Provided by: manpages-pl_20060617-3_all bug

NAZWA

       sort - posortuj linie plikow tekstowych

SK/LADNIA

       sort  [-cgmus] [-t separator] [-o plik-wyj] [-T kat-tymcz]
             [-bdfiMnrz] [+poz1 [-poz2]] [-k poz1[,poz2]]
             [plik...]

       sort  [--help] [--version]

OPIS

       Dokumentacja niniejsza nie jest ju utrzymywana i moe by niedokladna lub
       niekompletna.  Autorytatywnym rodlem jest obecnie dokumentacja Texinfo.
       Dostp do niej uzyskasz wpisujc w wierszu polece:
              pinfo sort
       lub
              info sort.

       Ta strona podrcznika opisuje polecenie sort w wersji GNU.

       sort  sortuje,  zlepia lub porownuje wszystkie linie z podanych plikow,
       lub standardowego wejcia jeli  nie  podano  adnych.   Nazwa  pliku  '-'
       oznacza  standardowe  wejcie.   Domylnie,  sort  wypisuje  rezultaty na
       standardowe wyjcie.

       sort ma  trzy  tryby  dzialania:  sortowanie  (domylnie),  zlepianie  i
       sprawdzanie posortowania.  Nastpujce opcje zmieniaj tryb dzialania:

       -c     Sprawdza  czy  podane pliki s ju posortowane; jeli nie wszystkie
              s, wypisuje komunikat o bldzie i koczy prac z kodem rownym 1.

       -m     Zlepia podane pliki sortujc je jako grup.   Kady  plik  wejciowy
              powinien  by  ju  posortowany indywidualnie.  sort dziala zawsze
              sortujc, a nie lepic; zlepianie  udostpniono  poniewa  jest  ono
              szybsze w tych przypadkach, w ktorych dziala.

       Para  linii  porownywana  jest  jak  nastpuje:  Jeli  podano jakie pola
       kluczowe, sort porownuje kad par pol, w porzdku podanym w linii komend,
       wedlug  skojarzonych  opcji  porzdkowania, a znaleziona zostanie ronica
       albo  przeszukane  zostan   wszystkie   pola.    Wszystkie   porownania
       wykorzystuj   porzdek   znakow   okrelony   przez  ustawienie  narodowe
       LC_COLLATE, chyba e podano inaczej.

       Jeli uyto ktorej  z  globalnych  opcji  Mbdfinr,  ale  nie  podano  pol
       kluczowych, sort porownuje cale linie wedlug opcji globalnych.

       W  kocu, w ostatniej probie, kiedy wszystkie porownywane klucze s rowne
       (lub nie podano adnych opcji porzdkujcych), sort porownuje  linie  bajt
       po  bajcie  w  kolejnoci  sklejania zalenej od maszyny.  Ostatnia proba
       porownania bierze pod uwag opcj -r.  Opcja -s (stable)  wylcza  ostatni
       prob  porownania,  tak  e  linie,  w  ktorych wszystkie pola s rownie w
       porownaniu zostaj pozostawione w pierwotnej kolejnoci  wzgldnej.   Jeli
       nie podano adnych pol ani opcji globalnych, -s nie wywoluje efektow.

       GNU  sort nie ma limitow co do dlugoci linii ani ogranicze co do bajtow
       dozwolonych w linii.  Dodatkowo, jeli ostatni bajt pliku wejciowego nie
       jest now lini, GNU sort po cichu takow dostawia. Koczcy lini znak nowej
       linii w porownywaniu jest  jej  czci.  Na  przyklad,  bez  opcji,  przy
       sortowaniu  ASCII, linia rozpoczynajca si tabulacj zostanie umieszczona
       przed pust lini, gdy w porzdku leksykograficznym ASCII  znak  tabulacji
       poprzedza znak nowej linii.

       Przy bldzie sort koczy prac z kodem '2'.

       Jeli  ustawiono zmienn rodowiskow TMPDIR, sort uywa jej jako katalogu w
       ktorym naley umieci pliki tymczasowe, zamiast domylnego /tmp.  Opcja -T
       kat-tymcz  jest  jeszcze  jednym  sposobem wybrania katalogu dla plikow
       tymczasowych; zastpuje ona ow zmienn rodowiskow.

       Ponisze opcje  wplywaj  na  porzdkowanie  linii  wyjcia.   Mog  by  one
       okrelone  globalnie  lub jako cz konkretnego pola kluczowego.  Jeli nie
       podano adnego pola kluczowego, opcje  globalne  stosuj  si  do  porowna
       calych  linii;  w  przeciwnym razie opcje globalne s dziedziczone przez
       pola kluczowe, dla  ktorych  nie  okrelono  adnych  specjalnych  opcji.
       Opcje  -b,  -d,  -f  i  -i  klasyfikuj  znaki  zgodnie  z  ustawieniami
       narodowymi LC_CTYPE.

