Provided by: manpages-pl_0.5-1_all bug

NAZWA

       utmp, wtmp - zapisy o logowaniu

SKŁADNIA

       #include <utmp.h>

OPIS

       Plik utmp umożliwia znalezienie informacji o tym, kto w danej chwili korzysta z systemu. Z
       systemu może korzystać więcej  użytkowników,  ponieważ  nie  wszystkie  programy  zapisują
       informacje do pliku utmp.

       Ostrzeżenie:   utmp  nie  może  mieć  ustawionego  prawa  do  zapisywania  dla  wszystkich
       użytkowników, ponieważ wiele programów systemowych (głupio) polega na jego  integralności.
       Istnieje  ryzyko  sfałszowania  logów  systemowych i modyfikacji plików systemowych, jeśli
       utmp  będzie  modyfikowalny  przez  użytkowników  innych  niż  właściciel  tego  pliku   i
       użytkownicy należący do grupy, do której należy właściciel pliku.

       Plik   jest   sekwencją   wpisów,   z  których  każdy  ma  postać  następującej  struktury
       utmpzdeklarowanej w pliku nagłówkowym <utmp.h> (należy zwrócić uwagę, że jest to  jedna  z
       wielu definicji; szczegóły zależą od wersji libc):

           /* Wartości pola ut_field poniżej */

           #define EMPTY         0 /* Rekord nie zawiera poprawnej informacji
                                      (poprzednio znany jako UT_UNKNOWN pod Linuksem) */
           #define RUN_LVL       1 /* Zmiana systemowych poziomów uruchomieniowych
                                      patrz init(8)) */
           #define BOOT_TIME     2 /* Czas uruchomienia systemu (w ut_tv) */
           #define NEW_TIME      3 /* Czas po zmianie zegara systemowego
                                      (w ut_tv) */
           #define OLD_TIME      4 /* Czas przed zmianą zegara systemowego
                                      (w ut_tv) */
           #define INIT_PROCESS  5 /* Proces uruchomiony przez init(8) */
           #define LOGIN_PROCESS 6 /* Lider sesji procesów logowania użytkownika */
           #define USER_PROCESS  7 /* Zwykły proces */
           #define DEAD_PROCESS  8 /* Proces zakończony */
           #define ACCOUNTING    9 /* Niezaimplementowane */

           #define UT_LINESIZE      32
           #define UT_NAMESIZE      32
           #define UT_HOSTSIZE     256

           struct exit_status {              /* Typ dla ut_exit, patrz poniżej */
               short int e_termination;      /* Kod przerwania procesu */
               short int e_exit;             /* Kod wyjścia procesu */
           };

           struct utmp {
               short   ut_type;              /* Typ recordu */
               pid_t   ut_pid;               /* ID procesu logowania */
               char    ut_line[UT_LINESIZE]; /* Nazwa urządzenie terminala - "/dev/" */
               char    ut_id[4];             /* Przyrostek nazwy terminala,
                                                lub ID linii inittab(5) */
               char    ut_user[UT_NAMESIZE]; /* Nazwa użytkownika */
               char    ut_host[UT_HOSTSIZE]; /* Nazwa komputera dla zdalnego logowania lub
                                                wersja jądra dla komunikatów o zmianach
                                                systemowych poziomów uruchomieniowych */
               struct  exit_status ut_exit;  /* Kod zakończenia procesu oznaczonego
                                                jako DEAD_PROCESS; nieużywane
                                                przez init(8) pod Linuksem */
               /* Pola ut_session i ut_tv  muszą mieć ten sam rozmiar w środowiskach
                  32- i 64-bitowych. Pozwala to na współdzielenie plików i pamięci dzielone
                  pomiędzy aplikacjami 32- i 64-bitowymi */
           #if __WORDSIZE == 64 && defined __WORDSIZE_COMPAT32
               int32_t ut_session;           /* ID sesji (getsid(2)),
                                                używane przez GUI */
               struct {
                   int32_t tv_sec;           /* Sekundy */
                   int32_t tv_usec;          /* Mikrosekundy */
               } ut_tv;                      /* Czas utworzenia wpisu */
           #else
                long   ut_session;           /* ID sesji  */
                struct timeval ut_tv;        /* Czas utworzenia wpisu */
           #endif

               int32_t ut_addr_v6[4];        /* Adres internetowy zdalnego
                                                komputera; adres IPv4 używa
                                                tylko ut_addr_v6[0] */
               char __unused[20];            /* Zarezerwowane na przyszłość */
           };

           /* Dla zgodności w wcześniejszymi wersjami */
           #define ut_name ut_user
           #ifndef _NO_UT_TIME
           #define ut_time ut_tv.tv_sec
           #endif
           #define ut_xtime ut_tv.tv_sec
           #define ut_addr ut_addr_v6[0]

       Struktura  ta  podaje nazwę pliku specjalnego skojarzonego z terminalem użytkownika, nazwę
       użytkownika i czas zalogowania w postaci time(2). Pola tekstowe są zakończone  przez  bajt
       NULL ("\0"), jeżeli są krótsze niż rozmiar pola.

