Provided by:
mc_4.7.0.9-2_i386 
NAZWA
mc - wizualny interpetator polece dla systemow Unixopodobnych
UYTKOWANIE
mc [-abcCdfPstuUVx] [-l log] [kat1 [kat2]] [-v plik]
OPIS
Midnight Commander jest przeszukiwark katalogow/menederem plikow dla
systemow Unixopodobnych
OPCJE
-a Wylcza uywanie symboli graficznych przy rysowaniu ramek.
-b Wymusza wywietlanie czarno-biale.
-c Wymusza wywietlanie w kolorze, zobacz sekcj Kolory eby zasign
szerszej informacji.
-C arg Uywane do wybierania innego koloru, ktory ma by obecny w linii
polece. Format argumentu arg jest opisany w sekcji Kolory.
-d Wylcza uywanie myszy.
-f Wywietla wkompilowane cieki, w ktorych Mindnight Commander szuka
swoich plikow.
-k Resetuje "mikkie" klawisze do ich standardowych funkcji z
termcap/terminfo. Uyteczne tylko przy terminalach HP, kiedy
klawisze funkcyjne nie dzialaj.
-l plik
Zachowuje logi z serwerow ftp do pliku plik.
-P Przy zakoczeniu programu, Midnight Commander wydrukuje na
ekranie katalog, w ktorym pracowalimy na kocu; to w polaczeniu z
funkcj napisan poniej pozwoli ci na przegldanie swoich katalogow
i automatyczne przejcie do tego, w ktorym byle ostatnio (dzikuj
Torbenowi Fjerdingstadowi i Sergeyowi za wklad w t funkcj oraz
za kod rodlowy, ktory wprowadzili w ycie).
uytkownicy basha i zsh:
mc ()
{
MC=$HOME/tmp/mc$$-"$RANDOM"
/usr/bin/mc -P "$@" > "$MC"
cd "`cat $MC`"
rm "$MC"
unset MC;
}
uytkownicy tcsh:
alias mc 'setenv MC `/usr/bin/mc -P *`; cd $MC; unsetenv MC'
Wiem, e ta funkcja moglaby by krotsza dla basha i zsh, ale male
cudzyslowy nie zaakceptowaly by zawieszenia programu kombinacj
C-z.
-s Wlcza tryb powolnego terminala, w ktorym program nie bdzie
rysowal zbyt obciajcych znakow graficznych oraz wylczy opcj
weryfikacji.
-t Uywane tylko jeli kod byl skompilowany przy uyciu Slanga i
terminfo: powoduje, e Midnight Commander bdzie uywa zmiennej
rodowiskowej TERMCAP do pokazywania informacji terminala,
zamiast informacji w systemowej bazie typow terminali.
-u Wylcza uywanie rownoleglej powloki (ma sens tylko jeli Midnight
Commander byl kompilowany z obslug rownoleglych powlok).
-U Wlcza uycie jednoczesnego inerpretatora polece (ma sens tylko
jeli Midnight Commander byl zbudowany z ustawieniem powloki w
tle jako opcji dodatkowej).
-v plik
Wlcza wbudowany podgld w celu obejrzenia wybranego pliku plik.
-V Wywietla wersj programu.
-x Wymusza wlczenie trybu xterm. Uywane kiedy dziala si na
terminalach wyposaonych w opcje xterm (dwa tryby ekranu i moliwo
wysylania mysz sygnalow wyjcia).
Jeli wybrano, pierwszy katalog uywany jest do wywietlenia w pierwszym
panelu. Drugi wywietlany jest w drugim panelu.
Opis
Ekran Midnight Commandera podzielony jest na cztery czci. Prawie caly
obszar ekranu zajmuj dwa panele. Standardowo przedostatnia od dolu
linijka ekranu, przeznaczona jest do wpisywania polece, a ostatnia
pokazuje klawisze funkcyjne. Najwyszy wiersz jest wierszem menu. Moe
on by niewidoczny, ale pojawia si zawsze po klikniciu w najwysz lini
ekranu, albo po wciniciu klawisza F9.
Midnight Commander pozwala na ogldanie dwoch paneli w tym samym czasie.
Jeden z nich jest panelem aktywnym (podwietlona linia wyboru znajduje
si wlanie w nim). Niemal wszystkie operacje wykonuje si na panelu
aktywnym. Niektore operacje, jak np. kopiowanie, zmiana nazwy uywaj
jako domylnego miejsca docelowego katalogu otwartego w panelu
nieaktywnym (nie martw si, zawsze zostaniesz poproszony o potwierdzenie
takiej operacji). W celu zasignicia szerszych informacji zajrzyj do
dzialow Panele katalog'ow, Lewe i prawe menu oraz Menu plik'ow.
Moesz wywolywa dowolne komendy systemowe po prostu wpisujc je. Wszystko
co piszesz pojawia si w linii polece i po naciniciu klawisza Enter
zostanie wykonane przez Midnight Commandera. Przeczytaj sekcj Linia
pow/loki i Linia wejciowa klawiszy, eby nauczy si wicej na ten temat.
Obs/luga myszy
Midnight Commander obsluguje mysz. Modul ten jest uruchamiany wtedy
kiedy korzystasz z terminala xterm(1) (dziala nawet wtedy, kiedy lczysz
si przez telnet albo rlogin z innym komputerem z terminala xterm) lub
jeli korzystasz z linuksa na konsoli z zainstalowanym serwerem gpm(1).
Kiedy klikniesz lewym przyciskiem na panel z katalogami, plik zostanie
wybrany jako aktywny; jeli klikniesz prawym przyciskiem zostanie on
zaznaczony [lub odznaczony - w zalenoci od jego aktualnego stanu -
dzialanie podobne do klawisza Insert - przyp. tlumacza].
Podwojne kliknicie w plik spowoduje wykonanie pliku, jeli jest on
wykonywalny, a jeli rozszerzenie pliku jest rozpoznawane przez Midnight
Commander'a i dostpny jest odpowiedni program, jest on uruchamiany.
Moliwe jest rownie wykonywanie komend przypisanych klawiszom funkcyjnym
przez kliknicie w nie.
Jeli kliknicie odbdzie si w rejonie gornej lini panelu z katalogami,
zostanie on przewinity jedn stron wstecz. Podobnie kliknicie na doln
ramk przewija tekst jedn stron do przodu. Ta opcja klikania w ramki
dziala rownie przy przegldaniu pomocy i przy drzewie katalogow.
Standardowo czas autopowtorzenia przy klikaniu mysz wynosi 400
milisekund. T warto mona zmieni edytujc plik ~/.mc/ini i zmieniajc
parametr mouse_repeat_rate.
Jeli uywasz Midnight Commandera z obslug myszy, moesz "przeszczepia"
kawalki tekstow i uywa standardowych zastosowa myszki (kopiowanie i
wklejanie) za pomoc klawisza Shift.
Klawisze
Niektore komendy Midnight Commandera wywoluje si kombinacj klawiszy
Control (czasem opisywanego jako CTRL lub CTL) lub Meta (opisywanego
ALT lub nawet Compose). W tym manualu (pliku pomocy) bdziemy uywa
nastpujcych kombinacji: C-<klawisz> - znaczy: trzymajc klawisz Control
nacinij <klawisz>. Wic C-f bdzie oznacza: trzymajc Control, nacinij f.
M-<klawisz> - znaczy, e trzymajc klawisz Meta lub alt naciskamy
<klawisz>. Jeli na twojej klawiaturze nie ma ani klawisza Alt ani
Meta, nacinij ESC, pu go i wtedy nacinij <klawisz> [skutek ten sam, acz
jednak uycie troch mniej przyjemne i bardziej skomlikowane - przyp.
tlumacza].
Wszystkie linie wprowadzajce Midnight Commandera uywaj w przyblieniu
tych samych przypisa klawiszy co wersja GNU edytora Emacs.
Jest wiele sekcji mowicych o klawiszach. Ta nastpujca jest
najwaniejsza.
Sekcja Menu plik'ow opisuje skroty klawiszowe do komend pojawiajcych si
w menu plikow. Ta sekcja zawiera funkcj klawiszy. Wikszo z tych komend
wywoluje jak akcj przede wszystkim na jednym lub kilku wybranych
plikach.
Sekcja Panele katalogowe opisuje klawisze, ktore zaznaczaj plik lub
pliki jako docelowe do dalszych dziala (akcj jest najczciej jedna z
tych przedstawionych w menu plikow).
Sekcja Komendy linii polece wypisuje list klawiszy, ktore s uywane do
wprowadzania lub edytowania tekstow w wierszu polece. Wikszo z nich
kopiuje nazwy, i inne tego typu, z panelu katalogow do linii polece
(eby unikn ich przepisywania), lub pozwala zwiedzi histori komend linii
polece.
Klawisze linii wejciowych s uywane do edytowania linii na wejciu (przy
wpisywaniu). Oznacza, to e stosuje si je zarowno do linii polece jak do
okien dialogowych.
Klawisze r'one
Jest tu kilka klawiszy, ktore nie kwalifikuj si do adnej z wymienionych
powyej grup:
Enter. Jeli jest wpisany jaki tekst w linii polece (na samym dole, pod
panelami), to wpisana komenda jest wykonywana. Jeli nic nie jest
wpisane, i linia wyboru jest na jakim katalogu, Midnight Commander
wykonuje komend chdir(2) (zmiana katalogu) do wybranego katalogu i
odwiea zawarto panelu; jeli linia wyboru jest na pliku wykonywalnym
jest on wykonywany. I wreszcie jeli rozszerzenie pliku zgadza si z
oblugiwanym przez programy zewntrzne, ktore s obslugiwane prze Midnight
Commandera, s one wywolywane z owym programem.
C-l. Od nowa rysuje wszystkie informacje okna Midnight Commandera.
C-x c. Uruchamia komend Chmod dla aktualnego pliku lub zaznaczonych
plikow.
C-x o. Uruchamia komend Chown dla aktualnego pliku lub zaznaczonych
plikow.
C-x l. Uruchamia komend dowizywania.
C-x s. Uruchamia komend mikkiego dowizywania.
C-x i. Zmienia aktywny panel.
C-x q. Przelacza nieaktywny panel w tryb "quick view".
C-x !. Wykonuje komend z zewntrznego panelu.
C-x h. Uruchamia komend dodawania katalogow do hotlisty.
M-!. Uruchamia komend filtrowanego podgldu, opisanego w sekcji Podgld.
M-?. Uruchamia komend szukania pliku.
M-c. Wlcza okno dialogowe quick cd (szybkiej zmiany katalogow)
C-o. Jeli program jest uruchamiany na konsoli typu Linux lub FreeBSD
lub te na konsoli xterm, pokae wyjcie ostatnio wykonywanego programu.
Jeli uruchomiono Midnight Commandera na konsoli type Linux, MC uywa
zewntrznego programu (cons.saver) w celu zachowywyania i odzyskiwania
informacji na ekranie komputera.
Jeli uycie trybu powloki w tle jest wkompilowane, moesz nacisn C-o w
dowolnej chwili i zostataniesz przeniesiony z powrotem bezporednio do
glownego okna Midnight Commandera, eby powroci do wykonywania aplikacji
po prostu nacinij znow C-o. Jeli masz zawieszon aplikacj wlanie przez
uycie tego triku, nie bdziesz mogl "odpala" innych programow spod
Midnight Commandera dopoki nie zamkniesz zawieszonego programu.
Aby dowiedzie si czego na temat polskiech liter w Midnight Commanderze
przeczytaj sekcj Polskie litery.
Panel Katalog'ow
Sekcja opisuje klawisze, ktore operuj na panelu katalogow. Jeli chcesz
wiedzie jak zmieni panele zobacz sekcj Lewe i prawe menu.
Tab, C-i. Zmienia aktywny panel. Stary panel staje si w tym momencie
aktywnym panelem, a aktywny staje si starym. Linia wyboru zmienia swoje
poloenia do aktywnego panelu.
Insert, C-t. DEPRECATED! Do zaznaczania plikow moesz uywa klawisza
Insert lub C-t. eby odznaczy plik po prostu zaznacz jaki ju zaznaczony.
Insert to tag files you may use the Insert key (the kich1 terminfo
sequence). To untag files, just retag a tagged file.
M-e to change charset of panel you may use M-e (Alt-e). Recoding is
made from selected codepage into system codepage. To cancel the
recoding you may select "directory up" (..) in active panel. To
cancel the charsets in all directories, select "No translation "
in the dialog of encodings.
M-g, M-r, M-j. Uywane do wybierania najwyszego, rodkowego i najniszego
pliku w panelu.
C-s, M-s. Uruchamia szukanie pliku w katalogu na podstawie jego nazwy.
Kiedy szukanie jest aktywne, kade nacinicie klawisza doda jeden znak do
poszukiwania zamiast wypisania go linii polece. Jeli opcja Show
mini-status jest wlczona, szukany cig znakow pojawia si w linii
mini-statusu. Kiedy wpisujemy znak, linia wyboru przemieszcza si do
nastpnego pliku zaczynajcego si od podanych liter. Klawisze backspace
lub del mog by uywane do poprawiania bldow. Jeli C-s zostanie nacinite
ponownie, Midnight Commander rozpoczyna szukanie nastpnego pliku
zaczynajcego si od podanych znakow.
M-t. Przelcza tryb wywietlania do nastpnego moliwego. Uywajc tej opcji
latwo jest przej szybko z dlugiego do krotkiego trybu wywietlania jak
rownie do tego zdefiniowanego przez uytkownika.
C-\ (control-backslash). Pokazuje hotlist katalogow i zmienia katalog
do wybranego przez uytkownika.
+ (plus). Uywane do zaznaczania grupy plikow. Midnight Commander
zapyta o wyraenie opisujc grup. Jeli opcja Shell Patterns jest wlczona,
typ wyrae jest bardzo podobny do tego w powloce (* dla zera i wicej
znakow i ? dla jednego znaku). Jeli za opcja Shell Patterns jest
wylczona, sposob zaznaczania plikow jest zgodny z ustawieniami (zobacz
ed(1)).
\ (backslash). Uywaj znakow "\" do odznaczania grupy plikow. Jest to
przeciwiestwo klawisza plus.
strza/lka do g'ory, C-p. Przenosi lini wyboru do poprzedniej pozycji w
panelu.
strza/lka do do/lu, C-n. Przenosi lini wyboru do nastpnej pozycji w
panelu.
home, a1, M-<. Przenosi lini wyboru do pierwszej pozycji w panelu.
end, c1, M->. Przenosi lini wyboru do ostatniej pozycji w panelu.
PageDown, C-v. Przenosi lini wyboru jedn stron do dolu.
PageUp, M-v. Przenosi lini wyboru jedn stron do gory.
