Provided by: manpages-tr_1.0.5.1-2_all bug

ISIM

       initrd - onyukleyici ilklendirmeli RAM disk

A,CIKLAMA

       /dev/initrd  ozel  dosyasi  bir salt-okunur blok aygitidir. /dev/initrd
       aygiti   cekirdek   baslatilmadan   once   on   yukleyici    tarafindan
       ilklendirilen  (yuklenen) bir RAM disktir. Cekirdek iki donemden olusan
       acilis sureci icin /dev/initrd blok aygitinin icerigini kullanabilir.

       Acilis  isleminin  ilk  doneminde  cekirdek  calisir   ve   /dev/initrd
       (onyukleyici  tarafindan ilklendirilmis RAM disk) iceriginden baslangic
       kok dosya sistemini baglar. Ikinci donemde ise bu baslangic  kok  dosya
       sisteminin  iceriginden  ek  suruculer veya diger moduller yuklenir. Ek
       moduller yuklendikten sonra yeni bir kok dosya  sistemi  (yani,  normal
       kok dosya sistemi) farkli bir aygittan baglanir.

A,CILI,S I,SLEMI

       initrd ile acilis sirasinda acilis sureci soyle gelisir:

       1.  Onyukleyici cekirdegi ve /dev/initrd'nin icerigini bellege  yukler.

       2.  Cekirdek  calismaya  baslayinca,  cekirdek  kendinin sikistirmasini
           cozup   /dev/initrd   aygitinin   icerigini    /dev/ram0   aygitina
           kopyaladiktan   sonra  /dev/initrd  tarafindan  kullanilan  bellegi
           serbest birakir.

       3.  Cekirdek,  baslangic   kok   dosya   sistemi   olarak   /dev/ram0'i
           okunabilir-yazilabilir baglar.

       4.  Istenen  normal kok dosya sistemi zaten baslangic kok dosya sistemi
           ise (yani /dev/ram0) cekirdek son acilis adimina atlar.

       5.  Baslangic kok dosya sisteminde  /linuxrc  calistirilabilir  dosyasi
           varsa,  /linuxrc  0  kullanici  kimligi ile calistirilir. (/linuxrc
           dosyasi  calistirilabilirlik  iznine  sahip   olmalidir.   /linuxrc
           dosyasi   bir  betik  ya  da  gecerli  calistirilabilir  bir  dosya
           olabilir.)

       6.  /linuxrc calistirilmazsa ya da /linuxrc sonlandigi zaman normal kok
           dosya  sistemi  baglanir.  (Baslangic kok dosya sistemine baglanmis
           dosya sistemleriyle /linuxrc  cikis  yaparsa  cekirdegin  davranisi
           BELIRSIZDIR.  (Cekirdegin  mevcut  davranisi  icin  NOTLAR bolumune
           bakiniz.)

       7.  Normal kok dosya sisteminde /initrd dizini varsa, /dev/ram0, /  den
           /initrd'ye  tasinir. Aksi takdirde, /initrd dizini yoksa, /dev/ram0
           sistemden ayrilir. (/dev/ram0, /  den  /initrd'ye  tasindigi  zaman
           sistemden  ayrilmaz  ve  boylece /dev/ram0 uzerinde calismakta olan
           surecler calismaya devam edebilir.)  Normal  kok  dosya  sisteminde
           /initrd  dizini  yoksa  ve /dev/ram0 uzerinde hala calisan surecler
           varsa  cekirdegin   davranisi   BELIRSIZDIR.   (Cekirdegin   mevcut
           davranisi icin NOTLAR bolumune bakiniz.)

