Provided by: wipe_0.22-1_i386 bug

İSİM

       wipe  -  dosyaların  manyetik  ortamdan güvenli bir şekilde silinmesini
       sağlar

ÖZET

       wipe [-f][-c][-r][-q][-i] <filespec>

UYARI

       Bu türkçe elkitabı sayfası ingilizce olanından daha eskidir ve programa
       son eklenen bir kaç seçeneğe değinmemektedir.

AÇIKLAMA

       Manyetik  ortamdan  silindiği  düşünülen  bilgilerin geri alınması çoğu
       kişinin  sandığından  daha  kolaydır.  Bir  dosyanın  data  bloklarının
       üzerine  başka  bilgiler  yazılmış olsa bile, Manyetik Güç Mikroskopisi
       adı verilen ve asgari  kaynaklara  sahip  olan  herhangi  bir  düşmanın
       erişiminde  olan  bir  teknik, disk'e yazılmış son iki veya üç katmanın
       kolayca  elde  edilmesini  sağlamaktadır.   Wipe  yokedilecek  dosyanın
       üzerine  tekrar  tekrar  özel  bit  örüntüleri  yazar; sistemin fsync()
       çağrısını  ve  open()'in  O_SYNC  parametresini   kullanarak   manyetik
       medya'ya  bu örüntülerin aktarılmasını sağlar. Olağan konumda, 8'i eşit
       dağılımlı rasgele bit örüntüleri olmak üzere toplam 34  örüntü  dosyaya
       üstüste      yazılır.      Bu      örüntüler,      Peter     Gutmann'ın
       (pgut001@cs.auckland.ac.nz) "Bilginin  Manyetik  ve  Katıhal  Bellekten
       Güvenli  Olarak  Silinmesi"  adlı  yazısında  önerilmiştir. Çok daha az
       güvenli olmakla beraber, rasgele örüntülerle sadece 4 geçiş yapan hızlı
       bir konum da kullanılabilir.

KOMUT SATIRI SEÇENEKLERİ

       -f (onay sorusunu etkisizleştir)
            Bu   seçenek  belirtilmediği  takdirde  wipe  silinecek  dosya  ve
            dizinlerin  sayılarını  belirtip  onay  istiyecektir.    Bu   onay
            sorusuna "yes" veya "no" cevabı vermeniz gerekiyor.

       -r (altdizinlere gir)
            Tüm  altdizinleriyle beraber dizinlerin silinmesine olanak sağlar.
            Simgesel bağlar takip edilmez.

       -c (gerekirse dosya izin bitlerini değiştir)
            Bu seçenek, eğer silinecek bir dosyanın  (dizinin)  yazma  (yazma,
            okuma   veya   çalıştırma)   izin   bitleri  kapalı  ise  izinleri
            değiştirmek için chmod () sistem çağrısını kullanılmasını sağlar.

       -i (ayrıntılı bilgi konumu)
            Bu konum  stdout'a  ayrıntılı  bilgi  yazılmasını  sağlar.  Olağan
            konumda bütün iletiler stderr'e yazılır.

       -s (sessiz çalışma konumu)
            Bu  konumda hata iletileri ile başlangıçtaki onay sorusu dışındaki
            bütün iletileri kaldırır.

       -q (hızlı silme konumu)
            Bu konumda wipe her dosya üstünde sadece 4  geçiş  yapacaktır.  Bu
            geçişlerde rasgele bilgi yazacaktır.

       -a (hata durumda işlemi iptal et)
            Program  kurtarılamaz  bir  hata  durumunda  EXIT_FAILURE  koduyla
            çıkacaktır.

       -R <rasgele bilgi aygıtı VEYA rasgele tohum komutu>

            Bir tane parametre gerektiren bu seçenekle farklı bir  /dev/random
            aygıtı veya olağan çıktısı MD5 öz çıkarma algoritmasıyla kıyılacak
            bir  komut  belirtebilirsiniz.  Bu  parametrenin  tam  anlamı   -S
            seçeneği ile belli edilir.

       -S (rasgele tohumlama yöntemi)

            Bu  seçenek  tek harflik bir parametre alır; bu harf rasgele bilgi
            aygıtı/rasgele tohum komutunu parametresinin nasıl kullanılacağını
            belirler.  Olağan  rasgele  bilgi  aygıtı  /dev/random'dur, farklı
            değerleri -R seçeneği ile belirtilebilir.