M-o. Jeli drugi panel jest zwyklym panelem wywietlajcym i w aktywnym
panelu stoisz na katalogu, drugi panel bdzie pokazywa zawarto
akutalnego katalogu (tak jak w Emacsie kombinacja C-o). Jeli nie stoisz
na katalogu zawartoci drugiego katalogu stanie si katalog o jedno pitro
wyszy od aktualnego.
C-PageUp, C-PageDown. Dziala tylko na konsoli typu Linux: wykonuje
przejcie do katalogu ".." lub do aktualnie wybranego, w zalenoci od
kombinacji.
M-y. Przenosi do poprzedniego katalogu w historii, podobne do
kliknicia myszk. '<'.
M-u. Przechodzi do nastpnego katalogu w historii, podobne do kliknicie
myszk w '>'.
M-S-h, M-H. Wywietla histori katalogow, podobne dzialanie do kliknicia
myszk 'v'.
Linia Pow/loki
Ta sekcja opisuje klawisze, ktore s uyteczne do efektywniejszego
wpisywania podczas podawania komend powloki.
M-Enter. Kopiuje nazw aktualniego wybranego pliku do linii polece.
C-Enter. To samo co M-Enter, dziala tylko na konsoli typu Linux.
M-Tab. Wykonuje dokoczenie nazw plikow, komend, zmiennych,
uytkownikow, nazw hostow za Ciebie.
C-x t, C-x C-t. Kopiuje nazwy zaznaczonych plikow (lub jeli nie ma
zaznaczonych - aktywnego) w aktywnym (C-x t) lub nieaktywnym panelu
(C-x C-t) do linii polece.
C-x p, C-x C-p. Pierwsza kombinacja kopiuje peln ciek z aktywnego, a
druga z nieaktywnego panelu.
C-q. Komenda 'quote' (cytuj) moe by uywana do wpisywania do wiersza
polece znakow, ktore normalnie przechwytywane s przez Commandera (tak
jak znak '+').
M-p, M-n. Uywaj tych klawiszy, eby przeglda histori komend. M-p
wywietla poprzedni, a M-n nastpn komend.
M-h. Wywietla histori aktualnej linii polece.
Podstawowe klawisze ruchu
Przegldarka pomocy, podgld plikow i drzewo katalogow uywaj podobnych
klawiszy do przemieszczania. Przez to akceptuj dokladnie te same
klawisze. Kade z nich z reszt traktuj je jako swoje wlasne.
Niektore partie Midnight Commandera rownie uywaj tych klawiszy, wic
niniejsza sekcja moe by uyteczna rownie dla tych partii.
strza/lka w g'or, C-p. Przechodzi jedn lini wstecz.
strza/lka w d'o/l, C-n. Przechodzi jedn lini naprzod.
Page Up, M-v. Przechodzi jedn stron wstecz.
Next Page, Page Down, C-v. Przechodzi jedn stron naprzod.
Home, A1. Przechodzi do pocztku.
End, C1. Przechodzi na koniec.
Przegldarka pomocy i podgld plikow akceptuj nastpujce klawisze (poza
tymi opisanymi powyej).
b, C-b, C-h, Backspace, Delete. Przechodzi jedn stron wstecz.
klawisz spacji. Przechodzi jedn stron naprzod.
u, d. Przechodzi pol strony naprzod lub wstecz.
g, G. Przechodzi do pocztku lub do koca.
Linia wejciowa klawiszy
Linie wejciowe (te uywane w linii komend i w oknach dialogowych),
akceptuj nastpujce klawisze:
C-a. umieszcza kursor na pocztku linii.
C-e. umieszcza kursor na kocu linii.
C-b, move-left. przenosi kursor o jedn pozycj w lewo.
C-f, move-right. przenosi kursor o jedn pozycj w prawo.
M-f. przesuwa kursor o jedno slowo naprzod.
M-b. przesuwa kursor o jedno slowo wstecz.
C-h, backspace. kasuje poprzedni znak.
C-d, Delete. kasuje znak w miejscu kursora (nad nim).
C-@. wstawia zaznaczenie do kasowanie (patrz nastpne pozycje).
C-w. kopiuje tekst spomidzy kursora i zaznaczenia do bufora i usuwa go
z linii polece.
M-w. to samo co C-w tylko, e nie usuwa tekstu z linii.
C-y. wstawia spowrotem zawarto wycitego bufora.
C-k. wycina tekst od kursora do koca linii.
M-p, M-n. Uywaj tych klawiszy, eby przeglda histori komend. M-p
wywietla poprzedni, a M-n nastpn.
M-C-h, M-Backspace. kasuje jedno slowo wstecz (poprzednie).
M-Tab. Wykonuje dokoczenie nazw plikow, komend, zmiennych,
uytkownikow, nazw hostow za Ciebie.
Linia menu
Linia menu uaktywnia si kiedy wciskasz klawisz F9 lub kiedy klikasz
myszk na najwyszy wiersz ekranu. Linia menu ma pi podmenu: "left",
"file", command", "options" i "right" (po polsku to jest "lewe",
"plik", "komendy", "opcje", "prawe").
Lewe i prawe menu pozwalaj ci na modyfikacje wygldu lewego i prawego
panelu katalogowego.
Menu plik pozwala na wykonanie akcji na aktualnym lub zaznaczonych
plikach.
Menu komend mieci w sobie moliwe do wykonania akcje, ktore s duo
bardziej globalne i nie maj zwizku z aktualnym i zaznaczonymi plikami.
Lewe i prawe menu
Wygld panelu katalogowego moe zosta zmieniony poprzez menu left i
right.
Tryby wywietlania (Listing modes)
Tryby wywietlania s uywane do zmienia ustawie przy wywietlaniu.
Dostpne s cztery rone tryby: Full, Brief, Long i User. Tryb "Full"
pokazuje nazw, rozmiar i czas modyfikacji pliku.
Tryb "Brief" pokazuje tylko nazw pliku i ma dwie kolumny (dziki temu
moe pokazywa nawet dwa razy wicej ni inne tryby). Tryb "Long" jest
podobny do wyniku polecenia ls -l. Zabiera on szeroko calego ekranu.
Jeli wybierzesz tryb "user" (uytkownika), bdziesz mogl wybra wlasny
sposob wywietlania.
Tryb uytkownika musi zaczyna si od okrelenia wielkoci panelu. Moe to by
"half" (pol) lub "full" (caly) i okrela, czy ma by widoczny jeden duy
panel na caly ekran czy dwa mniejsze.
Po rozmiarze panelu moesz wlczy tryb dwoch kolumn panelu. Robi si to
dodajc liczb "2" do tekstu formatu.
Po tym wpisujesz ju nazwy pol z podaniem opcjonalnej wielkoci.
Wszystkie moliwe pola jakich moesz uy to:
name wywietla nazw pliku.
size wywietla wielko pliku.
bsize jest alternatyw dla format size. Wywietla rozmiar plikow, a dla
katalogow po prostu wywietla tekst "SUB-DIR" lub "UP--DIR".
type wywietla jednoznakowy opis typu pliku. Ten znak jest taki sam co
ten wywietlany prze komend ls z flag -F. Wywietlana jest
gwiazdka dla plikow wykonywalnych, ukonik dla katalogow, malpa
(@) dla dowiza, znak rownoci dla gniazd, minus dla urzdze
niestniejcych, znak plus dla urzdze istniejcych, pionow kresk
(|) dla kolejek FIFO, tyld dla dowiza symbolicznych, i
wykrzyknik dla dowiza wskazujcych na nieistniejcy plik.
mark Gwiazdka jeli plik jest zaznaczony, spacja jeli nie jest.
mtime czas ostatniej modyfikacji pliku.
atime czas ostatniego dostpu do pliku.
ctime czas utworzenia pliku.
perm tekst reprezentujcy aktualne uprawnienia do pliku.
mode warto (cyfrowa) przedstawiajca prawa do pliku.
nlink liczba dowiza do pliku. ngid GID (numeryczny).
nuid UID (numeryczny).
owner wlaciciel pliku.
group grupa pliku.
inode numer i-wzla pliku.
Moesz rownie uywa nastpujcych znakow dla zmiany wywietlania:
space spacja w formacie wywietlania.
| Ten znak jest uywany w celu dodania pionowej linii od formatu
wywietlania.
eby wymusi szeroko pola, po prostu dodaj ':' a potem ilo znakow jakie
chcesz eby mialo pole. Jeli numer zaczyna si od '+', to szeroko nie moe
by mniejsza od podanej, jeli program zobaczy, e jest jeszcze troch
miejsca na ekranie, rozszerzy to pole.
Na przyklad tryb Full wywietla w formacie:
half type name | size | mtime
A format Long wywietla w formacie:
full perm space nlink space owner space group space size space mtime
space name
A to jest calkiem ladny tryb uytkownika:
half name | size:7 | type mode:3
Panele mog by rownie przestawione do nastpujcych trybow:
Info Tryb info wywietla informacj o aktualnie zaznaczonym pliku i
(jeli to moliwe) o systemie plikow.
Tree (drzewo)
Widok drzewa jest calkiem podobny do widoku Drzewa katalogow.
Zobacz t sekcj jeli chcesz si dowiedzie czego na ten temat.
Quick View
W tym trybie, panele zostan przelczone w tryb zredukowanego
podgldu wywietlajcego zawarto aktualnego pliku. Jeli zaznaczysz
panel (klawiszem tab lub myszk), bdziesz mial dostp do wikszoci
komend podgldu.
Porzdek sortowania (Sort order...)
Istnieje osiem porzdkow sortowania. Przez: nazw, rozszerzenie, dat
modyfikacje, dat odczytu, dat zmiany, rozmiar, numeru i-wzla i
niesortowane. Porzdek sortowanie moesz wybra w oknie dialogowym porzdku
sortowania. Moliwe jest rownie wybranie porzdku wstecznego (od tylu).
Standardowo, katalogi s sortowane przed plikami, ale moe to by
zmienione przez opcj Mix all files (mieszaj wszystkie pliki).
Filtry (Filter...)
Komenda filtra pozwala ci na podanie rozszerzenia, ktore musi by
spelnione, eby pliki byly widoczne (na przyklad *.tar.gz). Niezalenie
od filtru katalalogi i dowizania do katalogow s zawsze pokazywane.
Odwie (Reread)
Komenda odwie odwiea widok wszystkich plikow w katalogow. Jest to
uyteczne jeli inny proces stworzyl lub usunl jaki pliki. Jeli uyle
panelu zewntrznego, wszystkie informacje zostan przywrocone do
prawdziwego stanu.
Menu plik'ow (File menu)
Midnight Commander uywa klawiszy F1 - F10 jako skrotow klawiszowych do
komend wystpujcych w menu plikow. Na terminalach bez funkcji
klawiszowych (F1 - F10) mona uywa kombinacji klawisza Escape i numeru (
odpowiednio 1 dla F1, 2 dla F2 itd. )
Menu plikow ma nastpujce komendy (skroty klawiszowe umieszczone s na
dole ekranu):
Pomoc (F1)
Wywoluje wbudowan przegldark plikow pomocy. Wewntrz niej mona uywa
klawisza Tab eby przej do nastpnego dowizania, Enter eby przej do
wybranego dowizania. Klawisze Spacji i Backspace s uywane do poruszania
si naprzod i wstecz na stronach pomocy. Nacinij klawisz F1 eby uzyska
peln list dostpnych klawiszy w pomocy.
Menu (F2)
Wywoluje menu uytkownika. Menu uytkownika jest latwym w uyciu narzdziem
slucym do obslugi zewntrznych programow i dodatkowych opcji Midnight
Commandera.
Podgld (F3, Shift-F3)
Wlcza podgld aktualnie wybranego pliku. Standardowowo wywolywany jest
wbudowany podgld plikow, ale jeli opcja "Use internal view" jest
wylczona, wywolywany jest zewntrzny program do pogldu, wskazywany przez
zmienn PAGER. Jeli jednak zmienna PAGER nie zostala jeszcze
zdefiniowana, wywolywana jest komenda "view". Jeli uyjesz kombinacji
klawiszy Shift-F3, pogld zostanie wywolany bez jakiegokolwiek
formatownia pliku.
Filtrowany podgld (M-!)
Ta kombinacja klawiszy oczekuje na komend i jej argument (argumentem
standardowo jest wybrany aktualnie plik), cale wyjcie programu
przekierowywane jest do pliku, ktory zostaje automatycznie wywietlony
na ekranie w trybie podgldu.
Edycja (F4)
Aktualnie ta komenda wywoluje edytor vi(1) lub edytor wybrany w
zmiennej rodowiskowej, lub wbudowany wewntrzny edytor plikow jeli opcja
use_internal_edit jest wlczona.
Kopiuj (F5)
Wlcza okno dialogowe, w ktorym standardowo znajduje si cieka do
katalogu w nieaktywnym panelu, po czym kopiuje aktualny plik (lub
wybrane jeli wybrano jakiekolwiek) do katalogu, ktory wybralimy w oknie
dialogowym. Podczas procesu kopiowania moesz go w kadej chwili przerwa
wciskajc C-c lub Esc. eby dowiedzie si czego wicej na temat jokerow w
ciece rodlowej (ktorymi najczciej bd * lub ^\(.*\)$) i innych moliwych
okrele w katalogu docelowym zobacz kategori Maski
kopiowania/przenoszenia
Na niektorych systemach moliwe jest kopiowanie w tle, robi si to
klikajc na przycisk backgorund (lub naciskajc kombinacj M-b w oknie
dialogowym). Background Jobs jest uywane do kontrolowania prac w tle.
Link (C-x l)
Tworzy sztywne dowizanie do aktualnego pliku.
SymLink (C-x s)
Tworzy symboliczne dowizanie do aktualnego pliku. Dla tych, ktorzy nie
wiedz co to jest dowizanie: tworzenie dowizania do pliku jest tak jak
kopiowanie pliku, z tym tylko, e zarowno plik rodlowy i docelowy
reprezentuj ten sam plik. Na przyklad, jeli edytujesz jeden z tych
plikow, zmiany, ktore czynisz pojawiaj si w obu plikach. Niektorzy mowi
na dowizania aliasy lub skroty.
Twarde dowizanie wydaje si by prawdziwym plikiem. Po stworzeniu go nie
ma moliwoci rozronienia, ktory z plikow jest oryginalny, a ktory jest
dowizaniem. Jest bardzo ciko zauway, e wskazuj one na ten sam plik.
Uywaj dowiza twardych wtedy kiedy nie chcesz tego wiedzie.
Dowizanie symboliczne jest tylko odwolaniem do oryginalnego pliku.
Jeli ten plik zostanie wyrzucony, dowizanie stanie si bezuyteczne. Jest
calkiem latwo zauway, e pliki odnosz si w gruncie rzeczy do tego
samego. Midnight Commander pokazuje znak "@" przed nazw pliku jeli jest
dowizaniem symbolicznym do innych (poza katalogami, przed ktorymi
pokazuje tyld (~)). Oryginalny plik wskazywany przez dowizanie jest
pokazywany w linii mini-statusu, jeli opcja Show mini-status jest
wlczona. Uywaj dowiza symbolicznych, jeli chcesz unik problemow z
rozpoznawaniem twardych dowiza.
