Provided by:
manpages-tr_1.0.5.1-2_all 
ISIM
man - kilavuz sayfalarini bicimler ve goruntuler
manpath - man sayfalarinin aranacagi yolu gosterir
KULLANIM
man [-acdfFhkKtwW] [--path] [-m sistem] [-p dizge] [-C ayar-dosyasi]
[-M dosyayolu] [-P sayfalayici] [-S b"ol"um-listesi] [b"ol"um]
isim ...
A,CIKLAMA
man kilavuz sayfalarini bicimler ve goruntuler. Sayet b"ol"um
belirtilirse, man komutu bu bolumdeki kilavuzla ilgilenecektir. isim
genellikle, bir komut, islev ya da dosyanin ismi olarak kilavuz
sayfasinin adidir. Bununla birlikte, sayet isim bir bolu (/) isareti
iceriyorsa, man komutu bunu bir dosya belirimi gibi kabul edecektir.
Boylece man ./foo.5 ve hatta man /cd/foo/bar.1.gz seklinde bile komut
uygulanabilir.
Kilavuz sayfasi dosyalarini man'in nerede aradigi asagida
aciklanmistir.
SE,CENEKLER
-C ayar-dosyasi
Kullanilacak ayar dosyasi belirtilir, ontanimli olarak
/etc/man.config'dir (man.conf(5)'a bakiniz.)
-M dosyayolu
Man sayfalarinin aranacagi dizinler belirtilir. Dizinler
`:'larla ayrilir. Bos liste -M hic kullanilmamis gibi islem
gorur. KILAVUZ SAYFALARININ ARAMA YOLU bolumune bakiniz.
-P sayfalayici
Kullanilacak sayfalayici uygulamasini belirtmek icin kullanilir.
Bu secenek MANPAGER ortam degiskenini umursamaz. Komutun
kullanilmasindan sonra PAGER degiskeni tekrar devreye girer.
Ontanimli sayfalayici olarak, man komutu /usr/bin/less -isr
kullanir.
-S b"ol"um-listesi
Aranacak kilavuz bolumlerinin `:' ayracli listesi belirtilir. Bu
secenek MANSECT ortam degiskenini umursamaz.
-a Ontanimli olarak, man buldugu ilk kilavuz sayfasini
goruntuledikten sonra devreden cikacaktir. Bu secenek ile,
sadece bulunan ilk kilavuz sayfasinin degil, isimle eslesen
butun sayfalarin gosterilmesi saglanir.
-c Bir guncel cat sayfasi mevcut olsa bile man sayfasini tekrar
bicimler. Bu secenek sadece, cat sayfasinin farkli bir ekran
genisligi icin derlenmis oldugu ya da evvelce bicimlenmis
dosyanin bozulmasi halinde kullanilirsa anlamlidir.
-d Man sayfasini goruntulemez, sadece hata ayiklama bilgileri
basar.
-D Yukaridaki secenekten farkli olarak man sayfasini goruntuledigi
gibi hata ayiklama bilgilerini de basar.
-f whatis ile aynidir.
-F, --preformat
Sadece bicimler, gostermez.
-h Tek satirlik bir yardim iletisi basar ve cikar.
-k apropos ile aynidir.
-K Butun man sayfalari icinde, belirtilen dizgeyi arar. UYARI: Bu
islem, muhtemelen, cok yavas olacaktir. Bir bolum belirtmek daha
uygundur (sadece bir fikir vermesi acisindan: 500 man sayfasinin
aranmasi bir dakika surer)
-m sistem
Ismi belirtilen sistem uzerinde aranacak, baska bir man
sayfalari kumesi tanimlar.
-p dizge
nroff veya troff'dan once calistirilacak onislemci dizilimini
belirtmek icin kullanilir. Her kurulum butun onislemcilere
sahip degildir. Bazi onislemciler ve bunlari belirten harfler
sunlardir: eqn (e), grap (g), pic (p), tbl (t), vgrind (v),refer
(r). Bu secenek MANROFFSEQ ortam degiskenini yok sayacaktir.
-t Kilavuz sayfasini standart ciktiya akterirken bicimlemek icin
/usr/bin/groff -Tps -mandoc kullanir. /usr/bin/groff -Tps
-mandoc'dan ciktisinin basilmadan once bazi filtrelerden
gecirilmesi gerekebilir.
-w, --path
Aslinda man sayfalarini goruntulemez, sadece bicemlenecek veya
goruntulenecek dosyalarin bulundugu yerleri bildirir. Herhangi
bir arguman belirtilmemisse, man komutu tarafindan man
sayfalarini bulmak icin aranan dizinlerin listesini standart
ciktidan goruntuler. Sayet manpath, man'e bir bag ise, bu
durumda "tr-manpath" ile "tr-man --path" esdegerdir.
