor  programow,  ktore maj by uywane do wykonywania plikow z podanymi
       rozszerzeniami. Komenda edycji pliku  menu  (Menu  file  edit)  moe  by
       uywana  do  edytowania  menu  uytkownika  (tego,  ktore  pojawia  si po
       naciniciu kombinacji F2).

    Drzewo katalog'ow (Directory Tree)
       Moesz  wybiera  katalogi  z  drzewa  katalogow  i  Midnight   Commander
       przejdzie do wybranego przez Ciebie katalogu.

       S  dwa  sposoby  wywolywania drzewa. Prawdziwa komenda drzewa katalogow
       jest dostpna z menu komend. Inn  metod  jest  wybranie  drzewa  z  menu
       "lewego" bd "prawego".

       eby  nie mie zbyt duych oponie Midnight Commander skanuje tylko mal ilo
       katalogow (t potrzebn w danej chwili). Jeli jakiego katalogu  nie  wida
       przejd do jego katalogu nadrzdnego i nacinij C-r (lub F2).

       Moesz uywa nastpujcych klawiszy:

       Generalne klawisze ruchu s akceptowane.

       Enter.   W drzewie katalogow, wychodzi z trybu drzewa i przechodzi znow
       do trybu zwyklego panelu. W podgldzie drzewa zmienia katalog  w  drugim
       panelu i zostaje w trybie podgldu drzewa w panelu aktywnym.

       C-r, F2 (Rescan).  Odwiea aktualny katalog. Uywane jeli drzewo nie jest
       ju aktualne. Nie pokazuje katalogow, ktore ju istniej lub pokazuje  te,
       ktorych ju nie ma.

       F3  (Forget).   Usuwa  aktualny  katalog z drzewa katalogow. Uywaj tego
       jeli chcesz usun "miecce" i niepotrzebne katalogi  z  wywietlania.  eby
       byly one znow widoczne wystarczy nacisn F2.

       F4  (Static/Dynamic).   Przelcza  pomidzy  dynamicznym  (standardowo) i
       statycznym trybem nawigacji.

       W trybie statycznym moesz uywa strzalek do dolu i do gory do wybierania
       katalogu. Wszystkie zwiedzone katalogi s widoczne.

       W  trybie  dynamicznym moesz uywa strzalek w celu wybrania rownorzdnego
       katalogu, strzalki w lewo eby dosta si do katalogu domowego, strzalki w
       prawo  w  celu  dostania si do katalogu podrzdnego. Widoczne jest tylko
       najbardziej  aktualne  drzewo  katalogow.   Drzewo   zmienia   si   wic
       dynamicznie podczas twojego przemieszczania.

       F5 (Copy).  Kopiuje katalog.

       F6 (RenMov).  Przenosi katalog.

       F7 (Mkdir).  Tworzy nowy katalog poniej aktualnego.

       F8 (Delete).  Kasuje katalog z systemu plikow.

       C-s,   M-s.    Szuka  natpnego  katalogu  spelniajcego  podane  warunki
       szukania. Jeli taki nie istnieje te klawisze  spowoduj  przemieszczenie
       si o jedn lini w dol.

       C-h, Backspace.  Kasuje ostatni znak w cigu znakow do poszukiwania.

       Jakikolwiek  inny klawisz.  Dodaje klawisz do cigu znakow do szukania i
       przenosi do najbliszego katalogu, ktorego  nazwa  zaczyna  si  od  tych
       znakow.  W podgldzie drzewa musisz najpierw uaktywni szukanie naciskajc
       C-s. Cig szukajcy jest pokazywany w linii mini-statusu.

       Nastpujce klawisze s dostpne tylko w drzewie katalogow. Nie dzialaj one
       w pogldzie katalogow.

       F1 (Help).  Wywoluje podgld pomocy i pokazuje t sekcj.

       Esc, F10.  Wychodzi z drzewa. Nie zmienia katalogow.

       Mysz  jest  obslugiwana.  Podwojne kliknicie ma znaczenie identyczne do
       klawisza Enter. Zobacz rownie sekcj Obs/luga myszy.

    Znajd plik (Find File)
       Komenda  znajd  plik  najpierw  pyta   si   o   startowy   katalog   do
       przeszukiwania  i  o  nazw  pliku,  ktory  ma  by  znaleziony. Wciskajc
       przycisk  "Tree"  (drzewo)  moesz  wybra  katalog  startowy  z   drzewa
       katalogow.

       Pole  trzecie  akceptuje wszystkie wyraenia podobne do tych w egrep(1).
       Oznacza to, e musisz rozpoczyna znaki o specjalnym znaczeniu  kombinacj
       "\"  np.  szukajc  "strcmp  ("  bdziesz  musial  wpisa "strcmp \(" (bez
       cudzyslowow oczywicie).

       Moesz zacz przeszukiwanie naciskajc przycisk Ok. Podczas szukania moesz
       zatrzyma  proces  przy  uyciu  przycisku Stop i kontynuowa po naciniciu
       Startu.

       Moesz przeglda liste znalezionych plikow za pomoc strzalek do dolu i do
       gory. Komenda Chdir przejdzie do katalogu aktualnie wybranego. Przycisk
       Again zapyta si o nowe parametry  do  szukania  (rozpocznie  proces  od
       nowa).   Przycisk  Quit  koczy przeszukiwanie. Przycisk Panelize umieci
       znalezione pliki w aktywnym panelu  katalogowym  tak,  e  bdziesz  mogl
       wykonywa    na   nich   standardowe   czynnoci   (podgld,   kopiowanie,
       przenoszenie, kasowanie itp.).  Po spanelizowaniu wystarczy  nacin  C-r
       eby powroci do normalnego trybu.

       Moliwe  jest  posiadanie  listy  katalogow, ktorych szukanie plikow nie
       powinno uwzgldnia (na przyklad moesz chcie omin przeszukiwanie CDROMu i
       innych podmontowanych systemow plikow).

       Katalogi  do  omijania  powinny by umieszczone w zmiennej ignore_dirs w
       sekcji FindFile twojego pliku ~/.mc/ini.

       Skladowe katalogow powinny by oddzielone od siebie  przez  redniki,  to
       jest przyklad:

       [FindFile]
       ignore_dirs=/cdrom:/nfs/wuarchive:/afs

       Moesz  wole uywa panelu zewntrznego do wykonywania niektorych operacji.
       Szukanie pliku jest dobre tylko  dla  prostych  zapyta.  Uywajc  panelu
       zewntrznego  moesz  dokonywa  tak  skomplikowanych  wyszukiwa jak tylko
       pragniesz.

    Panel zewntrzny
       Panel zewntrzny pozwala  ci  na  wykonywanie  zewntrznych  programow  i
       ogldanie ich wyjcia jako zawartoci aktywnego panelu.

       Na  przyklad,  jeli  chcesz  aby  w  aktywnym panelu wywietlone zostaly
       wszystkie dowizania w aktywnym katalogu, moesz uy panelu zewntrznego  i
       nastpujcej komendy:

       find . -type l -print
       Zanim  komenda  zakoczy dzialanie, zawarto katalogow nie bdzie ju dluej
       zawartoci aktualnego katalogu, ale  wszystkie  pliki  bd  symbolicznymi
       dowizaniami.

       Jeli  chcesz  wywietli wszystkie pliki, ktore cignle ze swoich serwerow
       ftp, moesz uy tej komendy awk eby wypisa nazw pliku z logow transferu:

       awk '$9 ~! /incoming/ { print $9 }' < /var/log/xferlog

       Moesz zapisa sobie czsto uywane komendy pod jak nazw, po to eby moc ich
       potem  uywa  duo  latwiej.  Robisz  to po prostu wpisujc komend w linii
       wejciowej, a potem naciskaj przycisk Add. Potem wpisujesz nazw, pod jak
       ta  komenda ma by widoczna. Nastpnym razem po prostu wybierasz t komend
       z listy i nie musisz ju wpisywa jej ponownie.

    Hotlist
       Hotlista katalogow pokazuje nazwy katalogow wprowadzonych do  hotlisty.
       Midnight  Commander  zmieni  miejsce  do  tego,  ktore  wskazuje  nazwa
       katalogu.  Z hotlisty moesz wyrzuca ju dodane pozycje par nazw/wskaza i
       dodawa  nowe.   Dla dodawania moesz wykorzysta kombinacj (C-x h), ktora
       dodaje ciek aktualnego katalogu do hotlisty. Uytkownik musi tylko  poda
       pod jak nazw ma by ten katalog widoczny.

       Powoduje  to  przechodzenie  do  czciej przegldanych katalogow znacznie
       szybciej.  Moesz uywa cigle wartoci CDPATH opisanej w sekcji  Wewntrzne
       przemieszczanie.

    Edycja rozszerze pli'ow (Extension File Edit)
       Ta komenda wywola twoj edytor na plik ~/.mc/bindings. Format tego pliku
       jest nastpujcy (zmienil si on poczwszy od wersji 3.0):

       Wszystkie linie zaczynajce si od #, lub puste, nie s brane pod uwag.

       Linie zaczynajce si od pierwszej kolumny powinny mie nastpujcy format:

       s/lowo kluczowe/wzorzec, tj. wszystko po s/lowie  kluczowym/  dopoki  now
       lini nie jest wzorzec

       slowami kluczowymi mog by:

       shell

              (wzorzec jest wtedy wyraeniem (bez jokerow), tj. pasuj wszystkie
              pliki *wzorzec. Np.: .tar znaczy *.tar)

       regex

              (wzorzec jest normalnym wyraeniem)

       type

              (plik spelnia wymagania jeli `file %f`  zgadza  si  z  wyraeniem
              wzorca (nazwa: cz z `file %f` jest usuwana))

       default

              (wszystkie pliki spelniaj, nie wane jaki jest wzorzec)

       Inne linie powinny zaczyna si od spacji lub tabulacji i powinny mie one
       nastpujcy format:

       s/lowo  kluczowe=komenda  (bez  spacji  przy  znaku  =),  gdzie   s/lowem
       kluczowym powinno by:

       Open  (Otw'orz)  (jeli  uytkownik nacinie Enter lub kliknie dwukrotnie),
       View (Podgld) (F3), Edit (Edytuj) (F4).

       command jest jakkolwiek jedn lini  powloki,  z  zastosowaniem  prostego
       makra.

       Cele  s  przeliczane  od  gory  do dolu (porzdek jest tu istotny). Jeli
       jakiej akcji brakuje, poszukiwanie kontynuuje si tak jakby wczeniej nie
       nastpila  adna zgodno (tj. jeli zgadza si z wzorcem pierwszym i trzecim
       i brakuje w pierwszym akcji View, to naciskajc F3 uyta  bdzie  akcja  z
       trzeciego  wzorca).  Opcja  default  powinna  wychwyci wszystkie moliwe
       akcje.

    Prace w tle (Background jobs)
       Pozwalaj ci one kontrolowa status jakichkolwiek procesow wykonywanych w
       tle   przez   Midnight   Commandera   (tylko   operacje   kopiowania  i
       przenoszenia, mog by wykonywane w tle). Z tego  menu  moesz  zastopowa,
       zresetowa i "zabi" proces w tle.

    Edycja menu uytkownika (Menu File Edit)
       Menu  uytkownika  jest  bardzo  uytecznym menu, ktore moe by tworzone w
       sposob dowolny, przez uytkownika. Kiedy tylko probujesz co  zrobi  przy
       uyciu tego menu, ladowany jest plik .mc.menu z aktualnego katalogu, ale
       tylko wtedy kiedy jest on w posiadaniu uytkownika lub roota i  mamy  do
       niego prawa zapisu. Jeli takiego nie ma probuje si z plikiem ~/.mc/menu
       z tymi samymi zaloeniami, jeli jego te nie ma - uywa  si  standardowego
       pliku systemowego, ktory znajduje si w /usr/share/mc/mc.menu.