Zmiana nazwy/przeniesienie (F6)
Wlcza okno dialogowe, gdzie standardowo wpisana jest nazwa katalogu w
nieaktywnym panelu, i przenosi aktualnie wybrany plik (lub zaznaczone
jeli cho jeden jest zaznaczony) do katalogu wpisanego w oknie
dialogowym. Podczas procesu przenoszenia moesz uy kombinacji klawiszy
C-c lub ESC, eby przerwa operacj. Po wicej szczegolow zobacz operacj
Kopiuj opisan powyej. Wikszo rzeczy jest calkiem podobna.
Na niektorych systemach moliwe jest przenoszenie w tle, robi si to
klikajc na przycisk background (lub naciskajc kombinacj M-b w oknie
dialogowym). Background Jobs jest uywane do kontrolowania prac w tle.
Utw'orz katalog (F7)
Wlcza menu dialogowe i zaklada katalog o podanej nazwie
Kasuj (F8)
Kasuje aktualnie wybrany lub zaznaczone pliki w aktywnym panelu.
Podczas procesu moesz nacisn C-C lub Esc eby przerwa operacj.
[skasowane pliki nie bd jednak odzyskane - przyp. tlumacza].
Zaznacz grup (+)
Uywane do zaznaczania grupy plikow. Midnight Commander bdzie dal tekstu
opisujcego grup plikow. Jeli opcja Shell Patterns jest wlczona, tekst
bdzie traktowany jako globalny dla interpretatora (* oznacza zero lub
wicej znakow a ? oznacza jeden znak). Jeli opcja Shell Patterns jest
wylczona, wtedy zaznaczanie plikow jest robione z zastosowaniem norm
zewntrznych (zobacz ed (1)).
Odznacz grup (\)
Uywane do odznaczania grupy plikow. Jest przeciwiestwem komendy Zaznacz
pliki.
Wyjd (F10, Shift-F10)
Zamyka Midnight Commandera. Shift-F10 jest uywany jeli uywasz
"wrappera" powloki. Shift-F10 nie przeniesie ci do katalogu, w ktorym
byle ostatnio w Midnight Commanderze, zamiast tego przejdzie do
katalogu, z ktorego uruchomile program.
Szybka zmiana katalog'ow (Quick cd) M-c
Ta komenda jest bardzo uyteczna, jeli masz ju peln lini polece, a
chcesz przej do innego katalogu. Uruchamia ona male okno dialogowe, w
ktorym podajesz to co po normalnej komendzie cd po czym naciskasz
Enter. Wszystkie opcje s dokladnie takie same jak we wbudowanej
komendzie cd.
Menu komend (Command Menu)
Komenda drzewo katalogow (Directory tree) pokazuje drzewo katalogow.
Komenda "Find file" szuka pliku spelniajcego podane warunki, natomiast
komenda "Swap panels" zamienia zawartoci obu paneli.
Komenda "Panels on/off" pokazuje wyjcie ostatniej komendy interpetatora
polece. Dziala ona tylko na terminalach typu Linux lub FreeBSD.
Komenda porownywania katalogow (Compare directories) (C-x d) porownuje
zawartoci panelu katalogowego z drugim. Moesz potem uyc Kopiuj (F5) eby
stworzy dwa dokladnie identyczne panele. Metoda "quick" porownuje tylko
i wylcznie rozmiary plikow i ich daty. Metoda "thorough" porownuje
pliki bajt po bajcie. Ta metoda dziala tylko wtedy kiedy komputer
obsluguje wywolanie mmap(2). Metoda "size-only" zwraca uwag tylko na
rozmiar plikow. Nie ma dla niej adnego znaczenia czy plik ma inn dat
lub zawarto, liczy si tylko rozmiar.
Komenda historii komend (Command history) pokazuje list wpisanych
komend. Ta, ktor wybierzesz, jest kopiowana do linii polece. Do
historii komend mona mie dostp rownie przy uyciu kombinacji M-p lub
M-n.
Komenda hotlisty katalogow (Directory hotlist) (C-\) pozwala na
zmienianie katalogow do tych najczciej uywanych duo szybciej.
Komenda panelu zewntrznego (External panelize) pozwala na wykonywania
programow zewntrznych i ustawienia zawartoci paneli na to co zwrocila
wywolana komenda.
Komenda edycji rozszerze plikow (Extension file edit) pozwala na wlasny
wybor programow, ktore maj by uywane do wykonywania plikow z podanymi
rozszerzeniami. Komenda edycji pliku menu (Menu file edit) moe by
uywana do edytowania menu uytkownika (tego, ktore pojawia si po
naciniciu kombinacji F2).
Drzewo katalog'ow (Directory Tree)
Moesz wybiera katalogi z drzewa katalogow i Midnight Commander
przejdzie do wybranego przez Ciebie katalogu.
S dwa sposoby wywolywania drzewa. Prawdziwa komenda drzewa katalogow
jest dostpna z menu komend. Inn metod jest wybranie drzewa z menu
"lewego" bd "prawego".
eby nie mie zbyt duych oponie Midnight Commander skanuje tylko mal ilo
katalogow (t potrzebn w danej chwili). Jeli jakiego katalogu nie wida
przejd do jego katalogu nadrzdnego i nacinij C-r (lub F2).
Moesz uywa nastpujcych klawiszy:
Generalne klawisze ruchu s akceptowane.
Enter. W drzewie katalogow, wychodzi z trybu drzewa i przechodzi znow
do trybu zwyklego panelu. W podgldzie drzewa zmienia katalog w drugim
panelu i zostaje w trybie podgldu drzewa w panelu aktywnym.
C-r, F2 (Rescan). Odwiea aktualny katalog. Uywane jeli drzewo nie jest
ju aktualne. Nie pokazuje katalogow, ktore ju istniej lub pokazuje te,
ktorych ju nie ma.
F3 (Forget). Usuwa aktualny katalog z drzewa katalogow. Uywaj tego
jeli chcesz usun "miecce" i niepotrzebne katalogi z wywietlania. eby
byly one znow widoczne wystarczy nacisn F2.
F4 (Static/Dynamic). Przelcza pomidzy dynamicznym (standardowo) i
statycznym trybem nawigacji.
W trybie statycznym moesz uywa strzalek do dolu i do gory do wybierania
katalogu. Wszystkie zwiedzone katalogi s widoczne.
W trybie dynamicznym moesz uywa strzalek w celu wybrania rownorzdnego
katalogu, strzalki w lewo eby dosta si do katalogu domowego, strzalki w
prawo w celu dostania si do katalogu podrzdnego. Widoczne jest tylko
najbardziej aktualne drzewo katalogow. Drzewo zmienia si wic
dynamicznie podczas twojego przemieszczania.
F5 (Copy). Kopiuje katalog.
F6 (RenMov). Przenosi katalog.
F7 (Mkdir). Tworzy nowy katalog poniej aktualnego.
F8 (Delete). Kasuje katalog z systemu plikow.
C-s, M-s. Szuka natpnego katalogu spelniajcego podane warunki
szukania. Jeli taki nie istnieje te klawisze spowoduj przemieszczenie
si o jedn lini w dol.
C-h, Backspace. Kasuje ostatni znak w cigu znakow do poszukiwania.
Jakikolwiek inny klawisz. Dodaje klawisz do cigu znakow do szukania i
przenosi do najbliszego katalogu, ktorego nazwa zaczyna si od tych
znakow. W podgldzie drzewa musisz najpierw uaktywni szukanie naciskajc
C-s. Cig szukajcy jest pokazywany w linii mini-statusu.
Nastpujce klawisze s dostpne tylko w drzewie katalogow. Nie dzialaj one
w pogldzie katalogow.
F1 (Help). Wywoluje podgld pomocy i pokazuje t sekcj.
Esc, F10. Wychodzi z drzewa. Nie zmienia katalogow.
Mysz jest obslugiwana. Podwojne kliknicie ma znaczenie identyczne do
klawisza Enter. Zobacz rownie sekcj Obs/luga myszy.
Znajd plik (Find File)
Komenda znajd plik najpierw pyta si o startowy katalog do
przeszukiwania i o nazw pliku, ktory ma by znaleziony. Wciskajc
przycisk "Tree" (drzewo) moesz wybra katalog startowy z drzewa
katalogow.
Pole trzecie akceptuje wszystkie wyraenia podobne do tych w egrep(1).
Oznacza to, e musisz rozpoczyna znaki o specjalnym znaczeniu kombinacj
"\" np. szukajc "strcmp (" bdziesz musial wpisa "strcmp \(" (bez
cudzyslowow oczywicie).
Moesz zacz przeszukiwanie naciskajc przycisk Ok. Podczas szukania moesz
zatrzyma proces przy uyciu przycisku Stop i kontynuowa po naciniciu
Startu.
Moesz przeglda liste znalezionych plikow za pomoc strzalek do dolu i do
gory. Komenda Chdir przejdzie do katalogu aktualnie wybranego. Przycisk
Again zapyta si o nowe parametry do szukania (rozpocznie proces od
nowa). Przycisk Quit koczy przeszukiwanie. Przycisk Panelize umieci
znalezione pliki w aktywnym panelu katalogowym tak, e bdziesz mogl
wykonywa na nich standardowe czynnoci (podgld, kopiowanie,
przenoszenie, kasowanie itp.). Po spanelizowaniu wystarczy nacin C-r
eby powroci do normalnego trybu.
Moliwe jest posiadanie listy katalogow, ktorych szukanie plikow nie
powinno uwzgldnia (na przyklad moesz chcie omin przeszukiwanie CDROMu i
innych podmontowanych systemow plikow).
Katalogi do omijania powinny by umieszczone w zmiennej ignore_dirs w
sekcji FindFile twojego pliku ~/.mc/ini.
Skladowe katalogow powinny by oddzielone od siebie przez redniki, to
jest przyklad:
[FindFile]
ignore_dirs=/cdrom:/nfs/wuarchive:/afs
Moesz wole uywa panelu zewntrznego do wykonywania niektorych operacji.
Szukanie pliku jest dobre tylko dla prostych zapyta. Uywajc panelu
zewntrznego moesz dokonywa tak skomplikowanych wyszukiwa jak tylko
pragniesz.
Panel zewntrzny
Panel zewntrzny pozwala ci na wykonywanie zewntrznych programow i
ogldanie ich wyjcia jako zawartoci aktywnego panelu.
Na przyklad, jeli chcesz aby w aktywnym panelu wywietlone zostaly
wszystkie dowizania w aktywnym katalogu, moesz uy panelu zewntrznego i
nastpujcej komendy:
find . -type l -print
Zanim komenda zakoczy dzialanie, zawarto katalogow nie bdzie ju dluej
zawartoci aktualnego katalogu, ale wszystkie pliki bd symbolicznymi
dowizaniami.
Jeli chcesz wywietli wszystkie pliki, ktore cignle ze swoich serwerow
ftp, moesz uy tej komendy awk eby wypisa nazw pliku z logow transferu:
awk '$9 ~! /incoming/ { print $9 }' < /var/log/xferlog
Moesz zapisa sobie czsto uywane komendy pod jak nazw, po to eby moc ich
potem uywa duo latwiej. Robisz to po prostu wpisujc komend w linii
wejciowej, a potem naciskaj przycisk Add. Potem wpisujesz nazw, pod jak
ta komenda ma by widoczna. Nastpnym razem po prostu wybierasz t komend
z listy i nie musisz ju wpisywa jej ponownie.
Hotlist
Hotlista katalogow pokazuje nazwy katalogow wprowadzonych do hotlisty.
Midnight Commander zmieni miejsce do tego, ktore wskazuje nazwa
katalogu. Z hotlisty moesz wyrzuca ju dodane pozycje par nazw/wskaza i
dodawa nowe. Dla dodawania moesz wykorzysta kombinacj (C-x h), ktora
dodaje ciek aktualnego katalogu do hotlisty. Uytkownik musi tylko poda
pod jak nazw ma by ten katalog widoczny.
Powoduje to przechodzenie do czciej przegldanych katalogow znacznie
szybciej. Moesz uywa cigle wartoci CDPATH opisanej w sekcji Wewntrzne
przemieszczanie.
Edycja rozszerze pli'ow (Extension File Edit)
Ta komenda wywola twoj edytor na plik ~/.mc/bindings. Format tego pliku
jest nastpujcy (zmienil si on poczwszy od wersji 3.0):
Wszystkie linie zaczynajce si od #, lub puste, nie s brane pod uwag.
Linie zaczynajce si od pierwszej kolumny powinny mie nastpujcy format:
s/lowo kluczowe/wzorzec, tj. wszystko po s/lowie kluczowym/ dopoki now
lini nie jest wzorzec
slowami kluczowymi mog by:
shell
(wzorzec jest wtedy wyraeniem (bez jokerow), tj. pasuj wszystkie
pliki *wzorzec. Np.: .tar znaczy *.tar)
regex
(wzorzec jest normalnym wyraeniem)
type
(plik spelnia wymagania jeli `file %f` zgadza si z wyraeniem
wzorca (nazwa: cz z `file %f` jest usuwana))
default
(wszystkie pliki spelniaj, nie wane jaki jest wzorzec)
Inne linie powinny zaczyna si od spacji lub tabulacji i powinny mie one
nastpujcy format:
s/lowo kluczowe=komenda (bez spacji przy znaku =), gdzie s/lowem
kluczowym powinno by:
Open (Otw'orz) (jeli uytkownik nacinie Enter lub kliknie dwukrotnie),
View (Podgld) (F3), Edit (Edytuj) (F4).
command jest jakkolwiek jedn lini powloki, z zastosowaniem prostego
makra.
Cele s przeliczane od gory do dolu (porzdek jest tu istotny). Jeli
jakiej akcji brakuje, poszukiwanie kontynuuje si tak jakby wczeniej nie
nastpila adna zgodno (tj. jeli zgadza si z wzorcem pierwszym i trzecim
i brakuje w pierwszym akcji View, to naciskajc F3 uyta bdzie akcja z
trzeciego wzorca). Opcja default powinna wychwyci wszystkie moliwe
akcje.
Prace w tle (Background jobs)
Pozwalaj ci one kontrolowa status jakichkolwiek procesow wykonywanych w
tle przez Midnight Commandera (tylko operacje kopiowania i
przenoszenia, mog by wykonywane w tle). Z tego menu moesz zastopowa,
zresetowa i "zabi" proces w tle.