       8.  Normal  kok  dosya  sistemi  uzerinde  olagan  acilis  islemi (yani
           /sbin/init cagrisi) uygulanir.

SE,CENEKLER

       Asagidaki  onyukleyici  secenekleri  initrd  ile   kullanildigi   zaman
       cekirdegin acilis islemi etkilenir:

       initrd=dosya-ismi
              /dev/initrd'nin  icerigi  olarak  yuklenecek  dosyayi  belirtmek
              icindir. LOADLIN icin bu bir komut satiri secenegidir. LILO icin
              bunu  /etc/lilo.conf  dosyasinda kullanabilirsiniz. Bu secenekle
              belirtilen dosya ismi genellikle gzip'li  dosya  sistemi  eslemi
              olacaktir.

       noinitrd
              Bu  onyukleme secenegi acilis isleminin iki donemini iptal eder.
              Cekirdek,  /dev/initrd  ilklendirilmemis  gibi  olagan   acilisi
              gerceklestirir.  Bu  secenekle,  onyukleyici  tarafindan bellege
              yuklenen   /dev/initrd'nin   icerigi   korunur.    Bu    secenek
              /dev/initrd'nin  iceriginin  herhangi  bir  veri  olmasina  izin
              verir,  dosya  sistemi  eslemi  olmasi  gerekmez.   Bu   durumda
              /dev/initrd  aygiti salt okunurdur ve sistem acildiktan sonra da
              salt okunur olarak kalabilir.

       root=aygit-ismi
              Normal  kok  dosya  sistemi  olarak  kullanilacak   aygit   ismi
              belirtilir.  LOADLIN  icin bu bir komut satiri secenegidir. LILO
              icin  bunu  /etc/lilo.conf  dosyasinda   kullanabilirsiniz.   Bu
              secenekle belirtilecek aygit, kok dosya sistemi olarak elverisli
              ve baglanabilir bir aygit olmalidir.

NORMAL K"OK DOSYA SISTEMININ DEGI,STIRILMESI

       Ontanimli olarak, normal kok dosya sistemi  icin,  cekirdegin  ayarlari
       (rdev  ile  cekirdek  dosyasinda yapilan ayarlar ya da cekirdek dosyasi
       icinde derlenmis ayarlar) ya da  onyukleyici  secenekleri  ile  yapilan
       ayarlar  kullanilir.  Bir  NFS uzerinden bagli normal kok dosya sistemi
       icin,  nfs_root_name  ve  nfs_root_addrs  onyukleyici  secenekleri  NFS
       ayarlari  olarak  kullanilir.  Bir NFS uzerinden bagli normal kok dosya
       sistemi ile ilgili daha fazla bilgi  edinmek  icin  cekirdek  belgeleri
       arasinda  bulunan  nfs-root.txt  dosyasina  bakiniz.  Kok dosya sistemi
       ayarlari ile ilgili daha fazla bilgi edinmek icin ise LILO  ve  LOADLIN
       belgelerine bakiniz.

       Ayrica    normal   kok   dosya   sisteminin   degistirilmesi   /linuxrc
       calistirilabiliri  ile  de  mumkundur.  Bunun  icin   /proc   baglanmis
       olmalidir.        /proc        baglandiktan       sonra       /linuxrc,
       /proc/sys/kernel/real-root-dev,    /proc/sys/kernel/nfs-root-name    ve
       /proc/sys/kernel/nfs-root-addrs  proc  dosyalarina  yazarak  normal kok
       aygitini degistirir. Bir fiziksel kok aygiti, /linuxrc tarafindan  yeni
       kok  dosya  sisteminin  aygit  numarasi  /proc/sys/kernel/real-root-dev
       icine yazilarak degistirilir. Bir NFS kok dosya sistemi  ise,  /linuxrc
       tarafindan     yeni     kok     dosya     sisteminin    NFS    ayarlari
       /proc/sys/kernel/nfs-root-name   ve     /proc/sys/kernel/nfs-root-addrs
       dosyalarina  yazildiktan sonra /proc/sys/kernel/real-root-dev dosyasina
       0xff  (sanal  NFS  aygit  numarasi)  yazilarak  degistirilir.   Ornegin
       asagidaki   kabuk   komutu   normal   kok   aygitini  /dev/hdb1  olarak
       degistirecektir:

       echo 0x365 >/proc/sys/kernel/real-root-dev

       Bir NFS ornegi olarak, IP numarasi 193.8.232.7 ve  ismi  `idefix'  olan
       bir  sistem icin 193.8.232.7 IP numarasiyla bir yerel agli NFS sunucusu
       uzerindeki /var/nfsroot NFS dizinini normal kok  dosya  sistemi  olarak
       degistirecek kabuk komutu:

       echo /var/nfsroot >/proc/sys/kernel/nfs-root-name
       echo 193.8.232.2:193.8.232.7::255.255.255.0:idefix \
         >/proc/sys/kernel/nfs-root-addrs
       echo 255 >/proc/sys/kernel/real-root-dev

KULLANIM

       initrd'nin  esas olusturulma sebebi sistem kurulumunda moduler cekirdek
       yapilandirmasini mumkun kilmakti.

       Olasi bir sistem kurulum senaryosu soyle olabilir:

       1.  Onyukleyici uygulamasi disketten ya da baska bir ortamdan mumkun en
           kucuk  cekirdekle  (yani sadece /dev/ram, /dev/initrd ve ext2 dosya
           sistemi destegiyle) baslar ve  baslangic  dosya  sisteminin  gzipli
           surumu ile /dev/initrd'yi yukler.

       2.  /linuxrc  calistirilabiliri  normal  kok  dosya  sistemini  (1)  ve
           dagitim  ortamini  (2)  (CD-ROM,  ag,  teyp,  vs.)  baglamak   icin
           gerekenleri  (aygit  turu,  aygit  surucusu,  dosya  sistemi  gibi)
           saptar.

       3.  /linuxrc  calistirilabiliri  baslangic  dosya  sisteminden  gerekli
           cekirdek modullerini yukler.

       4.  /linuxrc   calistirilabiliri   kok  dosya  sistemini  olusturur  ve
           kullanima sokar (Bu adimda normal kok dosya sistemi henuz  eksiksiz
           bir sistem degildir).

       5.  /linuxrc calistirilabiliri /proc/sys/kernel/real-root-dev dosyasina
           gerekli degeri yazar ve /proc sistemden ayrilir, normal  kok  dosya
           sistemi   ve   diger  dosya  sistemleri  bagli  kalir  ve  /linuxrc
           calismasini sonlandirir.

       6.  Bundan sonra cekirdek normal kok dosya sistemini baglar.

       7.  Artik normal kok dosya sistemi kullanima hazirdir, yani onyukleyici
           kurulabilir.

       8.  Sistemi  acmak  icin  kullanilacak  modullerle  birlikte  bir dosya
           sistemini  /dev/initrd'ye  yukleyecek  onyukleyici   yapilandirilir
           (Yani,  /dev/ram0  aygiti degistirilebilir, sonra sistemden ayrilip
           son olarak  /dev/ram0 icindeki eslem bir dosyaya yazilabilir).

       9.  Sistem artik acilabilir hale gelmistir ve  ek  kurulum  islemlerine
           devam edilebilir.

       Yukaridaki   senaryoda  /dev/initrd'ye  dusen  anahtar  rol,  cekirdegi
       yeniden derlemeden, buyuk bir cekirdek kullanmak zorunda kalmadan hatta
       bir   baslangic  cekirdegi  secilmesi  bile  gerekmeden  normal  sistem
       islemleri  sirasinda  kullanilan   yapilandirma   verilerinin   yeniden
       kullanilabilirligini saglamaktir.

       Bir   ikinci   senaryo   da  tek  bir  yonetim  aginda  farkli  donanim
       yapilandirmali sistemler uzerinde calisan  Linux  kurulumlari  icindir.
       Boyle durumlarda, kucuk bir cekirdek ailesi (ideal olarak bir cekirdek)
       kullanilmasi ve yapilandirmaya iliskin sisteme  ozel  yapilandirmalarin
       mumkun  oldugu  kadar  kucuk tutulmasi istenebilir. Bu durumda, ihtiyac
       duyulan tum modulleri iceren bir dosya olusturulur. Bundan sonra sadece
       /linuxrc dosyasi veya /linuxrc tarafindan calistirilan bir dosya farkli
       olabilirdi.