       -b     Ignoruje  pocztkowe  znaki   puste   podczas   szukania   kluczy
              sortowania w kadej linii.

       -d     Sortuje  w  porzdku  'ksiki  telefonicznej':  podczas sortowania
              ignoruje wszystkie znaki oprocz liter, cyfr i znakow pustych.

       -f     Podstawia znaki malych liter za odpowiednie  znaki  duych  liter
              podczas  sortowania  tak  aby, na przyklad, 'b' sortowalo si tak
              samo jak 'B'.

       -g     Sortuje numerycznie, poslugujc si standardow  funkcj  C  strtod,
              przeksztalcajc     przedrostek     kadej    linii    na    liczb
              zmiennoprzecinkow  podwojnej  precyzji.  Umoliwia  to  podawanie
              liczb zmiennoprzecinkowych w notacji naukowej, jak '1.0e-34' czy
              '10e100'. Nie zglasza nadmiaru, niedomiaru czy bldow  konwersji.
              Wykorzystuje nastpujcy porzdek leksykograficzny:

              *  linie  nie  rozpoczynajce  si  liczbami  (wszystkie uwaane za
              rowne).

              * wartoci NaN ("Not a Number") w arytmetyce  zmiennoprzecinkowej
              IEEE w spojnej, ale zalenej od architektury komputera kolejnoci.

              * minus nieskoczono.

              * liczby skoczone w kolejnoci rosncej (z rownymi -0 i +0).

              * plus nieskoczono.

       Opcji  tej  naley  uywa tylko wtedy, gdy nie ma innej alternatywy; jest
       znacznie wolniejsza ni -n i przy konwersji na  zmiennoprzecinkowe  mona
       utraci informacj.

       -i     Ignoruje   znaki  niedrukowalne  (spoza  zakresu  ASCII  040-176
              osemkowo, wlcznie) podczas sortowania.

       -M     Kady pocztkowy lacuch skladajcy  si  z  dowolnej  iloci  bialych
              znakow   plus  trzy  litery  bdce  skrotem  nazwy  miesica  jest
              zamieniany na DUE litery i porownywany w porzdku 'JAN' < 'FEB' <
              ...  <  'DEC.'  Przy porownywaniu nieprawidlowe nazwy s mniejsze
              od poprawnych.  Ustawienie  narodowe  LC_TIME  wyznacza  pisowni
              nazw miesicy.

       -n     Sortowanie numeryczne: kad lini rozpoczyna liczba. Skladaj si na
              ni opcjonalne biale znaki, opcjonalny  znak  -,  oraz  zero  lub
              wicej  cyfr,  ktore  mog by oddzielone separatorami tysicy, plus
              opcjonalnie wystpujcy separator dziesitny i zero lub wicej  cyfr
              dziesitnych.   Ustawienie   narodowe   LC_NUMERIC   okrela  znak
              separatora dziesitnego i separatora tysicy.

              sort -n wykorzystuje co, co moe by  uwaane  za  niekonwencjonaln
              metod     porownywania     lacuchow    reprezentujcych    liczby
              zmiennoprzecinkowe. Zamiast najpierw zamienia kady lacuch na typ
              'double'   jzyka  C  a  nastpnie  porownywa  ich  wartoci,  sort
              wyrownuje  znaki  separatora  dziesitnego  w  dwu  lacuchach   i
              porownuje  je  znak  po znaku. Jedn z korzyci z takiego podejcia
              jest jego szybko. W praktyce jest to  o  wiele  wydajniejsze  ni
              wykonywanie  dwu odpowiednich konwersji string-double (lub nawet
              string-integer)  i   nastpnie   porownywanie   liczb   podwojnej
              precyzji.   Dodatkowo,   nie   wystpuje  tu  towarzyszca  utrata
              dokladnoci. Konwersja przed porownaniem kadego  lacucha  na  typ
              'double'  ograniczalaby  dokladno  do  okolo  16 cyfr w wikszoci
              systemow.

              Nie jest  rozpoznawany  ani  pocztkowy  znak  '+',  ani  notacja
              wykladnicza.  Do porownywania numerycznego takich lacuchow naley
              uy opcji -g.

       -r     Odwraca rezultat porownania, tak i linie z  wikszymi  wartociami
              klucza pojawiaj si w wyniku wczeniej, a nie poniej.

