Ubuntu Manpages

man [-acdfFhkKtwW] [--path] [-m sistem] [-p dizge] [-C ayar-dosyasý]
    [-M dosyayolu] [-P sayfalayýcý] [-S bölüm-listesi] [bölüm]
    isim ...

man kýlavuz sayfalarýný biçimler ve görüntüler. Þayet bölüm belirtilirse, man komutu bu bölümdeki kýlavuzla ilgilenecektir. isim genellikle, bir komut, iþlev ya da dosyanýn ismi olarak kýlavuz sayfasýnýn adýdýr. Bununla birlikte, þayet isim bir bölü (/) iþareti içeriyorsa, man komutu bunu bir dosya belirimi gibi kabul edecektir. Böylece man ./foo.5 ve hatta man /cd/foo/bar.1.gz þeklinde bile komut uygulanabilir.

Kýlavuz sayfasý dosyalarýný man'ýn nerede aradýðý aþaðýda açýklanmýþtýr.

Kullanýlacak ayar dosyasý belirtilir, öntanýmlý olarak /etc/man.config'dir (man.conf(5)'a bakýnýz.)

Man sayfalarýnýn aranacaðý dizinler belirtilir. Dizinler `:'larla ayrýlýr. Boþ liste -M hiç kullanýlmamýþ gibi iþlem görür. KILAVUZ SAYFALARININ ARAMA YOLU bölümüne bakýnýz.

Kullanýlacak sayfalayýcý uygulamasýný belirtmek için kullanýlýr. Bu seçenek MANPAGER ortam deðiþkenini umursamaz. Komutun kullanýlmasýndan sonra PAGER deðiþkeni tekrar devreye girer. Öntanýmlý sayfalayýcý olarak, man komutu /usr/bin/less -isr kullanýr.

Aranacak kýlavuz bölümlerinin `:' ayraçlý listesi belirtilir. Bu seçenek MANSECT ortam deðiþkenini umursamaz.

Öntanýmlý olarak, man bulduðu ilk kýlavuz sayfasýný görüntüledikten sonra devreden çýkacaktýr. Bu seçenek ile, sadece bulunan ilk kýlavuz sayfasýnýn deðil, isimle eþleþen bütün sayfalarýn gösterilmesi saðlanýr.

Bir güncel cat sayfasý mevcut olsa bile man sayfasýný tekrar biçimler. Bu seçenek sadece, cat sayfasýnýn farklý bir ekran geniþliði için derlenmiþ olduðu ya da evvelce biçimlenmiþ dosyanýn bozulmasý halinde kullanýlýrsa anlamlýdýr.

Man sayfasýný görüntülemez, sadece hata ayýklama bilgileri basar.

Yukarýdaki seçenekten farklý olarak man sayfasýný görüntülediði gibi hata ayýklama bilgilerini de basar.

whatis ile aynýdýr.

Sadece biçimler, göstermez.

Tek satýrlýk bir yardým iletisi basar ve çýkar.

apropos ile aynýdýr.

Bütün man sayfalarý içinde, belirtilen dizgeyi arar. UYARI: Bu iþlem, muhtemelen, çok yavaþ olacaktýr. Bir bölüm belirtmek daha uygundur (sadece bir fikir vermesi açýsýndan: 500 man sayfasýnýn aranmasý bir dakika sürer)

Ýsmi belirtilen sistem üzerinde aranacak, baþka bir man sayfalarý kümesi tanýmlar.

nroff veya troff'dan önce çalýþtýrýlacak öniþlemci dizilimini belirtmek için kullanýlýr. Her kurulum bütün öniþlemcilere sahip deðildir. Bazý öniþlemciler ve bunlarý belirten harfler þunlardýr: eqn (e), grap (g), pic (p), tbl (t), vgrind (v),refer (r). Bu seçenek MANROFFSEQ ortam deðiþkenini yok sayacaktýr.

Kýlavuz sayfasýný standart çýktýya akterýrken biçimlemek için /usr/bin/groff -Tps -mandoc kullanýr. /usr/bin/groff -Tps -mandoc'dan çýktýsýnýn basýlmadan önce bazý filtrelerden geçirilmesi gerekebilir.

Aslýnda man sayfalarýný görüntülemez, sadece biçemlenecek veya görüntülenecek dosyalarýn bulunduðu yerleri bildirir. Herhangi bir argüman belirtilmemiþse, man komutu tarafýndan man sayfalarýný bulmak için aranan dizinlerin listesini standart çýktýdan görüntüler. Þayet manpath, man'e bir bað ise, bu durumda "tr-manpath" ile "tr-man --path" eþdeðerdir.

-w gibidir, fakat her satýra tek bir dosya ismi basar ve herhangi bir ek bilgi vermez. man -aW man | xargs ls -l benzeri kabuk komutlarýnda oldukça faydalýdýr.

