Provided by:
manpages-tr_1.0.5.1-2_all 
ISIM
crontab - cron'u yoneten tablolar
A,CIKLAMA
Bir crontab dosyasinda, cron(8) surecinin hangi zamanda hangi komutu
calistiracagini belirten aciklamalar bulunur. Her kullanici kendi
crontab dosyasina sahip olabilir. Bu kullanicilara ait crontab
dosyalarindaki zamanlanmis komutlar, crontab dosyasinin sahibi hangi
kullanici ise onun adi altinda calistirilir. Uucp ve News genellikle
kendi crontab dosyalarina sahiptirler, bu sayede bir cron komutunun
parcasi olarak su(1) komutunu calistirma ihtiyaci ortadan kalkmis olur.
Bos satirlar, sekmeler ve ara bosluklar yok sayilirlar. `#' karakteri
ile baslayan satirlar yorum satirlaridir. Dosyanin isletilmesi
sirasinda sistem tarafindan onemsenmezler. Unutmayin ki, cron komutlari
ve yorumlar ayni satirda olamazlar. Bir yorum satirinin devaminda, bir
cron komutu yer aliyorsa, sistem burasini da yorum olarak kabul eder ve
isleme sokmaz. Ayni sekilde; yorumlar da, ortam degiskeni ayarlari
biciminde, ayni satirda yer alamazlar.
Gecerli bir crontab satiri, ya ortam degiskenidir, ya da bir cron
komutudur. Bir ortam degiskeni su sekilde olur:
isim = deger
Esit isaretinin yanindaki bosluklar secime baglidir. Deger icindeki
sonraki bosluklar, isme atanan degerin bir parcasi olarak kabul
edileceklerdir. Deger dizgesi, onde veya arkada yer alan bosluklari
korumak icin, cift ya da tek tirnak icinde olabilir. Buradaki temel
nokta cift tirnak ile baslarsaniz cift tirnak ile bitirmeniz
gerektigidir. Ayni sekilde tek tirnak ile baslarsaniz tek tirnak ile
bitirmelisiniz.
Pek cok ortam degiskeni, cron(8) sureci tarafindan duzenlenir. SHELL
degiskeni, /bin/sh'i isaret eder. LOGNAME ve HOME, crontab dosyasinin
sahibinin /etc/passwd dosyasindaki degerlerine gore ayarlanir. HOME
ve SHELL ortam degiskenleri, crontab icindeki ayrica belirtilerek
onemsenmeyebilir ama LOGNAME onemsenir.
UYARI: BSD sistemlerde, LOGNAME degiskeni bazen USER olarak
adlandirilabilir. Bu tur sistemlerde, USER degiskeni de ayarlanmalidir.
LOGNAME, HOME ve SHELL'e ek olarak; cron(8), bu crontab dosyasindaki
komutlarin calismasi sonucu e-posta gondermeyi gerektirecek bir durum
ortaya cikmissa, MAILTO degiskenini de arar. Sayet MAILTO tanimli ve
icerigi bos degil ise, posta burada belirtilen kullaniciya gonderilir.
Sayet MAILTO belirtilmis ama icerigi bos ise, (MAILTO="" gibi) e-posta
gonderilmez. Diger durumlarda, e-posta, crontab dosyasinin sahibi olan
kullaniciya gonderilir. Bu secenek, cron'u yuklerken postaci olarak
/usr/lib/sendmail yerine /bin/mail kullanmaya karar verdiginiz
durumlarda oldukca faydali olur -- /bin/mail sahte isme izin vermez ve
UUCP genellikle onun e-postalarini okumaz.
Bir cron komutunun yapisi V7 standarti ile oldukca uyumludur. Her
satir, sonunda bir komut olan, bes adet zaman ve tarih alanina
sahiptir. Sayet bu bir sistem crontab dosyasi ise kullanici adi da
belirtilir. Komutlar cron(8) tarafindan isletilir. Burada belirtilen
bir komutun isletilmesi icin: dakika, saat ve ay bolumunun gercek zaman
ile ayni olmasi ve haftanin gunu ya da ayin gunu bolumununden en az
birisinin gercek zaman ile ayni olmasi gerekir (aciklama icin asagidaki
NOT'a bakiniz). Burada unutulmamasi gereken bir nokta vardir: kayip
saatler diye adlandirabilecegimiz zaman (yaz saati, kis saati
uygulamalarinda gecislerde yasanan saat kaybi gibi) icin ayarlanmis
gorevler asla calismayacaktir. Benzer sekilde, bir seferden daha fazla
yasanan saatler icin ayarlanmis gorevlerde iki kez calistirilacaktir
(yaz saati kis saati degisimlerinde saatin geriye alinip, iki kere ayni
saat diliminin yasanmasi).
cron(8), her dakika basi cron girislerini gozden gecirir.
Zaman ve tarih alanlari:
Alan adi izin verilen degerler
-------- ---------------------
minute 0-59 (dakika)
hour 0-23 (saat)
day of month 1-31 (ayin gunu)
month 1-12 (veya ay isimleri)
day of week 0-7 (Pazar gunu icin 0, 7; isim kullanilabilir.)