       Inne opcje to:

       -o plik-wyj
              Wypisuje  wynik  do plik-wyj, a nie na standardowe wyjcie.  Jeli
              plik-wyj jest jednym z plikow wejciowych,  sort  kopiuje  go  do
              pliku  tymczasowego  przed  sortowaniem  i  wypisaniem wyniku do
              plik-wyj.

       -t separator
              Uywa znaku separator jako separatora pol podczas szukania kluczy
              sortowania  w  kadej linii.  Domylnie pola oddzielone s lacuchem
              pustym pomidzy znakami  nie  bdcymi  bialym  znakiem  i  bialymi
              znakami.   To  znaczy,  lini wejcia ' foo bar', sort rozklada na
              pola ' foo' i ' bar'.  Separator pol nie jest uwaany za  cz  ani
              pola, ktore go poprzedza ani tego, ktore po nim nastpuje.

       -u     W  przypadku  domylnym  lub  opcji  -m, wypisuje tylko pierwsz z
              sekwencji linii porownanych jako rowne.  Dla opcji  -c  sprawdza
              czy  adna  para  kolejnych  linii  w  wyniku porownania nie jest
              rowna.

       -k poz1[,poz2]
              Zalecana, POSIX-owa skladnia  okrelania  pol  sortowania.   Pole
              jest  czci  linii  pomidzy  poz1  i  poz2 (lub kocem linii, jeli
              pominito poz2) w/lcznie.  Pola  i  pozycje  znakow  numerowane  s
              poczwszy od 1.  Zatem sortowanie wedlug drugiego pola wymagaloby
              '-k 2,2'.  Poniej znajdziesz wicej przykladow.

       -z     Traktuje wejcie jako zestaw  linii  zakoczonych  bajtem  zerowym
              (znak  ASCII NUL (null)) a nie ASCII LF (koniec linii). Opcja ta
              moe by przydatna w polczeniu z `perl -0' lub  `find  -print0'  i
              `xargs  -0',  ktore  robi to samo w celu niezawodnego zachowania
              dowolnych nazw cieek (nawet zawierajcych znaki koca linii).

       +poz1 [-poz2]
              Przestarzala, tradycyjna opcja okrelania pol sortowania.  Okrela
              pole  w  kadej  linii,  ktorego naley uy jako klucza sortowanie.
              Pole to sklada si z czci linii zaczynajcej si na poz1 a do  (ale
              nie  wlcznie  z) poz2 (albo do koca linii jeli nie podano poz2).
              Pola i pozycje znakow numerowane s poczwszy od 0.

       Pozycja w polu sortowania w opcjach -k i + ma posta  f.c,  gdzie  f  to
       numer  pola,  ktore  ma  zosta  uyte  a  c to numer pierwszego znaku od
       pocztku pola (dla +poz) albo od koca poprzedniego pola (dla -poz).   Cz
       .c  pozycji  moe zosta pominita; w tym przypadku uwaa si j za oznaczajc
       pierwszy znak pola.  Jeli podano opcj -b, cz .c okrelenia pola  liczona
       jest  od  pierwszego  niepustego  znaku  pola (dla +poz) lub ostatniego
       niepustego znaku stojcego po poprzednim polu (dla -poz).

       Argument +poz lub -poz moe take zawiera dolczon dowoln  z  liter  opcji
       Mbdfinr,  wowczas dla tego konkretnego pola nie s uywane globalne opcje
       porzdkowania.  Opcja -b moe by dolczona niezalenie do jednej z lub  obu
       czci  +poz  i -poz okrelenia pola, a jeli zostala odziedziczona z opcji
       globalnych, zostanie dolczona do obydwu.  Jeli uyto opcji -n lub -M, co
       zaklada opcj -b, opcja -b stosuje si do zarowno do czci +poz jak i -poz
       okrelenia pola.  Klucze mog si rozciga na kilka pol.

       Dodatkowo,  kiedy  GNU  sort  wywolany  zostal   z   dokladnie   jednym
       argumentem, rozpoznawane s nastpujce opcje:

       --help Wywietla  informacj  o  stosowaniu programu i dostpnych opcjach,
              koczy prac.

       --version
              Wywietla numer wersji programu i koczy prac.

ZGODNE Z

       Historyczne  (z  BSD  i  System  V)  implementacje  sort  ronily  si  w
       interpretacji  niektorych opcji, szczegolnie -b, -f, oraz -n.  GNU sort
       naladuje zachowanie POSIXowe,  ktore  jest  zwykle  (ale  nie  zawsze!)
       podobne  do  zachowania z System V.  Wedlug POSIX -n nie zaklada ju -b.
       Dla spojnoci, w ten sam sposob zmieniono -M.  Moe to wplyn na znaczenie
       pozycji  znakow  w  okreleniach pol w pewnych zagmatwanych przypadkach.
       Jeli ci to gryzie, rozwizaniem jest dodanie wyranej opcji -b.