       Format  pliku z menu uytkownika jest bardzo prosty. Linie zaczynajce si
       od czegokolwiek innego ni  spacja  lub  tabulacja,  s  traktowane  jako
       wtyczki  do  menu (aby moc uywa ich potem jako gorcych klawiszy, dobrze
       jest aby pierwszy znak byl liter). Wszystkie linie zaczynajce od spacji
       lub tabulacji, s komendami, ktore maj by wykonane jeli wtyczka zostanie
       wybrana.

       Kiedy opcja zostaje wybrana, wszystkie  komendy  nalece  do  tej  opcji
       kopiowane  s do pliku w katalogu tymczasowym (najczciej do /usr/tmp), a
       potem plik jest wykonywany. Pozwala  to  uytkownikowi  wklada  normalne
       konstrukcje   powloki   do  konstrukcji  kodu  wykonywanego.  Po  wicej
       informacji zobacz, uywania makr.

       To jest przykladowy plik mc.menu:

       A    Wyrzu aktualny plik.
            od -c %f

       B    Stworz raport o bldzie i wylij do roota.
            I=`mktemp ${MC_TMPDIR:-/tmp}/mail.XXXXXX` || exit 1
            vi $I
            mail -s "Bld Midnight Commandera" root < $I
            rm -f $I

       M    Przeczytaj poczt.
            emacs -f rmail

       N    Przeczytaj grup dyskucyjn.
            emacs -f gnus

       J    Skopiuj rekursywnie caly aktualny katalog.
            tar cf - . | (cd %D && tar xvpf -)

       = f *.tar.gz | f *.tgz & t n
       X       Zdekompresuj skompresowany plik tar.
            tar xzvf %f

       Standardowe warunki

       Kada opcja moe by opatrzona w  warunki.  Warunek  musi  zaczyna  si  od
       pierwszej  kolumny  i  od znaku '='. Jeli warunek jest prawdziwy, opcja
       stanie si opcj domyln.

       Skladnia warunku:   = <warunek>
                lub:  = <warunek> | <warunek> ...
                lub:  = <warunek> & <warunek> ...

       Warunek jest jednym z nastpujcych:

         f <wzorzec>           aktualny plik zgodny z wzorcem?
         F <wzorzec>           plik w drugim panelu zgodny z wzorcem?
         d <wzorzec>           aktualny katalog spelniajcy wzorzec?
         D <wzorzec>           katalog w drugim panelu spelniajcy wzorzec?
         t <typ>               aktualny pliku typu typ?
         T <typ>               plik w drugim panelu typu typ?
         ! <warunek>           zaprzeczenie warunku

       Wzorzec jest normalnym  wzorcem  powloki  lub  wyraeniem,  podobnym  do
       wzorca  powloki. Moesz zmieni globalne ustawienia wzorcow powloki piszc
       "shell_patterns=x" w pierwszej linii menu uytkownika (x  jest  rowne  0
       lub 1).

       Typ jest jednym lub wicej z podanych znakow:

         n  nie katalog
         r  zwykly plik
         d  katalog
         l  dowizanie
         c  specjalny znak
         b  specjalny blok
         f  fifo
         s  gniazdo
         x  wykonywalny
         t  zaznaczony

       Na przyklad 'rlf' oznacza zwykly plik, dowizanie lub fifo. Typ 't' jest
       troch odmienny poniewa dotyczy panelu a nie pliku. Warunek '=t t'  jest
       prawdziwy  jeli  s jakie zaznaczone pliki w aktywnym panelu, a falszywy
       jeli nie ma.

       Jeli warunek rozpoczyna si od  '=?'  zamiast  '='  droga  przechodzenia
       przez  warunki  bdzie  pokazywana  za  kadym  razem kiedy warunek bdzie
       obliczany [przydatne do wyszukiwania bldow - przyp. tlumacza].

       Warunki s obliczane od lewej do prawej. Oznacza to, e
            = f *.tar.gz | f *.tgz & t n
       jest liczone tak samo jak
            ( (f *.tar.gz) | (f *.tgz) ) & (t n)

       To jest prosty przyklad zastosowania tych warunkow:

       = f *.tar.gz | f *.tgz & t n
       L    Listuje zawarto skompresowanego archiwum tar
            gzip -cd %f | tar xvf -

       Warunki dodania

       Jeli warunek rozpoczyna si od znaku '+' (lub '+?') zamiast od '='  (lub
       '=?')  jest to warunek dodania. Jeli warunek jest prawdziwy, opcja menu
       bdzie dolczona do menu. Jeli nie jest prawdziwy, nie bdzie  ona  w  nim
       zawarty.

       Moesz  lczy  ze  sob  standardowe i dodane warunki zaczynajc warunek od
       kombinacji '+=' lub '=+' (lub '+=?' lub '=+?' jeli chcesz zobaczy  tras
       bldow).   Jeli  chcesz  uy  ronych  warunkow, dodanego i standardowego,
       moesz  poprzedzi  wpis  menu  dwoma   wierszami   warunkowymi.   Jednym
       zaczynajcym si od znaku '+', a drugim od '='.

       Wszelkie komentarze rozpoczynaj si od znaku '#'.

  Menu opcji (Options Menu)
       Midnight Commander ma niektore opcje, ktore mog by wlczane lyb wylczane
       w ronych oknach dialogowych  z  tego  menu.  Opcja  jest  wlczona  jeli
       widnieje przed ni gwiazdka lyb "x".

       Komenda  Configuration  wlcza  okno  dialogowe,  z ktorego moesz zmieni
       wikszo ustawie Midnight Commandera.

       Menu Layout pozwala na zmian wielu ustawie, ktore maj znaczcy wplyw  na
       to jak MC bdzie wygldal na ekranie.

       Menu  Confirmation  wlcza  okno  dialogowe,  w ktorym moesz ustawi przy
       wykonaniu ktorych operacji chcesz by pytany o potwierdzenie.

       Menu Display bits pozwala okreli jakiego typu znaki twoj terminal  jest
       w stanie wywietli.

       Menu  Learn  Keys  pokazuje  okno dialogowe, w ktorym moesz pozna ktore
       klawisze nie dzialaj i w razie problemow naprawi to.

       Menu  Virtual  FS  pokazuje  okno,  w  ktorym  moesz  zmieni   niektore
       ustawienia dotyczce systemow VFS.

       Komenda  Save  Setup  zachowuje  wszystkie  ustawienia  z  menu Lewego,
       Prawego i Opcji.

    Konfiguracja
       Opcje w tym oknie s podzielone  na  trzy  grupy:  opcje  panelu  (Panel
       Options),  zatrzymaj  po  uruchomieniu  (Pause  after run) i inne opcje
       (Other Options).

       Opcje panelu

       Show Backup Files.  Standardowo Midnight Commander nie wywietla  plikow
       koczcych si znakiem '~' (tak jak komenda ls -B w wersji GNU).

       Show  Hidden  Files.  Standardowo Midnight Commander wywietla wszystkie
       pliki zaczynajce si od kropki (tak jak ls -a).

       Mark moves down.   Standardowo  kiedy  zaznaczasz  plik  (zarowno  przy
       klawisze Insert) linia wyboru przenosi si o jedno w dol.

       Drop  down menus.  Kiedy ta opcja jest wlczona, kiedy naciskasz klawisz
       F9  menu  bdzie  aktywowane,  w  przeciwnym  wypadku  zostaniesz  tylko
       przeniosiony  do  tytulow w tym menu i bdziesz musial wybra opcj rcznie
       przy  uyciu  strzalek  bd  te  przy  uyciu  pierwszej  litery  z  nazwy
       konkretnego menu.

       Mix  all files.  Jeli ta opcja jest wlczona, wszystkie pliki i katalogi
       s pomieszane razem.  Jeli za jest wylczona, katalogi  (i  dowizania  do
       nich), s listowane na pocztku a pozostale pliki dopiero za nimi.

       Fast  directory  reload.   Standardowo  ta  opcja jest wylczona. Jeli j
       wlczysz Midnight Commander bdzie uywal triku do sprawdzenia czy zawarto
       katalogu  si  zmienila.   Trik  polega  na  tym,  e  sprawdza si i-wzel
       katalogu i jeli si on zmienil to katalog jest ladowany na nowo. Oznacza
       to  przeladowywanie  zawartoci  panelu  tylko wtedy, kiedy tworzysz lub
       kasujesz  pliki.  Jeli  robisz  inne  zmiany   (rozmiaru,   wlaciciela,
       uprawnie,  grupy  itp.)  bdziesz  musial  rcznie  przeladowa widok (np.
       uywajc kombinacji klawiszy C-r).

       Zatrzymaj po uruchomieniu

       Po wykonaniu komendy, Midnight Commander moe zrobi pauz, po to aby mogl
       spokojnie  przejrze wyjcie ostatniej komendy. S trzy moliwe wartoci dla
       tej zmiennej:

              Nigdy  (Never)  Oznacza,  e  nie  chcesz  widzie  wyjcia  twojej
              komendy.  Jeli  uywasz  termianala typu Linux lub FreeBSD czy te
              xterm, bdziesz mogl jednak zobaczy jej wyjcie naciskajc C-o.

              On  dumb  terminals  Bdziesz  mial  pauz  po   uruchomieniu   na
              terminalach,  ktore  nie  s  w  stanie pokazywa widoku ostatniej
              komendy (na wszystkich terminalach, ktore  nie  s  xtermami  lub
              Linux).

              Zawsze  (Always) Program zatrzyma si po wykonaniu kadej z twoich
              komend.

       Inne opcje

       Operacje  weryfikacji  (Verbose  operation).   Przelcza   czy   podczas
       kopiowania,  kasowania,  przenoszenia  plikow  ma  by  pokazywane  okno
       dialogowe pokazujce stopie zaawansowania. Jeli masz  powolny  terminal,
       moesz  chcie  wylczy  weryfikacj.  Jest  to wykonywane automatycznie za
       ciebie jeli twoj terminal jest wolniejszy ni 9600 bps.

       Zliczaj  wszystko  (Compute  totals).   Jeli  ta  opcja  jest  wlczona,
       Midnight  Commander  zlicza wszytkie bajty plikow, ktore s przeznaczone
       do kopiowania, przenoszenia, kasowania. Spowoduje  to  wywietlanie  duo
       bardziej  zaawansowanego  wskanika  postpu  w  zamian  zmiejszajc troch
       prdko. Ta opcja nie ma adnego znaczenia jeli  opcja  Verbose  operation
       jest wylczona.

       Wzorce pow/loki (Shell patterns).  Standardowo komendy zaznacz (Select),
       odznacz (Unselect), i filtruj (Filter) bd uywa wyrae takich samych  jak
       powloka.  Oznacza  to,  e  gwiazdka oznacza zero lub wicej znakow, znak
       zapytania dokladnie jeden znak, a kady inny znak sam  siebie.  Jeli  ta
       opcja jest wylczona, stosowane s te, ktorych uywa w komenda ed(1).

       Auto  Save  Setup.   Jeli  ta  opcja  jest  wlczona, kiedy wychodzisz z
       Midnight Commandera konfiguracja MC  zostanie  zachowana  automatycznie
       (bez pytania) do pliku ~/.mc/ini.

       Auto  menus.  Jeli ta opcja jest wlczona, menu uytkownika bdzie wlczone
       na starcie.  Uyteczne do budowania menu dla nie unixowcow.

       Uywaj wewntrznego edytora (Use internal editor).  Jeli  ta  opcja  jest
       wlczona,  do edycji plikow uywany jest wbudowany edytor plikow. Jeli ta
       opcja jest wylczona, uywany bdzie edytor  wybrany  w  zmiennej  EDITOR.
       Jeli  aden edytor nie zostal wybrany, uywany bdzie vi(1).  Zobacz sekcj
       Wewntrzny edytor plikow.