       Pierwsze  wpisy,  jakie  kiedykolwiek  utworzono,  pochodzą  od  init(8)  przetwarzającego
       inittab(5). Zanim jakikolwiek wpis zostanie utworzony, init(8) czyści utmp przez  wpisanie
       DEAD_PROCESS do ut_type, wypełniając ut_user, ut_host i ut_time bajtami NULL we wszystkich
       rekordach, w których ut_type nie jest ustawione na DEAD_PROCESS lub RUN_LVL i dla  których
       nie  istnieje  proces  o  PID  równym  ut_pid. Jeśli nie znajdzie się żaden pusty rekord z
       wymaganym ut_id, init(8) tworzy nowy. Wpisuje do niego ut_id z inittab, ut_pid  i  ut_time
       nadaje bieżące wartości, a ut_type nadaje wartość INIT_PROCESS.

       mingetty(8)   (lub   agetty(8))  lokalizuje  wpis  po  numerze  PID,  zmienia  ut_type  na
       LOGIN_PROCESS, zmienia ut_time, ustawia ut_line i  czeka  na  zestawienie  połączenia.  Po
       autentykacji  użytkownika,  login(1)  zmienia  ut_type  na USER_PROCESS, zmienia ut_time i
       nadaje wartości ut_host i ut_addr.  Zależnie  od  wersji  mingetty(8)  (lub  agetty(8))  i
       login(8), rekordy mogą być wyszukiwane na podstawie ut_line zamiast preferowanego ut_pid.

       Gdy  init(8)  stwierdzi,  że  proces  zakończył  pracę,  to znajduje jego wpis utmp według
       ut_pid, ustawia ut_type na DEAD_PROCESS i wypełnia ut_user, ut_host oraz  ut_time  bajtami
       NULL.

       xterm(1)  i  inne  emulatory  terminali tworzą bezpośrednio rekord USER_PROCESS i generują
       ut_id,  używając  końcowej  części  nazwy  terminala  (czyli   znaków   występujących   po
       /dev/[pt]ty).  Jeśli znajdą dla tego ID terminala wpis DEAD_PROCESS, utylizują go, w innym
       wypadku tworzą nowy wpis. Jeśli mogą, zaznaczają go jako  DEAD_PROCESS  podczas  kończenia
       pracy i jest zalecane, by zerowały również ut_line, ut_time, ut_user oraz ut_host.

       telnetd(8)   ustawia   wpis  LOGIN_PROCESS  i  zostawia  resztę  programowi  login(1).  Po
       zakończeniu sesji telnetu, telnetd(8) czyści utmp w opisany sposób.

       Plik wtmp śledzi wszystkie zalogowania i wylogowania. Jego format jest taki jak utmp, poza
       tym, że pusta nazwa użytkownika wskazuje na jego wylogowanie z odpowiedniego terminala. Co
       więcej, nazwa terminala ~ w połączeniu z nazwą użytkownika shutdown czy reboot wskazuje na
       zamknięcie  lub  restart  systemu,  a  para  nazw terminali |/} zapisuje stary i nowy czas
       systemowy w przypadku jego zmiany za pomocą date(1). wtmp jest obsługiwane przez login(1),
       init(1)  oraz  niektóre  wersje  getty(1)  (np.  mingetty(8)  lub agetty(8)). Żaden z tych
       programów nie tworzy tego pliku, więc jeśli zostanie usunięty,  zapisy  do  niego  zostaną
       wyłączone.

PLIKI

       /var/run/utmp
       /var/log/wtmp

ZGODNE Z

       POSIX.1  nie  definiuje  struktury  utmp,  ale ma utmpx z definicjami pól ut_type, ut_pid,
       ut_line, ut_id, ut_user, and ut_tv. POSIX.1 nie określa długości pól ut_line i ut_user.

       Pod Linuksem struktura utmpx jest zdefiniowana tak samo jak struktura utmp.