-W -w gibidir, fakat her satira tek bir dosya ismi basar ve
herhangi bir ek bilgi vermez. man -aW man | xargs ls -l benzeri
kabuk komutlarinda oldukca faydalidir.
CAT SAYFALARI
Tekrar ihtiyac duyuldugunda man sayfalarinin bicimlenme zamanini
kazanmak icin, man komutu bicimlenmis man sayfalarini kaydetmek
isteyecektir. Geleneksel olarak DIZIN/manX icindeki sayfalarin
bicimlenmis halleri, DIZIN/catX icinde tutulur. Fakat, man dizini ile
cat dizini arasindaki diger eslesmeler /etc/man.config icinde
belirtilebilir. Gerekli cat dizini yoksa, hicbir cat sayfasi
kaydedilmeyecektir. Satir uzunlugu 80 karakterden farkli bicimlenmis
hicbir cat sayfasi kaydedilmez. man.conf dosyasi NOCACHE iceriyorsa
hicbir cat dosyasi kaydedilmez.
bir man kullanicisina, man suid yapmak mumkundur. Boylece, bir cat
dizininin sahibi man kullanicisi ve izinler 755 (sadece man tarafindan
yazilabilir) ve cat dosyalarinin sahibi man kullanicisi ve izinleri 644
veya 444 (sadece man kullanicisi tarafindan yazilabilir veya hic kimse
yazamaz) iken, herhangi bir normal kullanici cat sayfalarini
degistiremez veya bu dizine baska dosyalar koyamaz. Sayet man, suid
olarak tanimlanmamissa, butun kullanicilarin cat sayfalarini buraya
birakmasini istersek, cat dizininin izinleri 777 olmalidir.
-c secenegi, bir cat sayfasi var olsa bile, sayfanin tekrar
bicimlenmesini saglar.
KILAVUZ SAYFALARININ ARAMA YOLU
man komutu kilavuz sayfalarini bulmak icin, verilen seceneklere, ortam
degiskenlerine, /etc/man.config ayar dosyasina ve bazi yerlesik ve
geleneksel yapilara dayanan oldukca karisik bir yontem kullanir.
Ilk olarak, isim argumani bolu (/) karakterini iceriyorsa, man komutu
bunu dosyanin kendi belirtimi olarak kabul eder ve arama yapilmaz.
isim argumani bolu (/) karakterini icermedigi normal durumlarda, aranan
kilavuz sayfasi ile alakali olabilecek bir dosyayi bulmak icin cesitli
dizinleri arastirir.
Sayet -M dosyayolu secenegini belirtirseniz, dosyayolu `:' ayracli
dizin listesindeki dizinler man komutunun arayacagi dizinlerdir.
Sayet -M belirtilmemis ama MANPATH ortam degiskeni belirtilmis ise, bu
degiskenin degerindeki dizin listesi man komutunun arayacagi
dizinlerdir.
Sayet -M veya MANPATH ile dizin listesi acikca belirtilmemis ise, man
komutu /etc/man.config ayar dosyasinda tanimlanmis olan kendi dizin
listesini esas alir. Ayar dosyasindaki MANPATH deyimleri, aramada
kullanilacak ek dizinleri tanimlar.
Bununla birlikte, MANPATH_MAP deyimleri sizin arama yollariniza
eklenir, tabii ki bu sizin komut arama yolunuza baglidir (mesela: sizin
PATH ortam degiskeninize). Komut arama yolunda olabilecek her bir dizin
icin, kilavuz sayfalari arama yoluna eklenebilecek bir dizin
MANPATH_MAP deyimi icinde tanimlanir. man komutu PATH degiskenine bakar
ve uygun dizinleri kilavuz sayfalari arama yoluna ekler. Boylece,
MANPATH_MAP'in tam olarak kullaniminda, man xyz komutu ile xyz komutunu
verdiginizde calisacak uygulamanin kilavuz sayfasini elde edersiniz.
Ek olarak, komut arama yolundaki (bundan sonra `komut dizini' olarak
anilacaktir) MANPATH_MAP ifadesine sahip olmayan herbir dizin icin, man
komutu, man dizinini, komut dizini altinda veya komut dizininin ust
dizininin altdizinlerinde arar.
/etc/man.config icerisine NOAUTOPATH deyimini ekleyerek bu yakinlik
aramasini iptal edebilirsiniz.