       Uywaj wewntrznego podgldu (Use internal viewer).  Jeli  ta  opcja  jest
       wlczona,  wbudowany podgld pliku jest uywany do ogldania pliku. Jeli ta
       opcja jest wylczona, uywany jest podgld wybrany w zmiennej PAGER.  Jeli
       aden  podgld  nie zostal wybrany, wywolywana jest komenda view.  Zobacz
       sekcj Wbudowany podgld plikow.

       Dokaczanie: poka wszystkie (Complete: show all).  Standardowo  Midnight
       Commander  pokazuje  wszystkie  moliwe  dokoczenia jeli jest ich wicej,
       kiedy naciniesz drugi raz klawisz M-Tab, za pierwszym razem, po  prostu
       dokacza  to  na  ile  mona  i  wydaje  krotki  dwik. Jeli chcesz widzie
       wszystkie moliwoci po pierwszym naciniciu M-Tab wlcz t opcj.

       Obrotowy mylnik (Rotating dash).  Jeli ta opcja jest wlczona,  Midnight
       Commander bdzie pokazywal obracajcy si mylnik w lewym gornym rogu, jeli
       bdzie akurat w trakcie wykonywania jakiego procesu.

       Lynx-like motion.  Jeli ta opcja  jest  wlczona,  moesz  uywa  strzalek
       przemieszczenia   eby  automatycznie  zmienia  katalog  jeli  aktualnie
       wybrany  katalog  jest  podkatalogiem,  a  linia  polece  jest   pusta.
       Standardowo ta opcja jest wylczona.

       Dowizania  podajce cd (Cd follows links).  Ta opcja, jeli jest wlczona,
       zmusza  Midnight  Commandera  eby  podal  za  lacuchem  katalogow  przy
       zmienianiu  go  w  panelu czy za pomoc komendy cd.  To jest standardowe
       zachowanie basha.  Jeli  jest  wylczona,  Midnight  Commander  poda  za
       prawdziw struktur katalogow, wic cd .. jeli wszedle do katalogu poprzez
       dowizanie, przeniesie ci do prawdziwego katalogu na dysku,  a  nie  tam
       gdzie wskazywalo dowizanie.

       Bezpieczne  kasowanie  (Safe  delete).   Jeli  ta  opcja  jest wlczona,
       nieumylne kasowanie plikow stanie si duo trudniejsze. Standardowy wybor
       w  linii potwierdzenia zmienia si z "Yes" na "No". Standardowo ta opcja
       jest wylczona.

    Wygld (Layout)
       Meny wygld pozwala ci  na  rone  warianty  zmieniania  ogolnego  wygldu
       zewntrznego  ekranu.  Moesz  wybra, czy linia menu, linia polece, linia
       hintow (pomocy) i  linia  klawiszy  funkcyjnych  maj  by  widoczne.  Na
       konsolach   typu  Linux  lub  FreeBSD  moesz  wybra  ile  linii  ma  by
       pokazywanych na wyjciu okna.

       Reszta powierzchni ekranu jest  uywana  przez  dwa  panele  katalogowe.
       Moesz wybra nawet czy panele maj by uloone poziomo czy pionowo.  Kolejn
       moliwoci jest zmiana ich standardowej szerokoci  (bd  wysokoci).   Jest
       ona standardowo rowna, ale mona to zmieni.

       Standardowo  cala  zawarto  panelu  katalogowego  jest wywietlana t sam
       barw, ale moesz zmieni to  tak  aby  uprawnienia  i  typy  plik'ow  byly
       wywietlane specjalnym podwietlonym kolorem.  Jeli podwietlanie uprawnie
       jest wlczone, cz  pol  (ta  z  uprawnieniami  i  typami  plik'ow)  bdzie
       podwietlona   przy   uyciu   koloru   wybranego  jako  selected.   Jeli
       podwietlanie jest wlczone, pliki s kolorowane w zalenoi od swojego typu
       (np. katalogi, pliki typu core, wykonywalne, ...).

       Jeli  opcja  Show  Mini-Status  jest  wlczona,  jeden wiersz informacji
       statusowych na temat aktualnie wybranej rzeczy w panelu, bdzie pokazany
       na dole panelu.

    Potwierdzanie (Confirmation)
       W  tym  menu  moesz  skonfigurowa  opcje  potwierdzania  dla kasowania,
       zastpowania, wykonywania przez nacinicie  klawisza  Enter,  jak  rownie
       wychodzenia z programu.

    Wywietlanie znak'ow (Display bits)
       Uywane  do  konfigurowania  zakresu znakow widocznych potem na ekranie.
       To ustawienie moe  by  7-bitowe  jeli  twoj  terminal  obsluguje  tylko
       siedmiobitowe  wyjcie,  ISO-8859-1  wywietla  wszystkie  znaki  z  mapy
       ISO-8859-1 a pelny 8 bitowy przeznaczony jest dla tych terminali, ktore
       radz sobie z wywietlaniem znakow omiobitowych.

       Zobacz  sekcj Polskie znaki, po wicej szczegolow na temat ich uywania w
       Midnight Commanderze.

    Nauka klawiszy (Learn keys)
       W tym oknie moesz przetestowa czy twoje klawisz F1-F20, Home, End  itp.
       pracuj  poprawnie  na  twoim  terminalu. Czsto nie dzialaj tak, poniewa
       bazy danych terminali s poniszczone.

       Przemieszcza si moesz za pomoc klawisza Tab, za  pomoc  klawiszy  ruchu
       edytora  vi  ('h'  lewo, 'j' dol, 'k' gora i 'l' prawo) i po tym jak ju
       raz naciniesz dan strzalk (zaznaczy si ona na OK), za ich pomoc rownie.

       Klawisze testujesz po prostu naciskajc kady z nich. Jak tylko naciniesz
       klawisz  i  pracuje  on zupelnie poprawnie, obok nazwy klawisza powinno
       pojawi si  OK.  Kiedy  klawisz  jest  ju  sprawdzony,  zaczyna  pracowa
       normalnie  (np.  F1  wcinity  po  raz  pierwszy  po prostu pokae, e ten
       klawisz dziala, ale nacinity po  raz  drugi  pokae  pomoc).  Taka  sama
       sytuacja  powtarza  si  przy  strzalkach.  Klawisz Tab powinien pracowa
       zawsze.

       Jeli niektore klawisze nie pracuj poprawnie, nie zobaczysz OK obok  ich
       nazwy  po  naciniciu ich. Moesz chcie je naprawi. Robisz to najedajc na
       odpowiedni przycisk dla tego klawisza i naciskajc Enter. Pokae si wtedy
       czerwona  wiadomo  i  zostaniesz  poproszony  o  podanie  odpowiedniego
       klawisza.  Jeli chcesz zrezygnowa, po prostu nacinij Esc i poczekaj  do
       czasu kiedy wiadomo zniknie. W przeciwnym wypadku wcinij klawisz, ktory
       sobie yczysz i rownie poczekaj na zniknicie okna.

       Kiedy skoczysz ju ze  wszystkimi  klawiszami,  moesz  nacisn  Save  eby
       zachowa zmiany do pliku ~/.mc/ini do sekcji [terminal:TERM] (gdzie TERM
       jest nazw twojego aktualnego terminala) lub po prostu odrzuci je.

    Wirtualny system plik'ow (Virtual FS)
       Ta opcja  daje  ci  kontrol  nad  ustawieniami  informacji  wirtualnego
       systemu  plikow.   Midnight  Commander  zachowuje  w  pamici informacje
       zwizane z niektorymi wirtualnymi systemami plikow, po  to  eby  kolejne
       polczenia  przebiegaly  duo  szybciej  (np.  cigane  listy  katalogow z
       serwerow ftp).

       Niemniej jednak, eby mie dostp do zawartoci skompresowanego pliku  (np.
       skompresowanego  pliku  tar) Midnight Commander musi stworzy tymczasowy
       nieskompresowany plik na twoim dysku.

       Dopiero kiedy informacje w pamici i tymczasowe pliki na dysku s  zgodne
       z  zasobami,  moesz  chcie zmieni parametry informacji znajdujcych si w
       buforze podrcznym po to, eby zmniejszy obcienie dysku do mninimum  albo
       do  zmaksymalizowania  prdkoci  dostpu  do  najczciej uywanych systemow
       plikow.

       System  plikow  tar   jest   calkiem   inteligentny   jeli   chodzi   o
       przechowywanie  plikow:  po  prostu  ciga  wejcia  do katalogow i kiedy
       chcemy wicej szczegolow o nim to system je dla nas ciga.

       W  rzeczywistoci  jednak,  pliki  tar   najczciej   trzymane   s   jako
       skompresowane  i  jako i natura tych plikow nie pozwala na ogldanie ich
       bez dekompresji (nie ma tam  widocznych  od  razu  wej  do  katalogow),
       system  plikow  musi  by  najpierw  zdekompresowany  na  dysk  do pliku
       tymczasowego i  dopiero  potem  MC  ma  do  niego  dostp  taki  jak  do
       normalnego pliku typu tar.

       Teraz,  kiedy  tak kochamy odwiedza rone pliki i zwiedza systemy plikow
       typu tar na calym dysku, jest  calkiem  prawdopodobne,  e  wyjdziesz  z
       takiego  pliku,  a  po  krotkim  czasie  bdziesz  chcial  wejd do niego
       spowrotem.  Poniewa dekompresja jest powolna, Midnight Commander  bdzie
       robil  kopie plikow w pamici na okrelony czas, po uplywie ktorego pliki
       zostan skasowane a miejsce zajmowane przez nie  zwolnione.  Standardowo
       ten czas ustawiony jest na jedn minut.

       System  plikow  FTP  trzyma  list  katalogow  z  odwiedzanego przez nas
       serwera w buforze podrcznym. Jego  wano  konfigurowana  jest  za  pomoc
       opcji   ftpfsdirectorycachetimeout.   Mala  warto  dla  tej  opcji  moe
       spowolni wszystkie operacje na  systemach  ftp  poniewa  kada  operacja
       bdzie wymaga kolejnych zapyta do serwera.

       Ponadto moesz zdefiniowa serwer proxy dla transferow ftp i skonfigurowa
       Midnight Commandera tak, aby  zawsze  go  uywal.  Zobacz  sekcj  System
       plikow FTP (FTP File System) po wicej szczegolow.

    Zapisz ustawienia (Save Setup)
       Na  starcie  Midnight Commander bdzie probowal odczyta opcje startowe z
       pliku ~/.mc/ini. Jeli  on  nie  istnieje,  odczyta  on  konfiguracje  z
       ogolnodostpnego  pliku /usr/share/mc/mc.ini. Jeli on te nie istnieje MC
       uyje swoich domylnych ustawie.

       Komenda Save Setup tworzy plik ~/.mc/ini zachowujc aktualne  ustawienia
       lewego, prawego menu, jak rownie menu opcji.

       Jeli  wlaczysz  opcj  auto  save  setup,  MC  zawsze  bdzie  zachowywal
       standardowe ustawienie podczas wychodzenia.

       Istniej rownie ustawienia, ktore nie mog by zmienione z  poziomu  menu.
       Dla  tych  ustawie  musisz  wyedytowa swoj plik konfiguracyjny za pomoc
       twojego ulubionego edytora. Zobacz sekcj Specjalne ustawienia po  wicej
       informacji.

Wykonywanie polece systemu operacyjnego (Executing operating system commands)

       Moesz  wykonywa komendy wpisujc je bezporednio do linii polece Midnight
       Commandera,  lub  wybierajc  program,  ktory  chcesz  wykona  za  pomoc
       klawiszy przemieszczenia i nacisn Enter.

       Jeli  naciniesz  Enter  na  pliku, ktory nie jest wykonywalny, Midnight
       Commander sprawdzi rozszerzenie pliku i  porowna  je  z  rozszerzeniami
       wybranymi  w  pliku  rozszerze  (Extensions File). Jeli jaka pozycja si
       zgadza, wykonywana jest komenda  (raczej  bardziej  rozszerzone  makro)
       powizana z tym rozszerzeniem.