PRZYK/LADY

       A oto nieco przykladow  ilustrujcych  rozmaite  kombinacje  opcji.   Do
       okrelania  kluczy sortowania wykorzystywana jest w nich POSIX-owa opcja
       -k zamiast przestarzalej skladni +poz1-poz2.

       * Sortowanie w malejcej (odwrotnej) kolejnoci numerycznej:
           sort -nr

       * Sortowanie alfabetyczne, przy pominiciu  pierwszych  i  drugich  pol.
       Posluguje si pojedynczym kluczem zloonym ze znakow od pocztku trzeciego
       pola do koca kadej linii:
           sort -k3

       * Sortowanie numeryczne wedlug drugiego pola i rozstrzyganie  przeszkod
       przez  sortowanie  alfabetyczne  wg  trzeciego i czwartego znaku pitego
       pola.  Znakiem ograniczajcym pola jest ':'
           sort -t : -k 2,2n -k 5.3,5.4
       Zauwa,  e  w  przypadku  napisania  '-k  2'  zamiast  '-k  2,2',   sort
       wykorzystalby  wszystkie  znaki poczwszy od drugiego pola, a skoczywszy
       na kocu linii jako pierwszy klucz numeryczny.   W  wikszoci  zastosowa,
       traktowanie jako numeryczne kluczy zloonych z wicej ni jednego pola nie
       daje oczekiwanego wyniku.

       Zauwa te, e  do  okrelnika  koca  pola  dla  pierwszego  klucza  zostal
       zastosowany  modyfikator  -n. Bylby rownowany podaniu '-k 2n,2' lub '-k
       2n,2n'. Wszystkie modyfikatory z wyjtkiem b odnosz si do odnonego pola,
       niezalenie  od  tego czy s dolczone do okrelenia pocztku pola, koca czy
       obu.

       * Sortowanie pliku hasel wedlug pitego  pola,  ignorowane  s  pocztkowe
       biale  znaki.  Sortowanie linii z rownymi wartociami pitego pola wedlug
       numerycznego identyfikatora uytkownika z pola trzeciego:
           sort -t : -k 5b,5 -k 3,3n /etc/passwd
       Alternatyw jest zastosowanie globalnego modyfikatora numerycznego -n:
           sort -t : -n -k 5b,5 -k 3,3 /etc/passwd

       * Utworzenie pliku znacznikow (tags) w kolejnoci sortowania niewraliwej
       na wielko liter:
           find src -type f -print0 | \
                sort -t / -z -f | xargs -0 etags --append
       Uycie  w  tym  przypadku  '-print0',  '-z'  i  '-0'  oznacza,  e  cieki
       zawierajce znaki nowej linii nie bd  rozbijane  przez  operacj  operacj
       sortowania.

       * Na koniec: do zignorowania zarowno pocztkowych jak i kocowych bialych
       znakow mona zastosowa modyfikator b do  kocowego  okrelnika  pierwszego
       klucza
           sort -t : -n -k 5b,5b -k 3,3 /etc/passwd
       lub  uy  globalnego  modyfikatora  -b zamiast -n i bezporedniego n przy
       okreleniu drugiego klucza:
           sort -t : -b -k 5,5 -k 3,3n /etc/passwd

UWAGI

       Rone znaczenie numerow  pol  w  zalenoci  od  uycia  opcji  -k  stwarza
       zamieszania.  To wszystko wina POSIX!

ZG/LASZANIE B/LD'OW

       Bldy prosz zglasza, w jz. ang., do <bug-textutils@gnu.org>.

COPYRIGHT

       Copyright (C) 1999 Free Software Foundation, Inc.
       This is free software; see the source for copying conditions.  There is
       NO warranty; not even for MERCHANTABILITY or FITNESS FOR  A  PARTICULAR
       PURPOSE.

ZOBACZ TAKE

       uniq(1), comm(1), ptx(1), tsort(1), textutils(1).

OD T/LUMACZA

       Zaktualizowano   i  poszerzono  wg  dokumentacji  Texinfo  dla  narzdzi
       tekstowych GNU wersji 2.0.

INFORMACJE O T/LUMACZENIU

       Powysze tlumaczenie pochodzi z nieistniejcego ju  Projektu  Tlumaczenia
       Manuali  i  moe nie by aktualne. W razie zauwaenia ronic midzy powyszym
       opisem a rzeczywistym zachowaniem  opisywanego  programu  lub  funkcji,
       prosimy o zapoznanie si z oryginaln (angielsk) wersj strony podrcznika.