Provided by:
manpages-pl_20060617-4_all 
NAZWA
hdparm - pobierz/ustaw parametry dysku twardego
SK/LADNIA
hdparm [ opcje ] [urzdzenie] ..
OPIS
hdparm daje interfejs linii polece do ronych ioctli dyskow twardych
obslugiwanych przez podsystem sterownika ATA/IDE. Niektore opcje mog
dziala prawidlowo tylko z najnowszymi jdrami. Aby uzyska najlepsze
wyniki, naley skompilowa hdparm z plikami naglowkowymi pochodzcymi ze
rodel najnowszego jdra.
OPCJE
Bez opcji, zaklada si acdgkmnru.
-a Pobierz/ustaw wskanik odczytu z wyprzedzeniem (read-ahead)
systemu plikow. Jest to uywane do zwikszania wydajnoci w
sekwencyjnych odczytach duych plikow poprzez pobieranie
dodatkowych blokow, w nadziei, e bd potrzebne danemu zadaniu. W
obecnej wersji jdra (2.0.10) domylnym ustawieniem tej opcji jest
8 sektorow (4KB). Warto ta wydaje si by dobra dla wikszoci
zastosowa, lecz w systemach, gdzie w wikszoci uywa si losowych
repozycjowa plikowych, ustawienie mniejszej wartoci moe zapewni
lepsz wydajno. Poza tym, wiele sterownikow IDE ma take wbudowane
oddzielne funkcje tego typu, ktore w wielu sytuacjach niweluj
potrzeb odczytu z wyprzedzeniem przez system plikow.
-A Wlcz/wylcz wlaciwo odczytu wyprzedzajcego (read-lookahead) napdu
IDE (zwykle domylnie ON -- wlczon).
-b Pobierz/ustaw stan magistrali.
-B Ustaw wlaciwoci Zaawansowanego Zarzadzania Energi (APM), o ile
napd posiada wspomaganie dla niej. Mala warto oznacza agresywne
zarzdzanie energi, a dua lepsz wydajno. Warto 255 wylczy
zarzdzanie energi na tym dysku.
-c Zapytaj/wlcz obslug 32-bitowego I/O w (E)IDE. Mona uy
numerycznego parametru wlczajcego/wylczajcego obslug: Obecnie
obslugiwane wartoci zawieraj 0 dla wylczenia obslugi 32-bitowego
I/O, 1 dla wlczenia 32-bitowej transmisji danych, 3 dla wlczenia
32-bitowej transmisji danych ze specjaln sekwencj sync wymagan
przez wiele chipsetow. Warto 3 dziala z prawie wszystkimi
32-bitowymi chipsetami IDE, lecz naraa na dodatkowe koszty.
Zauwa, e "32-bit" odnosi si do transmisji poprzez magistral PCI
lub VLB, ale tylko do karty interfejsu; wszystkie napdy (E)IDE
maj wci tylko 16-bitowe polczenie z kart interfejsu.
-C Sprawd obecny stan trybu zasilania IDE. Jest on zawsze jednym z
unknown (dysk nie obsluguje tego polecenia), active/idle
(normalne dzialanie), standby (tryb oszczdzania energii, dysk si
zatrzymal), lub sleeping (najniszy tryb oszczdzania energii,
dysk jest calkowicie wylczony). Za pomoc opcji -S, -y, -Y, i -Z
mona manipulowa trybami zasilania IDE.
-d Wlcz/wylcz flag "using_dma" (uywajcy DMA) dla tego napdu. Opcja
ta dziala tylko z kilkoma kombinacjami napdow i interfejsow,
ktore obsluguj DMA, i ktore s znane sterownikowi IDE. Dobrym
pomyslem jest rownie uycie odpowiedniej opcji -X w polczeniu z
-d1 aby zapewni, e sam napd jest zaprogramowany odpowiedni tryb
DMA, cho wiele BIOSow powinno zrobi to za ciebie podczas
uruchamiania komputera. Uywanie DMA prawie zawsze powoduje
zwikszenie wydajnoci i przepustowoci oraz zmniejsza zuycie
procesora. Lecz jest co najmniej kilka zestawie chipsetow i
dyskow, dla ktorych uycie DMA nie zrobi wikszej ronicy, lub
nawet spowolni dysk (na naprawd spapranym sprzcie). Ale to
zaley.