  Wbudowana komenda cd (The cd internal command)
       Komenda cd jest interpretowana przez Midnight Commandera, nie dokladnie
       tak samo jak wykonuje to powloka. Przez to rozkaz cd  nie  moe  zawiera
       wielu  skladnikow  makr, ktore s standardowo dostpne, jednak niektorych
       potrafi uywa:

       Tylda Znak  tyldy  (~)  jest  zawsze  rownoznaczny  z  wpisaniem  nazwy
       katalogu  domowego.   Jeli po znaku tyldy dodasz jaki login uytkownika,
       zostanie on zastpiony przez katalog domowy wybranego uytkownika.

       Na przyklad, ~guest jest katalogiem domowym uytkownika  guest,  podczas
       kiedy ~/guest jest katalogiem guest w twoim katalogu domowym.

       Poprzedni katalog (Previous directory) Moesz przeskakiwa do katalogu, w
       ktorym byle poprzednio, uywajc specjalnej nazwy katalogu '-'  tak  jak:
       cd -

       katalogi  CDPATH  Jeli  katalog  wybrany  do przejcia nie jest w naszym
       aktualnym katalogu, to Midnight Commander uywa cieki w zmiennej  CDPATH
       do szukania w jakimkolwiek z wymienionych tam katalogow.

       Na   przyklad,   moesz   ustawi   swoj   zmienn   CDPATH   na  katalogi
       ~/src:/usr/src,  pozwalajc  na  zmian  katalogow  na  jakikolwiek  inny
       wewntrz  ~/src  i  /usr/src,  z  miejsca  w  ktorym jeste (np. cd linux
       przeniesie ci do katalogu /usr/src/linux).

  Obs/luga makr (Macro Substitution)
       Kiedy uywamy menu uytkownika, wykonujemy plik o znajomym  rozszerzeniu,
       lub  wykonujemy  komend  z linii polece, moemy uy kilku bardzo prostych
       makr.

       S to:

       %f

              Nazwa aktualnego pliku.

       %d

              Nazwa aktulnego katalogu.

       %F

              Nazwa pliku w niewybranym panelu.

       %D

              Nazwa katalogu w niewybranym panelu.

       %t

              Aktualnie zaznaczone pliki.

       %T

              Pliki zaznaczone w nieaktywnym panelu.

       %u i %U

              Podobne w dzialaniu do %t i do %T jednak z t ronic, e  pliki  po
              ich uyciu zostan odznaczone. Oznacza to, e mona ich uy tylko raz
              w  jednym  menu,  poniewa  potem  nie  bdzie  ju  adnych  plikow
              zaznaczonych.

       %s i %S

              Wybiera:  zaznaczone  pliki  jeli  s  jakie,  w przeciwnym razie
              aktualny plik.

       %cd

              To  jest  specjalne  makro,  ktore  jest  uywane  do  zmieniania
              aktualnego  katalogu  na  wybrany  katalog,  na  ktorego froncie
              jestemy. Jest to  uywane  przede  wszystkim  jako  interfejs  do
              wirtualnych systemow plikow.

       %view

              To  makro  jest uywane eby wlcza wbudowany podgld plikow. Moe by
              ono pojedynczo lub z grup  argumentow.  Jeli  postanawiasz  uywa
              ktoregokolwiek  z  tych  argumentow  musisz  je koniecznie wzi w
              nawiasy.

              Argumentami s: ascii aby wymusi podgld w trybie ascii;  hex  aby
              wymusi   podgld   w   trybie   szesnastkowym;  nroff  przekazuje
              podgldowi,  e  powinien  interpretowa  pogrubione  i  podkrelone
              sekwencje programu nroff; unformated aby przekaza podgldowi, eby
              nie interpretowal komend nroff aby zrobi  tekst  pogrubiony  lub
              podkrelony.

       %%

              Znak %

       %{jaki tekst}

              Pyta  si  o zmienn. Pokazuje si okienko wejciowe i tekst wewntrz
              klamerek uywany jest jako zachta (prompt). Makro jest zastpowane
              tekstem  wpisanym przez uytkownika. Uytkownik moe nacisn ESC lub
              F10 aby anulowa. To makro nie dziala jeszcze w linii polece.

  Obs/luga podpow/loki (The subshell support)
       Podpowloka (powloka w tle)  jest  opcj,  ktora  musi  by  wybrana  przy
       kompilacji, dziala ona z powlokami: bash, tcsh i zsh.

       Jeli  powloka  w  tle  jest  wlczona do komplilacji, Midnight Commander
       bdzie sobie tworzyl kopie twojej powloki (tej zdefiniowanej w  zmiennej
       SHELL, a jeli nie ma, to bdzie czerpal bezporednio z pliku /etc/passwd)
       i odpalal pseudo terminal, zamiast wywolywa now powlok za  kadym  razem
       kiedy  wywolujesz  komend,  komenda bdzie przekazana powloce w tle, jak
       tylko j napiszesz. To pozwala ci  na  zmian  wielu  zmiennych,  uywanie
       funkcji  powloki  i  zdefiniowanych  aliasow,  ktore  s wane dopoki nie
       wyjdziesz z Midnight Commandera.

       Jeli uywasz basha moesz wybra startowe komendy twojej powloki w  tle  w
       pliku   ~/.mc/bashrc,   a   ustawienia   klawiatury   w  ~/.mc/inputrc.
       Uytkownicy tcsh mog wstawia komendy startowe do pliku ~/.mc/tcshrc.

       Jeli kod powloki w tle jest uyty, moesz  zawiesi  aplikacj  w  dowolnej
       chwili  po  prostu  naciskajc  kombinacj C-o i przeskakujc spowrotem do
       Midnight Commandera, jeli zawiesisz jak aplikacj nie bdziesz mogl  uywa
       innych  zewntrznych  komend  zanim  nie  wyjdziesz  z  aplikacji,  ktor
       przerwale.

       Extra dodatkiem do uywania powloki w tle jest to, e zachta  widoczna  w
       Midnight Commanderze jest t sam, ktor aktualnie uywasz w powloce.

       Zobacz  sekcj  Opcje  po  wicej  informacji  na  temat  tego, jak moesz
       kontrolowa powlok w tle.

Chmod

       Okno Chmod  jest  uywane  do  zmieniania  atrybutow  grupy  plikow  lub
       katalogow.  Moe by ono wywolane kombinacj C-x c.

       Okno Chmod ma dwie czci - Uprawnienia (Permissions) i Plik (File)

       W  sekcji  Plik  wywietlana  jest  nazwa  pliku  lub  katalogu  i  jego
       uprawnienia w formie liczbowej jak rownie wlaciciel i grupa.

       W sekcji Uprawnienia jest kilka przyciskow, z ktorych kady odpowiada za
       odpowiednie uprawnienie do pliku. Podczas zmieniania atrybutow, widzisz
       jak zmienia si warto liczbowa w oknie Plik.

       Do poruszania pomidzy okienkami (przyciskami i polami  do  zaznaczania)
       uywaj  strza/lek  lub  klawisza tab.  Aby zmieni pola lub wcisn przycisk
       uywaj klawisza spacji.  Moesz rownie uywa "gorcych liter" aby go  wybra
       (s one podwietlonymi literami na przyciskach).

       Aby uaktywni wprowadzone zmiany wcinij Enter.

       Kiedy pracujesz z grup plikow, lub katalogow, moesz klikn na bit, ktory
       chcesz wybra lub wyczyci. Kiedy ju wybrale bity, ktore  chcesz  zmieni,
       moesz  wcisn  jeden  z  przyciskow  aktywujcych  (Set  marked lub Clear
       marked).

       I w kocu,  aby  wprowadzi  dokladnie  takie  zmiany  jak  wybrale,  uyj
       przycisku [Set all], ktory zadziala na wszystkich wybranych plikach.

       [Marked all] wlcza tylko zaznaczone atrybuty do wybranych plikow.

       [Set  marked]  wlcza  zaznaczone bity w atrybutach wszystkich wybranych
       plikow.

       [Clean marked] czyci zaznaczone bity z atrybutow zaznaczonych plikow.

       [Set] ustawia atrybuty jednego pliku.

       [Cancel] uniewania komend chmod.

Chown

       Komenda chown jest  uywana  do  zmiany  wlaciela/grupy  pliku.  Skrotem
       klawiszowym jest kombinacja C-x o.

Zaawansowane chown (Advanced Chown)

       Zaawansowane  chown  jest  komend  lczc  w sobie komendy chmod i chown.
       Moesz za jednym zamachem zmieni atrybuty i wlaciela/grup pliku.

Operacje na plikach (File Operations)

       Kiedy kopiujesz, przenosisz  lub  kasujesz  pliki,  Midnight  Commander
       pokazuje okno opisowe operacji na pliku. Pokazuje nazw pliku, na ktorym
       aktualnie dokonuje si  operacja.  Widoczne  s  co  najwyej  trzy  linie
       postpu.   Pierwsza  (file)  mowi  nam  jak  dua  cz  pliku  zostala  ju
       przekopiowana.  Druga (bytes) mowi jak dua cz  wszystkich  zaznaczonych
       plikow zostala przekopiowana jak do tej pory. Trzecia (count) mowi jaka
       ilo plikow zostala ju przekopiowana. Jeli opcja verbose jest  wylczona,
       linia file i bytes nie jest pokazywana.

       S  dwa  przyciski  na  dole  okna  dialogowego. Naciskajc przycisk Skip
       ominiemy reszt aktualnie "ruszanego" pliku.  Naciskajc  przycisk  Abort
       zatrzymamy cal operacj, pominiemy reszt plikow.

       S  trzy  inne  okna  dialogowe,  ktore mog si wlczy podczas operacji na
       plikach.

       Okno bldow informuje nas o  bldach  zaistnialych  podczas  operacji  na
       pliku.  S  w  nim  trzy  moliwoci  wyboru. Przycisk Skip mowi eby pomin
       wybrany plik, przycisk Abort eby  przerwa  cal  operacj,  a  Retry  aby
       ponowi prob (np. kiedy usunle problem korzystajc z innego terminala).

       Okno   zastpowania   jest   pokazywane   kiedy  probujesz  przenie  lub
       przekopiowa plik, a taki ju w miejscu docelowym istnieje. Okno pokazuje
       daty  i  wielkoci obu plikow. Nacinij przycisk Yes aby nadpisa (zastpi)
       stary plik nowym, No aby pomin  ten  plik,  alL  aby  zastpi  wszystkie
       pliki,  nonE aby nigdy nie zastpowa i Update aby zastpi ale tylko wtedy
       kiedy plik rodlowy jest nowszy ni docelowy. Cal operacj  moesz  przerwa
       naciskajc przycisk Abort.

       Okno  rekursywnego  kasowania  jest  pokazywane kiedy probujesz skasowa
       katalog, ktory nie jest pusty. Nacinij przycisk Yes aby skasowa katalog
       rekursywnie,  No  aby pomin katalog, alL aby skasowa wszystkie katalogi
       rekursywnie i nonE aby pomin wszystkie katalogi,  ktore  nie  s  puste.
       Moesz przerwa cal opecj naciskajc przycisk Abort. Jeli wybrale przycisk
       Yes lub alL bdziesz zapytany o potwierdzenie. Wybierz "yes" tylko  jeli
       jeste pewien, e chcesz skasowa wszystko rekursywnie.

       Jeli  zaznaczyle  pliki,  i  wykonujesz operacje tylko na nich, to jeli
       operacja si udala zostan one odznaczone, te, na  ktorych  operacja  nie
       przebiegla calkowicie pomylnie, pozostan zaznaczone.