Edycja menu uytkownika (Menu File Edit)
Menu uytkownika jest bardzo uytecznym menu, ktore moe by tworzone w
sposob dowolny, przez uytkownika. Kiedy tylko probujesz co zrobi przy
uyciu tego menu, ladowany jest plik .mc.menu z aktualnego katalogu, ale
tylko wtedy kiedy jest on w posiadaniu uytkownika lub roota i mamy do
niego prawa zapisu. Jeli takiego nie ma probuje si z plikiem ~/.mc/menu
z tymi samymi zaloeniami, jeli jego te nie ma - uywa si standardowego
pliku systemowego, ktory znajduje si w /usr/share/mc/mc.menu.
Format pliku z menu uytkownika jest bardzo prosty. Linie zaczynajce si
od czegokolwiek innego ni spacja lub tabulacja, s traktowane jako
wtyczki do menu (aby moc uywa ich potem jako gorcych klawiszy, dobrze
jest aby pierwszy znak byl liter). Wszystkie linie zaczynajce od spacji
lub tabulacji, s komendami, ktore maj by wykonane jeli wtyczka zostanie
wybrana.
Kiedy opcja zostaje wybrana, wszystkie komendy nalece do tej opcji
kopiowane s do pliku w katalogu tymczasowym (najczciej do /usr/tmp), a
potem plik jest wykonywany. Pozwala to uytkownikowi wklada normalne
konstrukcje powloki do konstrukcji kodu wykonywanego. Po wicej
informacji zobacz, uywania makr.
To jest przykladowy plik mc.menu:
A Wyrzu aktualny plik.
od -c %f
B Stworz raport o bldzie i wylij do roota.
I=`mktemp ${MC_TMPDIR:-/tmp}/mail.XXXXXX` || exit 1
vi $I
mail -s "Bld Midnight Commandera" root < $I
rm -f $I
M Przeczytaj poczt.
emacs -f rmail
N Przeczytaj grup dyskucyjn.
emacs -f gnus
J Skopiuj rekursywnie caly aktualny katalog.
tar cf - . | (cd %D && tar xvpf -)
= f *.tar.gz | f *.tgz & t n
X Zdekompresuj skompresowany plik tar.
tar xzvf %f
Standardowe warunki
Kada opcja moe by opatrzona w warunki. Warunek musi zaczyna si od
pierwszej kolumny i od znaku '='. Jeli warunek jest prawdziwy, opcja
stanie si opcj domyln.
Skladnia warunku: = <warunek>
lub: = <warunek> | <warunek> ...
lub: = <warunek> & <warunek> ...
Warunek jest jednym z nastpujcych:
f <wzorzec> aktualny plik zgodny z wzorcem?
F <wzorzec> plik w drugim panelu zgodny z wzorcem?
d <wzorzec> aktualny katalog spelniajcy wzorzec?
D <wzorzec> katalog w drugim panelu spelniajcy wzorzec?
t <typ> aktualny pliku typu typ?
T <typ> plik w drugim panelu typu typ?
! <warunek> zaprzeczenie warunku
Wzorzec jest normalnym wzorcem powloki lub wyraeniem, podobnym do
wzorca powloki. Moesz zmieni globalne ustawienia wzorcow powloki piszc
"shell_patterns=x" w pierwszej linii menu uytkownika (x jest rowne 0
lub 1).
Typ jest jednym lub wicej z podanych znakow:
n nie katalog
r zwykly plik
d katalog
l dowizanie
c specjalny znak
b specjalny blok
f fifo
s gniazdo
x wykonywalny
t zaznaczony
Na przyklad 'rlf' oznacza zwykly plik, dowizanie lub fifo. Typ 't' jest
troch odmienny poniewa dotyczy panelu a nie pliku. Warunek '=t t' jest
prawdziwy jeli s jakie zaznaczone pliki w aktywnym panelu, a falszywy
jeli nie ma.
Jeli warunek rozpoczyna si od '=?' zamiast '=' droga przechodzenia
przez warunki bdzie pokazywana za kadym razem kiedy warunek bdzie
obliczany [przydatne do wyszukiwania bldow - przyp. tlumacza].
Warunki s obliczane od lewej do prawej. Oznacza to, e
= f *.tar.gz | f *.tgz & t n
jest liczone tak samo jak
( (f *.tar.gz) | (f *.tgz) ) & (t n)
To jest prosty przyklad zastosowania tych warunkow:
= f *.tar.gz | f *.tgz & t n
L Listuje zawarto skompresowanego archiwum tar
gzip -cd %f | tar xvf -
Warunki dodania
Jeli warunek rozpoczyna si od znaku '+' (lub '+?') zamiast od '=' (lub
'=?') jest to warunek dodania. Jeli warunek jest prawdziwy, opcja menu
bdzie dolczona do menu. Jeli nie jest prawdziwy, nie bdzie ona w nim
zawarty.
Moesz lczy ze sob standardowe i dodane warunki zaczynajc warunek od
kombinacji '+=' lub '=+' (lub '+=?' lub '=+?' jeli chcesz zobaczy tras
bldow). Jeli chcesz uy ronych warunkow, dodanego i standardowego,
moesz poprzedzi wpis menu dwoma wierszami warunkowymi. Jednym
zaczynajcym si od znaku '+', a drugim od '='.
Wszelkie komentarze rozpoczynaj si od znaku '#'.
Menu opcji (Options Menu)
Midnight Commander ma niektore opcje, ktore mog by wlczane lyb wylczane
w ronych oknach dialogowych z tego menu. Opcja jest wlczona jeli
widnieje przed ni gwiazdka lyb "x".
Komenda Configuration wlcza okno dialogowe, z ktorego moesz zmieni
wikszo ustawie Midnight Commandera.
Menu Layout pozwala na zmian wielu ustawie, ktore maj znaczcy wplyw na
to jak MC bdzie wygldal na ekranie.
Menu Confirmation wlcza okno dialogowe, w ktorym moesz ustawi przy
wykonaniu ktorych operacji chcesz by pytany o potwierdzenie.
Menu Display bits pozwala okreli jakiego typu znaki twoj terminal jest
w stanie wywietli.
Menu Learn Keys pokazuje okno dialogowe, w ktorym moesz pozna ktore
klawisze nie dzialaj i w razie problemow naprawi to.
Menu Virtual FS pokazuje okno, w ktorym moesz zmieni niektore
ustawienia dotyczce systemow VFS.
Komenda Save Setup zachowuje wszystkie ustawienia z menu Lewego,
Prawego i Opcji.
Konfiguracja
Opcje w tym oknie s podzielone na trzy grupy: opcje panelu (Panel
Options), zatrzymaj po uruchomieniu (Pause after run) i inne opcje
(Other Options).
Opcje panelu
Show Backup Files. Standardowo Midnight Commander nie wywietla plikow
koczcych si znakiem '~' (tak jak komenda ls -B w wersji GNU).
Show Hidden Files. Standardowo Midnight Commander wywietla wszystkie
pliki zaczynajce si od kropki (tak jak ls -a).
Mark moves down. Standardowo kiedy zaznaczasz plik (zarowno przy
klawisze Insert) linia wyboru przenosi si o jedno w dol.
Drop down menus. Kiedy ta opcja jest wlczona, kiedy naciskasz klawisz
F9 menu bdzie aktywowane, w przeciwnym wypadku zostaniesz tylko
przeniosiony do tytulow w tym menu i bdziesz musial wybra opcj rcznie
przy uyciu strzalek bd te przy uyciu pierwszej litery z nazwy
konkretnego menu.
Mix all files. Jeli ta opcja jest wlczona, wszystkie pliki i katalogi
s pomieszane razem. Jeli za jest wylczona, katalogi (i dowizania do
nich), s listowane na pocztku a pozostale pliki dopiero za nimi.
Fast directory reload. Standardowo ta opcja jest wylczona. Jeli j
wlczysz Midnight Commander bdzie uywal triku do sprawdzenia czy zawarto
katalogu si zmienila. Trik polega na tym, e sprawdza si i-wzel
katalogu i jeli si on zmienil to katalog jest ladowany na nowo. Oznacza
to przeladowywanie zawartoci panelu tylko wtedy, kiedy tworzysz lub
kasujesz pliki. Jeli robisz inne zmiany (rozmiaru, wlaciciela,
uprawnie, grupy itp.) bdziesz musial rcznie przeladowa widok (np.
uywajc kombinacji klawiszy C-r).
Zatrzymaj po uruchomieniu
Po wykonaniu komendy, Midnight Commander moe zrobi pauz, po to aby mogl
spokojnie przejrze wyjcie ostatniej komendy. S trzy moliwe wartoci dla
tej zmiennej:
Nigdy (Never) Oznacza, e nie chcesz widzie wyjcia twojej
komendy. Jeli uywasz termianala typu Linux lub FreeBSD czy te
xterm, bdziesz mogl jednak zobaczy jej wyjcie naciskajc C-o.
On dumb terminals Bdziesz mial pauz po uruchomieniu na
terminalach, ktore nie s w stanie pokazywa widoku ostatniej
komendy (na wszystkich terminalach, ktore nie s xtermami lub
Linux).
Zawsze (Always) Program zatrzyma si po wykonaniu kadej z twoich
komend.
Inne opcje
Operacje weryfikacji (Verbose operation). Przelcza czy podczas
kopiowania, kasowania, przenoszenia plikow ma by pokazywane okno
dialogowe pokazujce stopie zaawansowania. Jeli masz powolny terminal,
moesz chcie wylczy weryfikacj. Jest to wykonywane automatycznie za
ciebie jeli twoj terminal jest wolniejszy ni 9600 bps.
Zliczaj wszystko (Compute totals). Jeli ta opcja jest wlczona,
Midnight Commander zlicza wszytkie bajty plikow, ktore s przeznaczone
do kopiowania, przenoszenia, kasowania. Spowoduje to wywietlanie duo
bardziej zaawansowanego wskanika postpu w zamian zmiejszajc troch
prdko. Ta opcja nie ma adnego znaczenia jeli opcja Verbose operation
jest wylczona.
Wzorce pow/loki (Shell patterns). Standardowo komendy zaznacz (Select),
odznacz (Unselect), i filtruj (Filter) bd uywa wyrae takich samych jak
powloka. Oznacza to, e gwiazdka oznacza zero lub wicej znakow, znak
zapytania dokladnie jeden znak, a kady inny znak sam siebie. Jeli ta
opcja jest wylczona, stosowane s te, ktorych uywa w komenda ed(1).
Auto Save Setup. Jeli ta opcja jest wlczona, kiedy wychodzisz z
Midnight Commandera konfiguracja MC zostanie zachowana automatycznie
(bez pytania) do pliku ~/.mc/ini.
Auto menus. Jeli ta opcja jest wlczona, menu uytkownika bdzie wlczone
na starcie. Uyteczne do budowania menu dla nie unixowcow.
Uywaj wewntrznego edytora (Use internal editor). Jeli ta opcja jest
wlczona, do edycji plikow uywany jest wbudowany edytor plikow. Jeli ta
opcja jest wylczona, uywany bdzie edytor wybrany w zmiennej EDITOR.
Jeli aden edytor nie zostal wybrany, uywany bdzie vi(1). Zobacz sekcj
Wewntrzny edytor plikow.
Uywaj wewntrznego podgldu (Use internal viewer). Jeli ta opcja jest
wlczona, wbudowany podgld pliku jest uywany do ogldania pliku. Jeli ta
opcja jest wylczona, uywany jest podgld wybrany w zmiennej PAGER. Jeli
aden podgld nie zostal wybrany, wywolywana jest komenda view. Zobacz
sekcj Wbudowany podgld plikow.
Dokaczanie: poka wszystkie (Complete: show all). Standardowo Midnight
Commander pokazuje wszystkie moliwe dokoczenia jeli jest ich wicej,
kiedy naciniesz drugi raz klawisz M-Tab, za pierwszym razem, po prostu
dokacza to na ile mona i wydaje krotki dwik. Jeli chcesz widzie
wszystkie moliwoci po pierwszym naciniciu M-Tab wlcz t opcj.
Obrotowy mylnik (Rotating dash). Jeli ta opcja jest wlczona, Midnight
Commander bdzie pokazywal obracajcy si mylnik w lewym gornym rogu, jeli
bdzie akurat w trakcie wykonywania jakiego procesu.
Lynx-like motion. Jeli ta opcja jest wlczona, moesz uywa strzalek
przemieszczenia eby automatycznie zmienia katalog jeli aktualnie
wybrany katalog jest podkatalogiem, a linia polece jest pusta.
Standardowo ta opcja jest wylczona.
Dowizania podajce cd (Cd follows links). Ta opcja, jeli jest wlczona,
zmusza Midnight Commandera eby podal za lacuchem katalogow przy
zmienianiu go w panelu czy za pomoc komendy cd. To jest standardowe
zachowanie basha. Jeli jest wylczona, Midnight Commander poda za
prawdziw struktur katalogow, wic cd .. jeli wszedle do katalogu poprzez
dowizanie, przeniesie ci do prawdziwego katalogu na dysku, a nie tam
gdzie wskazywalo dowizanie.
Bezpieczne kasowanie (Safe delete). Jeli ta opcja jest wlczona,
nieumylne kasowanie plikow stanie si duo trudniejsze. Standardowy wybor
w linii potwierdzenia zmienia si z "Yes" na "No". Standardowo ta opcja
jest wylczona.
Wygld (Layout)
Meny wygld pozwala ci na rone warianty zmieniania ogolnego wygldu
zewntrznego ekranu. Moesz wybra, czy linia menu, linia polece, linia
hintow (pomocy) i linia klawiszy funkcyjnych maj by widoczne. Na
konsolach typu Linux lub FreeBSD moesz wybra ile linii ma by
pokazywanych na wyjciu okna.
Reszta powierzchni ekranu jest uywana przez dwa panele katalogowe.
Moesz wybra nawet czy panele maj by uloone poziomo czy pionowo. Kolejn
moliwoci jest zmiana ich standardowej szerokoci (bd wysokoci). Jest
ona standardowo rowna, ale mona to zmieni.
Standardowo cala zawarto panelu katalogowego jest wywietlana t sam
barw, ale moesz zmieni to tak aby uprawnienia i typy plik'ow byly
wywietlane specjalnym podwietlonym kolorem. Jeli podwietlanie uprawnie
jest wlczone, cz pol (ta z uprawnieniami i typami plik'ow) bdzie
podwietlona przy uyciu koloru wybranego jako selected. Jeli
podwietlanie jest wlczone, pliki s kolorowane w zalenoi od swojego typu
(np. katalogi, pliki typu core, wykonywalne, ...).
Jeli opcja Show Mini-Status jest wlczona, jeden wiersz informacji
statusowych na temat aktualnie wybranej rzeczy w panelu, bdzie pokazany
na dole panelu.
Potwierdzanie (Confirmation)
W tym menu moesz skonfigurowa opcje potwierdzania dla kasowania,
zastpowania, wykonywania przez nacinicie klawisza Enter, jak rownie
wychodzenia z programu.
Wywietlanie znak'ow (Display bits)
Uywane do konfigurowania zakresu znakow widocznych potem na ekranie.