-D Wylcz/wlcz wbudowan w dnapd wlaciwo zarzdzania uszkodzeniami, za
pomoc ktorej jego firmware probuje automatycznie zarzdza
uszkodzonymi sektorami, przenoszc je na sektory "zapasowe",
zarezerwowane fabrycznie do tego celu.
-E Ustaw szybko cdrom-u. NIE jest to konieczne do normalnego
dzialania, gdy napd automatycznie sam przelcza prdkoci. Jednak
jeli chcesz si nim bawi, podaj po tej opcji warto szybkoci,
zwykle liczb tak jak 2 lub 4.
-f Synchronizuj (sync) i wyproniaj (flush) bufory podrczne
urzdzenia przy wyjciu. Operacja ta jest rownie wykonywana jako
cz pomiarow -t i -T.
-g Poka geometri dysku (cylindry, glowice, sektory), rozmiar (w
sektorach), a take przesunicie (w sektorach) pocztku urzdzenia,
poczynajc od pocztku napdu.
-h Poka krotk informacj o uyciu (pomoc).
-i Poka informacje identyfikacyjne, ktore zostaly pobrane z napdu
podczas startu, o ile s one dostpne. Jest to wlaciwo
nowoczesnych napdow IDE i moe nie by obslugiwana przez starsze
urzdzenia. Zwracane dane mog nie by aktualne, zalenie od
czynnoci wykonanych po uruchomieniu systemu. Pomimo tego,
pokazywana jest zawsze bieca warto trybu operacji
wielosektorowych (multiple sector mode count). Dla
dokladniejszej interpretacji informacji identyfikacyjnych,
odsylamy do AT Attachment Interface for Disk Drives (ANSI ASC
X3T9.2 working draft, revision 4a, April 19/93).
-I daj informacji identyfikacji bezporednio od napdu. Informacja
jest wywietlana w nowym, rozszerzonym formacie z wiksz iloci
szczegolow, ni przy starszej opcji -i. Dostpna jest take
specjalna odmiana tej opcji "bez pasow bezpieczestwa" -Istdin,
ktora nie moe by uywana z adn inn opcj. Dziki niej blok
identyfikacyjny dysku bdzie pobrany ze standardowego wejcia
zamiast uywania parametru /dev/hd*. Format tego bloku musi by
dok/ladnie taki sam jak w "plikach" /proc/ide/*/hd*/identify. Ta
odmiana jest przeznaczona do uytku z "bibliotekami" informacji
identyfikacyjnych dysku, oraz z dyskami ATAPI, dla ktorych
standardowe mechanizmy mog dziala bldnie.
-k Pobierz/ustaw flag keep_settings_over_reset (zachowaj ustawienia
po resecie). Gdy ta flaga jest ustawiona, sterownik bdzie
chronil opcje -dmu po mikkim resecie. Flaga ta domylnie jest
wylczona, aby uchroni napd przed ptlami resetowa, ktore moglyby
by spowodowane kommbinacjami ustawie -dmu Opcja -k powinna wic
by ustawiana tylko gdy jeste przekonany, e to co robisz jest
dobre. Praktycznie, wszystko co trzeba zrobi aby przetestowa
konfiguracj (przed uyciem -k) to sprawdzenie czy napd daje si
odczyta/zapisa i czy proces nie generuje bldow w logach
(komunikaty jdra) (w wikszoci systemow zajrzyj do
/var/adm/messages).
-K Ustaw flag keep_features_over_reset (zachowaj wlaciwoci po
resecie). Jej ustawienie powoduje, e napd odzyskuje po mikkim
resecie ustawienia dla -APSWXZ. Nie wszystkie napdy wspieraj t
wlaciwo.