Yildiz (*) ile isaretlenmis bir alan bastan sona (=hepsi) anlamina
gelir.
Sayi araliklari belirtilebilir. Araliklar, `-' isareti ile ayrilmis iki
sayidan olusur. Belirtilen bir araliga baslangic ve bitis sayilari da
dahildir. Ornegin; 8-11 saat araligi: 8,9,10 ve 11 saatlerini kapsar.
Listeler kullanilabilir. Liste; virgul ile ayrilmis sayilar dizesidir.
Ornegin: ``1,2,5,9'' ve ``0-4,8-12''.
Adim degerleri araliklarla birlikte kullanilabilir. Bir araliktan sonra
`/<sayi>' seklinde ifade edilir. Buradaki sayi adimlama degeridir.
Ornegin; "0-23/2" saat ifadesi, V7 standartinda
"0,2,4,6,8,10,12,14,16,18,20,22" degerlerini ifade etmektedir. Adimlama
bir yildizdan `*'sonra da yapilabilir. "*/2" nin anlami; her iki saatte
bir demektir.
"month" ve "day of week" alan adlari icin isimler de kullanilabilir.
Buyuk/kucuk harf ayrimi olmaksizin ingilizce ismin ilk uc harfini
kullanabilirsiniz. Isim araliklari ve isim listelerini kullanamazsiniz.
6. alan (satirin geri kalani kismi) calistirilacak komutu belirtir.
Satirsonu karakterine veya "%" isaretine kadar olan kisim, /bin/sh ya
da crontab'in SHELL ortam degiskenince tanimlanmis olan kabuk
tarafindan calistirilir. Yuzde isareti `%', `\' isareti ile
oncelenmedikce, satirsonu karakteri haline donusur ve ilk `%' den
sonraki tum bilgi, standart girdiye komut olarak gonderilir.
Not - komutun calistirilacagi gun iki alandan ayarlanabilir: ayin gunu
ve haftanin gunu. Her iki alanda belirli bir gun ile sinirliysa (yani
`*' degilse, yani belirtilmis bir gun varsa), gercek zaman bu iki
degerden biri ile eslesince, komut calistirilir. Ornegin; ``30 4 1,15 *
5'' dizgesi bir komutu her ayin 1. ve 15. gunleri saat 4:30'da, arti
her Cuma calistirilir.
"ORNEK CRON DOSYASI
# komutlari calistirmak icin /bin/sh kullanilsin,
# /etc/passwd'de belirtilen onemsizdir
SHELL=/bin/sh
# kimin crontab'i oldugunu bosver, butun ciktilari `paul'e postala
MAILTO=paul
#
# hergun gece yarisindan sonra bes dakika calistir
5 0 * * * $HOME/bin/daily.job >> $HOME/tmp/out 2>&1
# her ayin ilk gunu saat 14:15 de calistir -- ciktilar paul'e postalansin
15 14 1 * * $HOME/bin/monthly
# hafta ici (Pazartesi-Cuma) hergun saat 22:00'da calistir ve Joe'yu kizdir
0 22 * * 1-5 mail -s "Saat 22:00" joe%Joe,%%Cocuklarin nerede?%
23 0-23/2 * * * echo "her gun 00:23, 02:23, 04:23 de calisir"
5 4 * * sun echo "her Pazar 4:05'de calisir"
ILGILI DOSYALAR
/etc/crontab Sistem crontab dosyasi
ILGILI BELGELER
cron(8), crontab(1).
ILAVELER
Haftanin gunlerini belirtirken; hem 0. gun, hem de 7. gun Pazar olarak
kabul edilecektir. BSD ve ATT bu konuda anlasamamislar gibi gorunuyor.
Listeler ve araliklar ayni alan icinde birlikte olamazlar. "1-3,7-9"
dizgesi ATT veya BSD cron'u tarafindan reddedilecektir. cron komutu, bu
dizge yerine "1-3" veya "7,8,9" seklinde tanimlamalari kabul edecektir.
Araliklar adimlama icerebilir. "1-9/2" , "1,3,5,7,9" ile ayni
anlamdadir.
Ay ve haftanin gunleri isim olarak belirtilebilir.
Ortam degiskenleri crontab icinden ayarlanabilir. BSD veya ATT'de alt
sureclere aktarilan ortam, /etc/rc icindekilerden birisidir.
Komut ciktisi; crontab'in sahibine postalanabilir (BSD bunu beceremez),
crontab'in sahibinden baskasina postalanabilir (SysV bunu beceremez)
veya bu ozellik kapatilabilir ve kimseye posta gonderilmez (SysV bunu
da yapamaz).
YAZAN
Paul Vixie <paul (at) vix.com> tarafindan yazilmistir.
,CEVIREN
Yalcin Kolukisa <yalcink01 (at) yahoo.com>, Kasim 2003