Provided by:
manpages-tr_1.0.5.1-2_all 
ISIM
chmod - dosya kip bitlerini degistirir
KULLANIM
chmod [se,cenek]... kip[,kip]... dosya...
chmod [se,cenek]... sekizlik-kip dosya...
chmod [se,cenek]... --reference="ornek-dosya dosya...
A,CIKLAMA
Bu kilavuz, chmod komutunun GNU surumunu anlatmaktadir. chmod,
belirtilen her dosyanin kip bitlerini belirtilen kipe gore degistirir.
Kip belirtimi yapilacak degisiklilerin sembolik gosterimlerinden
olusabilecegi gibi yeni kip bitlerinin belirtildigi bit kalibini iceren
sekizlik sayilardan da olusabilir.
Sembolik kip sozdizimi
[ugoa...][[+-=][rwxXstugo...]...][,...]
bicimindedir. rwxXst harfleri birden fazla belirtilebilirken, ugo
harflerinden yalniz biri belirtilebilir. Virguller ile ayrilarak,
cesitli sembolik kipler belirtilebilir.
ugoa harfleri, degistirilecek dosyaya hangi kullanicinin erisecegini
kontrol eder: sahibi olan kullanici u (yoU), dosyanin grubunda bulunan
kullanicilar g (Group), dosya grubunun disindaki diger kullanicilar o
(Others) veya butun kullanicilar a (All). Sayet bunlardan birisi
belirtilmemisse, a secenegi belirtilmis gibi islem yapilir, fakat umask
icinde ayarlanmis bitler etkilenmez.
+ isleci, secilen kiplerin her dosyadaki mevcut kip bitlerine
eklenmesini saglar; - isleci bunlari mevcut kiplerden kaldirmaya
yarar;= ise dosyada bulunan izinler uzerine atama yapmaya yarar (=
isleci kullanildiktan sonra eski dosya izinleri gecersiz olur ve yeni
atanan izinler kullanilir; dizinlerin kullanici ve grup kimligi
bitleri bu ozellikten etkilenmezler.).
rwxXst harfleri, etkiledikleri kullanicilar icin, yeni bit kiplerini
secerler: oku r (Read), yaz w (Write), calistir (dizinler icin erisim)
x (eXecute), dosyanin bir dizin oldugu durumlarda veya bazi
kullanicilar icin calistirma izninin oldugu durumlarda calistir X,
calistirma icin kullanici veya grup kimliklerini ayarla s, sinirli
silme bayragi veya yapiskan bit t (sTicky).
Bu harflerin bir veya birkaci yerine ugo harflerinden yalnizca birini
belirtebilirsiniz: izinler dosyanin sahibi olan kullanicilara aittir u
(yoU), izinler dosyanin sahibi olan gruptaki diger kullanicilara
aittir g (Group) ve izinler onceki iki sinifta belirtilenlerin
disindaki kullanicilara tahsis edilmistir o (Others).
Bir sayisal kip, en az bir en cok dort sekizlik (0 ile 7 arasinda)
rakamdan olusur ve her rakam 4, 2 ve 1 degerli bitler birbirine
eklenerek elde edilir. Atlanmis her bir basamak sifir kabul edilir. Ilk
rakam kullanici kimligi (4), grup kimligi (2) ve yapiskan bit (1)
ozniteliklerinden olusur. Ikinci rakam dosyanin sahibi olan kullanici
icin izinleri secer: okuma (4), yazma (2) ve calistirma (1) izinleri.
Ucuncusu ayni degerleri gruptaki kullanicilara, sonuncusu da grup
disindaki kullanicilara uygular.
chmod asla, sembolik baglarin izinlerini degistirmez, onlarin
izinlerini chmod sistem cagrilari da degistiremez. Sembolik baglarin
izinleri asla kullanilmadigi icin, bu temelde bir sorun yaratmaz.
Bununla beraber, komut satirinda listelenen her bir sembolik bag icin,
chmod sembolik bagin hedefi olan dosyanin izinlerini degistirir. Bunun
tersi olarak, chmod, ardisik dizin gecisleri sirasinda saptadigi
sembolik baglari gormezden gelir.
SINIRLI SILME BAYRAGI VEYA YAPI,SKAN BIT
Sinirli silme bayragi ve yapiskan bit tek bir bit olup, bit dosyanin
turune bagli olarak yorumlanir. Dizinler icin bu bit siradan
kullanicilarin kendilerine ait olmayan dizinleri dosyalari dizinden
silmelerini veya isimlerini degistirmelerini engeller; bu durumda bit,
dizin icin sinirli silme bayragi adini alir ve genelde /tmp gibi
herkesin yazabildigi dizinlerde kullanilir. Bazi eski sistemlerdeki
normal dosyalarda bu bit programlarin metin imgesinin takas alaninda
saklanmasina ve boylece calistirilirken daha hizli yuklenmesini
saglardi; bu durumda bit yapiskan bit adini alirdi. (Linux cekirdegi bu
yapiskan bitleri yoksayar.)
SE,CENEKLER
Her bir dosya'nin kipini belirtilen kip ile degistirir.
-c, --changes
Sadece degisiklik oldugu zaman rapor vermesi disinda --verbose
gibidir.
--no-preserve-root
`/' ozel olarak ele alinmaz (ontanimli)
--preserve-root
`/' uzerinde ardisik islem yapilamaz.
-f, --silent, --quiet
Pekcok hatayi gormezden gelir.
-v, --verbose
Islem yapilan her bir dosya icin bir tani bilgisi ciktilar.
--reference="ornek-dosya
kip yerine "ornek-dosya'nin kipini kullanir.
-R, --recursive
Dosya ve dizinleri ardisik olarak degistirir.
--help Bu yardim metnini goruntuler ve cikar.
--version
Surum bilgilerini goruntuler ve cikar.
Her bir kip ugoa harflerinin sifir ya da bir kacindan, +-=
sembollerinden birinden ve rwxXst harflerinden sifir veya bir kacindan
ugo harflerinin birinden olusur. (veya kisaca
`[ugoa]*([-+=]([rwxXst]*|[ugo]))+')
YAZAN
David MacKenzie ve Jim Meyering tarafindan yazilmistir.
GERIBILDIRIM
Lutfen, bocekleri ve hatalari <bug-coreutils (at) gnu.org> adresine
bildirin.
TELIF HAKKI
Telif hakki (C) 2006 Free Software Foundation, Inc.
Bu bir ozgur yazilimdir; GNU Genel Kamu Lisansinin
<http://www.gnu.org/licenses/gpl.html> kosullarina bagli kalarak
kopyalarini yeniden dagitabilirsiniz. Yasalarin izin verdigi olcude
hicbir garantisi yoktur; hatta SATILABILIRLIGI veya SAHSI KULLANIMINIZA
UYGUNLUGU icin bile garanti verilmez.
ILGILI BELGELER
chmod(2)
chmod komutu ile ilgili kapsamli bir kilavuz Texinfo olarak mevcuttur.
Sayet info ve chmod yazilimlari duzgun bir sekilde sisteminizde
mevcutsa, asagidaki komut ile bu kilavuzu goruntuleyebilirsiniz.
info coreutils chmod
,CEVIREN
Yalcin Kolukisa <yalcink01 (at) yahoo .com>, Kasim 2003
Kasim 2006'da guncellenmistir.