       Bir ucuncu senaryo kurtarma diskleri icin daha elverislidir. Kok  dosya
       sisteminin  disk  bolumunun  yeri  gibi  bilgiler  onyukleme  sirasinda
       gerekli olmadigindan bunun icin, /dev/initrd'de yuklu sistem bir  olasi
       saglamlik  sinamasindan  sonra  ozdevimli  algilama  ya  da bir diyalog
       kullanabilir.

       Son ama en az kullanilanlardan biri olmayan bir senaryo  da  CD-ROM'dan
       kolay  kurulum  icin  initrd  kullanan  CD-ROM'lu  Linux dagitimlarinin
       kullandigi  senaryodur.  Dagitim,  herhangi  bir   disket   kullanmadan
       /dev/initrd'yi  dogrudan  yuklemek icin LOADLIN'i kullanabilir. Dagitim
       ayrica, bir acilis disketinden LILO  kullanip,   /dev/initrd  uzerinden
       CD-ROM'daki daha buyuk bir ram disk'i yukleyebilir.

YAPILANDIRMA

       /dev/initrd  ana numarasi 1, alt numarasi 250 olan bir salt okunur blok
       aygitidir. /dev/initrd genellikle 0400 izinleriyle  (sadece  root  icin
       okuma  izni)  root.disk  sahipligindeki  bir dosyadir. Linux sisteminde
       olusturulmus    bir    /dev/initrd    yoksa,    asagidaki    komutlarla
       olusturulabilir:

       mknod -m 400 /dev/initrd b 1 250
       chown root:disk /dev/initrd

       Ayrica,  "RAM  disk"  ve  "baslangic  RAM  diski"  destegi icin destek,
       /dev/initrd kullanacak cekirdege  gomulu  olarak  (CONFIG_BLK_DEV_RAM=y
       ve     CONFIG_BLK_DEV_INITRD=y)    derlenmis   olmalidir.   /dev/initrd
       kullanilirken RAM disk bir modul olarak yuklenemez.

ILGILI DOSYALAR

       /dev/initrd
       /dev/ram0
       /linuxrc
       /initrd

ILGILI BELGELER

       chown(1),   mknod(1),   ram(4),   freeramdisk(8),   rdev(8),   cekirdek
       paketindeki  initrd.txt  dosyasi,  LILO  belgeleri,  LOADLIN belgeleri,
       SYSLINUX belgeleri.

NOTLAR

       1.  /dev/ram0, / dan /initrd ye tasinirken bagli kalan dosya sistemleri
           kullanilmakta  olan cekirdekle erisilebilir olmaya devam eder. Buna
           ragmen /proc/mounts girdileri guncellenmez.

       2.  /initrd dizini yoksa, kullanilmakta olan cekirdekle, /dev/ram0 hala
           bir  surec tarafindan kullaniliyorsa ya da uzerinde bagli bir dosya
           sistemi varsa,  /dev/ram0  sistemden  tamamen  ayrilmaz.  /dev/ram0
           sistemden tamamen ayrilamamissa bellekte kalacaktir.

       3.  /dev/initrd  kullanicilari yukaridaki notlarda belirtilen davranisa
           bagimli   olmamalidir.   Bu   davranis    cekirdegin    gelecekteki
           surumlerinde degisebilir.

YAZAN

       initrd  aygitinin  cekirdek  kodu  Werner   Almesberger  <almesber (at)
       lrc.epfl.ch>   ve   Hans   Lermen   <lermen  (at)   elserv.ffm.fgan.de>
       tarafindan  yazilmistir.  initrd  kodu  Linux  cekirdeginin  gelistirme
       surumlerinden 1.3.73 surumunde cekirdek kaynak koduna dahil edilmistir.

,CEVIREN

       Nilgun Belma Buguner <nilgun (at) belgeler.gen.tr>, Kasim 2003