       Mümkün olan tek harflik seçenekler şunlardır:
       r    Rasgele bilgi aygıtı/rasgele tohum komutu  parametresini  okunacak
            olağan  bir  dosya  veya  karakter aygıtı olarak muamele görmesini
            sağlar.  Bu /dev/random aygıtları ve FIFO  (ilk  giren  ilk  çıkar
            kuyrukları) veya UNIX socket'ler için uygun seçimdir.
       c    Sözkonusu  parametrenin  bir  komut  olarak  çalıştırılması  için.
            Gerekli tohumlar komutun çıktısının  MD5  ile  kıyılmasından  elde
            edilecektir.   Daha   ayrıntılı  bilgi  için  WIPE_SEEDPIPE  çevre
            değişkenine bakınız.
       p    Daha uygun hiç bir rasgele bilgi kaynağı  yoksa  daha  az  güvenli
            olan  bu  seçeneği  belirtiniz:  wipe  gerekli  tohumlarını  çevre
            değişkenlerini,  tarihi  ve   zamanı,   program   numarasını   vs.
            kullanarak elde edecektir.

       -M (l|a|r|p) (sözde rasgele sayı üretici algoritması)

       Rasgele  geçişlerde  dosyaların  üzerine  rasgele  rasgele bilgi katarı
       belirteceğiniz harfle aşağıdaki algoritmalarla üretilecektir:
       l    sisteminize göre C kütüphanesinin random() veya rand() üreticisini
            kullanır. Çoğu sistemde rand() doğrusal eşleşik ve dolayısıyla son
            derece zayıf bir üreticidir.  rand() ile random() arasındaki seçim
            derlemede   HAVE_RANDOM  tanımlaması  ile  belirlenir  (Makefile'a
            bakınız).
       a    Arcfour katar şifresini SRSÜ olarak kullanır. Arcfour tanınmış RC4
            şifresiyle  uyumludur:  bu  aynı  anahtar  ile tamamen aynı katarı
            üreteceği anlamına gelir...
       r    yeni çıkan RC6 algoritmasını SRSÜ olarak kullanır; RC6 128 bit'lik
            tohumla  anahtarlandıktan  sonra, rasgele bilgi katarı sıfırlardan
            oluşan bir bloğun üstüste  şifrelenmesinden  elde  edilir.   Doğal
            olarak  20  döngülük  RC6  C  kütüphanesinin  random()'undan  daha
            yavaştır; derleme zamanında WEAK_RC6 tanımını yaparsanız 20 yerine
            4  döngü  kullanılır.  Dikkat! Patent sorunlarından dolayı, RC6'yı
            kullanabilmeniz için Makefile'ı okuyup, orda  belirtilen  koşullar
            uygun ise wipe'ı ENABLE_RC6 ile derlemeniz gerekir.

            Her durumda SRSÜ rasgele bilgi aygıtının çıktısıyla tohumlanır (-R
            ve -S seçeneklerine bakınız).

       -v (sürüm)
            Sürüm bilgisini gösterir ve çıkar.

       -h (yardım)
            Bununla kısa bir yardım bilgisi gösterir.

ÖRNEKLER

       wipe -rcf /home/berke/plaintext/*

       wipe -q /dev/hda3

       wipe -rfi >wipe.log /var/log/auth.*

HATALAR/SINIRLAMALAR

       Wipe'ın sabit diskler ve disketler üzerine etkili olması gerekir; ancak
       bazı  sabit disklerin cep bellekleri manyetik ortama gerekli yazımların
       yapılmasını  engelliyebilir.   Wipe'ı  NFS  üzerinden   kullanmak   pek
       mantıklı değildir. CFS altında ise (Cryptographic File System - Şifreli
       Kütük Sistemi) wipe'ın pek  bir  yararı  olmaz;  gerçek  dosya  sistemi
       altındaki   ilgili   şifreli   dosyalar   üzerinde   wipe'ın   doğrudan
       kullanılması çok daha yararlı olacaktır.

       Dikkat edilmesi gereken bir nokta  ise  dosyaların  adları,  yaratılış,
       değişim ve erişim tarihleri ile boyutları ile ilgili bilgileri silen ve
       dosya sisteminin  inceliklerinden  bağımsız  olup  kullanıcı  konumunda
       çalışabilecek  bir silme programı yapmak imkansız. Bu ancak, çekirdeğin
       dosyaların güvenli  olarak  silinmesini  sağlayan  çağrılar  sunmasıyla
       gerçekleşebilir.   Bu   durumda  masumane  dosya  isimleri  kullanmanız
       önerilir.

PROGRAMI YAZAN

       Wipe  isimli  komutçuk  Berke  Durak   (berke@ouvaton.org)   tarafından
       yazılmıştır  ve GNU Genel Kamu Lisansı koşulları altında sunulmaktadır.
       Wipe Peter Gutmann'ın bir yazısındaki bilgilere dayanmaktadır.

DOSYALAR

       /dev/urandom  libc'nin  random()  adlı  toplanır  geribeslemeli   sözde
       rasgele sayı üreticisini tohumlamak için kullanılıyor. Yazılan her 1024
       sekizli için /dev/urandom'dan 32 bitlik bir tohum alınır.

GÖNDERMELER

       open(2), fsync(2), sync(8), bdflush(2), update(8), random(3)