Maski kopiowania/przenoszenia (Mask Copy/Rename)

       Operacje  przenoszenia  i  kopiowania  pozwalaj  ci na tlumaczenie nazw
       plikow w latwy sposob. Aby  to  zrobi,  musisz  wybra  odpowiedni  mask
       rodlow  i  najczciej  w  nazwie docelowej uy gwiazdek.  Wszystkie pliki
       pasujce do maski rodlowej s  kopiowane/przenoszone  w  zgodzie  z  mask
       docelow. Jeli s jakie pliki zaznaczone, tylko one s brane pod uwag przy
       wybieraniu plikow.

       S jeszcze inne opcje, ktore moesz ustawi:

       Opcja Follow links mowi czy dowizania i  dowizania  twarde  w  katalogu
       rodlowym  powinny  by  przenoszone  jako  dowizania  czy  te powinna by
       przegrywana ich zawarto (plik, na ktory wskazuj).

       Opcja Dive into subdirs ...  mowi co program ma robi, kiedy kopiuje  si
       katalog,  a  taki ju istnieje.  Standardowo kopiuje si pliki do wewntrz
       ju istniejcego katalogu (dodaje), po  wlczeniu  tej  opcji  kopiuje  si
       katalog rodlowy do wntrza tego katalogu.  Moe przyklad pomoe:

       Chcesz przekopiowa zawarto katalogu foo do /bla/foo, ktore ju istnieje.
       Normalnie  (Dive  nie  jest  wlczone),  mc  skopiuje  to  dokladnie  do
       /bla/foo.   Po  wlczeniu  tej  opcji  zawarto  zostanie  skopiowana  do
       /bla/foo/foo poniewa ten katalog ju istnieje.

       Opcja Preserve attributes mowi czy zachowywa oryginalne atrybuty pliku,
       czasy i jeli jeste rootem to nawet numery UID i GID. Jeli ta opcja jest
       wylczona uywana jest aktualna warto zmiennej umask.

       Use shell patterns on

       Jeli opcja obslugi wzorcow powloki jest wlczona, moesz uywa znakow  '*'
       i  '?'  w  maskach  rodlowych.  Dzialaj  one tak jak w powloce. W masce
       docelowej moesz uywa tylko '*'  i  '\<cyfra>'.  Pierwsza  maska  '*'  w
       nazwie  docelowej  odnosi  sie  do pierwszej gwiazdki w masce rodlowej,
       druga do drugiej itd.  Joker '\1' odnosi  si  do  pierwszego  jokera  w
       masce rodlowej, '\2' odnosi si do drugiego i tak dalej a do '\9'. Joker
       '\0' oznacza peln nazw pliku rodlowego.

       Dwa przyklady:

       Jeli  maska  rodlowa  jest  "*.tar.gz",  a  miejscem   docelowym   jest
       "/bla/*.tgz" i plikiem, ktory ma zosta przekopiowany jest "foo.tar.gz",
       to kopi bdzie "foo.tgz" w katalogu "/bla".

       Zalomy, e chcesz zaminie miejscami nazw i rozszerzenie  pliku,  tak,  e
       plik "plik.c" ma by zmieniony na "c.plik" itp. Maska rodlowa powinna by
       nastpujca: "*.*", natomiast docelowa: "\2.\1".

       Use shell patterns off

       Kiedy  wzorce  powloki  s  wylczone,  MC  nie  dokonuje  automatycznego
       grupowania  plikow.  Musisz  uy  wyraenia'\(...\)' w masce rodlowej aby
       zasygnalizowa istnienie  jokerow  w  masce  docelowej.  Jest  to  troch
       latwiejsze, ale te wymaga aby troch si napisa. Z drugiej jednak strony,
       makra s bardzo podobne tych uywanych kiedy wzorce powloki s wlczone.

       Dwa przyklady:

       Jeli mask rodlow jest "^\(.*\)\.tar\.gz$", docelow jest "/bla/*.tgz"  i
       plikiem do przekopiowania jest "foo.tar.gz", kopi bdzie "/bla/foo.tgz".

       Zalomy,  e  chemy  zamieni  miejscami  nazw i rozszerzenia, tak, e plik
       "plik.c"  bdzie  si  nazywal  "c.plik"  itp.  Mask  rodlow  powinno  by
       "^\(.*\)\.\(.*\)$", a docelow "\2.\1".

       Konwersje nazwy (Case Conversions)

       Moesz  rownie  zmienia  nazwy plikow. Jeli uyjesz '\u' lub '\l' w masce
       docelowej, nastpny znak bdzie przekonwertowany na duy lub maly, zalenie
       od podanej opcji.

       Jeli uyjesz '\U' lub '\L' w masce docelowej, nastpne znaki bd zmieniane
       na male lub due (zalenie od opcji), a  do  napotkania  znaku  '\E'  lub
       nastpnych '\U', '\L' bd te koca linii.

       Konwersje '\u' i '\l' maj wyszy priorytet ni '\U' i '\L'.

       Na  przyklad,  jeli  mask  rodlow  jest  '*'  (shell  patterns  on) lub
       '^\(.*\)$' (shell patterns off) i  mask  docelow  jest  '\L\u*',  nazwa
       pliku  bdzie  miala pierwsz liter du, ale pozostale ju male, niezalenie
       od obecnej nazwy.

       Moesz rownie uywa '\' aby  "podkreli"  znak.  Na  przyklad,  '\\'  jest
       backsleshem, a '\*' jest gwiazdk.

Wbudowany podgld plik'ow

       Wbudowany  podgld plikow pozwala na dwa tryby wymietlania: ASCII i hex.
       Aby przelcza si pomidzy tymi  trybami  uywaj  klawisza  F4.  Jeli  masz
       zainstalowany  program  GNU  gzip,  bdzie  on  automatycznie  uywany do
       dekompresji plikow w przypadku wystpienia takiej potrzeby.

       Podgld plikow bdzie  probowal  uy  najlepszej  metody  zalecanej  przez
       system   lub   rozszerzenie   pliku.   Wbudowany  podgld  plikow  bdzie
       interpretowal wiele cigow znakow, i wlczal podkrelenie lub pogrubienie,
       powodujc tym samym duo przyjemniejszy wygld plikow.

       Kiedy   jeste   w  trybie  hex,  funkcja  szukania  akceptuje  tekst  w
       cudzyslowach rownie dobrze jak wartoci szesnastkowe.

       Moesz miesza cigi znakow ze stalymi tak jak:  "Cig"  0xFE  0xBB  "wicej
       tekstu". Cig pomidzy stalymi i cudzyslowami jest po prostu ignorowany.

       Kilka  wewntrznych  szczegolow  na  temat  podgldu: Na systemach, ktore
       uywaj wywolania systemowego mmap(2), program mapuje  pliki  zamiast  je
       ladowa;  jeli system nie obsluguje mmap(2) lub plik pasuje do ktorego z
       wybranych filtrow, podgld uyje jego rozszerzalnych buforow, dziki  temu
       ladujc  tylko  te  czci, do ktorych musisz mie aktualnie dostp (dotyczy
       rownie plikow skompresowanych).

       Tu jest lista  akcji  powizanych  z  kadym  klawiszem,  ktory  Midnight
       Commander obsluguje w wewntrznym pogldzie.

       F1 Wywoluje wbudowan przegldark pomocy.

       F2 Przelcza tryb zawijania.

       F4 Przelcza tryb wywietlania.

       F5  Id  do  linii.  Zostaniesz  zapytany  o  numer linii i zostanie ona
       wywietlona na ekranie twojego monitora.

       F6, /.  Szukaj wyrae w dalszej czci.

       ?, Wsteczne wyszukiwanie wyraenia.

       F7 Normalne wyszukiwanie360bie hex.

       C-s.  Zaczyna normalne  szukanie  jeli  nie  bylo  adnego  wczeniej,  w
       przeciwnym razie szuka nastpnego wystpienia.

       C-r.   Zaczyna  szukanie  wsteczne  jeli  jeszcze  adnego  nie  bylo, w
       przeciwnym razie szuka nastpnego wystpienia.

       n.  Szuka nastpnego wystpienia.

       F8 Przelcza tryby Raw i Parsed. Pokae to plik w postaci takiej w jakiej
       zostal  znaleziony  na dysku, lub jeli zostal wybrany jaki filtr, bd te
       plik spelnia wymagania w pliku mc.ext, wywietlane jest to co przekazuje
       filtr.  Aktualne  ustawienie  jest  zawsze  przeciwne ni to napisane na
       przycisku, przycisk wskazuje zawsze to co si stanie po jego naciniciu.

       F9 Przelcza pomidzy trybami format i unformat. Kiedy tryb formatu  jest
       wlczony podgld bdzie interpretowal niektore sentencje i pokazywal tekst
       pogrubiony i podkrelony innymi kolorami.  Wynika  z  tego,  e  przycisk
       wskazuje co innego ni jest aktualnie (patrz wyej).

       F10, Esc.  Wychodzi z wbudowanego podgldu.

       Page Down, space, C-v.  Przewija jedn stron naprzod.

       Page Up, M-v, C-b, backspace.  Przewija jedn stron wstecz.

       strza/lka w d'o/l.  Przewija jedn lini naprzod.

       strza/lka w g'or.  Przewija jedn lini wstecz.

       C-l.  Odwiea ekran.

       !.  Wlcza powlok w aktualnym katalogu roboczym.

       C-f.  Przeskakuje do nastpnego pliku.

       C-b.  Przeskakuje do poprzedniego pliku.

       M-r.  Przelcza linijk.

       Moliwe  jest  poinstruowanie podgldu pliku jak ma wywietla plik, zobacz
       sekcj Edycja pliku rozszerze.

Wbudowany edytor plik'ow

       Wbudowany edytor  plikow  ma  wikszo  funkcji  posiadanych  przez  inne
       edytory  pelno-ekranowe. Jest wywolywany po naciniciu klawisza F4 o ile
       opcja use_internal_edit jest ustawiona w pliku startowyn. Ma maksymalny
       rozmiar pliku wynoszcy szesnacie megabajtow i potrafi bez skazy edytowa
       pliki binarne.

       Opcje, ktore aktualnie posiada to: kopiowanie, przenoszenie, kasowanie,
       wycinanie  i  wklejanie  blokow;  klawisz  dla klawisza undo; rozcigane
       menu; wklejanie plikow; definiowanie makr; szukanie i zastpowanie wyrae
       regularnych;  strzalki  z  Shiftem  zaznaczajce  teksty w stylu MSW-MAC
       (tylko    dla    konsoli     typu     Linux);     przelczanie     trybu
       wstawiania-zastpowania; opcja pozwalajca na "przerzucenie" bloku tekstu
       przez komend powloki jak na przyklad indent.

       Edytor jest bardzo prosty w uyciu i nie  wymaga  adnego  przygotowania.
       Aby  zobaczy  jakie  s  klawisze  po  prostu  obejrzyj odpowiednie menu
       rozwijalne. Inne klawisze to:  przemieszczanie  z  Shiftem  zaznaczajce
       tekst.   Ctrl-Ins  kopiuje  do pliku cooledit.clip a Shift-Ins wkleja z
       pliku cooledit.clip.  Shift-Del Wycina  do  cooledit.clip,  a  Ctrl-Del
       kasuje  zaznaczony  tekst.  Klawisze  dokoczenia  rownie  daj  Enter  z
       automatycznym wciciem. Podwietlanie mysz  rownie  dziala,  i  moesz  je
       przesloni  i spowodowa normalne zaznaczanie tekstu (takie jak obsluguje
       terminal) po prostu trzymajc klawisz Shift.