To ustawienie moe by 7-bitowe jeli twoj terminal obsluguje tylko
siedmiobitowe wyjcie, ISO-8859-1 wywietla wszystkie znaki z mapy
ISO-8859-1 a pelny 8 bitowy przeznaczony jest dla tych terminali, ktore
radz sobie z wywietlaniem znakow omiobitowych.
Zobacz sekcj Polskie znaki, po wicej szczegolow na temat ich uywania w
Midnight Commanderze.
Nauka klawiszy (Learn keys)
W tym oknie moesz przetestowa czy twoje klawisz F1-F20, Home, End itp.
pracuj poprawnie na twoim terminalu. Czsto nie dzialaj tak, poniewa
bazy danych terminali s poniszczone.
Przemieszcza si moesz za pomoc klawisza Tab, za pomoc klawiszy ruchu
edytora vi ('h' lewo, 'j' dol, 'k' gora i 'l' prawo) i po tym jak ju
raz naciniesz dan strzalk (zaznaczy si ona na OK), za ich pomoc rownie.
Klawisze testujesz po prostu naciskajc kady z nich. Jak tylko naciniesz
klawisz i pracuje on zupelnie poprawnie, obok nazwy klawisza powinno
pojawi si OK. Kiedy klawisz jest ju sprawdzony, zaczyna pracowa
normalnie (np. F1 wcinity po raz pierwszy po prostu pokae, e ten
klawisz dziala, ale nacinity po raz drugi pokae pomoc). Taka sama
sytuacja powtarza si przy strzalkach. Klawisz Tab powinien pracowa
zawsze.
Jeli niektore klawisze nie pracuj poprawnie, nie zobaczysz OK obok ich
nazwy po naciniciu ich. Moesz chcie je naprawi. Robisz to najedajc na
odpowiedni przycisk dla tego klawisza i naciskajc Enter. Pokae si wtedy
czerwona wiadomo i zostaniesz poproszony o podanie odpowiedniego
klawisza. Jeli chcesz zrezygnowa, po prostu nacinij Esc i poczekaj do
czasu kiedy wiadomo zniknie. W przeciwnym wypadku wcinij klawisz, ktory
sobie yczysz i rownie poczekaj na zniknicie okna.
Kiedy skoczysz ju ze wszystkimi klawiszami, moesz nacisn Save eby
zachowa zmiany do pliku ~/.mc/ini do sekcji [terminal:TERM] (gdzie TERM
jest nazw twojego aktualnego terminala) lub po prostu odrzuci je.
Wirtualny system plik'ow (Virtual FS)
Ta opcja daje ci kontrol nad ustawieniami informacji wirtualnego
systemu plikow. Midnight Commander zachowuje w pamici informacje
zwizane z niektorymi wirtualnymi systemami plikow, po to eby kolejne
polczenia przebiegaly duo szybciej (np. cigane listy katalogow z
serwerow ftp).
Niemniej jednak, eby mie dostp do zawartoci skompresowanego pliku (np.
skompresowanego pliku tar) Midnight Commander musi stworzy tymczasowy
nieskompresowany plik na twoim dysku.
Dopiero kiedy informacje w pamici i tymczasowe pliki na dysku s zgodne
z zasobami, moesz chcie zmieni parametry informacji znajdujcych si w
buforze podrcznym po to, eby zmniejszy obcienie dysku do mninimum albo
do zmaksymalizowania prdkoci dostpu do najczciej uywanych systemow
plikow.
System plikow tar jest calkiem inteligentny jeli chodzi o
przechowywanie plikow: po prostu ciga wejcia do katalogow i kiedy
chcemy wicej szczegolow o nim to system je dla nas ciga.
W rzeczywistoci jednak, pliki tar najczciej trzymane s jako
skompresowane i jako i natura tych plikow nie pozwala na ogldanie ich
bez dekompresji (nie ma tam widocznych od razu wej do katalogow),
system plikow musi by najpierw zdekompresowany na dysk do pliku
tymczasowego i dopiero potem MC ma do niego dostp taki jak do
normalnego pliku typu tar.
Teraz, kiedy tak kochamy odwiedza rone pliki i zwiedza systemy plikow
typu tar na calym dysku, jest calkiem prawdopodobne, e wyjdziesz z
takiego pliku, a po krotkim czasie bdziesz chcial wejd do niego
spowrotem. Poniewa dekompresja jest powolna, Midnight Commander bdzie
robil kopie plikow w pamici na okrelony czas, po uplywie ktorego pliki
zostan skasowane a miejsce zajmowane przez nie zwolnione. Standardowo
ten czas ustawiony jest na jedn minut.
System plikow FTP trzyma list katalogow z odwiedzanego przez nas
serwera w buforze podrcznym. Jego wano konfigurowana jest za pomoc
opcji ftpfsdirectorycachetimeout. Mala warto dla tej opcji moe
spowolni wszystkie operacje na systemach ftp poniewa kada operacja
bdzie wymaga kolejnych zapyta do serwera.
Ponadto moesz zdefiniowa serwer proxy dla transferow ftp i skonfigurowa
Midnight Commandera tak, aby zawsze go uywal. Zobacz sekcj System
plikow FTP (FTP File System) po wicej szczegolow.
Zapisz ustawienia (Save Setup)
Na starcie Midnight Commander bdzie probowal odczyta opcje startowe z
pliku ~/.mc/ini. Jeli on nie istnieje, odczyta on konfiguracje z
ogolnodostpnego pliku /usr/share/mc/mc.ini. Jeli on te nie istnieje MC
uyje swoich domylnych ustawie.
Komenda Save Setup tworzy plik ~/.mc/ini zachowujc aktualne ustawienia
lewego, prawego menu, jak rownie menu opcji.
Jeli wlaczysz opcj auto save setup, MC zawsze bdzie zachowywal
standardowe ustawienie podczas wychodzenia.
Istniej rownie ustawienia, ktore nie mog by zmienione z poziomu menu.
Dla tych ustawie musisz wyedytowa swoj plik konfiguracyjny za pomoc
twojego ulubionego edytora. Zobacz sekcj Specjalne ustawienia po wicej
informacji.
Wykonywanie polece systemu operacyjnego (Executing operating system commands)
Moesz wykonywa komendy wpisujc je bezporednio do linii polece Midnight
Commandera, lub wybierajc program, ktory chcesz wykona za pomoc
klawiszy przemieszczenia i nacisn Enter.
Jeli naciniesz Enter na pliku, ktory nie jest wykonywalny, Midnight
Commander sprawdzi rozszerzenie pliku i porowna je z rozszerzeniami
wybranymi w pliku rozszerze (Extensions File). Jeli jaka pozycja si
zgadza, wykonywana jest komenda (raczej bardziej rozszerzone makro)
powizana z tym rozszerzeniem.
Wbudowana komenda cd (The cd internal command)
Komenda cd jest interpretowana przez Midnight Commandera, nie dokladnie
tak samo jak wykonuje to powloka. Przez to rozkaz cd nie moe zawiera
wielu skladnikow makr, ktore s standardowo dostpne, jednak niektorych
potrafi uywa:
Tylda Znak tyldy (~) jest zawsze rownoznaczny z wpisaniem nazwy
katalogu domowego. Jeli po znaku tyldy dodasz jaki login uytkownika,
zostanie on zastpiony przez katalog domowy wybranego uytkownika.
Na przyklad, ~guest jest katalogiem domowym uytkownika guest, podczas
kiedy ~/guest jest katalogiem guest w twoim katalogu domowym.
Poprzedni katalog (Previous directory) Moesz przeskakiwa do katalogu, w
ktorym byle poprzednio, uywajc specjalnej nazwy katalogu '-' tak jak:
cd -
katalogi CDPATH Jeli katalog wybrany do przejcia nie jest w naszym
aktualnym katalogu, to Midnight Commander uywa cieki w zmiennej CDPATH
do szukania w jakimkolwiek z wymienionych tam katalogow.
Na przyklad, moesz ustawi swoj zmienn CDPATH na katalogi
~/src:/usr/src, pozwalajc na zmian katalogow na jakikolwiek inny
wewntrz ~/src i /usr/src, z miejsca w ktorym jeste (np. cd linux
przeniesie ci do katalogu /usr/src/linux).
Obs/luga makr (Macro Substitution)
Kiedy uywamy menu uytkownika, wykonujemy plik o znajomym rozszerzeniu,
lub wykonujemy komend z linii polece, moemy uy kilku bardzo prostych
makr.
S to:
%f
Nazwa aktualnego pliku.
%d
Nazwa aktulnego katalogu.
%F
Nazwa pliku w niewybranym panelu.
%D
Nazwa katalogu w niewybranym panelu.
%t
Aktualnie zaznaczone pliki.
%T
Pliki zaznaczone w nieaktywnym panelu.
%u i %U
Podobne w dzialaniu do %t i do %T jednak z t ronic, e pliki po
ich uyciu zostan odznaczone. Oznacza to, e mona ich uy tylko raz
w jednym menu, poniewa potem nie bdzie ju adnych plikow
zaznaczonych.
%s i %S
Wybiera: zaznaczone pliki jeli s jakie, w przeciwnym razie
aktualny plik.
%cd
To jest specjalne makro, ktore jest uywane do zmieniania
aktualnego katalogu na wybrany katalog, na ktorego froncie
jestemy. Jest to uywane przede wszystkim jako interfejs do
wirtualnych systemow plikow.
%view
To makro jest uywane eby wlcza wbudowany podgld plikow. Moe by
ono pojedynczo lub z grup argumentow. Jeli postanawiasz uywa
ktoregokolwiek z tych argumentow musisz je koniecznie wzi w
nawiasy.
Argumentami s: ascii aby wymusi podgld w trybie ascii; hex aby
wymusi podgld w trybie szesnastkowym; nroff przekazuje
podgldowi, e powinien interpretowa pogrubione i podkrelone
sekwencje programu nroff; unformated aby przekaza podgldowi, eby
nie interpretowal komend nroff aby zrobi tekst pogrubiony lub
podkrelony.
%%
Znak %
%{jaki tekst}
Pyta si o zmienn. Pokazuje si okienko wejciowe i tekst wewntrz
klamerek uywany jest jako zachta (prompt). Makro jest zastpowane
tekstem wpisanym przez uytkownika. Uytkownik moe nacisn ESC lub
F10 aby anulowa. To makro nie dziala jeszcze w linii polece.
Obs/luga podpow/loki (The subshell support)
Podpowloka (powloka w tle) jest opcj, ktora musi by wybrana przy
kompilacji, dziala ona z powlokami: bash, tcsh i zsh.
Jeli powloka w tle jest wlczona do komplilacji, Midnight Commander
bdzie sobie tworzyl kopie twojej powloki (tej zdefiniowanej w zmiennej
SHELL, a jeli nie ma, to bdzie czerpal bezporednio z pliku /etc/passwd)
i odpalal pseudo terminal, zamiast wywolywa now powlok za kadym razem
kiedy wywolujesz komend, komenda bdzie przekazana powloce w tle, jak
tylko j napiszesz. To pozwala ci na zmian wielu zmiennych, uywanie
funkcji powloki i zdefiniowanych aliasow, ktore s wane dopoki nie
wyjdziesz z Midnight Commandera.
Jeli uywasz basha moesz wybra startowe komendy twojej powloki w tle w
pliku ~/.mc/bashrc, a ustawienia klawiatury w ~/.mc/inputrc.
Uytkownicy tcsh mog wstawia komendy startowe do pliku ~/.mc/tcshrc.
Jeli kod powloki w tle jest uyty, moesz zawiesi aplikacj w dowolnej
chwili po prostu naciskajc kombinacj C-o i przeskakujc spowrotem do
Midnight Commandera, jeli zawiesisz jak aplikacj nie bdziesz mogl uywa
innych zewntrznych komend zanim nie wyjdziesz z aplikacji, ktor
przerwale.
Extra dodatkiem do uywania powloki w tle jest to, e zachta widoczna w
Midnight Commanderze jest t sam, ktor aktualnie uywasz w powloce.
Zobacz sekcj Opcje po wicej informacji na temat tego, jak moesz
kontrolowa powlok w tle.
Chmod
Okno Chmod jest uywane do zmieniania atrybutow grupy plikow lub
katalogow. Moe by ono wywolane kombinacj C-x c.
Okno Chmod ma dwie czci - Uprawnienia (Permissions) i Plik (File)
W sekcji Plik wywietlana jest nazwa pliku lub katalogu i jego
uprawnienia w formie liczbowej jak rownie wlaciciel i grupa.
W sekcji Uprawnienia jest kilka przyciskow, z ktorych kady odpowiada za
odpowiednie uprawnienie do pliku. Podczas zmieniania atrybutow, widzisz
jak zmienia si warto liczbowa w oknie Plik.
Do poruszania pomidzy okienkami (przyciskami i polami do zaznaczania)
uywaj strza/lek lub klawisza tab. Aby zmieni pola lub wcisn przycisk
uywaj klawisza spacji. Moesz rownie uywa "gorcych liter" aby go wybra
(s one podwietlonymi literami na przyciskach).
Aby uaktywni wprowadzone zmiany wcinij Enter.
Kiedy pracujesz z grup plikow, lub katalogow, moesz klikn na bit, ktory
chcesz wybra lub wyczyci. Kiedy ju wybrale bity, ktore chcesz zmieni,
moesz wcisn jeden z przyciskow aktywujcych (Set marked lub Clear
marked).
I w kocu, aby wprowadzi dokladnie takie zmiany jak wybrale, uyj
przycisku [Set all], ktory zadziala na wszystkich wybranych plikach.
[Marked all] wlcza tylko zaznaczone atrybuty do wybranych plikow.
[Set marked] wlcza zaznaczone bity w atrybutach wszystkich wybranych
plikow.
[Clean marked] czyci zaznaczone bity z atrybutow zaznaczonych plikow.
[Set] ustawia atrybuty jednego pliku.
[Cancel] uniewania komend chmod.
Chown
Komenda chown jest uywana do zmiany wlaciela/grupy pliku. Skrotem
klawiszowym jest kombinacja C-x o.
Zaawansowane chown (Advanced Chown)
Zaawansowane chown jest komend lczc w sobie komendy chmod i chown.
Moesz za jednym zamachem zmieni atrybuty i wlaciela/grup pliku.
Operacje na plikach (File Operations)
Kiedy kopiujesz, przenosisz lub kasujesz pliki, Midnight Commander
pokazuje okno opisowe operacji na pliku. Pokazuje nazw pliku, na ktorym
aktualnie dokonuje si operacja. Widoczne s co najwyej trzy linie
postpu. Pierwsza (file) mowi nam jak dua cz pliku zostala ju
przekopiowana. Druga (bytes) mowi jak dua cz wszystkich zaznaczonych
plikow zostala przekopiowana jak do tej pory. Trzecia (count) mowi jaka
ilo plikow zostala ju przekopiowana. Jeli opcja verbose jest wylczona,
linia file i bytes nie jest pokazywana.