-L Ustaw flag blokowania drzwiczek (doorlock flag). Warto 1
spowoduje zablokowanie drzwiczek niektorych wymiennych dyskow
twardych (np. Syquest, ZIP, Jazz...). Z kolei warto 0 spowoduje
odblokowanie drzwiczek. Normalnie Linux automatycznie zarzdza
mechanizmem blokowania drzwiczek, w zalenoci od eksploatacji
dysku (zablokowane, gdy system plikow jest zamontowany). Lecz
podczas zamykania systemu moe by to uciliwe, gdy glowna partycja
znajduje si na dysku wymiennym, gdy partycja ta pozostaje
zamontowana (w trybie tylko-do-odczytu) po zamkniciu systemu.
Dziki uyciu tej opcji po przemontowaniu glownego systemu plikow
w trybie tylko-do-odczytu moliwe jest wyjcie kasety ze stacji po
zamkniciu systemu.
-m Pobierz/ustaw licznik sektorow dla wielosektorowego I/O w
napdzie. Ustawienie 0 wylcza t wlaciwo. Tryb ten (inaczej znany
jako IDE Block Mode) jest wlaciwoci wikszoci nowoczesnych dyskow
twardych IDE, zezwalajc na transfer wielu sektorow na przerwanie
I/O, w przeciwiestwie do tradycyjnego jednego sektora. Gdy
wlczona jest ta wlaciwo, zazwyczaj obcienie I/O przez system
zmniejsza si o 30-50%. W wielu systemach powoduje to take
zwikszenie przeplywu danych o 5% do 50%. Mimo to, niektore napdy
(najbardziej zauwaalnie seria WD Caviar), wydaj si dziala
wolniej w tym trybie. Ronie to jednak bywa. Wikszo napdow
wspiera minimalny zestaw ustawie obejmujcy 2, 4, 8 i 16
(sektorow). Dla niektorych dyskow moliwe s take wiksze wartoci.
Ustawienie 16 lub 32 wydaje si optymalnym dla wielu systemow.
Western Digital zaleca nisze ustawienia od 4 do 8 na wielu z ich
dyskow, a to z powodu malych (32KB) buforow w napdach i
niezoptymalizowanych algorytmow buforowania. Opcja -i moe sluy
do znajdywania maksymalnej wspieranej wartoci zainstalowanego
napdu (szukaj MaxMultSect na wyjciu). Niektore napdy twierdz, e
wspieraj ten tryb, lecz trac dane przy niektorych ustawieniach.
W rzadkich wypadkach, takie bldy mog spowodowa powane
uszkodzenie systemu plik'ow.
-M Pobierz/ustaw warto Automatycznego Zarzdzania Glonoci (Automatic
Acoustic Management - AAM). Wikszo nowych dyskow ma moliwo
zwolnienia obrotow glowicy aby zredukowa poziom halasu. Wartoci
mog by z przedzialu od 0 do 254. 128 jest najcichszym (a zatem
najwolniejszym) ustawieniem, a 254 najszybszym (i
najgloniejszym). Niektore dyski maj tylko dwa poziomy (cichy /
szybki), a inne mog przyjmowa wszystkie wartoci od 128 do 254.
TA OPCJA JEST EKSPERYMANTALNA I NIEZBYT DOBRZE PRZETESTOWANA.
UYWASZ JEJ NA W/LASNE RYZYKO.
-n Pobierz lub ustaw flag "ignore write errors" (ignoruj bldy
zapisu) w sterowniku. NIE baw si tym bez uprzedniego zapoznania
si z kodem rodlowym sterownika.
-p Proba przeprogramowania chipsetu interfejsu IDE na okrelony tryb
PIO, lub proba automatycznego dostosowania si do "najlepszego"
trybu PIO wspieranego przez napd. Wlaciwo ta jest wspierana w
jdrze tylko dla kilku "znanych" chipsetow. Niektore chipsety IDE
nie s w stanie zmieni trybu PIO dla pojedynczego napdu; wowczas
opcja ta moe spowodowa ustawienie trybu PIO dla obydwu napdow.