Tekrar ihtiyaç duyulduðunda man sayfalarýnýn biçimlenme zamanýný kazanmak için, man komutu biçimlenmiþ man sayfalarýný kaydetmek isteyecektir. Geleneksel olarak DÝZÝN/manX içindeki sayfalarýn biçimlenmiþ halleri, DÝZÝN/catX içinde tutulur. Fakat, man dizini ile cat dizini arasýndaki diðer eþleþmeler /etc/man.config içinde belirtilebilir. Gerekli cat dizini yoksa, hiçbir cat sayfasý kaydedilmeyecektir. Satýr uzunluðu 80 karakterden farklý biçimlenmiþ hiçbir cat sayfasý kaydedilmez. man.conf dosyasý NOCACHE içeriyorsa hiçbir cat dosyasý kaydedilmez.

bir man kullanýcýsýna, man suid yapmak mümkündür. Böylece, bir cat dizininin sahibi man kullanýcýsý ve izinler 755 (sadece man tarafýndan yazýlabilir) ve cat dosyalarýnýn sahibi man kullanýcýsý ve izinleri 644 veya 444 (sadece man kullanýcýsý tarafýndan yazýlabilir veya hiç kimse yazamaz) iken, herhangi bir normal kullanýcý cat sayfalarýný deðiþtiremez veya bu dizine baþka dosyalar koyamaz. Þayet man, suid olarak tanýmlanmamýþsa, bütün kullanýcýlarýn cat sayfalarýný buraya býrakmasýný istersek, cat dizininin izinleri 777 olmalýdýr.

-c seçeneði, bir cat sayfasý var olsa bile, sayfanýn tekrar biçimlenmesini saðlar.

man komutu kýlavuz sayfalarýný bulmak için, verilen seçeneklere, ortam deðiþkenlerine, /etc/man.config ayar dosyasýna ve bazý yerleþik ve geleneksel yapýlara dayanan oldukça karýþýk bir yöntem kullanýr.

Ýlk olarak, isim argümaný bölü (/) karakterini içeriyorsa, man komutu bunu dosyanýn kendi belirtimi olarak kabul eder ve arama yapýlmaz.

isim argümaný bölü (/) karakterini içermediði normal durumlarda, aranan kýlavuz sayfasý ile alakalý olabilecek bir dosyayý bulmak için çeþitli dizinleri araþtýrýr.

Þayet -M dosyayolu seçeneðini belirtirseniz, dosyayolu `:' ayraçlý dizin listesindeki dizinler man komutunun arayacaðý dizinlerdir.

Þayet -M belirtilmemiþ ama MANPATH ortam deðiþkeni belirtilmiþ ise, bu deðiþkenin deðerindeki dizin listesi man komutunun arayacaðý dizinlerdir.

Þayet -M veya MANPATH ile dizin listesi açýkça belirtilmemiþ ise, man komutu /etc/man.config ayar dosyasýnda tanýmlanmýþ olan kendi dizin listesini esas alýr. Ayar dosyasýndaki MANPATH deyimleri, aramada kullanýlacak ek dizinleri tanýmlar.

Bununla birlikte, MANPATH_MAP deyimleri sizin arama yollarýnýza eklenir, tabii ki bu sizin komut arama yolunuza baðlýdýr (mesela: sizin PATH ortam deðiþkeninize). Komut arama yolunda olabilecek her bir dizin için, kýlavuz sayfalarý arama yoluna eklenebilecek bir dizin MANPATH_MAP deyimi içinde tanýmlanýr. man komutu PATH deðiþkenine bakar ve uygun dizinleri kýlavuz sayfalarý arama yoluna ekler. Böylece, MANPATH_MAP'in tam olarak kullanýmýnda, man xyz komutu ile xyz komutunu verdiðinizde çalýþacak uygulamanýn kýlavuz sayfasýný elde edersiniz.

Ek olarak, komut arama yolundaki (bundan sonra `komut dizini' olarak anýlacaktýr) MANPATH_MAP ifadesine sahip olmayan herbir dizin için, man komutu, man dizinini, komut dizini altýnda veya komut dizininin üst dizininin altdizinlerinde arar.

/etc/man.config içerisine NOAUTOPATH deyimini ekleyerek bu yakýnlýk aramasýný iptal edebilirsiniz.