S dwa przyciski na dole okna dialogowego. Naciskajc przycisk Skip
ominiemy reszt aktualnie "ruszanego" pliku. Naciskajc przycisk Abort
zatrzymamy cal operacj, pominiemy reszt plikow.
S trzy inne okna dialogowe, ktore mog si wlczy podczas operacji na
plikach.
Okno bldow informuje nas o bldach zaistnialych podczas operacji na
pliku. S w nim trzy moliwoci wyboru. Przycisk Skip mowi eby pomin
wybrany plik, przycisk Abort eby przerwa cal operacj, a Retry aby
ponowi prob (np. kiedy usunle problem korzystajc z innego terminala).
Okno zastpowania jest pokazywane kiedy probujesz przenie lub
przekopiowa plik, a taki ju w miejscu docelowym istnieje. Okno pokazuje
daty i wielkoci obu plikow. Nacinij przycisk Yes aby nadpisa (zastpi)
stary plik nowym, No aby pomin ten plik, alL aby zastpi wszystkie
pliki, nonE aby nigdy nie zastpowa i Update aby zastpi ale tylko wtedy
kiedy plik rodlowy jest nowszy ni docelowy. Cal operacj moesz przerwa
naciskajc przycisk Abort.
Okno rekursywnego kasowania jest pokazywane kiedy probujesz skasowa
katalog, ktory nie jest pusty. Nacinij przycisk Yes aby skasowa katalog
rekursywnie, No aby pomin katalog, alL aby skasowa wszystkie katalogi
rekursywnie i nonE aby pomin wszystkie katalogi, ktore nie s puste.
Moesz przerwa cal opecj naciskajc przycisk Abort. Jeli wybrale przycisk
Yes lub alL bdziesz zapytany o potwierdzenie. Wybierz "yes" tylko jeli
jeste pewien, e chcesz skasowa wszystko rekursywnie.
Jeli zaznaczyle pliki, i wykonujesz operacje tylko na nich, to jeli
operacja si udala zostan one odznaczone, te, na ktorych operacja nie
przebiegla calkowicie pomylnie, pozostan zaznaczone.
Maski kopiowania/przenoszenia (Mask Copy/Rename)
Operacje przenoszenia i kopiowania pozwalaj ci na tlumaczenie nazw
plikow w latwy sposob. Aby to zrobi, musisz wybra odpowiedni mask
rodlow i najczciej w nazwie docelowej uy gwiazdek. Wszystkie pliki
pasujce do maski rodlowej s kopiowane/przenoszone w zgodzie z mask
docelow. Jeli s jakie pliki zaznaczone, tylko one s brane pod uwag przy
wybieraniu plikow.
S jeszcze inne opcje, ktore moesz ustawi:
Opcja Follow links mowi czy dowizania i dowizania twarde w katalogu
rodlowym powinny by przenoszone jako dowizania czy te powinna by
przegrywana ich zawarto (plik, na ktory wskazuj).
Opcja Dive into subdirs ... mowi co program ma robi, kiedy kopiuje si
katalog, a taki ju istnieje. Standardowo kopiuje si pliki do wewntrz
ju istniejcego katalogu (dodaje), po wlczeniu tej opcji kopiuje si
katalog rodlowy do wntrza tego katalogu. Moe przyklad pomoe:
Chcesz przekopiowa zawarto katalogu foo do /bla/foo, ktore ju istnieje.
Normalnie (Dive nie jest wlczone), mc skopiuje to dokladnie do
/bla/foo. Po wlczeniu tej opcji zawarto zostanie skopiowana do
/bla/foo/foo poniewa ten katalog ju istnieje.
Opcja Preserve attributes mowi czy zachowywa oryginalne atrybuty pliku,
czasy i jeli jeste rootem to nawet numery UID i GID. Jeli ta opcja jest
wylczona uywana jest aktualna warto zmiennej umask.
Use shell patterns on
Jeli opcja obslugi wzorcow powloki jest wlczona, moesz uywa znakow '*'
i '?' w maskach rodlowych. Dzialaj one tak jak w powloce. W masce
docelowej moesz uywa tylko '*' i '\<cyfra>'. Pierwsza maska '*' w
nazwie docelowej odnosi sie do pierwszej gwiazdki w masce rodlowej,
druga do drugiej itd. Joker '\1' odnosi si do pierwszego jokera w
masce rodlowej, '\2' odnosi si do drugiego i tak dalej a do '\9'. Joker
'\0' oznacza peln nazw pliku rodlowego.
Dwa przyklady:
Jeli maska rodlowa jest "*.tar.gz", a miejscem docelowym jest
"/bla/*.tgz" i plikiem, ktory ma zosta przekopiowany jest "foo.tar.gz",
to kopi bdzie "foo.tgz" w katalogu "/bla".
Zalomy, e chcesz zaminie miejscami nazw i rozszerzenie pliku, tak, e
plik "plik.c" ma by zmieniony na "c.plik" itp. Maska rodlowa powinna by
nastpujca: "*.*", natomiast docelowa: "\2.\1".
Use shell patterns off
Kiedy wzorce powloki s wylczone, MC nie dokonuje automatycznego
grupowania plikow. Musisz uy wyraenia'\(...\)' w masce rodlowej aby
zasygnalizowa istnienie jokerow w masce docelowej. Jest to troch
latwiejsze, ale te wymaga aby troch si napisa. Z drugiej jednak strony,
makra s bardzo podobne tych uywanych kiedy wzorce powloki s wlczone.
Dwa przyklady:
Jeli mask rodlow jest "^\(.*\)\.tar\.gz$", docelow jest "/bla/*.tgz" i
plikiem do przekopiowania jest "foo.tar.gz", kopi bdzie "/bla/foo.tgz".
Zalomy, e chemy zamieni miejscami nazw i rozszerzenia, tak, e plik
"plik.c" bdzie si nazywal "c.plik" itp. Mask rodlow powinno by
"^\(.*\)\.\(.*\)$", a docelow "\2.\1".
Konwersje nazwy (Case Conversions)
Moesz rownie zmienia nazwy plikow. Jeli uyjesz '\u' lub '\l' w masce
docelowej, nastpny znak bdzie przekonwertowany na duy lub maly, zalenie
od podanej opcji.
Jeli uyjesz '\U' lub '\L' w masce docelowej, nastpne znaki bd zmieniane
na male lub due (zalenie od opcji), a do napotkania znaku '\E' lub
nastpnych '\U', '\L' bd te koca linii.
Konwersje '\u' i '\l' maj wyszy priorytet ni '\U' i '\L'.
Na przyklad, jeli mask rodlow jest '*' (shell patterns on) lub
'^\(.*\)$' (shell patterns off) i mask docelow jest '\L\u*', nazwa
pliku bdzie miala pierwsz liter du, ale pozostale ju male, niezalenie
od obecnej nazwy.
Moesz rownie uywa '\' aby "podkreli" znak. Na przyklad, '\\' jest
backsleshem, a '\*' jest gwiazdk.
Wbudowany podgld plik'ow
Wbudowany podgld plikow pozwala na dwa tryby wymietlania: ASCII i hex.
Aby przelcza si pomidzy tymi trybami uywaj klawisza F4. Jeli masz
zainstalowany program GNU gzip, bdzie on automatycznie uywany do
dekompresji plikow w przypadku wystpienia takiej potrzeby.
Podgld plikow bdzie probowal uy najlepszej metody zalecanej przez
system lub rozszerzenie pliku. Wbudowany podgld plikow bdzie
interpretowal wiele cigow znakow, i wlczal podkrelenie lub pogrubienie,
powodujc tym samym duo przyjemniejszy wygld plikow.
Kiedy jeste w trybie hex, funkcja szukania akceptuje tekst w
cudzyslowach rownie dobrze jak wartoci szesnastkowe.
Moesz miesza cigi znakow ze stalymi tak jak: "Cig" 0xFE 0xBB "wicej
tekstu". Cig pomidzy stalymi i cudzyslowami jest po prostu ignorowany.
Kilka wewntrznych szczegolow na temat podgldu: Na systemach, ktore
uywaj wywolania systemowego mmap(2), program mapuje pliki zamiast je
ladowa; jeli system nie obsluguje mmap(2) lub plik pasuje do ktorego z
wybranych filtrow, podgld uyje jego rozszerzalnych buforow, dziki temu
ladujc tylko te czci, do ktorych musisz mie aktualnie dostp (dotyczy
rownie plikow skompresowanych).
Tu jest lista akcji powizanych z kadym klawiszem, ktory Midnight
Commander obsluguje w wewntrznym pogldzie.
F1 Wywoluje wbudowan przegldark pomocy.
F2 Przelcza tryb zawijania.
F4 Przelcza tryb wywietlania.
F5 Id do linii. Zostaniesz zapytany o numer linii i zostanie ona
wywietlona na ekranie twojego monitora.
F6, /. Szukaj wyrae w dalszej czci.
?, Wsteczne wyszukiwanie wyraenia.
F7 Normalne wyszukiwanie360bie hex.
C-s. Zaczyna normalne szukanie jeli nie bylo adnego wczeniej, w
przeciwnym razie szuka nastpnego wystpienia.
C-r. Zaczyna szukanie wsteczne jeli jeszcze adnego nie bylo, w
przeciwnym razie szuka nastpnego wystpienia.
n. Szuka nastpnego wystpienia.
F8 Przelcza tryby Raw i Parsed. Pokae to plik w postaci takiej w jakiej
zostal znaleziony na dysku, lub jeli zostal wybrany jaki filtr, bd te
plik spelnia wymagania w pliku mc.ext, wywietlane jest to co przekazuje
filtr. Aktualne ustawienie jest zawsze przeciwne ni to napisane na
przycisku, przycisk wskazuje zawsze to co si stanie po jego naciniciu.
F9 Przelcza pomidzy trybami format i unformat. Kiedy tryb formatu jest
wlczony podgld bdzie interpretowal niektore sentencje i pokazywal tekst
pogrubiony i podkrelony innymi kolorami. Wynika z tego, e przycisk
wskazuje co innego ni jest aktualnie (patrz wyej).
F10, Esc. Wychodzi z wbudowanego podgldu.
Page Down, space, C-v. Przewija jedn stron naprzod.
Page Up, M-v, C-b, backspace. Przewija jedn stron wstecz.
strza/lka w d'o/l. Przewija jedn lini naprzod.
strza/lka w g'or. Przewija jedn lini wstecz.
C-l. Odwiea ekran.
!. Wlcza powlok w aktualnym katalogu roboczym.
C-f. Przeskakuje do nastpnego pliku.
C-b. Przeskakuje do poprzedniego pliku.
M-r. Przelcza linijk.
Moliwe jest poinstruowanie podgldu pliku jak ma wywietla plik, zobacz
sekcj Edycja pliku rozszerze.
Wbudowany edytor plik'ow
Wbudowany edytor plikow ma wikszo funkcji posiadanych przez inne
edytory pelno-ekranowe. Jest wywolywany po naciniciu klawisza F4 o ile
opcja use_internal_edit jest ustawiona w pliku startowyn. Ma maksymalny
rozmiar pliku wynoszcy szesnacie megabajtow i potrafi bez skazy edytowa
pliki binarne.
Opcje, ktore aktualnie posiada to: kopiowanie, przenoszenie, kasowanie,
wycinanie i wklejanie blokow; klawisz dla klawisza undo; rozcigane
menu; wklejanie plikow; definiowanie makr; szukanie i zastpowanie wyrae
regularnych; strzalki z Shiftem zaznaczajce teksty w stylu MSW-MAC
(tylko dla konsoli typu Linux); przelczanie trybu
wstawiania-zastpowania; opcja pozwalajca na "przerzucenie" bloku tekstu
przez komend powloki jak na przyklad indent.
Edytor jest bardzo prosty w uyciu i nie wymaga adnego przygotowania.
Aby zobaczy jakie s klawisze po prostu obejrzyj odpowiednie menu
rozwijalne. Inne klawisze to: przemieszczanie z Shiftem zaznaczajce
tekst. Ctrl-Ins kopiuje do pliku cooledit.clip a Shift-Ins wkleja z
pliku cooledit.clip. Shift-Del Wycina do cooledit.clip, a Ctrl-Del
kasuje zaznaczony tekst. Klawisze dokoczenia rownie daj Enter z
automatycznym wciciem. Podwietlanie mysz rownie dziala, i moesz je
przesloni i spowodowa normalne zaznaczanie tekstu (takie jak obsluguje
terminal) po prostu trzymajc klawisz Shift.
Aby zdefiniowa makro, nacinij Ctrl-R i potem nacinij klawisze, ktore
chcesz aby byly wykonywane. Nacinij ponownie Ctrl-R kiedy skoczysz.
Moesz rownie przyporzdkowa makro do dowolnego klawisza jaki chcesz
naciskajc ten klawisz. Makro jest wykonywane kiedy naciniesz Ctrl-A i
przyporzdkowany klawisz. Makro jest wykonywane rownie jeli naciniesz
klawisz Meta, Ctrl, lub Esc i wybrany klawisz, jednak tylko jeli ten
klawisz nie jest uywane przez inne funkcje. Raz zdefiniowane, makro
wdruje sobie do pliku .mc/cedit/cooledit.macros w twoim katalogu
domowym. Moesz skasowa makro kasujc odpowiedni lini z tego pliku.
F19 sformatuje format C jeli jest podwietlony. eby to dzialalo, stworz
wykonywalny plik .mc/cedit/edit.indent.rc w twoim katalogu domowym
zawierajcy ponisze:
#!/bin/sh
/usr/bin/indent -kr -pcs $HOME/.mc/cedit/cooledit.block >& /dev/null
cat /dev/null > $HOME/.mc/cedit/cooledit.error
Edytor wywietla rownie znaki nieamerykaskie (160+). Kiedy edytujesz
plik binarny, powiniene ustawi opcj display bits do 7 bitow w menu
opcji, aby utrzyma przejrzysto odstpow midzy znakami.
Zobacz sekcj Polskie znaki, aby pozna szczegoly na temat uywania
polskich znakow w Midnight Commanderze.
Dokaczanie
Pozwol Midnight Commanderowi pisa za ciebie.
Sprobuj uy dokoczenia na tekcie przed aktualn pozycj. MC probuje
dokoczy tekst jako zmienn (jeli tekst zaczyna si od znaku $), nazw
uytkownika (jeli tekst zaczyna si od znaku ~), nazw hosta (jeli tekst
zaczyna si od znaku @) lub komend (jeli jeste w linii komend w pozycji
gdzie moesz wpisa jak komend, moliwe dokoczenia bd zawiera rownie
zarezerwowane slowa i wbudowane komendy powloki). Jeli aden z powyszych
warunkow nie jest spelniony, probuje si dokacza nazw pliku.