Wiele chipsetow IDE wspiera albo mniej, albo wicej ni
standardowe 6 (od 0 do 5) trybow PIO, wic dokladne ustawienie
szybkoci, ktore wlaciwie jest zaimplementowane, bdzie roni si
zalenie od wyrafinowania chipsetu/sterownika. Uywaj z wielk
ostronoci! Wlaciwo ta nie chroni przed nierozwag, a niepomylne
dzialanie moe spowodowa powane uszkodzenie systemu plik'ow!
-P Ustaw maksymalny licznik sektorow dla wewntrznych mechanizmow
preodczytu napdu. Nie wszystkie napdy wspieraj t wlaciwo.
-q Obslu nastpn opcj cicho, nie wydajc komunikatow na wyjcie. Jest
to przydatne do zmniejszenia zamieszania na ekranie w wypadku
uruchamiania z /etc/rc.c/rc.local. Nie mona stosowa do opcji
-i, -v, -t, oraz -T.
-Q Ustaw glboko tagowanej kolejki (tagged queue) (1 lub wiksz), lub
wylcz kolejkowanie (0). Dziala to tylko z nowszymi jdrami serii
2.5.xx (lub poniejszych serii) i tylko z niektorymi, aktualnie
wspierajcymi t funkcj sterownikami.
-r Pobierz/ustaw flag read-only (tylko do odczytu) urzdzenia. Gdy
jest ustawiona, operacje zapisu nie s na tym urzdzeniu
dozwolone.
-R Zarejestruj interfejs IDE. Niebezpieczne. Zobacz opis opcji -U
aby zdoby wicej informacji.
-S Ustaw timeout standby dla napdu. Warto ta jest uywana przez
napd w celu uzyskania informacji o tym, jak dlugo oczekiwa (bez
aktywnoci dyskowych) przed wylczeniem silnika w celach
oszczdnoci mocy. W takich warunkach, dysk moe potrzebowa do 30
sekund aby odpowiedzie na nagle odwolanie, cho wikszo napdow
robi to znacznie szybciej. Warto 0 oznacza wylczenie tej
wlaciwoci. Wartoci od 1 do 240 okrelaj wielokrotnoci 5 sekund,
czyli daj timeouty od 5 sekund do 20 minut. Wartoci od 241 do
251 okreslaj 1 do 11 jednostek po 30 minut dla timeoutow od 30
minut do 5.5 godzin. Warto 252 oznacza timeout 21 minut, 253
ustawia timeout zdefiniowany przez dostawc, a 255 jest
interpretowane jako 21 minut plus 15 sekund.
-T Dokonuj pomiarow czasu odczytow z cache dla celow porownawczych
i testow wydajnociowych. Aby uzyska miarodajne wyniki, operacja
ta powinna by powtarzana 2-3 razy na nieaktywnym pod innymi
wzgldami systemie (bez innych aktywnych procesow) z przynajmniej
kilkoma megabajtami wolnej pamici. Wywietlana jest szybko
odczytu bezporednio z linuksowych buforow cache, bez dostpu do
dysku. Warto ta jest wskanikiem przeplywu danych midzy
procesorem, cache i pamici systemu. Jeli podano rownie opcj -t,
to wynik zglaszany przez operacj -t zostanie zmodyfikowany o
czynnik korygujcy oparty na wyniku -T.
-t Dokonuj pomiarow czasu odczytow z urzdzenia dla celow
porownawczych i testow wydajnociowych. Aby uzyska miarodajne
wyniki, operacja ta powinna by powtarzana 2-3 razy na
nieaktywnym pod innymi wzgldami systemie (bez innych aktywnych
procesow) z przynajmniej kilkoma megabajtami wolnej pamici.
Wywietlana jest szybko odczytu poprzez bufory cache z dysku, bez
wczeniejszego cache'owania danych. Warto ta jest miar szybkoci,
z jak napd jest w stanie obslugiwa liniowe odczyty danych pod
Linuksem bez obcienia zwizanego z systemem plikow. Aby zapewni
dokladne pomiary, cache jest oproniany za pomoc ioctl BLKFLSBUF.