       Aby zdefiniowa makro, nacinij Ctrl-R i potem  nacinij  klawisze,  ktore
       chcesz  aby  byly  wykonywane.  Nacinij ponownie Ctrl-R kiedy skoczysz.
       Moesz rownie przyporzdkowa makro  do  dowolnego  klawisza  jaki  chcesz
       naciskajc  ten  klawisz. Makro jest wykonywane kiedy naciniesz Ctrl-A i
       przyporzdkowany klawisz. Makro jest wykonywane  rownie  jeli  naciniesz
       klawisz  Meta,  Ctrl,  lub Esc i wybrany klawisz, jednak tylko jeli ten
       klawisz nie jest uywane przez inne  funkcje.  Raz  zdefiniowane,  makro
       wdruje  sobie  do  pliku  .mc/cedit/cooledit.macros  w  twoim  katalogu
       domowym. Moesz skasowa makro kasujc odpowiedni lini z tego pliku.

       F19 sformatuje format C jeli jest podwietlony. eby to dzialalo,  stworz
       wykonywalny  plik  .mc/cedit/edit.indent.rc  w  twoim  katalogu domowym
       zawierajcy ponisze:

       #!/bin/sh
       /usr/bin/indent -kr -pcs $HOME/.mc/cedit/cooledit.block >& /dev/null
       cat /dev/null > $HOME/.mc/cedit/cooledit.error

       Edytor wywietla rownie znaki  nieamerykaskie  (160+).  Kiedy  edytujesz
       plik  binarny,  powiniene  ustawi  opcj  display bits do 7 bitow w menu
       opcji, aby utrzyma przejrzysto odstpow midzy znakami.

       Zobacz sekcj Polskie  znaki,  aby  pozna  szczegoly  na  temat  uywania
       polskich znakow w Midnight Commanderze.

Dokaczanie

       Pozwol Midnight Commanderowi pisa za ciebie.

       Sprobuj  uy  dokoczenia  na  tekcie  przed  aktualn  pozycj. MC probuje
       dokoczy tekst jako zmienn (jeli tekst zaczyna  si  od  znaku  $),  nazw
       uytkownika  (jeli  tekst zaczyna si od znaku ~), nazw hosta (jeli tekst
       zaczyna si od znaku @) lub komend (jeli jeste w linii komend w  pozycji
       gdzie  moesz  wpisa  jak  komend,  moliwe  dokoczenia bd zawiera rownie
       zarezerwowane slowa i wbudowane komendy powloki). Jeli aden z powyszych
       warunkow nie jest spelniony, probuje si dokacza nazw pliku.

       Nazwa  pliku,  nazwa  uytkownika i hosta, pracuje we wszystkich liniach
       wejcia, dokaczanie komend pracuje tylko w  wybranych.  Jeli  dokaczanie
       jest  rozbudowane  (jest wicej ronych moliwoci), MC wyda krotki dwik, a
       nastpna akcja bdzie zalee od wartoci zmiennej Complete: show all w menu
       konfiguracja.   Jeli   jest  ona  wlczona,  zostanie  wywietlona  lista
       wszystkich moliwych nazw. Wlaciw nazw moesz wybra za pomoc  strzalek  a
       potem  naciskajc  klawisz  Enter na wlaciwej pozycji. Moesz take nacisn
       pierwsze litery, ktorymi roni si moliwoci aby odrzuci tak du cz dokocze
       jak to tylko moliwe.  Jeli naciniesz znowu M-Tab, pokazane zostan tylko
       te pozycje, ktore zaczynaj si od kolejnych podanych  liter.  Kiedy  nie
       maja ju wicej moliwoci, okno znika, ale moesz je wczeniej schowa uywajc
       klawiszy anulujcych: Esc, F10  oraz  strzalek  w  lewo  i  prawo.  Jeli
       Complete:  show  all jest wylczone, okno z list wlcza si dopiero wtedy,
       kiedy naciskasz M-Tab po raz drugi. Za pierwszym razem MC wydaje  tylko
       krotki dwik.

Wirtualny system plik'ow (Virtual File System)

       Midnight  Commander  jest  dostarczany  z  kodem pozwalajcy na dostp do
       systemow plikow. Ten kod  nazywany  jest  wirtualnym  systemem  plikow.
       Pozwala  on  Midnight  Commanderowi  manipulowa  plikami  trzymanymi na
       systemach nie Unixowych.

       Aktualnie  Midnight  Commander  jest  wyposaony  w  niektore  wirtualne
       systemy  plikow  (VFS):  lokalny  system  plikow,  uywany  do dostpu do
       typowych systemow plikow Unixowych;  ftpfs  uywanego  do  manipulowania
       plikami  na zdalnych systemach na poprzez protokol FTP; tarfs uywany do
       manipulania plikami w systemach tar i w skompresowanych systemach  tar;
       undelfs,  uywany  do  odzyskiwania skasowanych plikow na systemach typu
       ext2 (standardowy system pracy systemu Linux), fish  (do  manipulowania
       plikami  poprzez  polczenia  powlok  takich  jak  rsh czy ssh) i w kocu
       system mcfs (system plikow Midnight Commandera), oparty o sie.

       Kod  VFS  potrafi  interpretowa  poprawnie  wszystkie  nazwy  cieek   i
       przekazuje  je  do wlaciwego systemu plikow. Format uywany dla kadego z
       systemow plikow jest opisany w swojej oddzielnej sekcji.

  System plik'ow FTP (FTP File System)
       Ftpfs pozwala na manipulowanie  plikami  na  zdalnych  komputerach,  do
       normalnego  uytku,  moesz  probowa  uywa panelowych komend FTP i dowiza
       (dostpnych z linii menu) lub zmieni ciek bezporednio za  pomoc  zwyklej
       komendy cd wygldajcej tak jak poniej:

       /#ftp:[!][uytkownik[:has/lo]@]komputer[:port][zdalny katalog]

       Parametry   uytkownik,   port  i  zdalny  katalog  s  opcjonalne.  Jeli
       wybierzesz element uytkownik Midnight Commander sprobuje zalogowa si na
       zdalnym  komputerze  jako  zadany  uytkownik,  w  przeciwnym razie uyje
       twojego loginu. Opcjonalne jest rownie has/lo, jeli jest obecne zostanie
       uyte  do  nawizania polczenia. To uycie nie jest zalecane (tak samo jak
       trzymanie tego w twojej  hotlicie,  dopoki  nie  ustawisz  odpowiednich
       uprawnie, aby nikt niepowolany nie mial do tego dostpu).

       Przyklady:

           /#ftp:ftp.nuclecu.unam.mx/linux/local
           /#ftp:tsx-11.mit.edu/pub/linux/packages
           /#ftp:!behind.firewall.edu/pub
           /#ftp:guest@remote-host.com:40/pub
           /#ftp:miguel:xxx@server/pub

       Aby  polczy  si  z serwerem znajdujcym si za firewallem, bdziesz musial
       uyc przedrostka ftp://! aby  wymusi  na  Midnight  Commanderze  uywanie
       serwera  proxy  do  transferu  danch. Serwer proxy definiuje si w oknie
       dialogowym wirtualnego systemu plikow.

       Inn moliwoci jest  ustawienie  opcji  Always  use  ftp  proxy  w  oknie
       konfiguracyjnym  wirtualnego  systemu  plikow.  Skonfiguruje to program
       tak, aby zawsze uywal serwera proxy. Jeli ta  zmienna  jest  ustawiona,
       program     bdzie     robil     dwie     rzeczy:    konsultowal    plik
       /usr/share/mc.no_proxy w  celu  znalezienia  linii  zawierajcych  nazwy
       serwerow,  ktore  s  lokalne  (jeli  nazwa  hosta zaczyna si od kropki,
       uznaje si, e jest to domena) i sprawdza czy jakie hosty  bez  kropek  w
       nazwie s widoczne bezporednio.

       Jeli uywasz systemu ftpfs bdc za routerem filtrujcym, ktory nie pozwala
       ci na uywanie standardowej metody otwierania plikow, moesz chcie wymusi
       na  programie  uywanie  trybu  passive-open.  Aby  tego uywa ustaw opcj
       ftpfs_use_passive_connections w pliku inicjujcym.

       Midnight Commander przechowuje list katalogow w buforze podrcznym. Czas
       wyrzucania bufora jest ustawiany w oknie dialogowym Wirtualnego Systemu
       Plikow. To ma mieszn wlaciwo tak, e nawet kiedy wystpi jakie  zmiany  w
       katalogu,  nie  bd  one  pokazane  w  strukturze  katalogow, dopoki nie
       wymusisz tego przy uyciu kombinacji C-r. To jest dobre rozwizanie (jeli
       mylisz, e to jest bug, to pomyl o pracy na zdalnych systemach poloonych
       po drugiej stronie Atlantyku przy uyciu ftpfs :) ).

  System plik'ow tar (Tar File System)
       System plikow tar pozwala na dostp w trybie tylko-do-odczytu do  plikow
       typu  tar i do skompresowanych plikow typu tar, za pomoc komendy chdir.
       Aby zmieni katalog na plik tar, moesz zmieni  aktualny  katalog  uywajc
       nastpujcej konstrukcji:

       /nazwa_pliku.tar:utar/[katalogu-wewntrza-archiwum]

       Plik  mc.ext pozwala ju na tworzenie skrotow do plikow tar, oznacza to,
       e moesz wybra jaki plik tar i nacisn enter aby  do  niego  wej,  zobacz
       sekcj  Edycja  pliku  rozszerze  po  wicej szczegolow na temat tego jak
       zostalo to pomylane.

       Przyklady

           mc-3.0.tar.gz#utar/mc-3.0/vfs
           /ftp/GCC/gcc-2.7.0.tar#utar

       Poniejszy podaje peln ciek archiwum tar.

   Transfer  plik'ow  pomidzy  systemami  plik'ow  (FIle  transfer  over   SHell
       filesystem)
       System  plikow  fish  jest  systemem opartym na sieci, ktory pozwala na
       manipulowanie plikami na obcej maszynie tak jakby byly one lokalne. Aby
       tego uywa, druga strona musi rownie mie ustawiony serwer fish, lub musi
       mie powlok kompatybiln z bashem.

       Aby polczy si z obc maszyn, musisz tylko zmieni katalog do  specjalnego
       katalogu, ktorego nazwa jest w nastpujcym formacie:

       /#sh:[uytkownik@]komputer[:opcje];/[zdalny-katalog];</em>
       Elementy  uytkownik,  opcje  i zdalny katalog s opcjonalne. Jeli podasz
       uytkownika Midnight Commander sprouje zalogowa si na obcy komputer jako
       zadany uytkownik w przeciwnym razie uyty zostanie twoj login.

       Jako  opcja moe wystpi 'C' - wlcza kompresje i 'rsh' - wlcza rsh zamist
       ssh. Jeli zdalny-katalog istnieje, twoj  aktualny  katalog  na  zdalnym
       komputerze bdzie ustawiony na niego.

       Przyklady:

           /#sh:onlyrsh.mx:r/linux/local
           /#sh:joe@want.compression.edu:C/private
           /#sh:joe@noncompressed.ssh.edu/private

  Sieciowe systemy plik'ow
       Midnight  Commander pozwala na obslug zdalnych systemow i manipulowanie
       na ich dyskach, tak jakby byly one lokalne. eby to  bylo  moliwe  druga
       maszyna musi by uruchomiona razem z programem mcserv(8).

       eby podlczy si do obcego komputera musisz przej do katalogu w specjalny
       sposob opisany poniej:

       mc:[uytkownik@]komputer[:port][katalog]

       Uytkownik, port  i  katalog  s  opcjami  nieobowizkowymi.  Jeli  podasz
       uytkownika  Midnight Commander sprobuje zalogowa si do systemu zdalnego
       jako  zadany  uytkownik,  w  przeciwnym  wypadku  sprobuje  uy   twojej
       aktualnej nazwy zgloszeniowej.

       Port jest uywany jeli zdalny komputer jest odpalony na niestandardowych
       portach (zobacz stron manuala mcserv(8) po wicej informacji o portach);
       i  wreszcie  jeli  katalog  jest  podany,  twoim  katalogiem domowym na
       zdalnym komputerze bdzie ten podany.