Nazwa pliku, nazwa uytkownika i hosta, pracuje we wszystkich liniach
wejcia, dokaczanie komend pracuje tylko w wybranych. Jeli dokaczanie
jest rozbudowane (jest wicej ronych moliwoci), MC wyda krotki dwik, a
nastpna akcja bdzie zalee od wartoci zmiennej Complete: show all w menu
konfiguracja. Jeli jest ona wlczona, zostanie wywietlona lista
wszystkich moliwych nazw. Wlaciw nazw moesz wybra za pomoc strzalek a
potem naciskajc klawisz Enter na wlaciwej pozycji. Moesz take nacisn
pierwsze litery, ktorymi roni si moliwoci aby odrzuci tak du cz dokocze
jak to tylko moliwe. Jeli naciniesz znowu M-Tab, pokazane zostan tylko
te pozycje, ktore zaczynaj si od kolejnych podanych liter. Kiedy nie
maja ju wicej moliwoci, okno znika, ale moesz je wczeniej schowa uywajc
klawiszy anulujcych: Esc, F10 oraz strzalek w lewo i prawo. Jeli
Complete: show all jest wylczone, okno z list wlcza si dopiero wtedy,
kiedy naciskasz M-Tab po raz drugi. Za pierwszym razem MC wydaje tylko
krotki dwik.
Wirtualny system plik'ow (Virtual File System)
Midnight Commander jest dostarczany z kodem pozwalajcy na dostp do
systemow plikow. Ten kod nazywany jest wirtualnym systemem plikow.
Pozwala on Midnight Commanderowi manipulowa plikami trzymanymi na
systemach nie Unixowych.
Aktualnie Midnight Commander jest wyposaony w niektore wirtualne
systemy plikow (VFS): lokalny system plikow, uywany do dostpu do
typowych systemow plikow Unixowych; ftpfs uywanego do manipulowania
plikami na zdalnych systemach na poprzez protokol FTP; tarfs uywany do
manipulania plikami w systemach tar i w skompresowanych systemach tar;
undelfs, uywany do odzyskiwania skasowanych plikow na systemach typu
ext2 (standardowy system pracy systemu Linux), fish (do manipulowania
plikami poprzez polczenia powlok takich jak rsh czy ssh) i w kocu
system mcfs (system plikow Midnight Commandera), oparty o sie.
Kod VFS potrafi interpretowa poprawnie wszystkie nazwy cieek i
przekazuje je do wlaciwego systemu plikow. Format uywany dla kadego z
systemow plikow jest opisany w swojej oddzielnej sekcji.
System plik'ow FTP (FTP File System)
Ftpfs pozwala na manipulowanie plikami na zdalnych komputerach, do
normalnego uytku, moesz probowa uywa panelowych komend FTP i dowiza
(dostpnych z linii menu) lub zmieni ciek bezporednio za pomoc zwyklej
komendy cd wygldajcej tak jak poniej:
/#ftp:[!][uytkownik[:has/lo]@]komputer[:port][zdalny katalog]
Parametry uytkownik, port i zdalny katalog s opcjonalne. Jeli
wybierzesz element uytkownik Midnight Commander sprobuje zalogowa si na
zdalnym komputerze jako zadany uytkownik, w przeciwnym razie uyje
twojego loginu. Opcjonalne jest rownie has/lo, jeli jest obecne zostanie
uyte do nawizania polczenia. To uycie nie jest zalecane (tak samo jak
trzymanie tego w twojej hotlicie, dopoki nie ustawisz odpowiednich
uprawnie, aby nikt niepowolany nie mial do tego dostpu).
Przyklady:
/#ftp:ftp.nuclecu.unam.mx/linux/local
/#ftp:tsx-11.mit.edu/pub/linux/packages
/#ftp:!behind.firewall.edu/pub
/#ftp:guest@remote-host.com:40/pub
/#ftp:miguel:xxx@server/pub
Aby polczy si z serwerem znajdujcym si za firewallem, bdziesz musial
uyc przedrostka ftp://! aby wymusi na Midnight Commanderze uywanie
serwera proxy do transferu danch. Serwer proxy definiuje si w oknie
dialogowym wirtualnego systemu plikow.
Inn moliwoci jest ustawienie opcji Always use ftp proxy w oknie
konfiguracyjnym wirtualnego systemu plikow. Skonfiguruje to program
tak, aby zawsze uywal serwera proxy. Jeli ta zmienna jest ustawiona,
program bdzie robil dwie rzeczy: konsultowal plik
/usr/share/mc.no_proxy w celu znalezienia linii zawierajcych nazwy
serwerow, ktore s lokalne (jeli nazwa hosta zaczyna si od kropki,
uznaje si, e jest to domena) i sprawdza czy jakie hosty bez kropek w
nazwie s widoczne bezporednio.
Jeli uywasz systemu ftpfs bdc za routerem filtrujcym, ktory nie pozwala
ci na uywanie standardowej metody otwierania plikow, moesz chcie wymusi
na programie uywanie trybu passive-open. Aby tego uywa ustaw opcj
ftpfs_use_passive_connections w pliku inicjujcym.
Midnight Commander przechowuje list katalogow w buforze podrcznym. Czas
wyrzucania bufora jest ustawiany w oknie dialogowym Wirtualnego Systemu
Plikow. To ma mieszn wlaciwo tak, e nawet kiedy wystpi jakie zmiany w
katalogu, nie bd one pokazane w strukturze katalogow, dopoki nie
wymusisz tego przy uyciu kombinacji C-r. To jest dobre rozwizanie (jeli
mylisz, e to jest bug, to pomyl o pracy na zdalnych systemach poloonych
po drugiej stronie Atlantyku przy uyciu ftpfs :) ).
System plik'ow tar (Tar File System)
System plikow tar pozwala na dostp w trybie tylko-do-odczytu do plikow
typu tar i do skompresowanych plikow typu tar, za pomoc komendy chdir.
Aby zmieni katalog na plik tar, moesz zmieni aktualny katalog uywajc
nastpujcej konstrukcji:
/nazwa_pliku.tar:utar/[katalogu-wewntrza-archiwum]
Plik mc.ext pozwala ju na tworzenie skrotow do plikow tar, oznacza to,
e moesz wybra jaki plik tar i nacisn enter aby do niego wej, zobacz
sekcj Edycja pliku rozszerze po wicej szczegolow na temat tego jak
zostalo to pomylane.
Przyklady
mc-3.0.tar.gz#utar/mc-3.0/vfs
/ftp/GCC/gcc-2.7.0.tar#utar
Poniejszy podaje peln ciek archiwum tar.
Transfer plik'ow pomidzy systemami plik'ow (FIle transfer over SHell
filesystem)
System plikow fish jest systemem opartym na sieci, ktory pozwala na
manipulowanie plikami na obcej maszynie tak jakby byly one lokalne. Aby
tego uywa, druga strona musi rownie mie ustawiony serwer fish, lub musi
mie powlok kompatybiln z bashem.
Aby polczy si z obc maszyn, musisz tylko zmieni katalog do specjalnego
katalogu, ktorego nazwa jest w nastpujcym formacie:
/#sh:[uytkownik@]komputer[:opcje];/[zdalny-katalog];</em>
Elementy uytkownik, opcje i zdalny katalog s opcjonalne. Jeli podasz
uytkownika Midnight Commander sprouje zalogowa si na obcy komputer jako
zadany uytkownik w przeciwnym razie uyty zostanie twoj login.
Jako opcja moe wystpi 'C' - wlcza kompresje i 'rsh' - wlcza rsh zamist
ssh. Jeli zdalny-katalog istnieje, twoj aktualny katalog na zdalnym
komputerze bdzie ustawiony na niego.
Przyklady:
/#sh:onlyrsh.mx:r/linux/local
/#sh:joe@want.compression.edu:C/private
/#sh:joe@noncompressed.ssh.edu/private
Sieciowe systemy plik'ow
Midnight Commander pozwala na obslug zdalnych systemow i manipulowanie
na ich dyskach, tak jakby byly one lokalne. eby to bylo moliwe druga
maszyna musi by uruchomiona razem z programem mcserv(8).
eby podlczy si do obcego komputera musisz przej do katalogu w specjalny
sposob opisany poniej:
mc:[uytkownik@]komputer[:port][katalog]
Uytkownik, port i katalog s opcjami nieobowizkowymi. Jeli podasz
uytkownika Midnight Commander sprobuje zalogowa si do systemu zdalnego
jako zadany uytkownik, w przeciwnym wypadku sprobuje uy twojej
aktualnej nazwy zgloszeniowej.
Port jest uywany jeli zdalny komputer jest odpalony na niestandardowych
portach (zobacz stron manuala mcserv(8) po wicej informacji o portach);
i wreszcie jeli katalog jest podany, twoim katalogiem domowym na
zdalnym komputerze bdzie ten podany.
Przyklady:
mc:ftp.nuclecu.unam.mx/linux/local
mc:joe@foo.edu:11321/private
Odzyskiwanie plik'ow
Na systemach Linuksowych, jeli dodale w konfiguracji opcj przywracania
skasowanych plikow z systemow ext2, bdziesz w stanie to robi.
Odzyskiwanie plikow jest moliwe tylko i wylcznie na systemach typu
ext2. Przywracany system plikow jest tylko nakladk na bibliotek ext2fs:
odzyskiwanie nazw wszystkich skasowanych plikow i proba uczynienia z
nich normalnej partycji.
eby uywa tych systemow plikow, bdziesz musial przej od specjalnego
pliku, ktorego nazwa sklada si z przedrostka "undel:" i nazwy pliku, w
ktorej ow plik rezyduje.
Na przyklad, aby odzyska skasowane pliki z drugiej partycji pierwszego
dysku scsi Linux, bdziesz musial uy nastpujcej cieki:
undel:/dev/sda2
Moe to chwilk potrwa zanim pliki zostan pokazane i bdziesz mogl je
normalnie oglda.
Polskie znaki
Midnight Commander bardzo dobrze radzi sobie z obslug znakow
nieamerykaskich (160+) w tym polskich. Wane jest aby mie ustawione
polskie znaki na konsoli (tzn. aby powloka je obslugiwala). Jeli uywasz
basha musisz tylko ustawi w pliku inputrc ( /etc/inputrc lub
~/.inputrc) nastpujce wartoci:
set meta-flag on
set convert-meta off
set output-meta on
w pliku /etc/sysconfig/i18n:
SYSFONT=lat2u-16
SYSFONTACM=iso02
natomiast w pliku /etc/sysconfig keyboard:
KEYTABLE=pl
Potem uyj polece /sbin/setsysfont i loadkeys pl. [Zwro uwag na to, e
te pliki s charakterystyczne dla dystrybucji RedHat, jeli masz inn i
wiesz jak to ustawi, to napisz do mnie, a ja to tu dopisz [ patrz
tlumacz na dole ;)) ]].
Teraz wystarczy ju tylko wlczy odpowiednie opcje w menu opcji (klawisz
F9). W menu opcji wybieramy Display bits i wlczamy opcje ISO 8859-1
oraz Full 8 bits input. Potem zapisujemy konfiguracj w opcje | Save
setup.
I gotowe - polskie literki dzialaj rownie w podgldzie i wbudowanym
edytorze plikow.
Kolory
Midnight Commander probuje sprawdzi czy twoj terminal obsluguje kolory
uywajc bazy danych terminali. Czasami jest to zmieniane przez rone
flagi startowe, np. moesz wymusi wywietlanie czarno-biale lub kolorowe
startujc z opcj odpowiednio -b i -c.
Jeli program jest skompilowany z menederem ekranu Slang zamiast
ncurses, sprawdzi on rownie warto zmiennej COLORTERM. Jeli jest
ustawiona, ma takie samo znaczenie jak opcja -c.
Moesz wybra terminale, ktore zawsze daj wywietlania w kolorze, poprzez
dodanie ich do pozycji color_terminals w sekcji pliku startujcego.
Uchroni to Midnight Commandera przed probami odkrycia typu twojego
terminala. Na przyklad
[Colors]
color_terminals=linux,xterm
color_terminals=terminal-name1,terminal-name2...
Program moe by skompilowany zarowno z bibliotekami slang jak i ncurses.
Ncurses nie obsluguje metody wymuszania wywietlania, zawsze sprawdza w
bazie danych terminali.
Midnight Commander umoliwia rownie zmian standardowych barw ekranu.
Aktualnie kolory s skonfigurowane przy uyciu zmiennej MC_COLOR_TABLE w
sekcji Colors pliku startowego.
W sekcji kolorow, standardowa mapa kolorow jest ladowana ze zmiennej
base_color. Moesz wybra swoj wlasn map dla terminala poprzez uycie
nazwy terminala jako klucza w tej sekcji. Na przyklad:
[Colors]
base_color=
xterm=menu=magenta:marked=,magenta:markselect=,red
Format definicji kolorow jest nastpujcy:
<slowo kluczowe>=<kolor powierzchni">,<kolor tla>:<slowo kluczowe>= ...
Kolory s opcjonalne, a slowa kluczowe s nastpujce: normal, selected,
marked, markselect, errors, input, reverse menunormal, menusel,
menuhot, menuhotsel, menuinactive, gauge; kolory okien dialogowych:
dnormal, dfocus, dhotnormal, dhotfocus; Kolory pomocy: helpnormal,
helpitalic, helpbold, helplink, helpslink; Kolory podgldu:
viewunderline; Specjalne tryby podwietlenia: executable, directory,
link, device, special. [nie tlumaczylem nazw z racji tego, e trzeba je
stosowa w ich angielskim brzmieniu - jeli jeste a tak zaawansowany, uyj
slownika].
Okna dialogowe mog mie nastpujce kolory: dnormal uywany do normalnego
tekstu, dfocus jest kolorem uywanym do wywietlania aktualnego
komponentu, dhotnormal jest kolorem uywanym do odronienia klawiszy w
normalnych komponentach, a dhotfocus jest uywany do wywietlania owych w
aktualnie wybranym.
Menu uywa tego samego schematu, ale jako nazw kolorow uywa menunormal,
menusel, menuhot, menuhotsel i menuinactive.
Pomoc uywa nastpujcych kolorow: helpnormal uywany do normalnego tekstu,
helpitalic uywa tej samej czcionki, ktor wykorzystuje manual do
wywietlania czcionki typu italic, helpbold tak samo jak wyej tylko
czcionki s typu bold, helplink uywane dla niewybranych jeszcze dowiza i
helpslink uywane dla ju wybranych.
gauge pokazuje kolor wypelnienia pokazywany przy wskaniku postpu [ang.
gauge], ukazujcym ile procent pliku zostalo przekopiowane itp. w
graficzny sposob.
Dla trybu wysokiego podwietlania directory jest uywane jako kolor do
wywietlania katalogow; executable dla plikow wykonywalnych; link do
wywietlania dowiza; device do wywietlania plikow urzdze (devices);
special dla plikow specjalnych, takich jak gniazda FIFO i IPC; core dla
wywietlania plikow typu core (zobacz rownie t opcj w sekcji Specjalne
ustawienia).