Yukarida tarif edilen arama yolu icerisindeki her bir dizinde, man
komutu, bolum olarak istege bagli bir numara ve olasi bir sikistirma
sonekiyle konu.b"ol"um isimli dosyayi arar. Sayet boyle bir dosya
bulamaz ise, N kilavuz bolum numarasi olmak uzere manN veya catN adli
altdizinlere bakar. Sayet dosya catN altdizininde bulunursa, man bu
dosyasi bicimlenmis kilavuz sayfalari dosyasi (cat sayfalari) olarak
kabul eder. Aksi durumda, man bu sayfalarin bicimlenmedigi varsayar.
Her ikisi durumda da dosya bilinen bir sikistirma bicimine sahip sonek
tasiyorsa (ornegin; .gz), man bu dosyanin gzipli oldugunu kabul eder.
Belirli bir konu icin, man komutunun bir kilavuz sayfasini nerede
bulacagini (veya bulup bulamayacagini) gormek icin --path (-w)
secenegini kullanin.
ORTAM DEGI,SKENLERI
MANPATH
Sayet MANPATH belirtilmis ise, man komutu burada belirtilen yolu
kilavuz sayfalarini aramak icin kullanacagi yol olarak kabul
eder ve otomatik arama yolu ile ayar dosyasindaki ayarlar yok
sayilir, ama -M secenegi MANPATH ile belirtilen yolun da yok
sayilmasini saglar. KILAVUZ SAYFALARININ ARAMA YOLU bolumune
bakiniz.
MANPL Sayet MANPL belirtilmis ise, goruntulenecek sayfa uzunlugunu
belirlemek icin bu degiskeninin degeri kullanilir. Aksi halde,
butun man sayfasi tek (ve muhtemelen uzun) bir sayfa halinde
goruntulenir.
MANROFFSEQ
Sayet MANROFFSEQ belirtilmis ise; bu degiskenin degeri, nroff
veya troff calistirilmadan once calistirilacak onislemcileri
belirlemek icin kullanilir. Ontanimli olarak, sayfalar nroff'tan
once tbl onislemcisinden gecirilirler.
MANSECT
Sayet MANSECT belirtilmis ise; bu degiskenin degeri hangi
kilavuz bolumunun arastirilacagini belirlemek icin kullanilir.
MANWIDTH
Sayet MANWIDTH belirtilmis ise, bu degiskenin degeri kilavuz
sayfasinin ne genislkte goruntulenecegini belirtmek icin
kullanilir. Belirtilmemisse sayfa tam ekran genisliginde
goruntulenir.
MANPAGER
Sayet MANPAGER belirtilmis ise; bu degiskenin degeri kilavuz
sayfasini goruntuleyecek programin adini tayin etmek icin
kullanilir. Belirtilmemisse, PAGER kullanilir. Eger hicbir deger
yok ise, /usr/bin/less -isr kullanilir.
LANG Sayet LANG belirtilmis ise; bu degiskenin degeri, man komutunun
kilavuz sayfasi icin ilk bakacagi altdizini belirtir. Boylece,
`LANG=dk man1 foo' komutu, man'in, foo kilavuz sayfalari icin
ilk olarak .../dk/man1/foo.1, eger bu dosya bulunamazsa,
.../man1/foo.1 dosyasina bakmasini saglar. Buradaki `...' arama
yolunda tanimli bir dizindir.
NLSPATH, LC_MESSAGES, LANG
NLSPATH ve LC_MESSAGES cevre degiskenleri (veya ikincisinin
olmadigi durumlarda LANG degiskeni) mesaj katalogunu konumlamada
rol oynar. (Ingilizce sayfalar derlenmistir ve Ingilizce icin
kataloga gerek yoktur.) Ayrica man tarafindan cagrilan col(1)
gibi uygulamalarin LC_CTYPE'i kullandigini unutmayin.
PATH PATH, kilavuz sayfalari dosyalari icin arama yolunu tayin etmeye
yardimci olur. KILAVUZ SAYFALARININ ARAMA YOLU bolumune bakiniz
SYSTEM Ontanimli olarak gelen bir sonraki sistem ismini almak icin
kullanilir (-m secenegi ile birlikte kullanmak icin).
ILGILI BELGELER
apropos(1), whatis(1), less(1), groff(1), man.config(5).
YAZILIM HATALARI
-t secenegi sadece troff benzeri bir uygulama yuklu ise calisir.
IPU,CLARI
.emacs dosyaniza
(global-set-key [(f1)] (lambda () (interactive) (manual-entry (current-word))))
satirini eklerseniz, F1'e bastiginiz zaman imlecin uzerinde bulundugu
kutuphane cagrisinin man sayfasi acilir.
Bir man sayfasini duz metin halinde, tersboluler ve altcizgiler
olmadan, gormek isterseniz
# man foo | col -b > foo.mantxt
komutunu vermeyi deneyin.
,CEVIREN
Yalcin Kolukisa <yalcink01 (at) yahoo.com>, Kasim 2003
2 Eylul 1995 man(1)