Jeli podano rownie opcj -T, to wynik zglaszany przez operacj -t
zostanie zmodyfikowany o czynnik korygujcy oparty na wyniku -T.
-u Pobierz/ustaw flag interrupt-unmask napdu. Ustawienie 1 zezwala
sterownikowi na niemaskowanie innych przerwa podczas
przetwarzania przerwania dyskowego, co w znaczcym stopniu
zmniejsza czas reakcji na Linuksa na polecenia uytkownika i
eliminuje bldy "serial port overrun". Uywajc tej opcji nley
zachowa ostrono: niektore kombinacje napdu/kontrolera nie radz
sobie dobrze z t wlaciwoci, co moe spowodowa powane uszkodzenie
systemu plik'ow. Praktycznie, interfejsy CMD-640B i RZ1000
(E)IDE mog by niestabilne (z powodu usterek sprztowych) gdy
opcja ta jest uywana z wersjami jdra wczeniejszymi ni 2.0.13.
Wylczenie wlaciwoci IDE prefetch tych interfejsow (zwykle
ustawienie BIOS/CMOS) daje bezpieczne rozwizanie tego problemu
dla wczeniejszych jder.
-U Wyrejestruj interfejs IDE. Niebezpieczne. Do uycia wraz z opcj
-R. Dedykowane dla sprztu skonstruowanego specjalnie do wymiany
"na gorco" (hot-swapping, bardzo rzadki!). Uywaj wiadomie z
zachowaniem szczeg'olnej ostronoci gdy moe to latwo zawiesi lub
uszkodzi twoj system. rodlowa dystrybucja hdparm zawiera
katalog 'contrib' z kilkoma skryptami wspomagajcymi wymian "na
gorco" na UltraBay z ThinkPad 600E. Uywaj na wlasne ryzyko.
-v Wypisz wszystkie ustawienia, poza -i (tak jak -acdgkmnru dla
IDE, -gr dla SCSI lub -adgr dla XT). Jest to te domylne
zachowanie, kiedy nie poda si adnych opcji.
-w Zresetuj urzdzenie (NIEBEZPIECZNE). NIE uywaj tej opcji. Jest
ona tylko do uytku w nieoczekiwanych sytuacjach, gdy dla
przywrocenia dysku do stanu uywalnoci i tak moe by konieczne
przeladowanie systemu.
-W Wlcz/wylcz wlaciwo cache'owania zapisu w napdach IDE (domylny
stan jest nieokrelony i zaleny od modelu/producenta).
-x Przestaw urzdzenie do wymiany "na gorco" (hotswap)
(NIEBEZBIECZNE).
-X Ustaw tryb transferu IDE dla nowszych napdow (E)IDE/ATA. Jest
to zazwyczaj uywane lcznie z -d1 gdy wlacza si DMA do/z napdu na
wspieranym chipsecie interfejsu, przy czym -X mdma2 sluy do
wyboru trybu transferow multiword DMA mode2 a -X sdma1 do wyboru
prostego trybu mode1 transferow DMA. Na systemach, ktore
wspieraj UltraDMA uycie -X udma2 sluy do ustawiania trybu
transferow UltraDMA mode2 (bdziesz musial przygotowa wczeniej
chipset do uycia UltraDMA). Poza tym, uycie tej opcji jest
rzadko potrzebne gdy wikszo/wszystkie nowoczesne napdy IDE
domylnie ustawiaj si w najszybszym ze swoich trybow PIO przy
wlczaniu. Manipulowanie tym moe by bezcelowe i ryzykowne. Na
dyskach, ktore wspieraj alternatywne tryby transferu, -X moe
sluy do przelczania tylko trybu napdu. Przed zmian trybu
transferu, interfejs IDE powinien by ustawiony za pomoc zworek
lub zaprogramowany (zobacz opcj -p) do nowego trybu, aby
zapobiec utracie i/lub zniszczeniu danych. Uywaj tego ze
szczeg'oln uwag! Dla trybow transferu PIO (Programmed
Input/Output), uywanych przez Linuksa, warto ta jest zwyczajnie
oczekiwanym numerem trybu PIO plus 8. Dlatego warto 09 ustawia
tryb PIO mode1, 10 PIO mode2, a 11 wybiera PIO mode3.