Moliwe kolory to: black, gray, red, brightred, green, brightgreen,
brown, yellow, blue, brightblue, magenta, brightmagenta, cyan,
brightcyan, lightgray and white. [sorry, e ich nazw nie tlumaczylem,
ale uywa ich trzeba w oryginalnym brzmieniu :))].
Specjalne ustawienia
Wikszo ustawie Midnight Commandera moe by zmieniana z poziomu menu.
Pomimo tego jest pewna ilo ustawie, ktorych zmiana moliwa jest jedynie
poprzez zmian w plikach konfiguracyjnych.
Opcje mog by ustawione w twoim pliku ~/.mc/ini :
clear_before_exec.
Standardowo Midnight Commander czyci ekran przed wykonaniem
komendy. Jeli chcialby widzie wyjcie komendy na dole ekranu,
wyedytuj twoj plik ~/mc/ini i zmie pole clear_before_exec na 0.
confirm_view_dir.
Jeli naciskasz F3 na katalogu, normalnie MC wchodzi do niego.
Jeli ta opcja ma warto 1, MC zapyta si o potwierdzenie przed
wejciem do tego katalogu, jeli masz zaznaczone jakie pliki.
drop_menus.
Jeli ta opcja jest ustawiona, kiedy naciskasz klawisz F9,
rozcigane menu bdzie od razu rozloone, w przeciwnym wypadku
znajdziesz si po prostu w najwyszym wierszu ekranu traktowanym
jako menu. Bdziesz musial uy strzalek lub pierwszych literek,
aby wybra konkretne menu.
ftpfs_retry_seconds.
Warto jest iloci sekund, przez ktore Midnight Commander bdzie
czekal cierpliwie zanim rozpocznie lczenie si z serwerem ftp od
nowa. Dzieje si to wtedy kiedy serwer odmowil polczenia lub
haslo jest nieprawidlowe. Jeli warto wynosi zero, nie nastpi
proba ponownego polczenia z serwerem.
ftpfs_use_passive_connections.
Standardowo ta opcja jest wylczona. Powoduje ona, e ftpfs
otwiera polczenia pasywne dla transmisji danych. Jest to uywane
przez ludzi, ktorzy siedz za ruterami filtrujcymi. Dziala to
tylko wtedy, kiedy nie uywasz serwera ftp proxy.
max_dirt_limit.
Opisuje jak wiele odwiee ekranu moe by maksymalnie ominite we
wbudowanym podgldzie plikow. Normalnie ta warto jest wana, gdy
MC automatycznie dostosowuje liczb odwiee do liczby nacinitych
klawiszy. Chocia na bardzo wolnych komputerach lub na
klawiaturach z szybkim powtarzaniem klawiszy, dua warto moglaby
spowodowa skoki ekranu i utrat plynnoci.
Wydaje si, e warto 10 dla max_dirt_limit jest najlepszym
ustawieniem i to jest warto standardowa tej funkcji.
mouse_move_pages.
Kontroluje czy przewijanie w panelu za pomoc myszki odbywa si
strona po stronie czy linijka po linjce.
mouse_move_pages_viewer.
Tak samo jak wyej tylko, e we wbudowanym wewntrznym podgldzie
plikow.
navigate_with_arrows.
Jeli ta opcja jest wlczona, moesz uywa strzalek do
automatycznego przemieszczanie si pomidzy katalogami, jeli linia
polece jest pusta. (dotyczy to strzelek w bok).
nice_rotating_dash
Jeli jest wlczony, Midnight Commander bdzie pokazywal w lewym
gornym rogu obracajcy si mylnik kiedy bdzie wykonywal jaki
proces.
old_esc_mode
Standardowo Midnight Commander traktuje klawisz ESC jako
przedrostek (old_esc_mode=0). Jeli wlczysz t opcj
(old_esc_mode=1), to klawisz ESC bdzie przedrostkiem dla innego
klawisza, ale jeli ten nie nastpi, bdzie on zinterpretowany jako
klawisz anulowania (tak jak ESC ESC).
only_leading_plus_minus
zmienia znaczenia znakow '+', '-', '*' w linii komend (wybor,
odznaczenie, odwrocenie zaznaczenia). Standardowo dzialaj one
tylko wtedy kiedy linia polece jest pusta. Jeli co jest w niej
ju napisane, znaki te s traktowane jako normalne. Jest to
przydatne gdy najczciej w trakcie pisania nie chcemy zmienia
zaznaczenia. Jednak czasami ... - wystarczy przestawi t opcj i
klawisze te bd zawsze dziala. panel_scroll_pages
Jeli ustawione (standardowo), panel bdzie przewijany o polow za
kadym razem kiedy kursor dochodzi do dolnej lub gornej linii, w
przeciwnym wypadku przewijanie bdzie si odbywa linia po linii.
show_output_starts_shell
Ta opcja pracuje jeli nie uywasz obslugi powloki w tle. Kiedy
uyjesz kombinacji klawiszy C-o i ta opcja jest wlczona, bdziesz
mial now powlok. Jeli nie, dowolny klawisz przywroci znow
Midnight Commandera (C-o dziala jak podgld).
show_all_if_ambiguous.
Standardowo Midnight Commander pokazuje wszystkie moliwe
dokoczenia jeli jest ich wicej i nacinito kombinacj M-Tab po raz
drugi, za pierwszym razem dokoczone zostanie tylko tyle ile jest
to moliwe i jeli bdzie wicej moliwoci slycha bdzie krotkie
bipnicie. Jeli chcesz widzie wszystkie moliwe dokoczenia ju po
pierwszym naciniciu M-Tab, zmie t opcj na 1.
torben_fj_mode
Jeli ta opcja jest wlczona, klawisze home i end bd dzialaly
troszk inaczej w panelach, zamiast przemieszcza lini wyboru do
pierwszej lub ostatniej linii w panelu, bd dzialaly tak jak jest
to opisane poniej:
Klawisz home bdzie: przechodzil do rodkowej linii, jeli jest pod
ni; w przeciwnym wypadku bdzie przechodzil do najwyszej linii w
panelu, jeli ju w niej jest, bdzie przechodzil do pierwszego
pliku w panelu.
Klawisz end ma podobne zastosowanie: przechodzi do rodkowej
linii, jeli jest nad ni; w przeciwnym wypadku przechodzi do
najniszej linii w panelu, chyba e ju si w niej znajduje, wtedy
przechodzi do ostatniego pliku w panelu.
highlight_mode Standardowo wszystkie informacje w panelach s wywietlane
tym samym kolorem. Jeli ta waro jest ustawiona na 1, to uprawnienia lub
tryb bd wywietlane przy uyciu podwietlonej barwy, tak aby pokaza
ustawienia dla uytkownika. Tak wic prawa do odczytu, zapisu i
wykonywania bd wywietlane na olto (tzn. kolorem selected). W dodatku
jeli ta zmienna jest ustawiona na 2, to cale linie s wywietlane w
kolorze odpowiadajcym ich typowi (zobacz sekcj Kolory). Podwietlenie
uprawnie rownie pracuje w tym trybie.
use_file_to_guess_type
Jeli ta zmienna jest ustawiona (standardowo) probuje si
dostosowa rozszerzenie pliku do tego wybranego w pliku mc.ext.
xtree_mode
Jeli ta opcja jest wlczona (standardowo tak nie jest) kiedy
przegldasz plik w panelu drzewa, bdzie on automatycznie
przeladowywal drugi panel na zawarto wybranego katalogu.
Baza danych terminali (Terminal databases)
Midnight Commander pozwala ci na naprawienie bazy danych terminali bez
posiadania uprawnie roota. Midnight Commander szuka w pliku startowym
(mc.lib poloonego w katalogach z bibliotekami Midnight Commandera) lub
w pliku ~/.mc/ini sekcji "terminal:nazwa-twojego-terminala" i potem
sekcji "terminal:general", kada linia sekcji zawiera symbol klawisza,
ktory chcesz zdefiniowa, zaczynajce si do znaku rownoci i definicji
klawisza. Moesz uy kombinacji \E aby reprezentowa znak escape i ^x aby
reprezentowa znak Control-x.
Moliwymi klawiszami symboli s:
f0 do f20 Klawisze funkcyjne f0-f20
bs backspace
home klawisz home
end klawisz end
up strzalka w gor
down strzalka w dol
left strzalka w lewo
right strzalka w prawo
pgdn klawisz page down
pgup klawisz page up
insert znak insert
delete znak delete
complete do dokaczania
Na przyklad, aby zdefiniowa klawisz insert jako Escape + [ + O + p,
moesz ustawi to pliku ini:
insert=\E[Op
Symbol klawisza complete reprezentuje sekwencj wyjcia uywan do
wywolywania procesu dokaczania, jest to wywolywane kombinacj M-tab, ale
moesz zdefiniowa inne klawisze do wykonywania tych samych funkcji (na
tych klawiaturach z ton fajnych i zupelnie bezuytecznych klawiszy).
PLIKI
Program bdzie pobieral wszystkie swoje informacje ze zmiennej MCHOME,
jeli jest ona nie ustawiona to znowu przetwarzany jest katalog /usr.
/usr/share/mc.hlp
Plik pomocy dla programu.
/usr/share/mc/mc.ext
Standardowy plik rozszerze plikow.
~/.mc/bindings
Wlasny plik uytkownika, konfiguruje podgld i edycje plikow. Ma
wyszy priorytet ni plik systemowy.
/usr/share/mc/mc.ini
Standardowy plik setupu do Midnight Commandera, uywany tylko
wowczas, kiedy uytkownik nie ma swojego wlasnego pliku
~/.mc/ini.
/usr/share/mc/mc.lib
Globalne ustawienia Midnight Commandera. Ustawienia w tym pliku
s uwzgldniane przez wszystkie sesje Midnight Commandera,
uyteczne do definiowania ogolnosystemowych ustawie terminali.
~/.mc/ini
Wlasny setup uytkownika. Jeli ten plik jest dostpny, jest
ladowany zamiast pliku globalnego.
/usr/share/mc/mc.hint
Plik zawierajcy podpowiedzi (hints) wywietlane przez program.
/usr/share/mc/mc.menu
Ten plik zawiera informacje o ogolnosystemowych aplikacjach w
menu.
~/.mc/menu
Wlasny plik menu uytkownika. Jeli ten plik jest obecny jest
uywany zamiast pliku globalnego.
~/.mc/tree
Lista katalogow drzewa katalogow i podgldu drzewa. Jedna linia
jest jednym wejciem. Linie zaczynajce si od ukonika s pelnymi
nazwami katalogow. Linie zaczynajce si od numeru maj tyle
znakow ile poprzedni katalog. Jeli chcesz moesz stworzy plik
uywajc komendy "find / -type d -print | sort > ~/.mc/tree".
Normalnie nie ma sensu tego czyni, gdy Midnight Commander robi
to sam za ciebie.
./.mc.menu
Lokalny plik zdefiniowany przez uytkownika. Jeli ten plik jest
dostpny, jest uywany zamiast pliku w katalogu domowym i
ogolnosystemowego.
LICENCJA
Program jest dystrybuowany na zasadach licencji GNU General Public
License dopoki jako publikowany przez Free Software Foundation. Zobacz
wbudowan pomoc po wicej szczegolow na temat licencji i braku gwarancji.
DOSTPNO
Najnowsza wersja programu jest do zdobycia na serwerze
ftp.nuclecu.unam.mc w katalogu /linux/local i w Europie na serwerze
sunsite.mff.cuni.cz w katalogu /GNU/mc i na serwerze ftp.teuto.de w
katalogu /lmb/mc.
ZOBACZ TAKE
ed(1), gpm(1), mcserv(8), terminfo(1), view(1), sh(1), bash(1),
tcsh(1), zsh(1).
Strona Midnight Commander w sieci World Wide Web:
http://www.midnight-commander.org/
AUTORZY
Miguel de Icaza (miguel@roxanne.nuclecu.unam.mx), Janne Kukonlehto
(jtklehto@paju.oulu.fi), Radek Doulik (rodo@ucw.cz), Fred Leeflang
(fredl@nebula.ow.org), Dugan Porter (dugan@b011.eunet.es), Jakub
Jelinek (jj@sunsite.mff.cuni.cz), Ching Hui (mr854307@cs.nthu.edu.tw),
Andrej Borsenkow (borsenkow.msk@sni.de), Norbert Warmuth
(nwarmuth@privat.circular.de), Mauricio Plaza
(mok@roxanne.nuclecu.unam.mx), Paul Sheer (psheer@icon.co.za) and Pavel
Machek (pavel@ucw.cz) are the developers of this package; Alessandro
Rubini (rubini@ipvvis.unipv.it) has been especially helpful debugging
and enhancing the program's mouse support, John Davis
(davis@space.mit.edu) also made his S-Lang library available to us
under the GPL and answered my questions about it, and the following
people have contributed code and many bug fixes (in alphabetical
order):
Adam Tla/lka (atlka@sunrise.pg.gda.pl), alex@bcs.zp.ua (Alex I.
Tkachenko), Antonio Palama, DOS port (palama@posso.dm.unipi.it), Erwin
van Eijk (wabbit@corner.iaf.nl), Gerd Knorr (kraxel@cs.tu-berlin.de),
Jean-Daniel Luiset (luiset@cih.hcuge.ch), Jon Stevens
(root@dolphin.csudh.edu), Juan Francisco Grigera, Win32 port
(j-grigera@usa.net), Juan Jose Ciarlante (jjciarla@raiz.uncu.edu.ar),
Ilya Rybkin (rybkin@rouge.phys.lsu.edu), Marcelo Roccasalva
(mfroccas@raiz.uncu.edu.ar), Massimo Fontanelli (MC8737@mclink.it),
Pavel Roskin (pavel_roskin@geocities.com), Sergey Ya. Korshunoff
(root@seyko.msk.su), Thomas Pundt (pundtt@math.uni-muenster.de), Timur
Bakeyev (timur@goff.comtat.kazan.su), Tomasz Cholewo
(tjchol01@mecca.spd.louisville.edu), Torben Fjerdingstad
(torben.fjerdingstad@uni-c.dk), Vadim Sinolitis (vvs@nsrd.npi.msu.su)
and Wim Osterholt (wim@djo.wtm.tudelft.nl).
B/LDY
W pliku TODO dystrybucji znajdziesz informacje na temat tego, co
pozostalo jeszcze do zrobienia.
Jeli chcesz zglosi klopoty z programem [bldy w nim], wylij e-mail [po
angielsku], na adres mc-devel@gnome.org.
Do zgloszenia bldu dolcz opis problemu, versj programu, ktorego uywasz
(wywietla j mc -V), system operacyjny, na ktorym pracujesz i jeli
program si wyklada, chcielibymy dosta lad stosu.
T/LUMACZENIE
Maciej Wojciechowski wojciech@staszic.waw.pl