Yukarýda tarif edilen arama yolu içerisindeki her bir dizinde, man komutu, bölüm olarak isteðe baðlý bir numara ve olasý bir sýkýþtýrma sonekiyle konu.bölüm isimli dosyayý arar. Þayet böyle bir dosya bulamaz ise, N kýlavuz bölüm numarasý olmak üzere manN veya catN adlý altdizinlere bakar. Þayet dosya catN altdizininde bulunursa, man bu dosyasý biçimlenmiþ kýlavuz sayfalarý dosyasý (cat sayfalarý) olarak kabul eder. Aksi durumda, man bu sayfalarýn biçimlenmediði varsayar. Her ikisi durumda da dosya bilinen bir sýkýþtýrma biçimine sahip sonek taþýyorsa (örneðin; .gz), man bu dosyanýn gzipli olduðunu kabul eder.

Belirli bir konu için, man komutunun bir kýlavuz sayfasýný nerede bulacaðýný (veya bulup bulamayacaðýný) görmek için --path (-w) seçeneðini kullanýn.

Þayet MANPATH belirtilmiþ ise, man komutu burada belirtilen yolu kýlavuz sayfalarýný aramak için kullanacaðý yol olarak kabul eder ve otomatik arama yolu ile ayar dosyasýndaki ayarlar yok sayýlýr, ama -M seçeneði MANPATH ile belirtilen yolun da yok sayýlmasýný saðlar. KILAVUZ SAYFALARININ ARAMA YOLU bölümüne bakýnýz.

Þayet MANPL belirtilmiþ ise, görüntülenecek sayfa uzunluðunu belirlemek için bu deðiþkeninin deðeri kullanýlýr. Aksi halde, bütün man sayfasý tek (ve muhtemelen uzun) bir sayfa halinde görüntülenir.

Þayet MANROFFSEQ belirtilmiþ ise; bu deðiþkenin deðeri, nroff veya troff çalýþtýrýlmadan önce çalýþtýrýlacak öniþlemcileri belirlemek için kullanýlýr. Öntanýmlý olarak, sayfalar nroff'tan önce tbl öniþlemcisinden geçirilirler.

Þayet MANSECT belirtilmiþ ise; bu deðiþkenin deðeri hangi kýlavuz bölümünün araþtýrýlacaðýný belirlemek için kullanýlýr.

Þayet MANWIDTH belirtilmiþ ise, bu deðiþkenin deðeri kýlavuz sayfasýnýn ne geniþlkte görüntüleneceðini belirtmek için kullanýlýr. Belirtilmemiþse sayfa tam ekran geniþliðinde görüntülenir.

Þayet MANPAGER belirtilmiþ ise; bu deðiþkenin deðeri kýlavuz sayfasýný görüntüleyecek programýn adýný tayin etmek için kullanýlýr. Belirtilmemiþse, PAGER kullanýlýr. Eðer hiçbir deðer yok ise, /usr/bin/less -isr kullanýlýr.

Þayet LANG belirtilmiþ ise; bu deðiþkenin deðeri, man komutunun kýlavuz sayfasý için ilk bakacaðý altdizini belirtir. Böylece, `LANG=dk man1 foo' komutu, man'in, foo kýlavuz sayfalarý için ilk olarak .../dk/man1/foo.1, eðer bu dosya bulunamazsa, .../man1/foo.1 dosyasýna bakmasýný saðlar. Buradaki `...' arama yolunda tanýmlý bir dizindir.

NLSPATH ve LC_MESSAGES çevre deðiþkenleri (veya ikincisinin olmadýðý durumlarda LANG deðiþkeni) mesaj kataloðunu konumlamada rol oynar. (Ýngilizce sayfalar derlenmiþtir ve Ýngilizce için kataloða gerek yoktur.) Ayrýca man tarafýndan çaðrýlan col(1) gibi uygulamalarýn LC_CTYPE'ý kullandýðýný unutmayýn.

PATH, kýlavuz sayfalarý dosyalarý için arama yolunu tayin etmeye yardýmcý olur. KILAVUZ SAYFALARININ ARAMA YOLU bölümüne bakýnýz

Öntanýmlý olarak gelen bir sonraki sistem ismini almak için kullanýlýr (-m seçeneði ile birlikte kullanmak için).

ÝLGÝLÝ BELGELER

apropos(1), whatis(1), less(1), groff(1), man.config(5).

-t seçeneði sadece troff benzeri bir uygulama yüklü ise çalýþýr.

ÝPUÇLARI

.emacs dosyanýza

(global-set-key [(f1)] (lambda () (interactive) (manual-entry (current-word))))

satýrýný eklerseniz, F1'e bastýðýnýz zaman imlecin üzerinde bulunduðu kütüphane çaðrýsýnýn man sayfasý açýlýr.

Bir man sayfasýný düz metin halinde, tersbölüler ve altçizgiler olmadan, görmek isterseniz

# man foo | col -b > foo.mantxt

komutunu vermeyi deneyin.

ÇEVÝREN

Yalçýn Kolukýsa <yalcink01 (at) yahoo.com>, Kasým 2003