Ustawienie 00 odtwarza "domylny" tryb PIO dysku, a 01 wylcza
IORDY. Dla UltraDMA wartoci jest oczekiwany numer trybu UltraDMA
plus 64.
-y Zmu napd IDE do natychmiastowego przejcia w tryb mniejszego
zuycia energii: standby. To najczciej powoduje zwolnienie pracy
dysku. aktualny tryb moe by sprawdzony dziki opcji -C.
-Y Zmu napd IDE do natychmiastowego przejcia w tryb najmniejszego
zyycia energii: sleep. To kompletnie wylcza napd. Aby napd byl
dostpny ponownie potrzebny jest twardy lub mikki reset
(sterownik IDE Linuksa automatycznie wykona reset gdy bdzie
potrzebny). Aktualny tryb moe by sprawdzony dziki opcji -C.
-z Zmu jdro do ponownego odczytu tablicy partycji podanych urzdze.
-Z Wylcz automatyczne funkcje oszczdzania energii w niektorych
napdach Seagate (modelach ST3xx?), aby uchroni je od wylczania
si w nieoczekiwanych momentach.
B/LDY
Jak zauwaono powyej, opcje -m sectcount i -u 1 powinny by uywane z
ostronoci, najlepiej na systemie plikow tylko dla odczytu. Wikszo
napdow pracuje z tymi wlaciwociami dobrze, lecz zdarzaj si wyjtki.
System plikow moe wtedy ulec zniszczeniu. Pamitaj o backupie przed
takimi eksperymentami!
Niektore opcje (np. -r dla SCSI) mog nie dziala ze starszymi jdrami, w
ktorych potrzebne ioctl()'e nie byly wspierane.
Chocia to narzdzie jest skierowane przede wszystkim do uytku z napdami
dyskow twardych (E)IDE, to cz opcji jest rownie prawidlowa (i
dozwolona) w uyciu z dyskami twardymi SCSI oraz z dyskami MFT/RLL z
interfejsem XT.
AUTOR
hdparm zostal napisany przez Marka Lorda <mlord@pobox.com>, glownego
tworc i opiekuna sterownika (E)IDE dla Linuxa.
Kod wylczajcy automatyczne oszczdzanie energii w Seagate zostal
napisany przez Tomiego Leppikangasa <tomilepp@paju.oulu.fi>.
ZOBACZ TAKE
AT Attachment Interface for Disk Drives, ANSI ASC X3T9.2 working draft,
revision 4a, April 19, 1993.
AT Attachment Interface with Extensions (ATA-2), ANSI ASC X3T9.2
working draft, revision 2f, July 26, 1994.
AT Attachment with Packet Interface - 5 (ATA/ATAPI-5), T13-1321D
working draft, revision 3, February 29, 2000.
AT Attachment with Packet Interface - 6 (ATA/ATAPI-6), T13-1410D
working draft, revision 3b, February 26, 2002.
Western Digital Enhanced IDE Implementation Guide, by Western Digital
Corporation, revision 5.0, November 10, 1993.
Enhanced Disk Drive Specification, by Phoenix Technologies Ltd.,
version 1.0, January 25, 1994.
INFORMACJE O T/LUMACZENIU
Powysze tlumaczenie pochodzi z nieistniejcego ju Projektu Tlumaczenia
Manuali i moe nie by aktualne. W razie zauwaenia ronic midzy powyszym
opisem a rzeczywistym zachowaniem opisywanego programu lub funkcji,
prosimy o zapoznanie si z oryginaln (angielsk) wersj strony podrcznika.