       Przyklady:

           mc:ftp.nuclecu.unam.mx/linux/local
           mc:joe@foo.edu:11321/private

  Odzyskiwanie plik'ow
       Na systemach Linuksowych, jeli dodale w konfiguracji opcj  przywracania
       skasowanych   plikow  z  systemow  ext2,  bdziesz  w  stanie  to  robi.
       Odzyskiwanie plikow jest moliwe tylko  i  wylcznie  na  systemach  typu
       ext2. Przywracany system plikow jest tylko nakladk na bibliotek ext2fs:
       odzyskiwanie nazw wszystkich skasowanych plikow i  proba  uczynienia  z
       nich normalnej partycji.

       eby  uywa  tych  systemow  plikow,  bdziesz musial przej od specjalnego
       pliku, ktorego nazwa sklada si z przedrostka "undel:" i nazwy pliku,  w
       ktorej ow plik rezyduje.

       Na  przyklad, aby odzyska skasowane pliki z drugiej partycji pierwszego
       dysku scsi Linux, bdziesz musial uy nastpujcej cieki:

           undel:/dev/sda2

       Moe to chwilk potrwa zanim pliki zostan  pokazane  i  bdziesz  mogl  je
       normalnie oglda.

Polskie znaki

       Midnight   Commander   bardzo   dobrze  radzi  sobie  z  obslug  znakow
       nieamerykaskich (160+) w tym polskich.  Wane  jest  aby  mie  ustawione
       polskie znaki na konsoli (tzn. aby powloka je obslugiwala). Jeli uywasz
       basha  musisz  tylko  ustawi  w  pliku  inputrc  (   /etc/inputrc   lub
       ~/.inputrc) nastpujce wartoci:

       set meta-flag on
       set convert-meta off
       set output-meta on

       w pliku /etc/sysconfig/i18n:

       SYSFONT=lat2u-16
       SYSFONTACM=iso02

       natomiast w pliku /etc/sysconfig keyboard:

       KEYTABLE=pl

       Potem  uyj  polece /sbin/setsysfont i loadkeys pl.  [Zwro uwag na to, e
       te pliki s charakterystyczne dla dystrybucji RedHat, jeli  masz  inn  i
       wiesz  jak  to  ustawi,  to  napisz do mnie, a ja to tu dopisz  [ patrz
       tlumacz na dole ;)) ]].

       Teraz wystarczy ju tylko wlczy odpowiednie opcje w menu opcji  (klawisz
       F9).  W  menu  opcji  wybieramy Display bits i wlczamy opcje ISO 8859-1
       oraz Full 8 bits input.  Potem zapisujemy konfiguracj w  opcje  |  Save
       setup.

       I  gotowe  -  polskie  literki  dzialaj rownie w podgldzie i wbudowanym
       edytorze plikow.

Kolory

       Midnight Commander probuje sprawdzi czy twoj terminal obsluguje  kolory
       uywajc  bazy  danych  terminali.  Czasami  jest to zmieniane przez rone
       flagi startowe, np. moesz wymusi wywietlanie czarno-biale lub  kolorowe
       startujc z opcj odpowiednio -b i -c.

       Jeli  program  jest  skompilowany  z  menederem  ekranu  Slang  zamiast
       ncurses, sprawdzi  on  rownie  warto  zmiennej  COLORTERM.   Jeli  jest
       ustawiona, ma takie samo znaczenie jak opcja -c.

       Moesz  wybra terminale, ktore zawsze daj wywietlania w kolorze, poprzez
       dodanie ich do pozycji  color_terminals  w  sekcji  pliku  startujcego.
       Uchroni  to  Midnight  Commandera  przed  probami odkrycia typu twojego
       terminala. Na przyklad
       [Colors]
       color_terminals=linux,xterm
       color_terminals=terminal-name1,terminal-name2...

       Program moe by skompilowany zarowno z bibliotekami slang jak i ncurses.
       Ncurses  nie obsluguje metody wymuszania wywietlania, zawsze sprawdza w
       bazie danych terminali.

       Midnight Commander umoliwia rownie  zmian  standardowych  barw  ekranu.
       Aktualnie  kolory s skonfigurowane przy uyciu zmiennej MC_COLOR_TABLE w
       sekcji Colors pliku startowego.

       W sekcji kolorow, standardowa mapa kolorow jest  ladowana  ze  zmiennej
       base_color.   Moesz  wybra  swoj  wlasn map dla terminala poprzez uycie
       nazwy terminala jako klucza w tej sekcji. Na przyklad:

       [Colors]
       base_color=
       xterm=menu=magenta:marked=,magenta:markselect=,red

       Format definicji kolorow jest nastpujcy:

         <slowo kluczowe>=<kolor powierzchni">,<kolor tla>:<slowo kluczowe>= ...

       Kolory s opcjonalne, a slowa kluczowe s  nastpujce:  normal,  selected,
       marked,   markselect,   errors,  input,  reverse  menunormal,  menusel,
       menuhot, menuhotsel, menuinactive, gauge;   kolory  okien  dialogowych:
       dnormal,  dfocus,  dhotnormal,  dhotfocus;  Kolory  pomocy: helpnormal,
       helpitalic,   helpbold,   helplink,    helpslink;    Kolory    podgldu:
       viewunderline;  Specjalne  tryby  podwietlenia:  executable, directory,
       link, device, special.  [nie tlumaczylem nazw z racji tego, e trzeba je
       stosowa w ich angielskim brzmieniu - jeli jeste a tak zaawansowany, uyj
       slownika].

       Okna dialogowe mog mie nastpujce kolory: dnormal uywany  do  normalnego
       tekstu,   dfocus   jest   kolorem  uywanym  do  wywietlania  aktualnego
       komponentu, dhotnormal jest kolorem uywanym do  odronienia  klawiszy  w
       normalnych komponentach, a dhotfocus jest uywany do wywietlania owych w
       aktualnie wybranym.

       Menu uywa tego samego schematu, ale jako nazw kolorow uywa  menunormal,
       menusel, menuhot, menuhotsel i menuinactive.

       Pomoc uywa nastpujcych kolorow: helpnormal uywany do normalnego tekstu,
       helpitalic  uywa  tej  samej  czcionki,  ktor  wykorzystuje  manual  do
       wywietlania  czcionki  typu  italic,  helpbold  tak samo jak wyej tylko
       czcionki s typu bold, helplink uywane dla niewybranych jeszcze dowiza i
       helpslink uywane dla ju wybranych.

       gauge  pokazuje kolor wypelnienia pokazywany przy wskaniku postpu [ang.
       gauge], ukazujcym  ile  procent  pliku  zostalo  przekopiowane  itp.  w
       graficzny sposob.

       Dla  trybu  wysokiego  podwietlania directory jest uywane jako kolor do
       wywietlania katalogow; executable dla  plikow  wykonywalnych;  link  do
       wywietlania  dowiza;  device  do  wywietlania  plikow urzdze (devices);
       special dla plikow specjalnych, takich jak gniazda FIFO i IPC; core dla
       wywietlania  plikow  typu core (zobacz rownie t opcj w sekcji Specjalne
       ustawienia).

       Moliwe kolory to: black,  gray,  red,  brightred,  green,  brightgreen,
       brown,   yellow,   blue,   brightblue,  magenta,  brightmagenta,  cyan,
       brightcyan, lightgray and white. [sorry, e ich  nazw  nie  tlumaczylem,
       ale uywa ich trzeba w oryginalnym brzmieniu :))].

Specjalne ustawienia

       Wikszo  ustawie  Midnight  Commandera  moe by zmieniana z poziomu menu.
       Pomimo tego jest pewna ilo ustawie, ktorych zmiana moliwa jest  jedynie
       poprzez zmian w plikach konfiguracyjnych.

       Opcje mog by ustawione w twoim pliku ~/.mc/ini :

       clear_before_exec.

              Standardowo  Midnight  Commander  czyci  ekran  przed wykonaniem
              komendy.  Jeli chcialby widzie wyjcie komendy  na  dole  ekranu,
              wyedytuj twoj plik ~/mc/ini i zmie pole clear_before_exec na 0.

       confirm_view_dir.

              Jeli  naciskasz  F3  na katalogu, normalnie MC wchodzi do niego.
              Jeli ta opcja ma warto 1, MC zapyta  si  o  potwierdzenie  przed
              wejciem do tego katalogu, jeli masz zaznaczone jakie pliki.

       drop_menus.

              Jeli  ta  opcja  jest  ustawiona,  kiedy  naciskasz  klawisz F9,
              rozcigane menu bdzie od  razu  rozloone,  w  przeciwnym  wypadku
              znajdziesz  si  po prostu w najwyszym wierszu ekranu traktowanym
              jako menu. Bdziesz musial uy strzalek  lub  pierwszych  literek,
              aby wybra konkretne menu.

       ftpfs_retry_seconds.

              Warto  jest  iloci  sekund, przez ktore Midnight Commander bdzie
              czekal cierpliwie zanim rozpocznie lczenie si z serwerem ftp  od
              nowa.  Dzieje  si  to  wtedy  kiedy serwer odmowil polczenia lub
              haslo jest nieprawidlowe.  Jeli warto wynosi  zero,  nie  nastpi
              proba ponownego polczenia z serwerem.

       ftpfs_use_passive_connections.

              Standardowo  ta  opcja  jest  wylczona.  Powoduje  ona,  e ftpfs
              otwiera polczenia pasywne dla transmisji danych. Jest to  uywane
              przez  ludzi,  ktorzy  siedz  za ruterami filtrujcymi. Dziala to
              tylko wtedy, kiedy nie uywasz serwera ftp proxy.

       max_dirt_limit.

              Opisuje jak wiele odwiee ekranu moe by  maksymalnie  ominite  we
              wbudowanym  podgldzie  plikow. Normalnie ta warto jest wana, gdy
              MC automatycznie dostosowuje liczb odwiee do  liczby  nacinitych
              klawiszy.   Chocia   na   bardzo   wolnych  komputerach  lub  na
              klawiaturach z szybkim powtarzaniem klawiszy, dua warto  moglaby
              spowodowa skoki ekranu i utrat plynnoci.

              Wydaje  si,  e  warto  10  dla  max_dirt_limit  jest  najlepszym
              ustawieniem i to jest warto standardowa tej funkcji.

       mouse_move_pages.

              Kontroluje czy przewijanie w panelu za pomoc  myszki  odbywa  si
              strona po stronie czy linijka po linjce.

       mouse_move_pages_viewer.

              Tak  samo  jak  wyej tylko, e we wbudowanym wewntrznym podgldzie
              plikow.

       navigate_with_arrows.

              Jeli  ta  opcja   jest   wlczona,   moesz   uywa   strzalek   do
              automatycznego przemieszczanie si pomidzy katalogami, jeli linia
              polece jest pusta.  (dotyczy to strzelek w bok).

       nice_rotating_dash

              Jeli jest wlczony, Midnight Commander bdzie  pokazywal  w  lewym
              gornym  rogu  obracajcy  si  mylnik  kiedy  bdzie wykonywal jaki
              proces.

       old_esc_mode

              Standardowo  Midnight  Commander  traktuje  klawisz   ESC   jako
              przedrostek    (old_esc_mode=0).    Jeli    wlczysz    t    opcj
              (old_esc_mode=1), to klawisz ESC bdzie przedrostkiem dla  innego
              klawisza, ale jeli ten nie nastpi, bdzie on zinterpretowany jako
              klawisz anulowania (tak jak ESC ESC).

       only_leading_plus_minus

              zmienia znaczenia znakow '+', '-', '*' w  linii  komend  (wybor,
              odznaczenie,  odwrocenie  zaznaczenia).  Standardowo dzialaj one
              tylko wtedy kiedy linia polece jest pusta. Jeli co jest  w  niej
              ju  napisane,  znaki  te  s  traktowane  jako  normalne. Jest to
              przydatne gdy najczciej w trakcie  pisania  nie  chcemy  zmienia
              zaznaczenia.  Jednak  czasami ... - wystarczy przestawi t opcj i
              klawisze te bd zawsze dziala.  panel_scroll_pages

              Jeli ustawione (standardowo), panel bdzie przewijany o polow  za
              kadym  razem kiedy kursor dochodzi do dolnej lub gornej linii, w
              przeciwnym wypadku przewijanie bdzie si odbywa linia po linii.

       show_output_starts_shell

              Ta opcja pracuje jeli nie uywasz obslugi powloki  w  tle.  Kiedy
              uyjesz  kombinacji klawiszy C-o i ta opcja jest wlczona, bdziesz
              mial now  powlok.  Jeli  nie,  dowolny  klawisz  przywroci  znow
              Midnight Commandera (C-o dziala jak podgld).

       show_all_if_ambiguous.