   Porównanie z historycznymi systemami
       Wpisy utmp Linuksa nie są zgodne ani z v7/BSD ani z Systemem V,  ale  są  mieszaniną  tych
       dwóch.

       v7/BSD  zawiera  mniej  pól; najważniejszym problemem jest brak ut_type, który powoduje że
       natywne programy v7/BSD wyświetlają (na przykład) wpisy DEAD_PROCESS lub LOGIN_PROCESS. Co
       więcej,  nie  ma  pliku  konfiguracyjnego, który przydziela rekordy sesjom. BSD tak robi z
       powodu braku pola ut_id.

       W Linuksie (tak jak w Systemie V), pole ut_id rekordu nigdy nie ulega zmianie,  kiedy  raz
       zostanie  mu  nadana wartość, co rezerwuje ten rekord bez potrzeby pliku konfiguracyjnego.
       Czyszczenie ut_id może prowadzić do sytuacji wyścigu,  których  skutkiem  będą  uszkodzone
       wpisy  w  utmp  i potencjalne dziury w bezpieczeństwie. Czyszczenie wymienionych wyżej pól
       przez wypełnianie ich bajtami NULL nie  jest  wymagane  przy  semantyce  Systemu  V,  lecz
       pozwala  na  uruchamianie wielu programów, które zakładają semantykę BSD, a nie modyfikują
       utmp. Linux używa konwencji BSD dla zawartości pola line, jak opisano wyżej.

       System V nie ma pól ut_host ani ut_addr_v6.

UWAGI

       W przeciwieństwie do wielu innych systemów, gdzie utmp można wyłączyć przez usunięcie tego
       pliku,  w  Linuksie  utmp  zawsze  musi  istnieć.  W celu wyłączenia who(1) należy jedynie
       uniemożliwić odczyt utmp dla całego świata.

       Format pliku jest zależny od maszyny, więc jest zalecane, by plik był  przetwarzany  tylko
       na maszynie, na której został utworzony.

       Proszę  zauważyć,  że  na  platformach,  które  mogą  uruchamiać  zarówno  32-bitowe, jaki
       64-bitowe aplikacje (x86-64, ppc64, s390x itd.), rozmiar pola ut_tv musi być  taki  sam  w
       trybie  32-bitowym, co w 64-bitowym. Podobnie jest z polami ut_session i ut_time, jeśli są
       obecne.  Pozwala  to  na  dzielenie  plików  danych  i  pamięci  współdzielonej   pomiędzy
       aplikacjami  32-  i 64-bitowymi. Osiągnięto to zmieniając typ ut_session na int32_t, a typ
       ut_tv na strukturę zawierającą dwa pola o typie  int32_t:  tv_sec  and  tv_usec.  Ponieważ
       ut_tv może nie być takie samo jak struct timeval, to zamiast wywoływania:

           gettimeofday((struct timeval *) &ut.ut_tv, NULL);

       zaleca się używanie poniższej metody do ustawiania wartości w tym polu:

           struct utmp ut;
           struct timeval tv;

           gettimeofday(&tv, NULL);
           ut.ut_tv.tv_sec = tv.tv_sec;
           ut.ut_tv.tv_usec = tv.tv_usec;

       Trzeba  zwrócić  uwagę, że struktura utmp z libc5 została zmieniona w libc6. Z tego powodu
       binaria  korzystające  ze  starej  struktury  libc5  będą  uszkadzać   /var/run/utmp   lub
       /var/log/wtmp.

BŁĘDY

       Ta  strona  podręcznika  została  oparta  na  stronie  z wersji libc5, rzeczy mogą obecnie
       działać inaczej.

ZOBACZ TAKŻE

       ac(1), date(1), last(1), login(1), utmpdump(1), who(1), getutent(3), getutmp(3), login(3),
       logout(3), logwtmp(3), updwtmp(3), init(8)

O STRONIE

       Angielska  wersja  tej  strony  pochodzi  z  wydania  3.52  projektu Linux man-pages. Opis
       projektu  oraz  informacje  dotyczące  zgłaszania  błędów  można   znaleźć   pod   adresem
       http://www.kernel.org/doc/man-pages/.

TŁUMACZENIE

       Autorami  polskiego  tłumaczenia niniejszej strony podręcznika man są: Przemek Borys (PTM)
       <pborys@dione.ids.pl>,   Robert    Luberda    <robert@debian.org>    i    Michał    Kułach
       <michal.kulach@gmail.com>.

       Polskie  tłumaczenie jest częścią projektu manpages-pl; uwagi, pomoc, zgłaszanie błędów na
       stronie  http://sourceforge.net/projects/manpages-pl/.  Jest   zgodne   z   wersją    3.52
       oryginału.