              Standardowo   Midnight   Commander   pokazuje  wszystkie  moliwe
              dokoczenia jeli jest ich wicej i nacinito kombinacj M-Tab po raz
              drugi, za pierwszym razem dokoczone zostanie tylko tyle ile jest
              to moliwe i jeli  bdzie  wicej  moliwoci  slycha  bdzie  krotkie
              bipnicie.   Jeli chcesz widzie wszystkie moliwe dokoczenia ju po
              pierwszym naciniciu M-Tab, zmie t opcj na 1.

       torben_fj_mode

              Jeli ta opcja jest wlczona, klawisze  home  i  end  bd  dzialaly
              troszk  inaczej  w panelach, zamiast przemieszcza lini wyboru do
              pierwszej lub ostatniej linii w panelu, bd dzialaly tak jak jest
              to opisane poniej:

              Klawisz home bdzie: przechodzil do rodkowej linii, jeli jest pod
              ni; w przeciwnym wypadku bdzie przechodzil do najwyszej linii  w
              panelu,  jeli  ju  w  niej jest, bdzie przechodzil do pierwszego
              pliku w panelu.

              Klawisz end ma  podobne  zastosowanie:  przechodzi  do  rodkowej
              linii,  jeli  jest  nad  ni;  w przeciwnym wypadku przechodzi do
              najniszej linii w panelu, chyba e ju si w niej  znajduje,  wtedy
              przechodzi do ostatniego pliku w panelu.

       highlight_mode Standardowo wszystkie informacje w panelach s wywietlane
       tym samym kolorem. Jeli ta waro jest ustawiona na 1, to uprawnienia lub
       tryb  bd  wywietlane  przy  uyciu  podwietlonej  barwy,  tak aby pokaza
       ustawienia  dla  uytkownika.  Tak  wic  prawa  do  odczytu,  zapisu   i
       wykonywania  bd  wywietlane na olto (tzn. kolorem selected).  W dodatku
       jeli ta zmienna jest ustawiona na 2,  to  cale  linie  s  wywietlane  w
       kolorze  odpowiadajcym  ich typowi (zobacz sekcj Kolory).  Podwietlenie
       uprawnie rownie pracuje w tym trybie.

       use_file_to_guess_type

              Jeli  ta  zmienna  jest  ustawiona  (standardowo)   probuje   si
              dostosowa rozszerzenie pliku do tego wybranego w pliku mc.ext.

       xtree_mode

              Jeli  ta  opcja  jest  wlczona  (standardowo tak nie jest) kiedy
              przegldasz  plik  w  panelu  drzewa,  bdzie   on   automatycznie
              przeladowywal drugi panel na zawarto wybranego katalogu.

Baza danych terminali (Terminal databases)

       Midnight  Commander pozwala ci na naprawienie bazy danych terminali bez
       posiadania uprawnie roota. Midnight Commander szuka w  pliku  startowym
       (mc.lib  poloonego w katalogach z bibliotekami Midnight Commandera) lub
       w pliku ~/.mc/ini  sekcji  "terminal:nazwa-twojego-terminala"  i  potem
       sekcji  "terminal:general",  kada linia sekcji zawiera symbol klawisza,
       ktory chcesz zdefiniowa, zaczynajce si do  znaku  rownoci  i  definicji
       klawisza.  Moesz uy kombinacji \E aby reprezentowa znak escape i ^x aby
       reprezentowa znak Control-x.

       Moliwymi klawiszami symboli s:

       f0 do f20     Klawisze funkcyjne f0-f20
       bs            backspace
       home          klawisz home
       end           klawisz end
       up            strzalka w gor
       down          strzalka w dol
       left          strzalka w lewo
       right         strzalka w prawo
       pgdn          klawisz page down
       pgup          klawisz page up
       insert        znak insert
       delete        znak delete
       complete      do dokaczania

       Na przyklad, aby zdefiniowa klawisz insert jako Escape + [  +  O  +  p,
       moesz ustawi to pliku ini:

       insert=\E[Op

       Symbol   klawisza   complete  reprezentuje  sekwencj  wyjcia  uywan  do
       wywolywania procesu dokaczania, jest to wywolywane kombinacj M-tab, ale
       moesz  zdefiniowa  inne klawisze do wykonywania tych samych funkcji (na
       tych klawiaturach z ton fajnych i zupelnie bezuytecznych klawiszy).

PLIKI

       Program bdzie pobieral wszystkie swoje informacje ze  zmiennej  MCHOME,
       jeli jest ona nie ustawiona to znowu przetwarzany jest katalog /usr.

       /usr/share/mc.hlp

              Plik pomocy dla programu.

       /usr/share/mc/mc.ext

              Standardowy plik rozszerze plikow.

       ~/.mc/bindings

              Wlasny  plik  uytkownika, konfiguruje podgld i edycje plikow. Ma
              wyszy priorytet ni plik systemowy.

       /usr/share/mc/mc.ini

              Standardowy plik setupu do  Midnight  Commandera,  uywany  tylko
              wowczas,   kiedy   uytkownik   nie  ma  swojego  wlasnego  pliku
              ~/.mc/ini.

       /usr/share/mc/mc.lib

              Globalne ustawienia Midnight Commandera. Ustawienia w tym  pliku
              s   uwzgldniane   przez  wszystkie  sesje  Midnight  Commandera,
              uyteczne do definiowania ogolnosystemowych ustawie terminali.

       ~/.mc/ini

              Wlasny setup  uytkownika.  Jeli  ten  plik  jest  dostpny,  jest
              ladowany zamiast pliku globalnego.

       /usr/share/mc/mc.hint

              Plik zawierajcy podpowiedzi (hints) wywietlane przez program.

       /usr/share/mc/mc.menu

              Ten  plik  zawiera  informacje o ogolnosystemowych aplikacjach w
              menu.

       ~/.mc/menu

              Wlasny plik menu uytkownika. Jeli  ten  plik  jest  obecny  jest
              uywany zamiast pliku globalnego.

       ~/.mc/tree

              Lista  katalogow  drzewa katalogow i podgldu drzewa. Jedna linia
              jest jednym wejciem. Linie zaczynajce si od  ukonika  s  pelnymi
              nazwami  katalogow.   Linie  zaczynajce  si  od  numeru maj tyle
              znakow ile poprzedni katalog.  Jeli chcesz  moesz  stworzy  plik
              uywajc  komendy  "find  /  -type  d -print | sort > ~/.mc/tree".
              Normalnie nie ma sensu tego czyni, gdy Midnight  Commander  robi
              to sam za ciebie.

       ./.mc.menu

              Lokalny  plik  zdefiniowany przez uytkownika. Jeli ten plik jest
              dostpny,  jest  uywany  zamiast  pliku  w  katalogu  domowym   i
              ogolnosystemowego.

LICENCJA

       Program  jest  dystrybuowany  na  zasadach  licencji GNU General Public
       License dopoki jako publikowany przez Free Software Foundation.  Zobacz
       wbudowan pomoc po wicej szczegolow na temat licencji i braku gwarancji.

DOSTPNO

       Najnowsza    wersja    programu    jest   do   zdobycia   na   serwerze
       ftp.nuclecu.unam.mc w katalogu /linux/local i  w  Europie  na  serwerze
       sunsite.mff.cuni.cz  w  katalogu  /GNU/mc  i na serwerze ftp.teuto.de w
       katalogu /lmb/mc.

ZOBACZ TAKE

       ed(1),  gpm(1),  mcserv(8),  terminfo(1),  view(1),   sh(1),   bash(1),
       tcsh(1), zsh(1).

       Strona Midnight Commander w sieci World Wide Web:
            http://www.midnight-commander.org/

AUTORZY

       Miguel  de  Icaza  (miguel@roxanne.nuclecu.unam.mx),  Janne  Kukonlehto
       (jtklehto@paju.oulu.fi),  Radek  Doulik  (rodo@ucw.cz),  Fred  Leeflang
       (fredl@nebula.ow.org),   Dugan   Porter   (dugan@b011.eunet.es),  Jakub
       Jelinek (jj@sunsite.mff.cuni.cz), Ching Hui  (mr854307@cs.nthu.edu.tw),
       Andrej     Borsenkow     (borsenkow.msk@sni.de),     Norbert    Warmuth
       (nwarmuth@privat.circular.de),              Mauricio              Plaza
       (mok@roxanne.nuclecu.unam.mx), Paul Sheer (psheer@icon.co.za) and Pavel
       Machek (pavel@ucw.cz) are the developers of  this  package;  Alessandro
       Rubini  (rubini@ipvvis.unipv.it)  has been especially helpful debugging
       and   enhancing   the   program's    mouse    support,    John    Davis
       (davis@space.mit.edu)  also  made  his  S-Lang  library available to us
       under the GPL and answered my questions about  it,  and  the  following
       people  have  contributed  code  and  many  bug  fixes (in alphabetical
       order):

       Adam  Tla/lka  (atlka@sunrise.pg.gda.pl),   alex@bcs.zp.ua   (Alex   I.
       Tkachenko),  Antonio Palama, DOS port (palama@posso.dm.unipi.it), Erwin
       van Eijk (wabbit@corner.iaf.nl), Gerd  Knorr  (kraxel@cs.tu-berlin.de),
       Jean-Daniel      Luiset      (luiset@cih.hcuge.ch),     Jon     Stevens
       (root@dolphin.csudh.edu),   Juan   Francisco   Grigera,   Win32    port
       (j-grigera@usa.net),  Juan  Jose Ciarlante (jjciarla@raiz.uncu.edu.ar),
       Ilya    Rybkin    (rybkin@rouge.phys.lsu.edu),    Marcelo    Roccasalva
       (mfroccas@raiz.uncu.edu.ar),   Massimo  Fontanelli  (MC8737@mclink.it),
       Pavel  Roskin  (pavel_roskin@geocities.com),  Sergey   Ya.   Korshunoff
       (root@seyko.msk.su),  Thomas Pundt (pundtt@math.uni-muenster.de), Timur
       Bakeyev       (timur@goff.comtat.kazan.su),       Tomasz        Cholewo
       (tjchol01@mecca.spd.louisville.edu),         Torben        Fjerdingstad
       (torben.fjerdingstad@uni-c.dk), Vadim  Sinolitis  (vvs@nsrd.npi.msu.su)
       and Wim Osterholt (wim@djo.wtm.tudelft.nl).

B/LDY

       W  pliku  TODO  dystrybucji  znajdziesz  informacje  na  temat tego, co
       pozostalo jeszcze do zrobienia.

       Jeli chcesz zglosi klopoty z programem [bldy w nim], wylij  e-mail  [po
       angielsku], na adres mc-devel@gnome.org.

       Do  zgloszenia bldu dolcz opis problemu, versj programu, ktorego uywasz
       (wywietla j mc -V), system  operacyjny,  na  ktorym  pracujesz  i  jeli
       program si wyklada, chcielibymy dosta lad stosu.

T/LUMACZENIE

       Maciej Wojciechowski    wojciech@staszic.waw.pl